Во изминативе пет години, граѓаните инвестирале 73 милиони евра за добивање на лични документи, согласно тендер кој постои веќе 21 година, при што многу од договорите се класифицирани како „доверливи“.

Изработката на пасоши, лични карти и возачки дозволи коштала 29 милиони евра, додека граѓаните за добивање на истите документи платиле 73 милиони, што означува разлика од 44 милиони евра. Најголем дел од средствата, дури 60 милиони евра, одат за пасоши. Процесот на изработка се доверува на фирма која победила на тендер пред две децении. Министерството за внатрешни работи (МВР) не открива услови под кои е продолжен оригиналниот договор до сега, а ниту важечките обрасци за изработка на лични документи, со образложение дека тие се класифицирани. Според нив, јавното објавување на информациите од договорите би можело да предизвика последици за нивната работа без да специфицираат какви конкретно.

Бројот на изработени лични документи (пасоши, лични карти и возачки дозволи) исто така е заштитен од објавување, а МВР само објавува вкупни финансиски податоци.

Со ваквата тајност, ограничена е јавното владеење над финансовите и договорните аспекти на оваа набавка.

Нејасно е на кој закон се базира реализацијата на оваа набавка која е исклучена од редовните конкурентни процедури за јавни набавки. Во тој контекст, јавноста нема можност да провери дали исклучувањето од стандардните правила било законски оправдано, неопходно и пропорционално.

Во вториот случај, се работи за тендерот на Министерството за надворешни работи (МНР) за закуп на авиони. Летовите за евакуација на граѓаните од Блискиот Исток чинеа 1 милион евра, исплатени еднаш однапред, над дозволениот законски лимит.

Евакуациските летови од Дубаи и Ријад во март 2026 година беа платени авансно, што е во спротивност со Законот за јавните набавки, кој предвидува дека максималниот износ на авансот може да биде до 20% од вредноста на договорот. Плаќањата не беа обезбедени со банкарска гаранција, како што налага законот, ниту беа предвидени во тендерската документација. Се спроведоа два тендера, од кои еден беше неуспешен и еден успешен, по кој беше потпишан договорот за закуп на авионот. Иако тендерите се спроведени во рамките на Законот за јавните набавки, кој дозволува директно контактирање на фирми во итни ситуации, документите покажуваат одлуки кои ја ограничуваат реалната конкуренција.

Првиот тендер, во кој испратија понуди 9 компании, беше поништен. Во втората постапка, барањето за понуди беше упатено само до една фирма — Авиалог Скопје, која, според МНР, е претставник на FlyDubai. Како доказ за поврзаноста, МНР достави картичка за ангажман во FlyDubai од основачот на Авиалог, но таа не потврдува деловна врска меѓу двете компании.

Фирмата предаде понуда следниот ден, на 6 март, по што започнаа преговори, потпишување на договор, издавање на фактура за првите два лета, и плаќање од страна на МНР во истиот ден.

Тендерот за училишниот базен во Општина Чаир беше во вредност од 890 илјади евра, но базенот всушност беше завршен само на хартија.

На 21 ноември 2025 година, Општина Чаир предаде известување до Електронскиот систем за јавни набавки дека договорот за изградба на затворен базен во ОУ „Исмаил Ќемали” е 100% реализиран, иако објектот беше свечено промовиран дури по шест месеци. Се утврди дека во моментот на прогласувањето за завршен, Општината добила извештaj со набројување на незавршени работи, какви што беа приклучокот на електрична и водоводна мрежа, неопходни за финално тестирање на базенот. Проектот требаше да биде завршен во јануари 2025 година, но место санкција поради ненавремено исполнување, Општина Чаир двапати го продолжила рокот по барање на изведувачот. Овие случувања доаѓаат во време кога фирмата носител на договорот, Еуровиа од Желино, која подоцна се преименува во ЕАКОМ од Тетово, заедно со друга компанија, поднела нова апликација за изградба на затворен базен во Општина Чаир, овој пат во основното училиште „7 Март”, според истражувањата на Цивилната платформа за граѓански права.

Овој проект е реализиран во рамките на иницијативата за „Јавен надзор над јавните набавки”, со финансиска поддршка од Амбасадата на Кралството Холандија во Скопје.

Управата за финансиска полиција поднесе кривична пријава до Основното јавно обвинителство во Скопје против странски државјанин иницирали С.Г.О.Б., кој делува како сопственик и управител на компанија, како и против самата компанија. Пријавата е резултат на сомневања за кривично дело „Злоупотреба на постапката за јавен повик, доделување договор за јавна набавка или јавно-приватно партнерство“.

Според податоците од Финансиската полиција, пријавениот не ги почитувал законските прописи при реализацијата на проектот „Рехабилитација и проширување на канализационата мрежа во Општина Кичево“, за кој во 2023 година бил склучен договор со Министерството за финансии во рамките на ИПА II програмата за животна средина и климатски акции. Иако имал обврска да обезбеди валидна банкарска гаранција, тој го сокрил стечајот на азербејџанската банка „Муганбанк“, која ја издала гаранцијата. Ова значи дека не открил дека нема важен инструмент за обезбедување на договорот.

Покрај тоа, без претходно одобрение од Министерството за финансии и надзорниот орган, самоволно ангажирал подизведувачи, што било против согласноста и условите за реализација на проектот. Поради утврдените неправилности, договорот бил раскинат. Како последица на овие дејствија, според истрагата, нанета е штета на Буџетот на Република Северна Македонија во износ од 127.425.036 денари, а загубата на ИПА средствата се проценува на 9.474.132 евра, што државата ќе мора да ги покрие од своите извори.

