MVC Nedir?

MVC öncelikle bir programlama tekniğidir. Amacı ise daha sade ve anlaşılır projeler geliştirmektir. Peki nasıl olur da bir proje daha anlaşılır hale getirilir? MVC mantığı bu sorunun cevabını “projenin farklı işlev gösteren kısımlarını birbirinden ayırarak” şeklinde cevaplar.

Örnek: Bir ziyaretçi defteri uygulamamız var diyelim. Eski mantıkla kodlamak istersek veritabanından ziyaretçilerin mesajlarını çekme işlemleri, gerekli dosyaların ve fonksiyonların çağrılması ve sonuçların ekranda gösterilmesi aynı dosya veya dosyalar içinde dönen bir dizi karışık işlem gibi görülür. MVC ise altyapıda yürütülen faaliyetleri (veritabanı işlemleri vb.), sonuçları ekrana yazdırma işlemlerini ve bunlar arasındaki bağlantıyı birbirinden ayırarak bize büyük kolaylık sağlamktadır.

Resimde gördüğünüz gibi konunun temeli aslında armut ile elmayı birbirinden ayırmak. Diğer bir deyişle yine basit bir şekilde söylemek gerekirse ekrana verileri yazacağımız dosyalar ile bu verilerin elde edilmesini sağlayan dosyaları birbirinden ayırarak kod kalabalığından kurtulmak.

Konuya yeni başlayan arkadaşlar demek hepsi bu kadarmış diyebilir fakat malesef (veya çok şükür) hepsi bu kadar basit ve kısıtlı değil. Günümüzde MVC mantığı ile anaçatıları (CodeIgniter, Zend, CakePHP vb.) ayrılmaz bir bütün olarak gördüğümüz için bu mükemmel bileşimi hesaba katmamız lazım. İşte o zaman karşımıza şöyle bir tablo çıkıyor.

Bu resmi kısaca açıklamak istiyorum. Size şuan oldukça meşhur olan ve PHP programlama dilini kullanan Code Igniter anaçatısının akış şemasını verdim. Gördüğünüz gibi artık olayımızda SEO için URL Yönlendirme (Routing), fazla ziyaretçi alan sitelerin çökmesini engellemek için Önbelleğe Alma (Caching), Güvenlik (Security), Eklentiler (Plugins), Betikler (Scripts), Kütüphaneler (Libraries) ve Yardımcılar (Helpers) gibi oldukça önemli unsurlar bulunuyor. Sakın bu resim gözünüzü korkutmasın, hepsine yavaş yavaş, sindire sindire bakacağız.

Kodlarla MVC

“MVC Nedir?” sorusunu cevaplarken bir anaçatı çerçevesinde (CodeIgniter) konuyu özetlemeye çalıştım. Umarım bu kısa giriş mantık için yeterli olmuştur. Bu durumda “Peki ama nasıl kodlarla uğraşacağız?” sorusu aklınıza gelebilir. O zamanda hemen şu basit örneğimizi gösterelim.

Örnek: Örneğimizde bir adet View (goster_view.php), bir adet Model (defter_model.php) ve bir adet Controller (anasayfa.php) dosyamız bulunuyor. Model dosyamızın veritabanından veri çektiğini ve bu veriyi View dosyasıyla ekrana yazdıracağımızı düşünün. Elbette bu ikisini bağlamak yani aracı görevini yürütmek için de Controller dosyamızı kullanacağız. Sizden isteğim Controller dosyasındaki şu özet kodun sadeliğine dikkat etmeniz. Tüm makaleyi özetlediğini düşünüyorum.

<?php

//Controller dosyası - anasayfa.php

$data['sonuclar'] = $this->defter_model->satir($id);

$this->load->view('goster_view',$data);

?>

Açıklanacak fazla bir şey yok ama yine de kısaca değineyim. Örnekte defter_model.php (Model) dosyasında bulunan satir fonksiyonunu çalıştırıyor ve elde ettiğimiz veriyi goster_view.php (View) dosyasına yönlendirerek ekrana yazdırıyoruz. Tabiî bu işlemi de anasayfa.php (Controller) dosyasında gerçekleştiriyoruz.

Sonuç

Model View Controller (MVC) gördüğünüz gibi biz kod sevdalılarını bir sonraki çağa taşıyacak olan oldukça önemli teknik. Bu mantık özellikle de güçlü bir anaçatı ile desteklendiğinde -ki ben CodeIgniter‘dan yanayım- vazgeçilmeyecek ve daha da önemlisi göz ardı edilmeyecek bir gerçek. Bundan sonrası sanırım eğlenceli ve gelişmiş kod nehrinde kendimizi akıntıya bırakmak.

