Sólveig Reynisdóttir hefur lokið MS ritgerð í mannauðsstjórnun: Áhrif stjórnunarhátta á líðan þjónustustarfsmanna í upplýsingatæknifyrirtækjum. Rannsókn á þjónandi forystu.

Guðjón Ingi Guðjónsson hefur lokið MS ritgerð í stjórnun og stefnumótun: Þjónandi forysta og starfsánægja á fræðasviðum Háskóla Íslands

Rannsóknir Sólveigar og Guðjóns Inga eru liður í rannsóknarsamstarfi Þekkingarseturs um þjónandi forystu hér landi í samvinnu við Dr. Dirk van Dierendonck við Erasmusháskólann í Hollandi og notað mælitækið Servant Leadership Survey sem mælir vægi þjónandi forystu. Leiðbeinandi Sólveigar og Guðjóns Inga var Dr. Sigrún Gunnarsdóttir og luku þau bæði prófi fá Viðskiptadeild Háskóla Íslands í febrúar 2012.

Ritgerð Sólveigar fjallar um rannsókn um þjónandi forysta innan upplýsingatæknifyrirtækja á Íslandi og um líðan þjónustustarfsmanna þessara fyrirtækja. Rannsóknin sem náði til 94 þjónustustarfsmanna upplýsingatæknifyrirtækja leiddi í ljós að heildarmeðaltal þjónandi forystu reyndist vera 4,46 á skala frá einum uppí sex. Líðan í starfi virtist almennt góð en um 82% þátttakenda voru ánægðir eða mjög ánægðir í starfi og um 76% sýndu engin, lítil eða miðlungseinkenni um tilfinningalega örmögnun í starfi. Þegar tengsl þjónandi forystu við líðan í starfi voru skoðuð kom í ljós að marktæk tengsl voru bæði milli þjónandi forystu og mikillar starfsánægju og milli þjónandi forystu og lítillar tilfinningalegrar örmögnunar. Þessar niðurstöður gefa vísbendingu um að þjónandi forysta hafi jákvæð áhrif á starfsfólk og líðan þeirra í starfi.

Ritgerð Sólveigar er aðgengileg á skemman.is

Ritgerð Guðjóns Inga fjallar um rannsókn sem gerð var meðal starfsfólks fræðasviða Háskóla Íslands. Niðurstöður sýna að vægi þjónandi forystu er nokkuð hátt á fræðasviðum Háskóla Íslands, en töluvert svigrúm sé þó til að auka það. Sterkasti þátturinn var ráðsmennska, en að henni slepptri voru fyrirgefning, styrking og ábyrgð talsvert hærri en aðrir þættir. Hugrekki var lakasti þátturinn á fræðasviðunum. Starfsánægja var í heild dágóð. Engu að síður reyndist stór hluti starfsmanna fræðasviðanna óánægður í starfi. Jákvætt marktækt samband fannst milli þjónandi forystu og starfsánægju þegar allir þættir mælitækisins voru lagðir saman. Tveir einstakir þættir mælitækisins reyndust hafa marktæk tengsl við starfsánægju, þ.e. styrking og hugrekki. Í ljósi niðurstaðna var talið að ástæða væri til að auka veg þjónandi forystu, m.a. í þeim tilgangi að auka starfsánægju.

Ritgerð Guðjóns Inga er aðgengileg á skemman.is

Rannsókn Þóru er liður í rannsóknarsamstarfi Þekkingarseturs um þjónandi forystu hér landi í samvinnu við Dirk van Dierendonck við Erasmusháskólann í Hollandi. Þóra lauk MEd prófi frá Háskólanum á Akureyri undir leiðsögn Trausta Þorsteinssonar og Sigrúnar Gunnarsdóttur.

Rannsóknin leiðir í ljós að þjónandi forysta einkennir almennt stjórnun og forystu skólastjóra í grunnskólum á Norðurlandi að mati starfsfólks skólanna. Jafnframt kom í ljós að sterk einkenni þjónandi forystu í framgöngu og samskiptum skólastjóra tengist starfsánægju meðal starfsfólks í skólum þeirra.

Ritgerðin er aðgengileg á skemman.is

Markmið námskeiðsins er að auka þekkingu þátttakanda á forystu, stjórnun og ígrundun innan heilbrigðisstofnana með sérstakri áherslu á þjónandi forystu.

Námskeiðið höfðar jafnframt til þeirra sem starfa utan heilbrigðisþjónustunnar og nemendur fá tækifæri til að sníða verkefni að eigin sérsviði.