По целосното завршување на постапката од обвинителството, ќе биде утврдено доколку постои евентуална кривична одговорност на лицата кои се предмет на пријавата.

Пакистан ќе продолжи со своите дипломатски напори и обидите за посредување со цел да се стави крај на конфликтот меѓу САД и Иран, и покрај последната ескалација на тензиите во регионот. Ова го соопшти пакистанското Министерство за надворешни работи.

„Пакистан е длабоко загрижен поради актуелната состојба во регионот, која е обележана со новите зголемувања на тензиите. Апелираме до обете страни да се придржуваат кон претходно постигнатиот договор за прекин на огнот“, изјави портпаролот на Министерството, Тахир Андраби, на денешната прес-конференција.

Тој нагласи дека Исламабад останува на ставот дека сите отворени конфликти треба да се решаваат по мирен пат, преку дијалог и преговори. „Сметаме дека дипломатијата и дијалогот мора да бидат водечки принципи за постигнување договорено решение за сите спорни прашања, во согласност со правата и одговорностите на вклучените страни“, порача Андраби.

Изјавата на пакистанското Министерство доаѓа во период на зголемена неизвесност на Блискиот Исток, по последните напади од страна на САД и Иран, што ја доведе во прашање одржливоста на претходно договореното примирје.

Пакистан и досега повикуваше на воздржаност и дипломатско решавање на кризата, изразувајќи поддршка за сите иницијативи насочени кон спречување на поширок регионален конфликт.

Инцидент во Оманскиот Залив

Утрово е забележан нов инцидент во Оманскиот Залив, на близу истата локација каде што претходниот ден американската војска изведе напад врз трговски брод. Ова го соопшти британската агенција за поморска безбедност, УКМТО.

Според официјалното предупредување, на еден танкер избувнал пожар во машинскиот простор додека пловел на отприлика 21 наутичка милја североисточно од пристанишниот град Сохар во Оман. Локалните власти потврдиле дека пожарот е во машинскиот простор на бродот, но за сега нема информации за штетни последици врз животната средина. Надлежните служби продолжуваат со истрагата, а на сите пловни средства во областа им се препорачува максимална претпазливост и веднаш да пријават сомнителни активности.

По овој инцидент, реагираше и Амбасадата на Индија во Оман, која потврди дека е информирана за случувањата. “Дознавме за инцидентот во близина на оманското пристаниште Шинас. Внимателно ја следиме ситуацијата и сме во координација со локалните власти за дополнителни информации,” објавија од индиската амбасада преку социјалната мрежа Икс.

Новиот пожар се случува само еден ден откако тројца индиски морнари загинаа при американски воздушен напад врз танкерот „М/Т Сетебело“, кој пловеше под знамето на Палау. Индискиот министер за поморство, Сарбананда Соновал, претходно ја потврдил смртта на тројцата морнари, додека преостанатите 21 член на екипажот беа спасени.

Според информациите од американската војска, нападот се случил откако танкерот, кој превезувал иранска нафта, се обидел да ја пробие поморската блокада на иранските пристаништа. Централната команда на САД (ЦЕНТКОМ) изјави дека борбен авион испукал прецизно наведувана муниција директно кон машинскиот простор на бродот по претходно издадените предупредувања до екипажот.

„М/Т Сетебело“ беше осмиот трговски брод што американските сили го оневозможија во водите околу Иран од почетокот на поморската блокада.

Централниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ ги одобри кадровските решенија предложени од Извршниот комитет на партијата. Со ова, Миле Лефков, Бобан Стефковски и Зоранчо Јованчев стануваат нови членови на највисокото раководство. Од партијата информираат дека овие промени се дел од процесот на внатрешна реорганизација, со цел зајакнување на структурата и подобра координација во подготовките за идните предизвици.

Тројца професори од нашиот Универзитет „Гоце Делчев“ – Штип се меѓу десетте најцитирани истражувачи од Македонија во областа на земјоделските науки и шумарството. Оваа информација ја сподели Земјоделскиот факултет преку нивната Фејсбук страница, истакнувајќи ја важноста на овој успех како признание за научната извонредност на факултетот. На денешната промоција на проектот „Академско рангирање АРБУ“…

Министерот напомена дека целта во изминатата година не била да создадеме впечаток дека сè е во ред, туку напротив, да се соочиме со реалноста.

„Здравствениот систем се справува со наследени слабости, недостиг на добра организација, нерамномерна достапност на услуги, недостаток на медицински персонал и застарена инфраструктура. Овој систем премногу долго функционираше на старите начини, со хартија, фрагментирани податоци и недоволна предвидливост. Затоа, мојата цел беше да не ги скриеме проблемите, туку да започнеме со нивно системско решавање“, објаснува Алиу.

Тој посочува дека е поставена нова насока во развојот на здравствениот систем – систем кој планира, мери, дигитализира и реагира.

„Започнавме со процес на дигитална трансформација. Пациентите не би требало да патуваат со папки, извештаи и ЦД-а помеѓу различни институции. Податоците треба да ги следат пациентите, а системот треба да им помага на лекарите во донесувањето побрзи и поквалитетни одлуки“, додава Алиу, потсетувајќи на воведувањето на транспарентни листи на чекање, бидејќи фер пристапот до здравствени услуги е основа на довербата.