Bir sonraki iskelede görüşmek dileğiyle…

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 12 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Sonuç

İzlenimlerimi soracak olursanız güçlü bir işlemci ve sağlam bir donanım uyumuyla birlikte inanılmaz bir ses kalitesi var. Bundan önce de Dell kullanmış birisi olarak bu bilgisayarın memnuniyeti ile ikinci kez aynı markayı tercih ettim. Malesef size öyle detaylı testler sunamayacağım ama genel izlenimim gayet başarılı bir bilgisayar olduğu. Herkese gönül rahatlığıyla tavsiye ederim.

Not 1: Notebookreview sitesinde bu bilgisayarın detaylı bir incelemesi bulunuyor. Merak eden arkadaşlar oraya da bakabilirler.

Not 2: Donanım Haber sitesinde de bu bilgisayarın enine boyuna tartışıldığı bir başlık bulunuyor. Dilerseniz oradaki bilgi paylaşımından da faydalanabilirsiniz.

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 25 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Eskiden değişken kontrolü ve filtrelemeler için birbirinden farklı satırlarca kod yazıyorduk. PHP‘nin bize sunmuş olduğu Veri Filtreleme ile artık oldukça basit bir şekilde doğrulama (validation) ve istenilenleri çıkarma (sanitize) işlemi yapabiliriz.

Basit Bir Veri Filtreleme

Veri Filtreleme konusu ile beraber gelen filter_var isimli güzel bir fonksiyonumuz bulunuyor. Bu fonksiyon ile hazırlamış olduğum basit bir e-posta kontrolünü beraber görelim.

<?php
$eposta= filter_var('birepostaadresi@neyse.com', FILTER_VALIDATE_EMAIL);
if ($eposta==TRUE)
	{ echo "Adres doğru :) "; }
else
	{ echo "Adres yanlış :( "; }
?>

Olayın güzelliğini görüyorsunuzdur sanırım. Artık birbirinden farklı kontroller için birbirinden farklı kurallar yazmamıza gerek kalmadı. Ön tanımlı sabitlerden faydalanarak veya kendi kriterlerinizi ekleyerek doğrulama işlemlerini rahatlıkla yapabilirsiniz.

Böyle bir konunun varlığını belirttikten sonra size daha fazla bilgi için PHP sitesindeki Veri Filtreleme (Data Filtering) örnekli konu anlatımını tavsiye ederim.

PHP sitesi ile beraber Getting Clean With PHP isimli makaleyi de şiddetle tavsiye ederim.

Veri Filtreleme konusunda w3schools da oldukça güzel bir doküman hazırlamış.

Not: Hazır form doğrulama konusu açılmışken kısa bir süre önce Erhan Burhan‘ın hazırlamış olduğu güzel sınıfa da bakmanızda fayda var; formDogrula (fdo).

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 11 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Anket

İleride anlatacağım konularda ve paylaşacağım örneklerde CodeIgniter anaçatısı ile MVC mantığını kullanmayı planlıyorum. Planlarımı gerçekleştirmeden önce de sizin düşüncelerinizi, eğiliminizi merak ediyorum. Aşağıdaki anketi cevaplar ve düşüncelerinizle pekiştirirseniz çok sevinirim.

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 10 yorum | Çay içmeye de beklerim »

explode

Bu fonksiyon sayesinde belirli bir metni, istediğiniz bir karakteri referans alarak bölebilir ve istediğiniz bir diziye aktarabilirsiniz.

<?php
$metin  = "Merak ne güzel şey, güzel şey merak!";
$dilimler = explode("," , $metin);
echo $dilimler[0]; // Merak ne güzel şey
echo $dilimler[1]; //  güzel şey merak!
?>

PHP.net sayfası

strip_tags

Bir metin içindeki HTML etiketlerini kaldırmak ve istediğiniz etiketlere izin vermek için bu fonksiyonu kullanabilirz. Örnekte < b > etiketine izin verecek, < em> etiketini kaldıracağız.

<?php
$metin  = "<b>Merak ne güzel şey</b>, <em>güzel şey merak!</em>";
echo strip_tags($metin,'<b>'); //<b>Merak ne güzel şey</b>, güzel şey merak!";
?>

PHP.net sayfası

date

Bu fonksiyonu her zaman kullanmak zorunda kaldığımı itiraf ediyorum. Yanlış anlaşılmasın, memnunum tabi böyle kullanışlı ve ihtiyacımı gören bir zaman fonksiyonu bulunduğu için. Daha sonra sadece PHP’nin zaman fonksiyonları üzerine makale yazmayı planladığım için burada ufak bir örnekle paragrafı tamamlıyorum.