Námskeiðið er þrískipt, þ.e. þjónandi forysta, stjórnun og forysta og ígrundun. Í námskeiðinu er byggt á samtali og virkri þátttöku nemenda. Fjallað verður um hugmyndafræði þjónandi forystu, rannsóknir á sviðinu og kynnt raunhæf dæmi um fyrirtæki og stofnanir sem nýta hugmyndafræðina.

Kynntar verða helstu kenningar í stjórnun og forystu með sérstakri áherslu á viðfangsefni heilbrigðisþjónustunnar. Hugmyndafræði ígrundunar verður kynnt og hvernig megi beita ígrundun til að styrkja sig í starfi stjórnanda og/eða leiðtoga. Áhersla er lögð á að kynna nýjar rannsóknir um forystu, stjórnun og ígrundun innan heilbrigðisþjónustunnar.

Nánari upplýsingar eru á heimasíðu Háskólans á Akureyri .

Um miðjan dag var skipt í umræðuhópa sem ræddu um gildi þjónandi forystu um leið og snæddur var hádegisverður í Skálholtsskóla. Rætt var um hvort þjónandi forysta virkaði, hvort þörf væri fyrir hugmyndafræðina hér á landi og hvaða leiðir væru vænlegar til að innleiða slíka hugmyndafræði.

Niðurstöður umræðu í hópunum einkenndust af sannfæringu þátttakenda um að þjónandi forysta væri viðhorf og aðferðir sem skiluðu góðum árangri fyrir starfsfólk og starfsemi fyrirtækja og stofnana, dæmin sýni það og sanni. Að sama skapi töldu þátttakendur þörf fyrir þessar hugmyndir hér á landi, kannski nú sem aldrei fyrr. Þegar kom að hugmyndum um leiðir til innleiðingar var þátttakendum tíðrætt um að byrja sjálf og leitast við að vera fyrirmyndir. Hér má lesa niðurstöður umræðu í hópum (PDF)

Erindi fyrirlesara endurspegluðu rannsóknir og reynslu frá ýmsum hliðum og vörpuðu ljósi á samverkandi þætti þjónandi forystu. Erindin sýndu að þjónandi forysta hefur sannað gildi sitt í viðskiptalífi, heilbrigðisþjónustu, menntakerfinu og víðar. Þjónandi leiðtogi smitar áhuga til góðra verka og nær árangri með lýðræðislegum samskiptum, hlustun, hógværð, þjónustu, innsæi, hugrekki og samfélagslegri ábyrgð. Hér á síðunni er að finna glærur sem fylgdu erindi Dr. Kasper Edwalds.

Ráðstefnurit (PDF)

Servant Leadership. Conference at Skalholt 14 October 2011

Aðalfyrirlesarar (Key-note speakers):

Dr. Dirk van Dierendonck, Associate Professor of Organizational Behavior, Rotterdam School of Management, Erasmus University, Rotterdam

Dr. Kasper Edwards, Senior Researcher  of Management Engineering Work, Technology and Organisation, Technical University of Denmark (DTU)

Dagskrá:

11:00 Ráðstefna sett – Dr. Kristinn Ólason

11:10 Dr. Dirk van Dierendonck
Servant Leadership, a state-of-the-art overview

12:10 Dr. Björn Zoëga, forstjóri Landspítala
Landspítali og þjónandi forysta

12:30 Aðalheiður Héðinsdóttir, forstjóri Kaffitárs
Sá uppsker mest, sem þjónar best

12:50 Samtal í hópum og hádegisverður í Skálholtsskóla

14:20 Dr. Kasper Edwards
Servant leadership, psychosocial work environment and performance

15:20 Guðrún Hrefna Guðmundsdóttir, skólameistari FB
Hvernig nýtist hugmyndafræði þjónandi forystu í skólastarfi?

15:40 Dr. Sigrún Gunnarsdóttir, lektor HÍ
Vigdís Magnúsdóttir – Fyrirmynd þjónandi forystu

16:00 Ráðstefnuslit

Fundarstjóri: Gunnbjörg Óladóttir

Vinsamlega skráið þátttöku á vef Skálholts (on-line registration)

Ráðstefnan er tileinkuð minningu Vigdísar Magnúsdóttur sem hefði orðið áttræð á árinu. Hún var hjúkrunarforstjóri og forstjóri Landspítala um árabil og var mikilvæg fyrirmynd þjónandi forystu hér á landi.

Samtal um þjónandi forystu – Ævar Kjartansson, Jón Ormur Halldórsson og Sigrún Gunnarsdótttir

Smellið hér til að hlusta á samtalið í gegnum MP3 snið.