Говорејќи за проектот со телемедицина во Дебар и Делчево, тој истакнува дека специјалистичкото знаење мора да биде достапно за сите граѓани, особено во региони каде пациентите особено го чувствуваат оптоварувањето од патувањата до Скопје.

„Работевме и на подобрување на инфраструктурата. Здравството не може да биде силно ако целото оптеретување е концентрирано во главниот град. Регионализацијата е една од нашите најзначајни политички стратегии. Инвестициите во Штип, Тетово, Кичево, Струмица, Битола и другите здравствени центри се начин за пациентите да добијат услуги поблиску до нивното живеалиште. Набавката на 100 нови амбулантни возила, реконструкција на операционите сали и подобрување на регионалните болници се дел од истиот пристап за развој на побрз и подостапен здравствен систем“, потенцира министерот.

Тој нагласува дека посебно внимание посветено на здравствените работници.

„Ниеден апарат, ниедна сала, ниедна дигитална платформа не е корисна без луѓето кои го носат системот. Затоа се работи на подобрување на кадровското планирање, нови програми за специјализации и супспецијализации, интензивирање на практичната обука и подобро вреднување на трудот. Здравствениот систем мора да ги задржи и мотивира своите работници“, истакнува Алиу.

Оценувајќи важни јавноздравствени политики, тој се осврнува на предлог-законот за заштита од употреба на тутун и сродни производи, како чекор кон подобар јавен простор и заштита на деца, непушачи и работници. Тој нагласува дека овој закон не е насочен против некого, туку за здравјето на граѓаните.

„Работевме и на чувствителни теми како онкологија, органодарителство, трансплантација, третман на дебелина кај деца и кризни протоколи. Овие теми бараат човечност, институционална одговорност и континуитет“, вели министерот.

Тој нагласува дека здравството мора да започне со проактивно работење, а не само да реагира при кризи.

„По една година, мојата оценка е дека не сме на крајот на реформскиот процес. Ние сме во најважната фаза во која системот започнува да се гради на нови основи. Имаме уште многу работа пред нас. Но, денес сме посигурни во нашиот пат, кој води кон здравство што е дигитално поврзано, добро планирано, инфраструктурно зацврстено, регионално порамномерно и насочено кон пациентите. Здравството се развива преку одлуки, труд, податоци, луѓе и лична одговорност“, заклучува Алиу.

Огнената стихија над Штип целосно изгасната

Пожарот што вчера попладне избувна во околината на Штип сега е целосно под контрола, благодарение на брзата реакција на пожарникарите и доброволците, соопшти Центарот за управување со кризи. Во акцијата за гаснење на огнот учествуваа екипи од Територијалната противпожарна единица Штип, вклучувајќи 20 пожарникари и четири противпожарни возила, како и 10 членови од Доброволното противпожарно друштво Штип со ист број на возила. Дополнително, пожарникари од Кочани испратија две возила и шест претставници, а поддршка добија и од делегација од Свети Николе.

Причината за пожарот беше гром кој запали сува трева и грмушки, при што силниот ветер ја зголеми брзината на распространување на огнот кон ридовите Клисебаир и Кумлак. Ситуацијата станала алармантна кога огнот се приближил до куќите во населбата Кадидаре, создавајќи грижа меѓу местните жители.

Градоначалникот на Штип, Иван Јорданов, во изјавата на вонредната прес-конференција нагласи дека пожарот се ширел на непристапен терен, што дополнително ја отежнило интервенцијата. „Екипите на ТППЕ, заедно со членовите на доброволното друштво, веднаш реагираа со целокупната логистика и ресурси за локализација на пожарот, кој поради непристапноста започна да се шири“, изјави Јорданов.

Тој истакна дека немало потреба за паника, бидејќи сите надлежни институции функционирале координирано и беа целосно мобилизирани. Во пожарот нема повредени лица, а станбените објекти не биле загрозени. Благодарение на навремената и организирана акција, огнената стихија сега е целосно изгасната.

Денес започнува јубилејното петто издание на „Маалски фестивал 5.0“, настан кој ќе обедини уметност, креативност и заедништво преку низа активности наменети за сите посетители, без разлика на возраст.

Фестивалската програма ќе стартува со работилницата за креативно пишување наречена „Маалска архива“, која ќе се одржи на 11 јуни од 17 до 19 часот во Паркот на Франкофонија, под водство на Марија Бошковска. Оваа работилница ќе им понуди на учесниците можност да ги споделат и запишат своите приказни и спомени од маалото.

Главните активности започнуваат во петок, 12 јуни, кога Паркот на Франкофонија ќе бъде домаќин на низа креативни работилници. Од 11 до 16 часот ќе се одржи работилница за чуднозвучни инструменти, предводена од Владимир Лукаш и Љубиша Камењаров. Потоа, од 15 часот, Никола Писарев ќе ја води работилницата за изработка на различни предмети и креативни содржини. Посетителите ќе можат да учествуваат и во активноста „Тајната ботаничка градина на нашето маало“ од 17 до 19 часот, реализирана од Доротеј Нешовски и Ана Трајковска.

Официјалното отворање на фестивалот е закажано за 12 јуни во 19:30 часот во КСП Центар – Јадро, кога ќе биде откриен новиот мурал на фасадата на центарот, дело на уметникот Дејвид Стоилковски. Со ова ново уметничко дело, организаторите продолжуваат со нивната иницијатива за обогаќување на јавните простори и создавање на препознатливо маалско уметничко катче на отворено.

