ور تحمل نکنم جور زمان را چه کنم؟
داوری نیست که از وی بستاند دادم.

* سعدی

* اگه فرض رو بر این بگیریم که من ۱۱ سال بعد زنده باشم، اون موقع قطعا دارم تو دهه سوم زندگیم، به سر میبرم. راستش من خیلی چیزها دلم میخواست بنویسم و بعد از انتخابات هم نوشتم. اینکه به انتخابات اشاره کردم برای این بود که خانم توحیدلو در یه پست خاص از منم دعوت کرده و منظورش وقایع بعد از انتخابات هم بوده. اما همش خودم رو سانسور کردم. بارها نوشتم و پاک کردم و درفت کردم. راستش از بیطرف بودن هیچوقت خوشم نمیاد اما آدم گاهی اوقات مجبوره بنا به مصالحی خودش رو بیطرف نشون بده. یا ترجیح میده طرفی رو نگیره. بگذریم از فضای کاذب و رادیکال اینترنت که پر شده از حلقه های بسته ای که هیچ مخالفی رو بین خودشون راه نمیدن و نوشتن تو این فضا کار سختی هست.

* اگه بخوام از آرزوهای سیاسی یا اجتماعیم بگم دلم میخواد تو سال ۹۹ اولا مشکلات اقتصادی کشور کمتر شده باشه. دنیا به جایی رسیده باشه که هیچ کشوری رو به خاطر استقلال تصمیم گیری، تحریم نکنه و ایضا دیگه تحریم یا تهدیدی ایران رو تحت فشار نذاره. هر تعداد حزب یا موافق یا مخالفی که تو این کشور فعالیت میکنن، درک درستی از جامعه سنتی و محافظه کار ایران داشته باشن، مهمتر اینکه همدیگر رو ببینن. الان مشکل ما همین ندیدن هاست. یه نگاهی به وبلاگ ها و گوگل ریدرهاتون بکنید (مخصوصا بعد از هر تظاهراتی) می بینید که این ندیدن ها چقدر پررنگه. هرگروهی فقط خودش و تعدادش رو میبینه و موافقین خودش رو تقویت میکنه و اصلا نمیشه راجع به مخالفین حرف زد. بعدش اینکه به همدیگه احترام بذارن. یعنی منظورم اینه که به صرف گرایش سیاسی فردی، لغاتی مثل عرزشی و عرزشتی، جلبک و سبزکی و کودتاچی و انقلاب مخملی چی و امثالهم رو نداشته باشیم. راستش هر متنی که نویسنده برای بیان جهتگیریش این لغات رو نوشته باشه، به نظرم فاقد ارزش میاد! همینطور تعریف خودی و غیر خودی و دشمن و دوست این چیزی که الان هست نباشه.
در پایان یه چیز دیگه ای هم که دلم میخواد بهبود مدیریت بحران توی کشور هست. من هرچقدر که با بی نظمی و ریختن بیهدف فعلی به خیابانها مخالفم، همونقدر با برخورد خشونت بار باهاشون هم مخالفم. هنوزم میگم یکی از بزرگترین اشتباهات بعد از انتخابات همین خودسریها و برخوردهای خشونت بار بود. اگه از همون روز اول مدارا میشد، این بحران الان تموم شده بود. هرچند که اونطرف هم ادعاهایی کرد که هیچوقت نه ثابت کرد نه الان پی اش رو میگیره. امیدوارم اون موقع افراد، به قانونی که ازش دم میزنن وفادار باشن. من نمیخوام درباره اینکه شروع کننده مقصره یا ادامه دهنده حرف بزنم، اما هرکس (هر دو طرف) باید پیش خودش به این سوال جواب بده که آیا هزینه هایی که داده شد، ارزشش رو داشت؟!

* از آرزوهای شخصیم هم که بخوام بگم امیدوارم که اون موقع مثل الانم نباشم. یعنی به این آرامش ه رسیده باشم. به نظر من مهم نیست آدم تو زندگیش چی داره؟ اگه دارایی های مادی و معنوی ای که داره اونو به آرامش نرسونن، هیچ ارزشی ندارن.