Framsöguerindi halda þau Gunnbjörg Óladóttir (samantekt á PDF) og Sigurður Ragnarsson (samantekt á PDF). Eftir framsöguerindin verður umræða í hópum yfir súpu í matsal skólans.

Þátttökugjald kr. 700.- vegna kostnaðar við súpuna. Vinsamlega tilkynnið þátttöku á heimasíðu þjónandi forystu fyrir kl. 17 miðvikudaginn 6. apríl nk. Fundurinn er öllum opinn.  Smellið hér til að skrá ykkur á fundinn.

Gunnbjörg Óladóttir er aðstoðarmaður forstjóra Brims hf. Gunnbjörg vinnur að doktorsritgerð við Edinborgarháskóla í trúarlífssálarfræði og er áhugamaður um þjónandi forystu. Sigurður Ragnarsson starfar við kennslu og fræðslu og kennir m.a. við Háskólann í Reykjavík og Háskólann á Bifröst. Sérsvið Sigurðar eru leiðtogafræði, samningatækni og markaðsfræði.  Samhliða starfi stundar hann doktorsnám í leiðtogafræðum, við Háskóla Íslands, með sérstakri áherslu á siðferðilega- og þjónandi forystu.

Hér er hægt að ná í samantekt af erindunum á PDF:

Gunnbjörg Óladóttir – lykil atriði þjónandi forystu

Sigurður Ragnarsson – þjónandi forysta og siðferði

Fyrr á árinu var undirritaður samningur við Greenleaf Center Indianapolis um stofnun Greenleaf seturs hér á landi (Greenleaf Center Iceland). Um er að ræða samstarfssamning um að kynna þjónandi forystu sem felur meðal annars felur í sér aðgang að efni sem gefið er út á vegum bandaríska setursins sem og samstarf um ráðstefnur, námskeið og þekkingarþróun um þjónandi forystu.

Í ljósi hins nýja samnings hefur verið sett á laggirnar nýtt skipulag starfsins hér á landi:

• Bakland skipað áhugafólki sem sótt hefur námskeið og málþing um þjónandi forystu hér undanfarin misseri. Í baklandinu er fjölbreyttur hópur víða að úr samfélaginu og er hlutverk þess að móta stefnu um megináherslur og verkefni til að kynna og efla þjónandi forystu hér á landi. Baklandið fundar nokkrum sinnum á ári.

• Framkvæmdateymi sem hrindir í framkvæmd verkefnum samkvæmt stefnu baklands hverju sinni. Framkvæmdateymið skipa Guðrún Hrefna Guðmundsóttir, skólameistari Fjölbrautaskólans í Breiðholti, Kristinn Ólason, rektor Skálholtsskóla og Sigrún Gunnarsdóttir, hjúkrunarfræðingur og lektor Háskóla Íslands.

Fyrirspurnum, tillögum og ábendingum má beina til fyrirspurn@greenleaf.is

Höfundar eru Alda M. Hauksdóttir, MS (lífeindafræðingar), Birna G. Jónsdóttir, MS (erlendar mæður) og Erla Björk Sverrisdóttir, MS (starfsfólk sjúkrahúsa). Rannsóknarskýrslurnar eru aðgengilegar á www.skemman.is

Titill: Þjónandi forysta og forprófun mælitækis þjónandi forystu

Höfundur: Alda Margrét Hauksdóttir

Úrdráttur:

Hér er fjallað um leiðtogakenningar, þjónandi forystu, fræðilegann bakgrunn hennar og rannsóknir sem byggja á kenningum um þjónandi forystu. Tilgangur þeirrar rannsóknar sem gerð var og fjallað er um hér er að meta hvernig tekist hefur til við þýðingu á „Servant Leadership Inventory“ SLI-mælitækinu frá ensku yfir á íslensku.

SLI-mælitækið er merkilegt fyrir þær sakir að vera nýtt. Jafnframt er verið að forprófa það í íslenskri þýðingu í þessari rannsókn sem markar tímamót vegna þess að þetta er fyrsta rannsóknin sem gerð er á Íslandi á þjónandi forystu. Hún er líka mikilvæg fyrir þær sakir að vera gerð meðal lífeindafræðinga, stétt í íslensku heilbrigðiskerfi, sem hefur ekki verið rannsóknarefni áður þótt rannsóknir og mælingar sé hennar aðalstarf.