Веднаш по отворањето, во 20 часот, ќе биде отворена изложбата „Пркосните 12“, создадена во соработка со граѓанската организација ПРКОС. Изложбата е резултат на тримесечен инклузивен курс по фотографија, во рамките на кој учесниците под менторство на Драги Неделчевски создадоа 30 портрети, кои сведочат за едно исклучително креативно искуство.

Програмата на овој јубилеен фестивал ќе достигне својот врв во сабота, 13 јуни, со концерт на скопскиот бенд ИСКРА, кој од 22 часот во Паркот на Франкофонија ќе го затвори петтото издание на „Маалски фестивал“. Овој бенд е препознатлив по уникатниот спој на synthwave, електронска музика и метал, надополнет со впечатливи визуелни елементи. ИСКРА во изминатите години стана едно од најинтересните имиња на локалната алтернативна сцена, а по проширените наступи и објавените изданија, тие ќе приредат аудио-визуелно доживување за завршување на тридневната фестивалска програма.

Со богата програма полна со работилници, изложби, уметнички интервенции и дружења, „Маалски фестивал 5.0“ и оваа година ветува да биде место каде љубителите на културата ќе се сретнат, ќе создаваат и ќе го слават духот на заедницата.

Во Собранието ќе заседаваат седум комисии

Во Собранието денеска ќе се одржи заседание на седум комисии, и тоа: Комисијата за транспорт, дигитална трансформација, животна средина и просторно планирање; Комисијата за образование, наука и спорт; Комисијата за политички систем и односи меѓу заедниците; Комисијата за земјоделство, шумарство и водостопанство; Комисијата за финансирање и буџет; Комисијата за економски прашања, труд и енергетска политика; како и Законодавно-правната комисија. Оваа истакната активност е важна за развојот на различни области од општествениот живот.

„Оваа година, по петти пат, фестивалот на балкански и медитерански филм „Преку езерото“ повторно ги потврдува своите принципи, останувајќи во рамките на регионот и не ширувајќи се надвор од оваа значајна кинематографска средина. За прв пат, фестивалот ќе се одржи од 8 до 15 јули во три различни града: Дојран, Гевгелија и Струмица. Оваа промена на терминот е направена со цел да им овозможиме на студентите и учениците, кои сè уште не заминале на одмор, да присуствуваат и да го доживеат филмскиот свет. Проекциите на филмовите од главната селекција ќе се одвиваат во Дојран, во прекрасна атмосфера на отворено, во амфитеатарот кој му дава поглед директно на езерото. Останатите активности, како краткометражните филмови, студентската програма и фокусот на кинематографијата, ќе се одржат во Струмица. Оваа година, за прв пат, во фокусот е современата иранска кинематографија, со еден ирански филм во селекцијата, и сме горди на фактот што добивме признание како значаен фестивал на кој се случуваат светски премиери“, изјави Јани Бојаџи, директор на фестивалот.

Бојаџи исто така најави работилница на која ќе се развиваат и финансираат дипломски краткометражни филмови на студенти.

„Оваа работилница ја реализираме по трет пат, а досега имаме снимено пет краткометражни игранки од студенти на македонските универзитети. Два филма од минатата работилница ќе имаат своја светска премиера на фестивалот во Дојран“, додаде Бојаџи, заблагодарувајќи им се на актерите кои учествуваа во проектите без надомест.

Годинава, новина е соработката со Креативна Европа и организирањето на работилница на актуелна тема „Вештачката интелигенција и современата кинематографија“.

„Сите сме свесни дека голем дел од кинематографијата ќе биде создадена со алатките на вештачката интелигенција. Јас, како професор на универзитет, ја охрабрувам оваа иницијатива и сметам дека треба да ги следиме технолошките трендови, бидејќи филмот е примена уметност — не можете да направите филм без примена на технологијата. Таа се развива, а сите наши колеги рано или късно ќе разберат дека опорот против технологијата е бескорисен. Работилницата ќе биде предводена од два медиумска деска од соседните земји — од Бугарија потврдивме учество на предавач, а во преговори сме и со медиумска деска од Србија“, информираше Бојаџи.

Селекторот на филмската програма, Златко Гелески, нагласи дека се фокусирал на различните култури и филмови кои ги опфаќаат Балканот и Медитеранот.

„Главната селекција ќе вклучува шест филмови, повечето од Балканот, но и од подалечни делови на Медитеранот, за да се постигне разновидност. Можам со сигурност да потврдам дека ниту еден филм не личи на друг во селекцијата. Тоа е убавината на нашата селекција. Очекуваме гости од сите филмови на фестивалот, бидејќи токму тие го прават фестивалот посебен, а културната разновидност е она што „Преку езерото“ го истакнува“, изјави Гелески.

Во селекцијата на краткометражни филмови, ќе има 15 филмови, при што половина се од странство, а другата половина од македонски автори. Од 40 филмови, 20 ќе бидат од Македонија.

Во студентската програма, ќе бидат прикажани 12 филмови од студентите на Универзитетот во Тетово, ЕСРА и ФДУ, соопшти Гелески и додаде дека фестивалот и годинава ќе има програма за деца.

Дејан Милошевски, извршен директор на фестивалот, даде информации за претпрограмата и главната програма на фестивалот.

„На 10, 11 и 12 јули ќе се одржи работилница за развој на сцена под менторство на Александар Русјаков. Секој што сака да учествува може да се пријави на веб страницата на фестивалот“, рече Милошевски, кој изрази очекување за над 100 гости годинава и истакна дека капацитетите во Дојран се подготвени за достоен пречек.