* از اینجا

* به هر حـــــــال. امروز ماموریت رفته بودیم محل تحقیق و توسعه این سیستم عامل. موقع برگشت با راننده مخصوص مسئول پروژه برگشتیم. راننده یه پسر جوون بود. مسئول پروژه و یه آقایی از همکارای ما عقب نشستن و به من گفتن که برم جلو راحت بشینم. اینم بگم که این مسئول پروژه کلا خیلی آدم رو تحویل میگرفت. همش خانم مهندس و سرکار خانم مهندس میگفت. تو عمرم اینقدر یکجا خطاب خانم مهندس نشنیده بودم. بعد این پسره فکر میکرد من چقدر آدم مهمی ام:)) منم ته دلم کلی خنده ام میگرفت. خلاصه. مسئول پروژه و اون همکار ما به یکی از موسسات تابعه وزارت پیاده شدن و مسئول پروژه سفارش کرد که خانم مهندس رو تا محل کارش برسون. منم دیدم آخر وقته گفتم منو تا فلانجا برسون. میخواستم از اونجا برم متروی میرداماد. یه کم که توی ترافیک بودیم.، پسره شروع کرد به حرف زدن که آقای مدیر… چقدر وقتم رو گرفت. به من گفت ۱۰ دقیقه تو منظریه کار داره در حالیکه یک ساعت تو نیاوران جلسه فورس ماژور رفت و فلانجا و بیسار جا و کلی من معطل شدم. منم که دلم پر بود گفتم: آره فایلهای این پروژه محرمانگی شون خیلی بالاست برای دسترسی کلی هماهنگی میخواد. ایشون خیلی ناهماهنگ عمل میکنه و کلی وقت ما صرف متقاعد کردن مجری گرفته میشه و این حرفا. پسره گفت: میفهمم. من الان باید دانشگاه میبودم! با تعجب گفتم: شما دانشجویید؟ گفت: آره، من دانشجوی مهندسی عمران توی علم و صنعتم. ولی برای پول در آوردن اومدم اینجا و راننده ایشون و یه مدیر دیگه شدم. نزدیکیهای مقصدم که رسیدیم برگشت گفت: شما مسیر بعدی تون کجاست؟ یعنی خونه تون کدوم سمته؟ من دیگه بیکارم میتونم برسونمتون. گفتم میخوام برم متروی میرداماد. گفت اگه مترو میخواین برین من یه متروی نزدیکتر سراغ دارم. گفتم چه خوب. ته دلم فکر میکردم لابد متروی قلهک رو میگه. چون شمال شهر بودیم. نگو آقا میخواد کل تهران رو دور بزنه! میدونین منو کجا رسوند؟!! شرق تهران. متروی شهید باقری!! بعدش تازه اون مترو اصلا تازه افتتاح شده بود و وقتی وارد مترو شدم هنوزم ادوات و آلات توسعه مترو توش بود:))

* حالا توی راه فکر کردین چی میگفت؟ یه بار موبایلش زنگ زد و به یه بهزاد نامی گفت که میره خونه فقط سرش رو میشوره و میاد. تلفن که قطع شد، برگشت گفت: خانم مهندس (یه حالت طنزیم اینو گفت) به نظر شما من همینطوری برم دانشگاه یا برم خونه موهامو بشورم و ژل بزنم؟ آخه از جاهای دولتی خبر دارین که! نمیتونم موهامو مدل بدم. من همینجوری مونده بودم که چی بگم. گفتم نمیدونم هرطور راحتید!! گفت: شما چطور راحتید؟! گفتم اون کله شماست. راحت بودن یا نبودن من چه اهمیتی داره؟! ته دلم هی خودمو لعنت میکردم که چرا اصلا جوابشو دادم. چون میدیدم داره مسیرم رو دور میکنه. هرچند کاری نمیتونست بکنه. برگشت گفت: والا من اگه یه روز با این قیافه برم دانشگاه دیگه هیچ دختری تحویلم نمیگیره! گفتم خوب سلایق فرق میکنه. گیر داده بود که بگو سلیقه تو چیه؟! آخرسر گفتم هیچی بابا من تیپ ساده رو ترجیح میدم. بعد شروع کرد به سخنرانی که شما دخترها سر و ته همه تون یکیه. من با دخترهای زیادی دوست بودم، از اون چادری سفتهاش بگیر تا اون دافها و سانتی مانتالها، شماها هرطور دختر باشید، بازم دنبال مرد سنگین میگردین. اونوقت بقیه پسرها و تیپها رو میذارین سرکار!

