https://prachatai.com/ th https://prachatai.com/journal/2026/05/117449 <span>เลิก MOU44 แล้วไปทางไหน? ส่องทางเลือกเทียบ JDA ไทย-มาเลย์ ขุมทรัพย์พลังงานบนข้อพิพาทเขตแดนที่ยังไม่จบ</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>เรื่อง : ศศิธร อักษรวิลัย</p><p>ภาพปก : ชนิสรา ริมธีระกุล</p></div> <span><span>See Think</span></span> <span><time datetime="2026-05-21T18:24:33+07:00" title="Thursday, May 21, 2026 - 18:24">Thu, 2026-05-21 - 18:24</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>ก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยอาจเหลือใช้อีกแค่ไม่ถึง 10 ปี หากไม่มีการแสวงหาแหล่งใหม่ ประเทศไทยอาจต้องพึ่งพลังงานจากต่างประเทศมากขึ้น รวมถึงค่าพลังงานและไฟฟ้าที่ก็อาจจะแพงขึ้นไปอีก&nbsp;</p><p>หนึ่งในทางออกที่มีการผลักดันมาตลอดคือการเจรจาพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา (Overlapping Claims Area - OCA) ที่ในวันนี้ยังไม่มีความคืบหน้า และทรัพยากรธรรมชาติใต้ดินก็ยังคงถูกแช่แข็งไว้</p><p>ล่าสุด รัฐบาลอนุทินเดินหน้ายกเลิก MoU44 บันทึกความเข้าใจที่ไทยและกัมพูชาทำร่วมกันมา 25 ปี เพื่อเป็นกรอบเจรจาพื้นที่ดังกล่าว การยกเลิกข้อตกลงนี้ดูเหมือนจะเป็นจุดจบ แต่ความจริงคือจุดเริ่มต้น เส้นที่ทั้งสองประเทศลากอ้างสิทธิยังอยู่ครบ และสองฝ่ายก็ยังต้องกลับมานั่งเจรจากันอยู่ดี คำถามคือแค่ว่าจะเจรจาแบบใด และจบแบบใด</p><p>“ในกรณีนี้คือ 25 ปีแล้ว ความคืบหน้าของประเด็นนี้ เรื่องการหาข้อสรุปยังไม่ไปถึงไหนเลย แล้วก็มันมีตัวอ้างอิงอื่น ๆ อย่างเช่น UNCLOS ก็จะเอาตัวนี้มาเป็นตัวอ้างอิงด้วย เพื่อจะได้มีแนวทางที่เราอ้างอิงได้ร่วมกันของทั้งสองประเทศ เพราะทั้งสองประเทศเป็นภาคี” นี่คือคำให้สัมภาษณ์ที่ให้ไว้กับสื่อมวลชนของ<a href="https://www.youtube.com/shorts/m7-Pal3FQ8I">นายกอนุทิน</a> ภายหลังครม. ให้ไฟเขียวยกเลิก MoU44&nbsp;</p><p>ทางกัมพูชาก็ออกมายืนยันอย่างหนักแน่นว่าจะนำข้อพิพาทเข้าสู่กระบวนการประนอมภาคบังคับ (Compulsory Conciliation) ภายใต้อนุสัญญา UNCLOS หลังการประชุมอาเซียนวันที่ 7-9 พ.ค. ที่ฟิลิปปินส์&nbsp;<a href="https://web.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0a4jPx25q7i1H7HxgrYHHHNFMksL7nufDm7gdXAX6hrSveF6abB21NNGL6x1c8wq8l&amp;id=100001536522818">นายกอนุทิน</a>โพสต์เฟซบุ๊กระบุว่า การเจรจาภายใต้กรอบ UNCLOS เป็นสิ่งที่รัฐบาลไทยต้องการเช่นกัน&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม หากกัมพูชายืนยันจะทำตามที่พูด ไทยก็ไม่อาจปฏิเสธได้ บทบัญญัติว่าด้วยการประนอมภาคบังคับในภาคผนวกที่ 5 ภายใต้อนุสัญญา UNCLOS&nbsp; ระบุไว้ชัดว่าการที่อีกฝ่ายนึงไม่เข้าร่วมหรือไม่ยอมรับกระบวนการ ก็ไม่เป็นอุปสรรคต่อกระบวนการดังกล่าว&nbsp;</p><p>ภัทรพงษ์ แสงไกร อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุว่า เรื่องการแบ่งเขตทางทะเล