Прогноза за времето

Денешниот ден ќе се карактеризира со претежно сончево и топло време, придружено со мала до умерена облачност. Сепак, попладне и во текот на ноќта, се очекува промена на временските услови. Настаните ќе донесат повремени врнежи од дожд и локална нестабилност.

Според информациите од Управата за хидрометеоролошки работи, на повеќе места ќе има пороен дожд, грмежи, како и засилен ветер. На одредени локалитети, овие процеси ќе бидат поважни и ќе бидат проследени со пообилни врнежи и појава на град.

Метеоролозите советуваат граѓаните да бидат внимателни, особено во области каде се очекува невреме, поради ризикот од краткотрајни, но интензивни временски непогоди.

Во Скопје, времето ќе продолжи да биде сончево и топло, со мала до умерена облачност. Но, во вечерните часови и за време на ноќта, во некои делови од Скопската Котлина, се прогнозира нестабилност, која ќе биде проследена со пороен дожд, грмежи и засилен ветер.

Од Управата за хидрометеоролошки работи упатуваат на важноста на следењето на најновите временски информации и на навремено преземање мерки за заштита во случај на појава на невреме.

Претседателот на Сјединетите Држави, Доналд Трамп, упати повик до републиканците во Конгресот да го усвојат предлогот за буџетски пакет во вредност од 350 милијарди долари (Recon 3.0). Тој истакна дека овој план ќе овозможи значително зголемување на воените трошоци и ќе содржи низа мерки, кои ги именуваше како „Закон за спасување на Америка“. Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп изрази своето мислење…

Денес, од 7:30 до 15 часот, корисниците од улицата Покриена Чаршија и дел од улицата Ковачка во старата скопска чаршија ќе останат без струја. Според информациите од Регионалниот центар за кризи на Град Скопје, електричната енергија ќе биде прекината и за корисниците од село Рашче, Хлорна станица Рашче, село Бојане и село Копаница, и тоа од 8 до 14 часот.

На 11 јуни 1990 година, во Скопје, се роди нашиот значаен театарски, филмски и телевизиски актер, Александар Велјановски. Тој е еден од истакнатите претставници на новата генерација македонски глумци, кој во изминатите години гради впечатлива кариера на сцената, пред камерите и во театарот.

По завршувањето на актерското образование, својата професионална кариера ја започна во Народниот театар „Јордан Хаџи Константинов-Џинот“ во Велес, каде што беше дел од ансамблот од 2012 до 2018 година. Во тој период активно учествуваше во бројни театарски проекти и стана еден од клучните актери на помладата генерација во велешкиот театар. Во 2018 година, се приклучи на ансамблот на Театар Комедија, каде што успешно ја продолжи својата уметничка патека.

Велјановски не застана само на театарот, туку и во телевизиските и филмските проекти. Публиката го памети по улогите во телевизиските серии „Кум“, „Тврдокорни“, „Македонски народни приказни“, „Не Површни“ и детската серија „5+ Фамилија“. Исто така, неговите настапи во филмовите „Љубовница“, „Ругање со Христос“ и „Кино Љубов“ оставија длабок впечаток.

Неговата актерска активност продолжува и денес со бројни проекти на сцената на Театар Комедија. Во последните години, го гледаме во претставите „Вистината“ од Флоријан Зелер и „Ивона, принцезата на Бургунд“, што дополнително го потврдува неговиот талент и актерска зрелост.

Со својот дар, професионален став и неприкосновена работа, Александар Велјановски успешно го поставува своето име во современиот македонски театар и аудиовизуелна продукција.

Редакцијата на „Екран“ му го честита роденденот и му посакува многу здравје, лична среќа и уште многу успешни улоги на сцената и пред камерите.

На денешната седница на Собранието, пратеничката од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Благица Ласовска, изнесе критики кон опозицијата, истакнувајќи дека во времето на претходното раководење со ресорот земјоделство се создадени сериозни проблеми, особено во однос на исплатите за вработените и функционирањето на институциите.

Во своето обраќање, Ласовска укажа дека во периодот на СДС не биле забележани значајни заплени, освен „заплената на путер“, која, како што нагласи, стана симбол на нивното работење.

„Во ваше време, не бев информирана за никаква значајна заплена освен за заплената на путер. Тоа стана синоним за вашето управување и за работата на оној кој ја образложуваше интерпелацијата. Не знам колку тони путер беа запленети, но знам дека путерот е тој што е. Искрено, образложението на интерпелацијата ми изгледа како огледалото на Доријан Греј. Колабираниот систем на земјоделието ја одразува неефикасноста на Социјалдемократскиот сојуз и претходниот министер, а вие заборавате на тоа што сте направиле додека сте имале можности да управувате со овој сектор квалитетно и одговорно“, истакна Ласовска.

Таа дополнително нагласи дека несигурността оставила неисплатени плати за повеќе од 450 вработени во водостопанството и „Македонски шуми“, при што актуелната власт морала да реагира за да ги реши заостанатите обврски.

Во претходниот период, нагласи, имало протести на земјоделци поради проблеми со наводнување, а сега состојбата е стабилизирана и системите функционираат нормално. „Ајде да ви кажам каква беше вистината за вашето работење. Имаше неисплатени плати за вработените. Вашето однесување беше толку неодговорно што, знаејќи дека ќе паднете од власт, не предвидовте плати за над 450 вработени во водостопанството и во Македонски шуми. Ние моравме да дојдеме на власт за да исплатиме плати за четири месеци. Тоа е важно да се спомене“, додаде Ласовска.