* وااای نمیدونین وقتی آرم متروی شهید باقری رو دیدم چقـــدر خوشحال شدم. تو دلم گفتم حالا خوبه میگن خانمها زیاد حرف میزنن!:D

* نیازسنجی: اولین کار اینه که دقیقا با مشتری حرف بزنید ببینید چی میخواد؟ نیازمندیهای نرم افزارش چیه؟ چه چیزهایی رو باید در نظر بگیرید؟ به چه مولفه هایی احتیاج دارین و در نرم افزار باید چه امکاناتی رو بگنجونید؟ اینجا مشتری معمولا نمیدونه چی میخواد! یا بعدا ممکنه نظرش عوض بشه، بنابراین باید مراحل بعدی بیشتر دقت کنید.

* تحلیل نیازها: تو این مرحله باید نیازمندیهای مشتری رو تحلیل و تفسیر کنید. یعنی به زبانی در بیارین که هم برای کدنویس قابل فهم باشه و هم برای مشتری. برای اینکار میشه از ابزار و متدهای زیادی استفاده کرد که متد رایج فعلی RUP هست که از UML استفاده میکنه. میتونین هر نیازمندی رو به صورت یک یا چند usecase در بیارید. مثلا ورود به سیستم، اضافه کردن کاربر و نظایر اون. هرچقدر Usecaseهاتون رو ریزتر در بیارین، در مراحل بعدی موفقتر خواهید بود. اینجا چند نمونه از نمودارهای Usecase آورده شده.

* معماری سه لایه: از همون ابتدا به ساکن معماری سه لایه نرم افزار (واسط کاربری، منطق، داده) رو مد نظر داشته باشید. حواستون باشه که کلیه داده های و کدهای مربوط به پایگاه داده رو در لایه داده ذخیره کنید. لایه منطق هم معمولا به محاسباتی مربوطه که به لاجیک نرم افزار بستگی داره. مثلا محاسبه حقوق کارمندان در نرم افزار حقوق و دستمزد، در این لایه انجام میشه. و سرانجام لایه واسط کاربری که کدهای مربوط به UI یا GUI در اینجا قرار داده میشه. نیاین کدهای پایگاه داده رو به صورت ادغام شده بین کدهای داینامیک در لایه واسط کاربری قرار بدید. اگه بعدا به هر دلیلی بخواین تغییری تو نرم افزار ایجاد کنید، و فرض کنید نرم افزارتون ۱۰ هزار خط باشه، اونوقت باید کلی کد سرچ کنید و کد جدید جایگزین کنید. در حالیکه اگه تو لایه داده باشه، میدونین که باید کجا رو فقط تغییر بدید بدون اینکه بقیه جاها بهم بریزه.

* برنامه نویسی شیءگرا: به هر چیزی به صورت یک شیء (object) نگاه کنید. مهمترین مزیت این روش برنامه نویسی، حداقل تغییر در صورت بروز مشکل یا اضافه کردن امکان هست. راستش اگه بخوام در این باره بنویسم باید سه واحد درس OOP مهندسی نرم افزار رو کپی کنم! ولی خب به طور کلی مفاهیم مربوط به این شیوه برنامه نویسی رو میتونید تو سایت سان بخونید. البته اینجا بیشتر مثالها  مورد جاوا هست. ولی در بقیه زبانها کمابیش همینه.

* استفاده مجدد: یکی از مهمترین مزایای کدنویسی ای که درش Reusebility رو مد نظر قرار میدید اینه که همیشه برای خودتون یکسری کامپوننت آماده دارید. اگر از برنامه نویسی شیءگرا تبعیت کنید، ناخودآگاه این رو در خودش داره. اما سعی کنید برای یک امکانات مشخصی برای خودتون کلاسها و کامپوننتهای آماده بسازید. مثلا فرض کنید اگه یک کامپوننت اتصال به پایگاه داده داشته باشید، دیگه لازم نیست در نرم افزار بعدی بیاین برای این مجدد کد بنویسید. کافیه مشخصات سرور جدید رو بهش بدید. به همین صورت کامپوننتهایی که میتونین ازشون به اصطلاح dll بسازید. اینها امکاناتی هستند که کدنویسی رو برای خودتون آسونتر می کنن و اینکه نیازی به حفظ کردن ندارید.