มีทรัพยากรเข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นเรื่องละเอียดอ่อน&nbsp;</p><p>การบีบบังคับให้รัฐคู่พิพาทไปศาลหรืออนุญาโตตุลาการอาจจะเป็นการบีบบังคับมากเกินไป กฎหมายจึงออกไปในทางที่ให้สิทธิในการไม่ไปศาลได้แต่ก็ต้องเข้าสู่การประนอมด้วยเช่นกัน วัตถุประสงค์และเจตนารมณ์ของการตั้งกลไกนี้ขึ้นมา คือ เมื่อมีข้อพิพาทก็ต้องระงับข้อพิพาทนั้นให้ได้</p><p>เมื่อเข้าสู่กระบวนการประนอมภาคบังคับ จะมีการตั้งคณะกรรมาธิการขึ้นมารับฟังรัฐคู่กรณีว่าแต่ละฝ่ายเห็นเช่นไร ภัทรพงษ์ระบุว่า ผลในรายงานของคณะกรรมาธิการจะออกมาสองทาง ถ้าตกลงกันได้ คณะกรรมาธิการก็จะระบุไว้ในรายงานแล้วให้ทั้งคู่ไปดำเนินการเจรจาต่อเพื่อให้ได้ข้อตกลง</p><p>หากตกลงกันไม่ได้ คณะกรรมาธิการก็จะเสนอความเห็นและแนะนำว่าทั้งคู่ควรดำเนินการเช่นไรต่อไป</p><p>แต่หากท้ายที่สุดตกลงกันไม่ได้เลยก็ให้เป็นความยินยอมของทั้งสองฝ่ายว่าจะเข้าสู่กระบวนการทางศาลหรืออนุญาโตตุลาการหรือไม่ สุดท้ายแล้ว ทั้งสองประเทศก็ ‘ต้องเจรจาทวิภาคีกันต่อเพื่อบรรลุข้อตกลงใหม่’ แทนที่ MoU44 เพื่อให้เกิดการระงับข้อพิพาทดังกล่าวให้ได้หากไม่อยากเข้าสู่กลไกอื่น</p><h2>“อำนาจอธิปไตย” และ “สิทธิอธิปไตย”</h2><p>แรกเริ่มเดิมทีกฎหมายทะเลมีลักษณะเป็นจารีตประเพณีที่หลายรัฐยอมรับและปฏิบัติกันมาอย่างยาวนานก่อนที่จะมีการรวบรวมจัดทำเป็นประมวลกฎหมายลายลักษณ์จนกลายมาเป็นอนุสัญญาว่าด้วยกฎหมายทะเลปี ค.ศ. 1958 และ 1982 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน</p><p>การกำหนดอาณาเขตทางทะเลตั้งแต่การเป็นเพียงจารีตประเพณีระหว่างประเทศ มาจนถึงหลักการที่ปรากฏในอนุสัญญา ล้วนแล้วแต่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของ ‘การประนีประนอม’ เพราะแต่เดิมทะเลถือเป็นเสรีภาพที่ทุกคน ทุกประเทศใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ ทุกรัฐจึงมีสิทธิร่วมกันในการใช้ประโยชน์ทางทะเล</p><p>เขตแดนทางทะเลจึง ‘ไม่เหมือน’ เขตแดนทางบก&nbsp;</p><p>ในขณะที่ดินแดนทางบกเป็นเรื่องของ ‘อำนาจอธิปไตย’(Sovereignty) ซึ่งหมายถึงอำนาจสูงสุดในการปกครองดินแดน รัฐชายฝั่งมีอำนาจใช้กฎหมายได้อย่างเต็มที่</p><p>แต่สำหรับเขตแดนทางทะเล รัฐชายฝั่งมีอำนาจอธิปไตยอยู่ถึงแค่ทะเลอาณาเขตเท่านั้น&nbsp;</p><p>ส่วนอื่น ๆ รัฐไม่ได้มีอำนาจอย่างสมบูรณ์เหมือนเขตแดนทางบก&nbsp;</p><p>ตั้งแต่เขตต่อเนื่องไปจนถึงเขตเศรษฐกิจจำเพาะและไหล่ทวีป รัฐชายฝั่งมีเพียง ‘สิทธิอธิปไตย’ (Sovereign Right) สิทธิดังกล่าวเกิดขึ้นจากต่อรองของรัฐต่าง ๆ ที่ต้องการขยายขอบเขตของการแสวงหาทรัพยากรธรรมชาติในทะเลออกไปให้ไกลกว่าทะเลอาณาเขต&nbsp;</p><p>สิทธิอธิปไตยเป็นสิทธิที่จำกัดเพราะครอบคลุมเฉพาะเจาะจงแต่ละเรื่องว่ารัฐชายฝั่งมีสิทธิในการดำเนินการอะไรบ้าง เช่น รัฐชายฝั่งมีสิทธิในการสำรวจ และแสวงหาประโยชน์จากการทรัพยากรธรรมชาติ ขุด เจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติใต้พื้นทะเล เป็นต้น</p><p>ในเขตเหล่านี้ของรัฐชายฝั่งยังคงสถานะความเป็นทะเลเสรีเหมือนในอดีตที่ทุกคนใช้ได้ ดังนั้น รัฐชายฝั่งจะไม่สามารถปิดกั้นการเดินเรือ หรือการบินผ่าน</p><p>การระงับข้อพิพาททางทะเลระหว่างประเทศที่เกี่ยวพันกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจมหาศาล อาจยากที่จะประสบผลสำเร็จหากแต่ละฝ่ายมองเรื่องใครได้พื้นที่เบ็ดเสร็จมากที่สุด มากกว่ามองเรื่องประโยชน์ร่วมกัน&nbsp;</p><p>สำหรับไทย-กัมพูชา ไม่ว่าสุดท้ายจะต้องใช้กลไกแบบไหน จะเจรจาแบบทวิภาคีหรือมีบุคคลที่สามเข้ามาตัดสิน ส่วนสำคัญที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ก็คือว่าทั้งสองประเทศอาจต้องแบ่งปันผลประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติใต้ผืนทะเลอยู่ดี&nbsp;</p><h2>ศักยภาพทางเศรษฐกิจพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนไทย-กัมพูชา</h2><p>แหล่งปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติที่ไทยสามารถผลิตเองได้ส่วนใหญ่มาจากแหล่งในพื้นที่ ‘อ่าวไทย’ ที่เป็นขุมทรัพย์มูลค่ามหาศาล นั่นก็หมายความว่าพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนไทย-กัมพูชา&nbsp; มีความเป็นไปได้สูงที่บริเวณนั้นจะกลายเป็นแหล่งพลังงานใหม่ให้กับประเทศไทย&nbsp;</p><p>แม้จะยังไม่มีการลงสำรวจจริงแต่มีการคาดการณ์ว่าในพื้นที่ดังกล่าวทั้งหมดกว่า 26,000 ตารางกิโลเมตร จะมีก๊าซธรรมชาติคิดเป็นมูลค่า 3.5 ล้านล้านบาท น้ำมันดิบมูลค่า 1.5 ล้านล้านบาท&nbsp;</p><p>นอกจากนี้ทั้งสองประเทศยังได้ให้สิทธิสัมปทานในการสำรวจ ขุดเจาะและผลิตปิโตรเลียมในบริเวณดังกล่าวไปแล้ว</p><p>โดยประเทศไทยได้ให้สิทธิสัมปทานบริเวณพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนแก่บริษัทเอกชนไปเมื่อปี พ.ศ. 2511 ส่วนกัมพูชาก็ได้ให้สิทธิสัมปทานแก่บริษัทเอกชนไปเมื่อปี พ.ศ. 2534&nbsp;</p><p>แต่เมื่อยังเป็นข้อพิพาทพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนที่ตกลงกันไม่ได้ จึงทำให้ยังไม่มีใครสามารถเข้าไปดำเนินกิจกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมได้ ทำให้ทั้งสองประเทศสูญเสียโอกาสในการสร้างความมั่นคงทางพลังงาน&nbsp;</p><p>ปัจจุบันแหล่งก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยที่เป็นแหล่งผลิตไฟฟ้าหลักของประเทศมีกำลังการผลิตที่ลดลง ข้อมูลจาก<a href="https://web.facebook.com/share/p/18dhhNbrne/">สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)</a> ระบุว่าปริมาณก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยอาจเพียงพออีกเพียง 5-10 ปี ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางพลังงานในระยะยาว และนั่นอาจกระทบถึงค่าไฟฟ้าที่ประชาชนคนธรรมดาต้องแบกรับเพิ่มมากขึ้น</p><p>จากข้อมูลระบุว่าประมาณ 50% ของการผลิตไฟฟ้าในไทยนั้นใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลัก โดย 60-65% ของก๊าซธรรมชาติมาจากอ่าวไทย แหล่งหลักคือ แหล่งเอราวัณ และแหล่งบงกต</p><p>ส่วน 35-40% ต้องนำเข้า LNG จากตะวันออกกลาง ในราคาที่ผันผวนมากขึ้นจากสถานการณ์ปัจจุบัน&nbsp;</p><p>ในช่วงเวลาที่ต้องเผชิญกับปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ สถานการณ์โลกเปลี่ยนแปลงไปเช่นนี้ หลายประเทศประสบกับปัญหาเศรษฐกิจและพลังงานจากราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้น การแสวงหาแหล่งพลังงานสำรองเพื่อลดการนำเข้าก็มีความจำเป็นมากขึ้นอีก พื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนไทย-กัมพูชา จึงเป็นเหมือนความหวังใหม่ให้กับอนาคตของพลังงานในประเทศ&nbsp;</p><h2>พื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย โมเดลการเจรจาที่ประสบความสำเร็จในอ่าวไทย</h2><p>เมื่อข้อพิพาทอ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเลเกี่ยวพันกับผลประโยชน์และทรัพยากรมหาศาล รัฐคู่พิพาทหลายรัฐจึงมักเข้าทำข้อตกลงที่ได้ประโยชน์กันทั้งสองฝ่าย เพื่อนำทรัพยากรธรรมชาติออกมาใช้ให้ได้ก่อน</p><p>การระงับข้อพิพาททางทะเลอยู่ภายใต้บทบัญญัติในอนุสัญญา UNCLOS โดยเจตนารมณ์ของ UNCLOS คือการผลักดันให้รัฐคู่พิพาทเข้าเจรจาและทำข้อตกลงเพื่อระงับข้อพิพาททางทะเลให้ได้ แต่ในระหว่างที่ยังไม่มีการบรรลุข้อตกลงเรื่องการแบ่งเขตอย่างชัดเจน</p><p>อนุสัญญาดังกล่าวบัญญัติไว้ว่าให้รัฐคู่พิพาทเข้าทำข้อตกลงชั่วคราว (Provisional Arrangement)&nbsp;</p><p>UNCLOS ไม่ได้กำหนดแบบหรือหลักเกณฑ์ตายตัวในการทำข้อตกลงชั่วคราวระหว่างรัฐคู่พิพาท</p><p>นั่นหมายความว่า เมื่อรัฐพิพาทบรรลุข้อตกลงแล้วก็ให้ดำเนินการไปตามข้อตกลงของรัฐทั้งสอง จนกว่าจะมีการแบ่งเขตแดนทางทะเล ซึ่ง MoU44 ระหว่างไทย-กัมพูชา ก็ถือว่าเป็นลักษณะของข้อตกลงชั่วคราวตาม UNCLOS เช่นกัน&nbsp;</p><p>ข้อตกลงชั่วคราวภายใต้ UNCLOS ที่นานาประเทศนิยมใช้เพื่อจัดการข้อพิพาทอ้างสิทธิทับซ้อนคือพื้นที่พัฒนาร่วม (Joint Development Area - JDA) และเนื่องจาก UNCLOS ไม่ได้กำหนดแบบของข้อตกลงชั่วคราวไว้ ในทางปฏิบัติรัฐต่างๆ ตีความว่า JDA คือส่วนหนึ่งของข้อตกลงชั่วคราวนั้นเพื่อปลดล็อกทางตันให้สามารถนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ได้แม้จะยังไม่มีการเจรจาเพื่อแบ่งเขต&nbsp;</p><p>“เมื่อพัฒนาร่วมกัน ใช้ทรัพยากรไปจนหมดแล้ว ณ วันนั้นอาจจะผ่านไปแล้ว 40 ปี 50 ปีแล้วแต่พื้นที่ ค่อยมาตกลงกันว่าจะทำยังไง แต่ถึงเวลานั้นมันไม่มีทรัพยากรแล้วมันก็คงไม่พิพาทกันมากนัก</p><p>นั่นคือวิธีคิดที่ว่าไม่แบ่งเขตแต่จะใช้ทรัพยากรร่วมกัน” ภัทรพงษ์กล่าว</p><p>กล่าวให้ชัดคือ JDA เป็นข้อตกลงที่จัดทำขึ้นมาเพื่อให้รัฐคู่พิพาทสามารถแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพยากรในบริเวณพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนได้ โดยที่ยังไม่ต้องมีการเจรจาแบ่งเขตกัน&nbsp;</p><p>พื้นที่พัฒนาร่วมได้กลายมาเป็นต้นแบบของประเทศส่วนใหญ่ทั่วโลก รวมถึงประเทศที่มีข้อพิพาทในอ่าวไทยอย่างไทยและมาเลเซีย ซึ่งประสบความสำเร็จจากการเปลี่ยน ‘ข้อพิพาท’ ให้กลายเป็น ‘ความร่วมมือ’ ที่ต่างฝ่ายต่างได้ประโยชน์</p><p>ไทยและมาเลเซียเปิดการเจรจาข้อพิพาททางทะเลในปี พ.ศ. 2515 แต่ก็ยังไม่สามารถ เจรจาเพื่อกำหนดเขตไหล่ทวีปได้ ทั้งสองประเทศจึง ‘เห็นตรงกัน’ ว่าควรเปลี่ยนพื้นที่ที่เป็นข้อพิพาทกว่า 7,250 ตร. กม. ให้เป็นความร่วมมือ ภายหลังจึงได้จัดทำบันทึกความเข้าใจที่นำโดยนายกรัฐมนตรีเกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ ของไทยและนายกรัฐมนตรี ดาโต๊ะ ฮุสเซน ออนน์ ของมาเลเซีย ในปี พ.