Таа исто така спомена дека партиски фирми се фаворизирани во текот на претходниот мандат и дека имала добра прегледност за тоа кои компании биле поддржувани, особено во регионот на Овчеполје. „Имаше пустош во водоснабдувањето и наводнувањето на земјоделските посеви од април до јуни, кога беа регистрирани масовни протести. Сега тој проблем е решен — наводнувањето функционира нормално и земјоделците се задоволни“, заклучи Ласовска.

Повардарие: Гигантот во Лозарството

Винарската визба Повардарие некогаш била вистински гигант во Република Македонија. По прогласувањето на стечај во 2019 година, интересите на лозарите повторно станаа актуелни. Се сеќаваме како тогашната опозиција во Неготино ветуваше гарантиран откуп по повисоки цени. Но, по доаѓањето на власт, таа ја затвори Винарската визба Повардарие. Сега, лозарите од Неготино, Демир Капија и дел од Кавадарци се соочуваат со пад во откупот и цените, без никаква перспектива.

Златко Пенков, пратеник од ВМРО-ДПМНЕ, на денешната седница во Собранието истакна: „Во времето на владеење на СДС, цените на грозјето изнесуваа 8, 9 или 10 денари, а актуелната опозиција тогаш зборуваше за откуп од само 3 денари по килограм. Поради административните промени во платежната агенција, околу 8.000 земјоделци не го остварија правото на субвенции.“

„Токму за цената на грозјето, не може да се споредува сегашната ситуација со онаа од времето на СДС. Претходно, за да се пријават за субвенции, земјоделците мораа да се пријавуваат двапати, што доведе до големи проблеми. Сега, новата Влада тоа го укина“, додаде Пенков.

Тој исто така спомена и за проблемите со компаниите поврзани со Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Работниците во овие компании доживеаја понижувања, со платите неисплатени и до четири или пет месеци. „За првпат, финансиските средства за огревно дрво не беа исплатени во целост. Таква срамота не паметиме“, заклучи Пенков.

На крај, тој потсети дека владеењето на СДС остави длабоки траги и последици, што е јасен пример за неефикасно управување и уништување на македонските претпријатија.

„Работата во македонското земјоделство постојано се влошува. Затоа, министерот веќе треба да си замине, а властите треба сериозно да ја третираат оваа интерпелација како предупредување за состојбите во земјоделството“, истакна пратеникот од Левица, Сашко Јанчев, за време на расправата за интерпелацијата на министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Цветан Трипуновски. Тој нагласи дека состојбата во македонското земјоделство е загрижувачка и дека нацијата се соочува со сериозни проблеми во прехранбената безбедност. Иако технологијата напредува и постои инфраструктура наследена од поранешна Југославија, производството на храна продолжува да опаѓа.

„По Втората светска војна, во услови на разурната држава, природни непогоди и недостиг на технологија, се пронајде начин за бум во земјоделството. Денес, со современи технологии и стратешки партнери, ситуацијата во македонските котлини е како по чума“, рече Јанчев.

Тој спомена податоци за опадот на производството на сурово млеко и намалувањето на сточниот фонд, нагласувајќи дека фармерите се принудени да ги продаваат млечните крави на кланици поради ниските откупни цени.

„Млекарниците слободно манипулираат со цените. Кога цената на млекото е околу дваесет денари, производителите не можат ни да ги покријат трошоците. Затоа кравите завршуваат во кланица, а фармите затвораат“, додаде тој.

Јанчев ја критикуваше и работата на Министерството за земјоделство, оценувајќи дека институциите со години само го следат проблемот без конкретни решенија. Како решение, предложи формирање државни откупни центри, кои би го заштитиле производителите од пазарните манипулации. „Решението е во државните откупни центри, кои ќе откупуваат земјоделски производи по фер цени и ќе ги регулираат пазарните шпекулации што го уништуваат земјоделството. Сепак, за секоја десничарска влада ова е затуцана комунистичка работа“, изјави Јанчев.

Споменувајќи ја увозната зависност, тој предупреди дека Македонија повеќе не може да генерира доволно храна за своите потреби. „Македонија стана зависна од увоз на храна. Доколку некој сака да ја нападне, не треба ни куршум да испука, доволно е само да ни ги затвори границите и тука ќе изумреме од глад. Македонија, по дефиниција, нема прехранбена безбедност“, објасни пратеникот.

Во одговор на министерот Трипуновски, Јанчев ги отфрли презентираните податоци од Министерството, укажувајќи дека тие не ја одразуваат реалната состојба. „Моите податоци доаѓаат од индивидуалните земјоделци и здруженијата, од кои вие бегате. Вашата статистика е сосема различна. Кажете ми каде во вашата статистика исчезнаа 150 грла добиток за само три месеци во Гевгелија. Вашата статистика можеби покажува напредок, но тие бројки се лажни и не ја отсликуваат реалноста“, рече Јанчев.

Тој истакна и проблемот со затворањето на фарма во Гевгелија, која годишно произведувала околу 500 тони млеко, предупредувајќи на последиците за други производители. „Вие не расправате со реални податоци, туку со непроверени статистики и информации оддалечени од вистинската ситуација“, заврши Јанчев.