Þjónandi forysta er ekki ný af nálinni heldur hefur fylgt okkur í gegn um aldirnar. Það er hins vegar oft þannig bæði með góða forystu og þjónustu að það er fyrst tekið eftir henni þegar hennar nýtur ekki lengur við. Þannig hefur þjónandi forysta hugsanlega oft farið framhjá fólki vegna þess að þjónandi leiðtogi sækist ekki eftir heiðri fyrir sjálfan sig. Þjónusta hans er ekki framkvæmd til að fá hrós heldur til að samstarfsfólk eða fylgjendur vaxi sem einstaklingar, verði heilbrigðari, vitrari, frjálsari, sjálfstæðari og tilbúnir að veita öðrum þjónandi forystu.

Könnun var gerð á þáttum þjónandi forystu við stjórnun á vinnustöðum lífeindafræðinga.

Niðurstöður rannsóknarinnar leiddu í ljós að þrátt fyrir að mælitækið sé bæði réttmætt og áreiðanlegt í íslenskri þýðingu þá er nauðsynlegt að fara betur yfir þýðingu þess áður en það verður notað aftur. Sá þáttur þjónandi forystu sem hafði mesta fylgni við starfsánægju lífeindafræðinga var efling, Nauðsynlegt er að gera frekari könnun á starfshögum stéttarinnar þó svo að starfsánægja 64,6% þeirra sem tóku þátt í könnunni mælist á bilinu 4-5 í starfánægju þar sem 1 er mjög óánægður og 5 er mjög ánægður í starfi.

Sjá nánar á skemman.is

Höfundur: Erla Björk Sverrisdóttir

Úrdráttur:

Tilgangur rannsóknarinnar var að kanna þjónandi forystu (e. servant leadership) meðal starfsmanna hjúkrunarsviða á fjórum sjúkrahúsum á Suðvesturlandi og að athuga hvort tengsl væru á milli þjónandi forystu og starfsánægju. Notað var nýtt mælitæki og réttmæti þess og áreiðanleiki kannaður. Hugmyndafræðilegur bakgrunnur rannsóknarinnar er kenning Greenleafs sem fjallar um árangursrík samskipti og samstarf leiðtoga og starfsfólks. Aðalsérkenni þjónandi leiðtoga er viljinn til að þjóna, að nota sannfæringarkraft sem mikilvægasta valdið, hvetja, hrósa og treysta starfsmönnum. Rannsóknir sýna að árangur þjónandi forystu er aukin starfsánægja og betri árangur í starfi. Rannsóknum á þjónandi forystu og áhrifum hennar fer fjölgandi. Nýlegar rannsóknir í hjúkrun sýna að stjórnendur sem nota þjónandi forystu stuðla að bættum árangri starfsmanna og starfsánægju. Mikilvægt er að auka þekkingu á þjónandi forystu til að benda á leiðir til að efla starfsfólk og bæta gæði þjónustunnar.

Rannsóknin er lýsandi þversniðsrannsókn og þýðið allir starfsmenn á hjúkrunarsviði fjögurra sjúkrahúsa (n = 300). Prófuð var íslensk þýðing á nýju hollensku mælitæki, The Servant-Leadership Inventory. Starfsánægja var mæld og spurt um bakgrunn varðandi aldur, starfsstað, starfsstétt, starfshlutfall og stjórnunarstöðu. Niðurstöður sýna að íslenska útgáfa mælitækisins var bæði réttmæt og áreiðanleg. Þjónandi forysta mældist há og hæst meðal hjúkrunarfræðinga. Meirihluti svarenda er ánægður í starfi, 95,7%, sem er hærra hlutfall en mælst hefur í sambærilegum rannsóknum hér á landi um starfsánægju. Fylgni er milli starfsánægju og allra þátta þjónandi forystu, mest milli starfsánægju og eflingar. Marktæk tengsl eru milli þjónandi forystu og bakgrunns þátttakenda nema tengslin við starfshlutfall.

Draga má þá ályktun samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar að þjónandi forysta sé fyrir hendi á hjúkrunarsviði á sjúkrahúsunum fjórum og sé mikilvæg fyrir starfsánægju á þessum stöðum. Styrkjandi og hvetjandi stjórnunarþættir þjónandi forystu hafa jákvæð og eflandi áhrif á starfsfólk. Með því að styrkja þjónandi forystu á heilbrigðisstofnunum má auka starfsánægju og hafa góð áhrif á árangur í starfi.