ศ. 2522&nbsp;</p><p>บันทึกความเข้าใจดังกล่าวระบุไว้ว่า ให้มีการจัดตั้ง “องค์กรร่วมไทย-มาเลเซีย” เพื่อสำรวจและแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติเป็นเวลา 50 ปี&nbsp;ค่าใช้จ่ายและผลประโยชน์จากการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในพื้นที่ดังกล่าว รัฐบาลทั้งสองจะรับภาระและแบ่งผลประโยชน์เท่ากันในสัดส่วน 50:50&nbsp;</p><p>บันทึกดังกล่าวยังระบุไว้ว่าหากสามารถหาข้อยุติเรื่องการแบ่งเขตไหล่ทวีปได้ภายใน 50 ปีให้ยุบองค์กรร่วมนี้ แต่ถ้าเกิน 50 ปีแล้วยังไม่สามารถหาข้อยุติที่พอใจกันทั้งสองฝ่ายให้ข้อตกลงนี้มีผลบังคับใช้ต่อไป&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม ไทยและมาเลเซียก็ใช้เวลากว่า 11 ปี จึงจะสามารถออกพรบ.องค์กรร่วมไทย-มาเลเซียขึ้นมาได้ในปี พ.ศ. 2533 และองค์กรร่วมดังกล่าวได้จัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2535&nbsp;</p><p>ข้อมูลจาก<a href="https://www.facebook.com/share/p/1BovijR4La/">กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ&nbsp;</a>ระบุว่าจากการประเมินผลข้อมูลการสำรวจในปัจจุบันมีความเป็นไปได้ที่จะพบก๊าซธรรมชาติในพื้นที่พัฒนาร่วมสูงถึง 10 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต ซึ่งปัจจุบันมีการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำนวน 2 แปลง คือ แปลง A-18 (พื้นที่ประมาณ 3,000 ตารางกิโลเมตร) ที่เริ่มดำเนินการผลิตในปี พ.ศ. 2548&nbsp; และแปลง B-17-01 (พื้นที่ประมาณ 4,250 ตารางกิโลเมตร) ที่เริ่มดำเนินการผลิตในปี พ.ศ. 2552&nbsp;</p><p><a href="https://www.thailand-energy-academy.org/assets/upload/coursedocument/file/National%20Gas%20Policy_0.pdf">ในปี 2567</a> มีการผลิตก๊าซธรรมชาติได้ 925 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน และก๊าซธรรมชาติเหลว 17,863 บาร์เรลต่อวัน รวมกำไรได้จากการขายปิโตรเลียมทั้งหมด 11,812 ล้านบาท</p><p>ข้อตกลง 50 ปีกำลังจะสิ้นสุดในปี พ.ศ. 2572 อย่างก็ตาม มีการประเมินว่าบริเวณดังกล่าวยังคงมีปริมาณสำรองก๊าซธรรมชาติที่สามารถสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้ไทยและมาเลเซียได้อีกต่อไปไม่น้อยกว่า 20 ปี ล่าสุดในปี พ.ศ. 2565 ครม.ของทั้งสองประเทศจึงต่ออายุขยายสัญญาแบ่งปันผลผลิตโครงการพัฒนาร่วมไทย-มาเลเซียออกไปอีก 10 ปี&nbsp;</p><p>การต่อสัญญาดังกล่าวนอกจากจะช่วยให้ประเทศไทยยังคงมีแหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติต่อไป ยังช่วยยืดระยะเวลา ลดความตึงเครียดของทั้งไทยและมาเลเซียในการจะต้องกลับเข้าสู่การเจรจาแบ่งเขตทางทะเล</p><h2>กรณีไทย-กัมพูชา กับการเจรจาที่ยังไปไม่ถึงไหน</h2><p>สำหรับรัฐที่มีชายฝั่งประชิดติดกันแบบไทย-มาเลเซีย หรือ ไทย-กัมพูชา การลากเส้นเขตแดนทางทะเลแล้วเกิดเป็นพื้นที่ทับซ้อนเป็น ‘เรื่องปกติ’ ที่เกิดขึ้นได้ แม้การลากเส้นของกัมพูชาอาจจะดูตลกและไม่สมเหตุสมผล</p><p>แต่กัมพูชาก็ใช้ ‘เหตุผลแห่งสิทธิทางประวัติศาสตร์’ ตาม ข้อ 15 ของ UNCLOS&nbsp;</p><p>และในความเป็นจริงแต่ละรัฐก็มักและสามารถจะอ้างสิทธิ์ให้ได้พื้นที่มากที่สุด ซึ่งก็สามารถทำได้ เพราะการมีสิทธิและการเรียกร้องสิทธิในทางระหว่างประเทศเป็นคนละเรื่อง เส้นดังกล่าวนั้นก็จะถูกใช้เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นให้ทั้งสองฝ่ายมาเจรจาและปรับเส้นกันใหม่ในตอนท้าย&nbsp;</p><p>ข้อมูลจากจุลสารความมั่นคงฉบับที่ 92 พ.ศ. 2554 เรื่อง พื้นที่ทับซ้อนไทยกัมพูชา: ปัญหาและพัฒนาการ โดยดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย อดีตรองนายกรัฐมนตรี และ รมว.กระทรวงการต่างประเทศ ระบุว่า ภายหลังความสำเร็จของการเจรจาเพื่อจัดทำข้อตกลงชั่วคราวไทย-มาเลเซียในปี พ.ศ. 2522 นายกรัฐมนตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ ได้เกิดแนวคิดในการนำโมเดลดังกล่าวมาใช้แก้ปัญหาพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนระหว่างไทย-กัมพูชา&nbsp;</p><p>แต่การเจรจาไม่มีความคืบหน้าเนื่องจากปัญหาภายในของกัมพูชา ซึ่งรัฐบาลไทยในขณะนั้นให้ความสำคัญกับการเจรจาสันติภาพในกัมพูชามากกว่า ความพยายามในการเจรจาหาข้อสรุปยังคงดำเนินมาเรื่อยมา จนกระทั่งได้บรรลุข้อตกลงจัดทำบันทึกความเข้าใจในปี พ.ศ. 2544 หรือ MoU44&nbsp;</p><p>เงื่อนไขสำคัญของบันทึกความเข้าใจดังกล่าวระบุไว้ว่า การเจรจาเรื่องแบ่งเขตทางทะเลในพื้นที่ 10,000 ตร.กม. เหนือละติจูดที่11 องศาเหนือ และการจัดทำข้อตกลงแสวงหาประโยชน์จากแหล่งทรัพยากรปิโตรเลียมในพื้นที่ 16,000 ตร.กม. ใต้เส้นละติจูดที่ 11 องศาเหนือ ‘ต้องดำเนินการไปพร้อมกันในลักษณะที่ไม่อาจแบ่งแยกได้ (Indivisible package)’ แต่ข้อความดังกล่าวไม่ได้สะท้อนถึงเจตนารมณ์ที่ตรงกันของทั้งสอง ซึ่งประเด็นนี้สำคัญอย่างมากและส่งผลต่อความคืบหน้าของการเจรจาในเวลาต่อมา&nbsp;</p><p>สำหรับฝ่ายไทย การเจรจาเรื่องผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการแบ่งเขตทางทะเลเป็นเรื่องที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน แต่ท่าทีของกัมพูชาที่มีเสมอมาคือต้องการตกลงพื้นที่พัฒนาร่วมให้เสร็จโดยเร็วที่สุด เพื่อที่จะได้นำทรัพยากรธรรมชาติออกมาใช้ และปฏิเสธการเจรจาแบ่งเขตทางทะเล&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม ภายหลังการบรรลุข้อตกลง MoU44 การเจรจต้องหยุดละงักไปหลายครั้งเพราะสถานการณ์การเมืองภายในประเทศของทั้งสอง รวมถึงความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา ทางฝั่งกัมพูชาเองก็ยังคงมีท่าทีที่ชัดเจนว่าอยากเจรจาเพื่อแบ่งผลประโยชน์ก่อน</p><p>ความจำเป็นเรื่องการแสวงหาแหล่งพลังงานใหม่สะท้อนออกมาผ่านความพยายามในการเร่งเดินหน้าเจรจาพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนในสมัยรัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน และรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเจรจาพื้นที่ทับซ้อนนำปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติออกมาใช้ก่อน แต่โครงการดังกล่าวก็ต้องพับไปเมื่อมีการเปลี่ยนรัฐบาลเสียก่อน และในเวลาเดียวกันก็เกิดกระแสยกเลิกMoU44ขึ้น เพราะความกังวลเรื่องเส้นของกัมพูชาที่ลากชนเกาะกูด</p><p>ต่อมาในสมัยรัฐบาลอนุทิน เป็นที่แน่ชัดแล้วหลังจากครม.