Слушајќи ги вашите излагања, не можам да не направам паралела помеѓу состојбата што ја наблюдаваме денес во Министерството за земјоделие и она што сте го оставиле зад себе, а за што тврдите дека е хаос. За време на вашето министерство, со полиција ги блокиравте земјоделците на улиците, додека Трипуновски ги отвори вратите на Министерството за веќе потребниот дијалог. Вие долго време чекавте на административни решенија, а тој воведе ред, отчетност и брзи акции, фокусирајќи се на решавање на проблемите во земјоделието без фалби.

„Кога лозарите протестираа, кога оризарите се жалеле во ваше време, а тутунарите бараа чесна цена за својот труд, вашите одговори секогаш беа искивени од ветувања, прес-конференции и фотографии за социјалните мрежи. Фактите се непобитни. За време на владеењето на СДС имавме значителен пад на сточниот фонд, намалување на производството на млеко и сериозни проблеми со откупот на земјоделските производи. Денес вие ни давате лекции за земјоделство, и токму вашите политики ги доведоа земјоделците до работ на опстанок,“ истакна пратеничката на ВМРО-ДПМНЕ, Јулија Тушевска, во обраќањето до пратеникот на СДС, Цветков.

Во врска со состојбата со млечните производи, Тушевска нагласи дека кога ВМРО-ДПМНЕ дошло на власт, субвенциите за литар млеко не беа исплатени цели 17 месеци.

„Не требаше ни да зборуваме за состојбата што ја оставивте во самото министерство. Прво, хакиран систем; потоа, изгубени податоци; укинат колективен договор за вработените; судски спорови поради незаконски постапки, и институцијата оставена во тотален хаос,“ додаде Тушевска, упатувајќи се и на неисплатените плати во Македонски шуми и водостопанство, нагласувајќи дека сето ова не се само политички ставови, туку реалноста што произлезе од управувањето на СДС.

Остро предупредување до Куба од американскиот министер за одбрана

Американскиот министер за одбрана, Пит Хегсет, упати јасно и остро предупредување до Куба за време на неговата посета на воената база во Заливот Гвантанамо. Тој истакна дека Хавана не смее да набавува оружје што би можело да ја загрози базата или територијата на Соединетите Држави.

„Би било неразумно кубанската влада да се обиде да стекне оружје со кое може да нападне оваа база или американско тло“, изјави Хегсет, без да специфицира за кој вид оружје се работи. Тој посочи дека таков потег би можел да предизвика конфликт. „Тоа би резултирало со судир што не само што не го посакуваат, туку и не би можеле да го издржат“, додаде министеркот од САД, истакнувајќи дека „ниедна земја не може да се мери со нашиот капацитет“.

Овие изјави доаѓаат во време на зголемени тензии помеѓу Вашингтон и Хавана. Американската база во Гвантанамо, која се наоѓа на југот на Куба, е единствена американска воена инсталација на територија на друга држава и се користи врз основа на долгогодишен закуп, и покрај несогласувањето на кубанските власти.

Минатиот месец, американскиот портал навести дека Куба се стреми да набави стотици нападни дронови од Русија и Иран, потврдувајќи разузнавачки информации. Кубанските власти ги отфрлија овие обвиненија, оценувајќи ги како лажни и дезинформации.

Кубанскиот министер за надворешни работи, Бруно Родригез, нагласи дека Куба има право на легитимна самоодбрана. Претседателот, Мигел Дијаз-Канел, исто така порача дека неговата земја нема агресивни намери, но додаде дека евентуална американска агресија би можела да доведе до „крвопролевање со несогледливи последици за мирот и стабилноста во регионот“.

Во вечерното издание на „Претрес со Ландов“, Кире Димитриев и Наталија Ѓорѓиеска разговараа за неизмерната болка која ги опкружува по загубата на синиот син и сопруг. Тие се навраќаат на тешките судења кои повторно ја отвораат раната, спомнувајќи ги Андреј и Диме, кои трагично изгубија живот на 16 март минатата година во „Пулс“ во Кочани. Борбата за вистината и правдата трае повеќе од една година, а Кире редовно присуствува на судските рочишта.

„Следниот ден по трагедијата, добив внуче од мојот загинат син. Тенка е границата меѓу животот и смртта. Бог ти дава, Бог ти зема. Никогаш не мислев дека сум способен да го издржам ова. Нашите деца беа убиени, и бараме правда затоа што нивните животи насилно завршија. Во тие тешки моменти, ни беше утеха внукот. Животот не скрши и нема да биде ист,“ вели Димитриев.

Таткото на загинатиот Диме изразува длабока тагување: „Кога го видов син ми во креветот, немајќи знаци на живот, не можев да поверувам. Мојата снаа, која беше во напредна бременост, ме разбуди со силен плач, потсетувајќи ме дека морам да продолжам со животот. Ме прогонува чувството дека не можев да направам ништо за него.“

Иако знае дека државата не može да им ја ублажи болката, сепак инсистира на исполнување на ветувањата. „Нам ни беше обещано дека државата ќе ги покрие трошоците за погребите и спомениците, но дознавме дека средствата се од донации. Им укажувам на пратениците, кои кратко по трагедијата заминаа на одмор,“ додава Димитриев, откривајќи дека средствата за споменикот биле пренаменети за други цели.