<?php
echo date('d.m.Y H:i');
// 14.09.2009 19:12
?>

PHP.net sayfası

include

Bir dosya içinde başka bir dosya çağırma fonksiyonudur. Örnekte anasayfa.php dosyasının içine ayar.php dosyasını çağıracağız.

<?php
include('ayar.php');
?>

PHP.net sayfası

switch

Koşullu işlemler için kullanabileceğimiz güzel bir fonksiyondur.

<?php
$meyve="limon";

switch ($meyve) {
    case "elma":
        echo "Elma tatlıdır.";
        break;
    case "limon":
        echo "Limon ekşidir.";
        break;
}
?>

PHP.net sayfası

goto

Bu fonksiyonu Qbasic’ten hatırlarım hep. Çalışmanızdaki farklı bir bölüme atlamanıza yarar.

<?php
goto a;
echo 'güzel şey merak!';

a:
echo 'Merak ne güzel şey,';

// Merak ne güzel şey,
?>

PHP.net sayfası

str_replace

Metnin içindeki bir unsuru (kelime, karakter, cümle vb.) başka bir terimle değiştirmek isterseniz bu fonksiyonu kullanabilirsiniz.

<?php
$metin = str_replace("güzel", "çirkin", "Merak ne güzel şey, güzel şey merak!");
echo $metin;
// Merak ne çirkin şey, çirkin şey merak!
?>

PHP.net sayfası

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 21 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Blog Dergisi aslında hem başlı başına bir günlük, hem de her ay dağıtılan bir dergi. Şuana kadar 2 sayısı yayınlanan dergilerin içerikleri şu şekilde;

Blog Dergisi 1. Sayı (Ağustos 2009 Sayısı)

Blog:
Blogger’ la Blogluyoruz.
Blog Zengin Eder Mi?
Gözden Kaçırılmaması Gereken Wordpress İpuçları!
Mert Erkal, Bloggerların En Çok Merak Ettiği Soruları Yanıtlıyor.
Seo nedir? Seoyu Etkileyen Faktörler!

Röportaj:
Blogcularla Röportaj: Elma+Alt+Shift

Teknoloji:
Beklenen An Geldi: Windows 7
Laptop İncelemeleri

Oyun:
Oyun İncelemeleri: Prototype ve Dark Sector

Sinema:
Johnny Depp – Tim Burton İkilisinin Fantastik Yolculukları

Müzik:
Aranjör Özgür Yedievli ile Sohbet

Gündem:
Özelleştirilmeyen Yer Kalmıyor!

Sağlık-Yaşam:
Dumansız Hava Sahasına Girdik

Mizah:
Tatil | Düz Yazı | Onur Gürleyen Karikatürleri

1. Sayıyı buradan indirebilir, buradan ise doğrudan okuyabilirsiniz.

Blog Dergisi 2. Sayı (Eylül 2009 Sayısı)

Blog:
Farklı Kategoriler, İlginç Bloglar (Okan YÜKSEL)
Google Analytics
Seo Uzmanı Olabilmek İçin Bilmeniz Gerekenler
Blog Yazarak Para Kazanma (K. Arda Kos)
Blogger’da Başlıkları Düzenlemek (Kürşat KAHVECİ- teknomobi)

Röportaj:
Blogcularla Röportaj: Yakuter

Teknoloji:
Asus Aynen Devam (Gökhan ERDOĞAN)
Fotoğraf Makinesi İncelemeleri (Serdar BARUT)

Oyun:
Oyun İncelemeleri: Ghostbusters The Video Game ve Trine
Ayın Mini Oyunu: Morningstar (M. İhsan TATARİ)

Sinema:
Fransız Dehşet Sineması (Ahmet TÜRKAN)
Vizyondakiler Eylül (Benay GAVAZOĞLU)

Müzik:
En Yeni ve En İyi Albümler (Suzy)

Gündem:
Kürt Açılımı (Ar Lazi Vore)
Sağlık-Yaşam
Teğet Geçti

Mizah:
Ramazan (Sinvegur)
Onur Gürleyen Karikatürleri

2. Sayıyı buradan indirebilir, buradan ise doğrudan okuyabilirsiniz.

2. Sayıda röportaj konuğu olarak beni tercih ettikleri için Blog Dergisi ekibine ayrıca teşekkür ediyor, hepinizi bu sitede ufak bir tura davet ediyorum.