ให้ไฟเขียวยกเลิกMoU44 อย่างไรก็ตาม แม้ยกเลิกไปแล้วเส้นอ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเลของทั้งสองประเทศจะยังคงอยู่ และต้องกลับไปสู่โต๊ะเจรจาเหมือนเดิม เพียงแต่ว่ากรอบการเจรจาอาจจะไม่ใช่การแบ่งแบบเหนือหรือใต้ละติจูดที่ 11 องศาเหนือตามแผนที่แนบท้าย MoU44&nbsp;</p><p>“ยังไม่มีการเจรจา และเป็นบริบทใหม่ ขออย่าไปผูกติดกัน” นายกอนุทินกล่าวหลังครม.อนุมัติยกเลิกบันทึกความเข้าใจดังกล่าว</p><p>แต่แม้ไม่ได้มีการยกเลิก MoU44 ไทยและกัมพูชาก็ยังสามารถใช้กลไกต่าง ๆ ภายใต้ UNCLOS ได้ ตราบใดที่ยังตกลงกันไม่ได้&nbsp; ดังนั้นการที่ต้องเข้าสู่กลไก UNCLOS ก็เป็นสิ่งที่พอคาดหมายได้บ้าง&nbsp;&nbsp;</p><p>แต่การที่ไทยยกเลิก MoU44 กัมพูชาเองอาจมองว่าเป็นผลดีต่อกัมพูชาด้วยซ้ำ เพราะไม่ต้องมีข้อตกลงที่บังคับให้ต้องเจรจาสองส่วนพร้อม ๆ กันอีกต่อไปแล้ว เพราะกัมพูชาเองก็ไม่ได้สนใจเรื่องการแบ่งเขตเท่าการเจรจา JDA&nbsp;</p><p>และการยกเลิกฝ่ายเดียวของไทยก็ทำให้กัมพูชาได้เปรียบซึ่งกัมพูชาสามารถหยิบยกได้ในเวทีระหว่างประเทศและก็ทำมาเสมอ นั่นคือ กัมพูชาสามารถอ้างได้ว่าไทยไม่ยึดมั่นในหลักการสัญญาต้องเป็นสัญญา (Pacta Sunt Servanda) ตามหลักการเข้าทำข้อตกลงระหว่างประเทศ&nbsp;</p><h2>ฉากทัศน์ในการบรรลุข้อตกลงเรื่องการอ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา&nbsp;</h2><p>ถ้าหากอ้างอิงตาม MoU44 การเจรจาจะแบ่งเป็น 2 ส่วน คือส่วนที่เหนือเส้นละติจูดที่ 11 องศาเหนือ ที่ต้องแบ่งเขตชัดเจน และใต้เส้นละติจูดที่ 11 องศาเหนือที่ไม่มีการแบ่งเขตแต่จะเข้าสู่การเจรจาเพื่อจัดทำ JDA ต่อไป&nbsp;</p><p>หลังจาก MoU44 ถูกยกเลิก คำถามที่ตามมาคือ พื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อน จะะออกมารูปแบบใด ภัทรพงษ์มองว่ามีทางเป็นไปได้อยู่สามฉากทัศน์หลัก แต่ไม่ว่าจะเลือกทางไหน สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือต้องจัดการเรื่องเส้นของกัมพูชาที่ลากชนเกาะกูดให้ได้ก่อน เพราะนั่นคือจุดที่ฝ่ายไทยยืนยันมาตลอดว่าต้องลากใหม่</p><p>“วันนี้พอไทยยกเลิกMoU44ไปแล้วและยังยืนยันว่าจะเจรจา จะแบ่งเขตอยู่</p><p>มันก็มีคำถามว่าที่ว่าแบ่งเขตแบ่งส่วนไหนบ้าง ตรงนี้คิดว่าก็คงใช้เวลา มันขึ้นอยู่กับว่ากัมพูชาจะยอมปล่อยเส้นตรงเกาะกูดเมื่อไหร่” ภัทรพงษ์กล่าว</p><p><strong>ฉากทัศน์ที่ 1 </strong>คือ<strong>&nbsp;แบ่งผลประโยชน์ก่อนแล้วเจรจาเรื่องเส้นภายหลัง</strong> แบบข้อตกลงของแบบไทย-มาเลเซีย &nbsp; ซึ่งเป็นรูปแบบที่ประเทศส่วนใหญ่ทั่วโลกนิยมใช้เป็นข้อตกลงชั่วคราว เพื่อที่จะเอาทรัพยาการออกมาใช้ก่อน จนถึงวันที่ไม่มีเรื่องทรัพยากร ค่อยมาเจรจาแบ่งเขต</p><p>“หลักโดยหลักทั่วไปก็คือการระงับข้อพิพาททางทะเล