СЛЕДИ ВО ЖИВО: Трагедијата во „Пулс“

Денес, во „Претрес“, Кире Димитриев и Наталија Ѓорѓиеска ќе зборуваат за една од најтежките трагедии што ја потресе нашата заедница. Нема татко кој не чувствува болка во срцето по загубата на својот син во страшниот пожар, а Наталија, сопруга на починатиот, ќе го сподели својот непресушен бол.

За првпат, Наталија ќе раскаже за часовите по пожарот, за лажните информации дека Андреј е жив и за напорите за негово пронаоѓање низ болниците. Сведочењата покажуваат дека до последен момент се обидувал да спаси луѓе.

Кире Димитриев, пак, ќе ја сподели својата мука по загубата на синот Диме, како и радоста и надежта која дојде со раѓањето на внукот, само еден ден подоцна. Освен личната болка, ќе зборува и за рочиштата, сведочењата, обвинетите кои негираат вина, и за продолжената потрага по правда, иако минале повеќе од една година од трагедијата.

Оваа дискусија ќе ги опфати последиците по 16 март, животот во Кочани, судењата и вистината која семејствата сѐ уште се обидуваат да ја најдат.

Пожар во Плуждино: Интервенција на пожарникарите

Попладнево избувна пожар на патот кон градските гробишта во месноста Плуждино, блиску до Штип, при што беше зафатена голема површина сува трева. Според првичните информации, најверојатна причина за појавата на пожарот е удар на гром.

Поради силниот ветер, огнот се прошируваше брзо, што дополнително ја комплицираше ситуацијата на терен. „Поради засилениот ветер, огнот брзо се проширил, поради што на терен интервенираат екипи на Територијалната противпожарна единица Штип. Пожарникарите активно работат на локализирање на пожарот, со цел да го спречат неговото понатамошно ширење и да ги заштитат објектите во близина кои би можеле да бидат загрозени“, информираат од Центарот за управување со кризи.

Необичната приказна на Франсилеудо дос Сантос во Тунис

Приказната за преселбата на Франсилеудо дос Сантос во Тунис всушност почна со едно обично недоразбирање. Додека играше за белгискиот клуб Стандард Лиеж, каде што не можеше да се прилагоди, неговиот менаџер му спомна понуда од една земја, за која фудбалерот немаше поим. Поради сличноста во јазиците, Бразилецот помисли дека го повикуваат во Турција. Но, кога сфатил дека се работи за Тунис, веќе беше доцна — одлуката да ја напушти Белгија беше донесена.

Франсилеудо потпиша со Ел Сахел и откри нова животна патека, каква што не можеше да ја замисли во својот роден град Зе Дока, во бразилската држава Марањао. Пристигна во Тунис со својот препознатлив стил — голем христијански крст кој му висеше над дресот. Беше потребно време за да сфати дека погледите на локалните муслимани се причинети токму од тој ѓердан. Овој културен шок не заврши тука; по неколку недели откри дека во соблекувалната е невообичаено да се бања целосно гол пред колегите.

Тренерот на клубот, Жан Фернандез, беше човекот кој порано го лансираше Зинедин Зидан во Кан. Под негово водство, Франсилеудо разви нестварен голгетерски инстинкт и се пресели во францускиот клуб Сошо. Неговите забележителни настапи во Франција привлекоа внимание не само од клубовите, туку и од цела држава.

Пасош на претседателот и незадоволството за бразилското знаме

Само три недели пред стартот на Африканскиот куп на нации во 2004 година, Тунис реши да ги забрза сите бирократски процедури. Бидејќи Франсилеудо живееше во Тунис две години, самиот претседател на државата му додели туниски пасош, овозможувајќи му веднаш да игра за репрезентацијата.

Во Сошо, атмосферата беше напната. Лидерите на клубот тврдеа дека врската на Франсилеудо со Тунис е минимална, на што фудбалерот се противеше, истакнувајќи дека неговиот син е роден тука. Сошо не сакаше да го изгуби својот најдобар стрелец, кој постигна 17 голови на 35 меча. Но, планот на Тунис успеа: Дос Сантос постигна клучен гол во финалето против Мароко, со кој Тунис ја освои својата прва и единствена африканска титула во историјата.

Сепак, Франсилеудо малку недостасуваше да го расипе статусот на национален херој. Истанеше Лига купот на Франција со Сошо, а во еуфорија ја прослави титулата трчајќи по теренот со бразилското знаме. Ова предизвика сериозно незадоволство кај туниските навивачи, кои беа разочарани што нивниот нов шпанец толку брзо ја заборави фудбалската националност за која се борија. Бразилецот подоцна јавно призна дека направил грешка и упати извинување.

Ризикот на Мундијалот и легендарните 11 минути

Казната за ова невнимание стигна во најлошиот можен момент. На последниот пријателски меч пред Светското првенство во Германија 2006 година, Дос Сантос доби сериозна повреда. Имаше само 20 дена до првиот меч, а болките беа на врвот. По три магнетни резонанси, лекарите првично мислеа дека станува збор за мускулна повреда, за потоа да откријат дека лигаментите на коленото му се настрадале.

Франсилеудо не беше во услови да игра на Мундијалот, но со неверојатни напори и со помош на блокада против болки, успеа да влезе во игра на мечот против Украина. Одигра само 11 минути, но тие минути станаа легендарни.

По завршувањето на својата кариера, Бразилецот со туниско срце се врати во родниот Зе Дока, каде денес работи како обичен службеник во локалната самоуправа. Денес, сите локалци му го спомнуваат неверојатниот искуствен момент од 11 минути, кога заигра за Тунис и покрај сериозната повреда.