* عدم اتکا به امن سازی سمت کلاینت: این آخری بیشتر برای کسانی هست که امنیت نرم افزاری که مینویسن مهمه. هیچوقت و هیچوقت به هیچ متد امنیتی ای که سمت کاربر اجرا میشه اعتماد نکنید. تمامی این متدها به سادگی قابل دور زدن هستن. برای اطمینان حتما و حتما کلیه داده هایی که توسط کاربر ارسال می شن رو سمت سرور اعتبارسنجی کنید. من قبلا نوشته بودم که در مورد اعتبارسنجی خواهم نوشت. هنوزم ننوشتم!:)

* و در پایان اینکه من توی این پست توصیه هایی به دانشجویان کامپیوتر و IT یادم رفت که اینم اضافه کنم: اگه به کدنویسی یا برنامه نویسی علاقه دارید و میخواین در آینده به اصطلاح developer بشید، حتما به ترتیبی که ارائه میشن این درسها رو جدی بگیرید:
۱- پایگاه داده ها. ۲- تجزیه و تحلیل سیستمها (در برخی دانشگاهها با عنوان مهندسی نرم افزار یک ارائه میشه). ۳- مهندسی نرم افزار (۲). ۴- برنامه نویسی شیءگرا.
به هرحال شما کدنویسی رو در موسساتی غیر از دانشگاه هم میتونید یاد بگیرید. مهم اینه که کدی که یک فارغ التحصیل مهندسی کامپیوتر مینویسه، باید بسیار بهینه تر از کدی باشه که بیرون هم میتونه نوشته بشه. چون هر نرم افزاری در نهایت مجموعه ای از کدهاست. پس مهمه چطور کد بنویسیم.

* لینکهای مرتبط:
۱-  آیا زنان بهتر از مردان کد می نویسند؟
۲- لیستی از ۲۵ اشتباه خطرناک برنامه‌نویسی
۳- اولین برنامه نویسان زن بودند!:)

باید یک بی سیم بزنم به بالا، گزارش بدم
آدم گاهی وقتا فشنگ کم میاره
از بس نمیدونه تو چند تا جبهه باید بجنگه.

(+)

من دختره و پسره رو نمی شناختم. فقط میدونستم که هر دو تاشون از نظر ظاهر و تحصیلات و وضعیت مالی هم سطح هستن. دخترعموش همکلاسی دبیرستان ما بود. یادمه همون موقعها یکباری که دختره رو دیدم، همکلاسیم خیلی سعی میکرد، منصرفش کنه. ولی بی فایده بود. نه اینکه از پسره بد بگه ها. حرف جالبی میزد. میگفت آشنایی شما از راه دور بوده. دو نفری که از راه دور همدیگه رو میشناسن، فقط خوبیهای همدیگه رو میدونن. دختره میگفت: ما خیلی با هم حرف زدیم و حالا که از نزدیک چند بار با هم بیرون رفتیم، خیلی به من خوش گذشته و در خیلی زمینه ها تفاهم داریم. همکلاسیم یه حرف خیلی جالب دیگه هم که زد این بود: ببین شماها خیلی کم همدیگه رو دیدین، از دور با هم حرف زدین و حالا که همو دیدین، معلومه که نمیخواین صفات بد همدیگه رو ببینین. یعنی اینقدر فرصتتون کم بوده که همش میگفتین، حالا بی خیال بذار خوش بگذره. بعدا درستش میکنم. یا اصلا ندیدی. تو هیچوقت بدیشو ندیدی. اونم همینطور.