Sjá nánar á skemman.is

Höfundur: Birna Gerður Jónsdóttir

Úrdráttur:

Nýbúum hér á landi hefur fjölgað hratt undanfarin ár og æ fleiri erlendar konur eru í hópi skjólstæðinga barneignarþjónustunnar sem kallar á nýjar áskoranir umönnunaraðila. Engar rannsóknir liggja fyrir um efnið hér á landi en erlendar rannsóknir sýna misgóða reynslu erlendra kvenna af barneignarþjónustu og birta vísbendingar um að ekki sé tekið nægjanlegt tillit til menningarbundinna viðhorfa í umönnun. Menningarhæfni (cultural competence) er hugtak sem lagt er til grundvallar í þessari rannsókn en markmið hennar er að dýpka skilning og þekkingu á menningartengdum viðhorfum, hefðum og væntingum erlendra kvenna til barneignarferlisins og varpa ljósi á reynslu þeirra af barneignarþjónustunni. Notuð var etnógrafía sem fól í sér viðtöl við sjö erlendar konur sem fæddu börn sín hér á landi. Gögn voru greind í þrjú meginþemu: 1) Fjölskyldulíf fjarri heimahögum sem vísar til aðstæðna kvennanna sem söknuðu samfélags og tengslanets að heiman. 2) Að eignast barn í nýju landi vísar til aðlögunar kvennanna og viðhorfa til barneignarferlisins sem rímaði vel við almenn viðhorf hér á landi. Sátt var við skipulag barneignarþjónustunnar en vísbendingar um einangrun og depurð eftir fæðingu. 3) Snertifletir samskipta vísar til fjölbreyttra samskipta með og án orða, með eða án túlka og var reynsla hér misgóð. Niðurstöður eru í takt við erlendar rannsóknir og sýna almenna ánægju viðmælenda með viðmót fagfólks en gefa vísbendingar um að bæta megi barneignarþjónustuna hvað varðar fræðslu, þjónustu vegna tungumálaerfiðleika og stuðning eftir fæðingu. Samfelld ljósmæðraþjónusta virðist henta þessum hópi vel og mikilvægt að leggja áherslu á styrkingu (empowerment) kvennanna.

Þekking heilbrigðisstarfsfólks á viðhorfum og reynslu erlendra kvenna á barneignarferlinu er mikilvæg til að auka skilning fagfólks á þörfum þeirra og leggja grunn að skipulagi barneignarþjónustu sem hæfir best þörfum þessa minnihlutahóps.

Sjá nánar á skemman.is

Dagskrá:

17:00 – 18:10: Rannsóknir um þjónandi forystu.

Nýútskrifaðir meistarar og meistaranemar auk Dr. Sigrúnar Gunnarsdóttur við Háskóla Íslands kynna nýjar rannsóknir um þjónandi forystu og tengsl hennar við starfsánægju og gæði þjónustu hér á landi. Kynntar verða rannsóknir sem unnar eru með lífeindafræðingum, starfsfólki sjúkrahúsa, starfsfólki þjónustufyrirtækis, starfsfólki félagsþjónustu og erlendum konum sem þáðu mæðravernd hér á landi. Eftirtaldar kynna rannsóknir sínar: Alda M. Hauksdóttir (lífeindafræðingar), Birna G. Jónsdóttir (erlendar mæður), Erla Björk Sverrisdóttir (starfsfólk sjúkrahúsa), Sólveig Reynisdóttir (starfsfólk þjónustufyrirtækis) og Steingerður Kristjánsdóttir (starfsfólk félagsþjónustu).

18:10 – 19:00: Samtal í hópum um þjónandi forystu og kvöldverður.

19:00 – 19:50: Þjónandi forysta í daglegum störfum. Reynsla af  þjónandi forystu hér á landi í heilbrigðisþjónustunni og í starfi kirkjunnar. Sr. Lena Rós Matthíasdóttir, Grafarvogskirkju og Þórunn Benediktsdóttir hjúkrunarforstjóri Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja fjalla um reynslu sína af þjónandi forystu í daglegum störfum.

Málþingið er opið öllum áhugasömum. Staðsetning: Heilbrigðisstofnun Suðurnesja (HSS), Keflavík, fundarsalur þriðju hæð  Þátttökugjald er kr. 1000, vegna kostnaðar við kvöldverð. Skráning hjá thjonandiforysta hja thjonandiforysta.is og hjá Keflavíkurkirkju fyrir kl. 14 miðvikudaginn 19. 5. Málþingið er haldið í fundarsal HSS á þriðju hæð.  Gengið er inn um aðalinnganginn og til vinstri og síðan til hægri að lyftu sem er tekin upp á þriðju hæð. Sjá kort á já.is