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 11 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Bu zamana kadar yazmış olduğum sistemlerde hep kendi form doğrulama sınıfımı kullanıyordum. Elbette zamanın ihtiyacına göre bu sınıfı değiştiriyor ve bu nedenle zaman kaybediyordum. Erhan ise benim gibi sabit bir metodu olmayanları rahatlatacak, esnek bir yapıya sahip, eklenti desteği olan formDoğrula (fdo) sınıfını kullanımımıza sundu.

Projelerimizde kolay bir şekilde güvenli formlar oluşturmamız için yazılmış olan formDoğrula‘nın kendi sitesi, detaylı bir dokümanı, eklentileri ve örnek kullanım çeşitleri sayesinde eşsiz bir kaynak niteliği taşıyor.

Sevgili adaşım ve yakın dostum Erhan Burhan‘a (eburhan) bu güzel çalışması için teşekkür ediyor ve başarılarının devamını diliyorum.

formDoğrula(fdo) sitesi
eburhan’ın formDoğrula yazısı

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 9 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Şifreleme konusu kitaplarda Kriptoloji terimiyle açıklanmaktadır. Temel olarak da simetrik ve asimetrik teknikler olarak ikiye ayrılır. Fakat detaya inmeden önce tarihteki en eski şifreleme tekniği olan Sezar algoritmasına bakalım.

Sezar Algoritması

İmparator Sezar generallerine ileteceği mesajları gizlemek için kendi ismiyle anılan Sezar Algoritmasını geliştirmiştir. Bu tekniği en basit şekilde açıklamak gerekirse karakterleri başka karakterlerle değiştirerek bilgiyi gizleme yöntemidir. Şimdi gelin “Yakuter” kelimesini Sezar Algoritması ile şifreleyelim.

Resimde gördüğünüz gibi iletilecek bilginin her harfi kendinden bir sonraki harf ile değiştirilerek şifrelenmiş kelime elde edilmiştir. Y => Z gibi ve sonuç yakuter=zblüufs

Günümüz Şifreleme Tekniği ve Anahtar Kavramı

Günümüzde şifreleme olayı bir anahtar kelime vasıtasıyla olur. Gizlenecek bilgi anahtar kelime ile ilişkili olarak yeni bir bilgiye dönüştürülür. Bu yeni bilgiyi ilk ham haline döndürmek için yine anahtar kelimeye ihtiyaç duyulur. Yine “Yakuter” kelimesini baz alarak örnek bir uygulama yapalım.

Yukarıdaki görselde yakuter kelimesi 3721645 anahtarı ile ilişkilendirilerek şifrelenmiştir. Kullanımı ise y harfini örnek alırsak y harfi 3 rakamına denk gelmektedir. Demek ki şifrelendikten sonraki veride 3’üncü harf y’dir. Diğer harfleri de bu şekilde şifreledikten sonra karşımıza şu sonuç çıkmaktadır: yakuter=ukyerta

Simetrik ve Asimetrik (Açık Anahtarlı) Şifreleme

Simetrik Şifreleme: Simetrik şifreleme bir önceki başlıkta örneğini verdiğim şekilde mesajın iletileceği herkes tarafından bilinen tek bir anahtar kelimeye sahiptir. Bilgi anahtar ile şifrelenir ve yine aynı anahtar ile çözümlenir.

Asimetrik Şifreleme: Bu şifreleme tekniği Açık Anahtarlı Şifreleme olarak da bilinir. Asimetrik şifrelemede bir adet Genel ve kullanıcı sayısı kadar Özel anahtar bulunur. İletilecek bilgi Genel anahtar ile şifrelenir ve her kullanıcı bu şifrelenmiş veriyi kendi özel anahtarı ile çözümler. Böylece sadece özel anahtarı olan kişilerin bu şifreyi çözmesi kesinleşmiş olur.

Aşağıdaki görselde Asimetrik Şifrelemenin nasıl çalıştığını görebilirsiniz.

Son Sözler

Umarım şifreleme konusunu sizi de fazla sıkmadan anlatabilmişimdir. Günümüzde şifrelemenin birbirinden bağımsız bir çok örneğine şahit olabilirsiniz. Bundan sonra bize düşen en azından kendi bilgilerimizin, sistemlerimizin güvenliği için elimizden geldiğince ve sistemlerimizi yormayacak şekilde bu şifreleme tekniklerinden azamî ölçüde faydalanmak.

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 12 yorum | Çay içmeye de beklerim »

“Tasarım” kelimesi şu zamanlarda herkesin dilinde. Photoshop ile bir çizgi çizen kendisine “Tasarımcı” ünvanını yakıştırıyor. Aslında tasarım gerçekten böyle basit değildir. İşin içinde yaratıcılık vardır, sanat vardır, özveri vardır. Renk paletleri içinde kurumsal kimlikleri yansıtmak için büyük bir çaba gösterilir. Bunu gerçekleştirirken kimsenin yapmadığını yapmak, kimsenin düşünmediğini düşünmek esastır.