شناختی که از راه دور باشه، این فرصت رو به آدم نمیده که بدیها و نقاط ضعفشو ببینی. یعنی اصلا طرف نمیخواد نشون بده و تو هم نمیخوای که ببینی. چیزی که تو زندگی مهمه این نیست که فلانی شغلش خوبه، یا سطح مالیش مثل توئه یا ظاهر تکی داره، یا چقدر تو شغلش موفقه و از دور چه وجهه عالی ای داره (نه اینکه اینها بد باشه ها ولی نه لازمه نه کافی). مهم  اینه که آدم نقاط ضعفشم بدونه و علیرغم اونها فرد رو بپذیره. اگه از اول سنگهاش رو اینطوری وا نکنه، خدا نکنه این ۲ نفر خیالشون از بابت رابطه راحت بشه و برن زیر یک سقف! برای همین من اسم پست قبلی رو گذاشتم معشوق های ذهن-ساخته. احساس میکنم نه دختره و نه پسره حتی سعی نکرده بودن، خود واقعی طرف رو بشناسن. دختره یه آدم به شدت ولخرج و خوشگذران بود. پسره هم اصلا مذهبی نبود ولی روی روابط خانمش تعصب داشت. طوریکه در نهایت اونطوری تموم شد. بعید میدونم دختره قبل از ازدواج فرصت گذاشته باشه که بفهمه آیا نوع زندگیش برای پسره مشکل ساز هست و یا اصلا بهش گفته باشه. پسره هم همینطور. از خودش نپرسیده که به هرحال این تفاوت فرهنگی رو میتونه باهاش بسازه یا نه؟

* میگم من بارها دیدم اینهایی که در دوست داشتن یک نفر ثبات قدم دارن همه شون از یه اصل تبعیت می کنن. منظورم از ثبات قدم اون نوع دوستیه که آهسته و پیوسته است. یعنی مثلا اینطوری نیست که یه زمانی خیلی داغ و تند عاشقش باشن و هیچ نقطه ضعفیش رو نبینن یا برنتابن، و یه زمانی هم با دیدن یا فهمیدن حقایقی، طرف به طور کامل از چشمشون بیفته و اظهار تنفر علنی کنن.
اون اصل هم اینه که از اون فرد یه آدم خاص یا بی عیب و نقص تو ذهنشون نمیسازن. یعنی عاشق تصویر ایده آلی نمیشن که از یک فرد ساختن بلکه عاشق خود اون فرد میشن، با همه نقطه ضعفهایی که داره و میدونن که داره.
منظور من الان اینجا صرفا رابطه عاطفی نیست، ارادت ورزی به شخص خاصی مد نظرم هست. مثلا حتی علاقه به فلان شخصیت ورزشی، یا فلان شخصیت سیاسی هم منظورم هست.

* منطق باینری میگه یا فلانی خوبه یا بد. ولی تو منطق فازی همه چیز نسبیه و لازم نیست به این فکر کنی که کسی رو طرف صفر بذاری و یا یک؟ چون همه چیز به درصدی از صفت مربوط میشه منظورم اینه که اگه خوبی معیاری بین ۱ تا ۱۰۰ باشه فلانی ۶۰ درصد آدم خوبیه و یا اگه قد بلندی عددی بین ۱ تا ۱۰ باشه، فلانی ۴ دهم آدم قد بلندیه.
حالا حتما میگین خوب وقتی ۶۰ درصد خوبه، مشخصه ۴۰ درصد آدم بدیه. خوب آره بیان دیگه اش همینه ولی مفهومی که تو ذهن آدم میاره قابل قیاس با زمانی نیست که بهت میگن: بین صفر و یک، فلانی یک هست. حداقل در مورد تمام آدمها میفهمی که درصدی خوبن و درصدی بد و هیچکس آدم خیلی خاصی نیست که ۱۰۰ باشه و یا هیچکس اونقدر بد نیست که صفر باشه، می بینید؟ ذهنا خیلی فرق میکنه:)

* واضحه که این پاراگراف آخر مال صفات عمومیه. وگرنه روی یک چیزهایی نمیشه با کسی شوخی کرد. مثلا یه صفتی هست من اسمشو میذارم زندگی-مداری. یعنی اینکه طرف آدم خودساخته ای باشه، نگرش مثبت روی زندگی داشته باشه. چطور بگم؟ تو اصطلاح عام میشه مرد (آدم) زندگی. نمیتونم خیلی خوب تعریفش کنم، ولی میشه این رو توی افراد دید و میزانش رو ارزیابی کرد. از روی تاریخچه زندگی فرد و دیدگاههاش. خیلی مواقع می بینی، طرف تحصیلات بالایی داره، سنشم زیاده، ولی حتی قدرت کنترل یه بحران ساده رو توی زندگیش نداره!
مورد دیگه هم اینکه اگه کسی آرمانهای اعتقادی و یا اخلاقی و مذهبی ای که بهش واقعا معتقده و بهشون عمل میکنه، با شما فرق داشته باشه، کنار اومدن باهاش خیلی سخته. شاید ۲ نفری که خیلی اعتقادات مذهبی ندارن، بتونن باهم کنار بیان، ولی به نظرم اگه فردی خیلی معتقد باشه، به هیچ وجه نمیتونه کسی رو که به اعتقاداتش پایبند نیست، تحمل کنه. منظورم در اینجا رابطه های راه دور نیست ها. منظورم رابطه ایه که ۲ فرد باید باهم زندگی کنن (با آرامش دیگه؟) مخصوصا در رابطه دراز-مدت و خوب این نوع سخت گیریها طبیعیه. یادمه یه چیزهایی توی این کتاب “آیا تو آن نیمه گمشده ام هستی” (نوشته باربارا دی آنجلیس) نوشته بود که من خیلی قبولشون داشتم.

* ۲ نفری هم که اعتقادات مذهبی و اخلاقی شون شبیه همه، هم لزوما ممکنه زندگی آرامی نداشته باشن. خوب اینم هست. کلا بعید میدونم، ازدواج کردن تضمینی بده که حتما زندگی آرامی خواهید داشت. بیشتر به خود-ساختگی و استقلال افراد و مدیریتشون تو مواقع بحرانی زندگی بستگی داره. همونی که گفتم زندگی-مدار بودن. دقیقا همین مدل آدمها هم هستن که برای خوشبخت شدن به کسی احتیاج ندارن و در عین حال میتونن برای دیگران خوشبختی به ارمغان بیارن.

* حالا اصلا چرا اینها رو نوشتم؟ راستش خبر طلاق ۲ نفری که میشناختم به گوشم رسید. حالا درباره نوع ازدواج اینهام مینویسم. الان بگم این پست از پست قبلیم هم طولانی تر میشه!

* چند جلسه از کلاس ما اختصاص داشت به کتاب ۷ عادت مردمان موثر نوشته استفان کاوی و البته مهم هم بود که اختصاص داشته باشه. استفان کاوی علاوه بر تدریس توی هاروارد، مشاور بسیاری از شرکتهای موفق آمریکائی بوده. همین کتاب ۷ عادت مردمان موثر تاکنون به ‌۴٠ زبان زنده دنیا ترجمه شده و بیش از ‌١٠ سال در فهرست پرفروش ترین کتابهای جهان قرار داشته. مجله فوربس در سال ‌٢٠٠٢ کتاب هفت عادت را یکی از ‌١٠ کتاب موثر مدیریتی در قرن بیستم معرفی کرده است. در سال ‌١٩٩۶ مجله تایم او را به عنوان یکی از ‌٢۵ آمریکایی تاثیرگذار عنوان کرده است. (+)

* عادت ۱- عامل باشید
اساسی ترین عادت عامل بودن است. عامل بودن یعنی مسئولیت خود را به عهده گرفتن، ملامت نکردن اوضاع و شرایط یا اشخاص، یا این بهانه که رفتارتان حاصل شرطی شدن شماست. ضد عامل بودن واکنشی بودن است. آنچه شما امروز هستید به دلیل انتخابهای دیروز شما بوده است. پس می توانید امروز دیگر گونه انتخاب کنید. مشکلاتی که با آنها روبرو می شویم در یکی از طبقه بندیهای زیر قرار دارد:
۱- کنترل مستقیم (مشکلاتی که به رفتار خودمان مربوط می شود)
۲- کنترل غیر مستقیم ( مشکلاتی که به دیگران مربوط می شود)
۳- عدم کنترل (مشکلاتی که نمی توانیم کاری درباره شان بکنیم مانند واقعیتهای مربوط به گذشته یا وضعیت خود)
مشکلات مربوط به کنترل مستقیم را می توان از طریق تغییر دادن عادتهای خود حل کرد که به عادتهای ۱ و ۲ و ۳ مربوط می شود. مشکلات مربوط به کنترل غیر مستقیم را می توان از طریق تغییر دادن شیوه ها نفوذ خود حل کرد که به پیروزیهای عمومی یا عادات ۴ و ۵ و ۶ مربوط می شود. مشکلات مربوط به عدم کنترل را می توان با زیستن مسالمت آمیز با آنها حل کرد.