Aslına bakarsanız designfabrika sahibi ve tasarım ekibinin lideri Oğuzhan Aydın ile tanışmadan önce bende tasarım konusunun bu kadar derin ve geniş olduğunun farkında değildim. Ne de olsa biz alışmışız standart tasarımlara, tekdüze çizimlere ve alışıldık renklere. Çok az firma bize farklı düşünmeyi, farklı tasarlamayı gösteriyor. Böyle firmaları da tanıtmak, örnek göstermek ve daha iyisini ummak bizim yegâne görevimiz.

Sosyal Medyada designfabrika

designfabrika başarılı çalışmalarıyla son zamanlarda ciddi bir takipçi sayısına ulaştı. Bunu da öncelikle Facebook sayfasını takip eden yaklaşık 500 kişiden anlamaktayız. Bununla birlikte designfabrika‘yı günümüzün vazgeçilmezleri Twitter ve Friendfeed‘de de görmekteyiz. Güzel bir haber vermek gerekirse yakında günlüklerini de zevkle okumaya başlayacağız.

Sözlerimi sonlandırırken gelin beraber bazı designfabrika çalışmalarına göz atalım. Yukarıda anlattıklarımı ne kadar hakettiklerini kendi gözünüzle görebilirsiniz.

desigfabrika Referanslarından Seçmeler

Flash’ın Büyüsü

Yukarıdaki tasarımların ne kadar güçlü olduğunu açıkça görebilirsiniz. Bununla birlikte designfabrika’nın sevdiğim yanlarından birisi Adobe Flash‘ın gücünü ve büyüsünü çalışmalarında etkili bir şekilde göstermeleri. Bu konuda da size pinkyagm ve MEV İnşaat sitelerini tavsiye edebilirim. Bu siteler Flash ile güçlendirildiği için aşağıdaki resimlerle yetinmeyin, mutlaka sitelere bir göz atın. Merak etmeyin pişman olmayacaksınız.

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 28 yorum | Çay içmeye de beklerim »

Tasarımı çizdikten sonra CSS/XHTML kodlaması yapıldıktan sonra dağıtılmaya hazır hale gelmiş bir panel. Eğer sizde benim gibi birbirinden farklı ihtiyacınızı karşılayacak içerik yönetim sistemleri yazmakla ilgileniyorsanız bu panel yönetim kısmınız için doğru bir seçim olabilir. Fakat kusura bakmayın, ilk ben kullanmaya başladım :) Code Igniter ile bütünleştirerek güzel bir panel ortaya çıkarmayı planlıyorum.

Sözü fazla uzatmadan sizin Plastico Admin Panel ile başbaşa bırakayım.

Resmi büyütmek için üzerine tıklayınız.

Resmi büyütmek için üzerine tıklayınız.

Ücreti : 40 TL
Demo Adresi: http://www.cenkakyildiz.com/demo/plastico/
İletişim Bilgisi: cenk@arizaliadam.com (MSN) – cenkakyildiz@gmail.com (E-posta)
Tasarımcının Açıklaması:

Merhabalar.
Herkesin dilerse haber sitesinde, dilerse alışveriş scriptlerinde yada hazırladığı herhangi bir yazılımda kullanabileceği XHTML & CSS’e dökülmüş, ihtiyaç duyduğu tüm library’i içinde barındırdığı Plastico Admin panel teması satılıktır. Sıfırdan yeni bir panel tasarlatmaya kalktığınızda ödeyeceğiniz ücret tasarım ve xhtml dahil oldukça yüksektir. Plastico ile yüksek fiyatlar ödemeden kendinize uygun hale getirebileceğiniz admin panel temasını kullanarak zaman ve maddi konularda da karlı çıkarak müşterilerinize erişilebilir ve kolay uyarlanabilir estetik bir yönetim ekranı sunarsınız.

Üstelik Plastico’yu satın aldığınızda herşeyiyle size teslim edilir. Siz sadece yazılımınıza entegre etmekle uğraşırsınız. Tamamen css üzerine kurulu ve yorumlanarak bölünebilir kodlar halinde size sunulur. Jquery özelliklerini de içinde barındırmaktadır

Şimdiden Cenk Akyıldız için hayırlı satışlar, kullanacak arkadaşlar için de iyi çalışmalar dilerim.

Sponsorlar:WebGrup, SEO Teknikleri, TrSektor | yakuter.com © 2009 | 22 yorum | Çay içmeye de beklerim »