* عادت ۲- ذهنا از پایان آغاز کنید
مفهوم عادت ۲ اینست که به روشنی مقصدتان را بدانید تا بدانید که می‌خواهید به کجا برسید. عادت ۲ یعنی ابتدا برنامه خود را بنویسید، فلسفه و نظام ارزشی خود را تعیین کنید، شعار رسالت شخصی خود را در دل و ذهن حک کنید. برای انجام عادت ۲ باید عامل باشید (عادت ۱). اگر فردا تشییع جنازه شما باشد و شما ناظر بر آن، دوست دارید افرادی که شما را می شناسند درباره شما چه بگویند و از شما چگونه یاد کنند؟ (در مقام همسر، در مقام دوست، در مقام همکار، در مقام رئیس…)
هر گونه آفرینش فیزیکی به دنبال آفرینش ذهنی می‌آید. رهبری باید نخستین آفرینش باشد و مدیریت دومین آفرینش. به گفته دراکر “مدیریت یعنی درست انجام دادن امور. رهبری یعنی انجام دادن امور درست”.
شما باید کانون توجهتان اصول باشد نه کار نه تملک نه تفریح نه دوست نه دشمن نه مسجد نه خود نه همسر نه خانواده نه پول. اصول را فدای موارد دیگر نکنید چرا که در نهایت احساس خوشبختی نخواهید کرد.

* عادت ۳- نخست امور نخست را قرار دهید
مردمان مؤثر به جای مدیریت زمان، به مدیریت خویش می پردازند. به جای اولویت دادن به امور بی اهمیت، به اولویتها و ارجحیتهای خود می پردازند. یعنی امور نخست را نخست قرار می دهند. در واقع عادت ۳ به تحقق درآوردن عادت ۲ است. یعنی پس از رهبری به مدیریت مؤثر پرداختن، یعنی آفرینش عینی یک ذهنیت. یعنی به اموری که در جهت ارزشهاست پرداختن و به امور بی اهمیت «نه» گفتن.
چه کاری برای موفقیتان بسیار مهم است ولی به آن نمی پردازید؟ هشتاد درصد نتایج حاصل بیست درصد از کار و فعالیت است. چهار نوع فعالیت وجود دارد:
۱- کارهای ضروری و اضطراری ( مثل بحرانها )
۲- کارهای ضروری و غیر اضطراری ( شناخت فرصتها – برنامه ریزی )
۳- کارهای غیر ضروری و اضطراری ( جلسات بی مورد – تلفنها )
۴- کارهای غیر ضروری و غیر اضطراری ( اتلاف وقت – تلویزیون – کارهای پیش پا افتاده )
افراد موفق کسانی هستند که به امور دوم می پردازند. آنها هرگز مسائل را مورد توجه قرار نمی دهند بلکه ذهن را به فرصتها و راه حلها معطوف می دارند. در مورد امور مهم و اضطراری نیز باید توجه داشت که با پرداختن به امور مهم غیر اضطراری رفته رفته دایره امور مهم و غیر اضطراری کوچک و کوچکتر می شود. در واقع افراد مؤثر با پرداختن به امور مهم غیر ضروری به تمام کارهای مهم خود می رسند.
نکته آخر اینکه افراد مؤثر کارها را تا حد امکان به دیگران تفویض می کنند. آن هم نه تفویض آمرانه که توجه شان را به شیوه ها معطوف کنند. بلکه تفویضی که در آن نقش ناظر را داشته باشند و به نتایج اهمیت می دهند. در واقع نقش تولید کنندگی را به دیگران می سپارند و خودشان به وضیفه مدیریت می پردازند.

* عادت ۴- برنده/برنده بیندیشید
مفهوم نگرش «برنده/برنده» این است که همواره جویای منافع متقابل و دو یا چندجانبه باشید. در عادت ۴ جایی برای رقابت وجود ندارد. در این عادت باید بگوییم «ما» و دنبال منافع جمع باشیم. شش برداشت در مناسبات انسانی وجود دارد:
۱- برنده / برنده
۲- برنده / بازنده
۳- بازنده / برنده
۴- بازنده / بازنده
۵- برنده
۶- برنده / برنده
برنده / برنده در تمام جنبه های ارتباطی در صدد جذب منافع دو جانبه است. این سوال که چه کسی در زندگی مشترک شما برنده است؟ پرسش مسخره ای بیش نیست. اگر هر دو نفر برنده نباشید، هر دو بازنده اید. هرگز نباید در شرکتی که همه برای دستیابی به موفقیت نیاز به همکاری دارند بین همکاران رقابت برنده / بازنده برقرار شود.

* عادت ۵- نخست گوش فرادهید سپس بخواهید به شما گوش دهند
عادت ۵ یعنی بگذار اول من به تو گوش کنم. یعنی اول طرف مقابل را کامل در کن و وقتی او مطمئن شد که او را فهمیده ای، آنگاه به اعلام نظر خود بپرداز. بسیاری از مردم فقط دوست دارند نظر بدهند و تجربیات زندگی خود را بیان کنند. آنها به این نکته توجه ندارند که همیشه تشخیص باید مقدم بر تجویز باشد. تجویز کردن به طرف مقابل بدون گوش دادن و تشخیص مشکل او مثل این است که عینک طبی خود را بخواهید به او بدهید.
اغلب مردم با نیت پاسخ دادن، به سخنان دیگران گوش می کنند و نه اینکه قصد درک آن را داشته باشند. همچنین عقاید، احساسات و داوریهای خود را دخیل کرده و برای پاسخ به یکی از چهار روش زیر توسل می جوییم:
۱- ارزیابی: موافق انجام کاری یا مخالف
۲- بازجویی: سوال پیچ کردن مخاطب
۳- تحمیل پند و اندرز: نصایح حکیمانه خود را بر دیگران تحمیل می کنیم
۴- تعبیر و تفسیر: رفتار و انگیزه های دیگران را بر حسب رفتار و انگیزه های خود می سنجیم
در بسیاری از مواقع برای تغییر وضعیت فرد نیازی به پند و اندرز و توصیه نیست. غالب مردم پس از اینکه مجالی برای ابراز احساسات بیابند مسائل خود را می شکافند و در نتیجه راه حلها خود آشکار می شوند.

* عادت ۶- نیروی جمعی ایجاد کنید
برآیند نیروی جمعی از جمع تک تک نیروها بیشتر است. بها دادن به تفاوتها (تفاوتهای ذهنی، احساسی و روانی) جوهره کار تیمی است.
عادت ۶ ثمره نهایی یا ایجاد راه حلهای تازه و بهتر گروهی است. برای این کار ابتدا به طرف مقابل گوش فرادهید و در نهایت احترام ارتباط برقرار کنید. آنگاه توانایی خلاق خود را به کار برید تا راه حل هایی تازه و امکاناتی سرشار از منافع متقابل ایجاد کنید.
ارج نهادن به تفاوت ها جوهر سینرژی است. اگر تصور کنیم که جهان را همانگونه که هست می بینیم، دیگر به چه دلیل باید به تفاوتها ارج نهیم؟ در این صورت با تجربه های خود تنها مانده ایم و همواره از کمبود اطلاعات رنج می کشیم. انسانی واقعا می تواند مؤثر باشد که محدودیت های ادراکی خود را درک کند و از منابع غنی دیگران استفاده کند.

* عادت ۷- اره را تیز کنید
گاه که به عواقب عظیم ناشی از چیزهای کوچک می اندیشیم، به این نتیجه می رسیم که اصولا هیچ چیز حقیری وجود ندارد.
عادت ۷ عبارت است از ایجاد مجال برای تیز کردن اره یا بازسازی خویشتن. گاه دست از کار بکشید و در گفتار و رفتارمان درنگ و تامل کنیم. به عبارت دیگر عادت ۷ باعث ایجاد تعادل میان ۴ بعد وجود: جسمانی، ذهنی، معنوی، اجتماعی و عاطفی می شود.
۱- جسمانی (ورزش، تغذیه، کنترل فشارها)
۲- ذهنی (مطالعه، تجسم، برنامه ریزی، نوشتن)
۳- معنوی (تعیین ارزشها، تعهد، مطالعه و نیایش)
۴- عاطفی اجتماعی (خدمت، همدلی، روحیه تیمی، امنیت باطنی)