โดยหลักมันต้องทำด้วยความยินยอมทั้งสองฝ่าย</p><p>ซึ่งพอเป็นเรื่องที่มีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจมหาศาลเข้ามาเกี่ยวข้อง ปัจจัยสำคัญอันนึงก็คือ</p><p>ผู้นำทางการเมืองหรือว่าเจตนารมณ์ทางการเมืองที่จะระงับข้อพิพาทนี้ให้จบ” ภัทรพงษ์กล่าว&nbsp;</p><p>กรณีของไทย-มาเลเซียในตอนนั้นการเจรจาเป็นไปด้วยดีเพราะ</p><p>เจตนารมณ์ทางการเมืองของทั้งสองฝ่ายตรงกันว่าจะใช้กลไกนี้เข้ามาแทนการแบ่งเขต แต่สำหรับไทย-กัมพูชา ณ เวลานี้ ยังไม่แน่ชัดว่าเจตนารมณ์ทางการเมืองของทั้งสองฝ่ายเป็นเช่นไร&nbsp;</p><p>ในกรณีไทย-มาเลเซียนั้น จัดทำ JDA โดยใช้ทั้งหมดของพื้นที่ทับซ้อน แต่ไทย-กัมพูชาอาจจะไม่สามารถจัดทำ JDA ได้ทั้งหมด โดยเฉพาะข้อกังวลและความต้องการของฝ่ายไทยฝ่ายไทยที่ยืนยันว่าเส้นเหนือละติจูดที่ 11 องศาเหนือต้องลากใหม่ และจากท่าทีในวันนี้ อาจจะต้องมีการแบ่งเส้น เพียงแต่ว่าเส้นที่แบ่งจะแบ่งกันในระดับไหน&nbsp;</p><p><strong>ฉากทัศน์ที่ 2 </strong>คือ<strong>&nbsp;การเจรจาแบ่งเขตทางทะเลให้ชัดเจนทั้งหมด</strong> แต่หากใช้รูปแบบดังกล่าว ภัทรพงษ์มองว่ารูปแบบนี้ก็เป็นไปได้ แต่การแบ่งเส้นแบบนี้ก็มีความเสี่ยง เพราะเส้นที่แบ่งไปจะไปตัดป่านผ่านบริเวณที่แต่ละประเทศมีการให้สิทธิสัมปทานบริษัทเอกชนในการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ ซึ่งหมายความว่าอาจจะเกิดปัญหากับบริษัทเอกชนเหล่านั้นตามมาในภายหลังได้&nbsp;</p><p><strong>ฉากทัศน์ที่ 3</strong> คือ<strong>&nbsp;ลากเส้นในบางส่วนแล้วค่อยเจรจา JDA ส่วนที่เหลือ</strong> แนวทางนี้เป็นรูปแบบผสมของสองแนวทางก่อนหน้า ภัทรพงษ์มองว่า ในกรณีที่อาจจะต้องเข้าสู่กระบวนการประนอม ฝั่งไทยอาจจะยืนยันอย่างหนักแน่นต่อคณะกรรมาธิการว่าต้องลากเส้นก่อน การลากเส้นขึ้นมาก่อนในระดับนึงก็เป็นไปได้ในทางปฏิบัติ&nbsp; ตัวอย่างเช่น อาจลากออกมาแค่เส้นทะเลอาณาเขต 12 ไมล์ทะเลก่อน เพื่อดูทิศทางที่จะไปต่อเป็นส่วนของเขตเศรษฐกิจจำเพาะและไหล่ทวีป&nbsp;</p><p>“ณ ตอนนั้น พอสองฝ่ายเริ่มเห็นแล้วว่าเส้นจะไปทางไหน มันอาจจะทำให้มาเจรจา JDA ง่ายขึ้น” ภัทรพงษ์วิเคราะห์จากความประสงค์ของไทยที่อยากให้มีการลากเส้นเสียก่อน&nbsp;</p><p>และหากพิจารณาจากท่าทีของกัมพูชาที่ให้สัตยาบันUNCLOS หลังจากลงนามมาหลายสิบปี และการประกาศความพร้อมเข้ากระบวนการไกล่เกลี่ยทั้งที่รู้ว่าเส้นที่ลากมาชนเกาะกูดอาจจะอ้างได้ยาก โดยเฉพาะภายใต้ UNCLOS ภัทรพงษ์จึงมองว่ากัมพูชาอาจจะต้องการปล่อยเส้นดังกล่าวจริง ๆ&nbsp;</p><p>ส่วนอื่นที่เหลือก็เข้าสู่การเจรจาว่าจะทำ JDA ส่วนใด ก็เป็นไปได้ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับการเจรจาของทั้งสองฝ่าย ณ ขณะนั้น ประเด็นการต่อสู้เรื่องเส้นของกัมพูชานั้นฐานทางกฎหมายของฝั่งไทยค่อนข้างหนักแน่น ส่วนที่เหลือจึงอยู่ที่ศิลปะการเจรจาและยุทธศาสตร์การต่อสู้ของฝั่งไทย แต่ที่ผ่านมาฝั่งไทยยังไม่ค่อยชัดเจนในการเข้าสู่กรอบการเจรจาใหม่กับกัมพูชาเท่าใดนัก&nbsp;</p><p>นอกจากนี้ หลายความเห็นจากคณะกรรมาธิการสส.และสว. ก็มีข้อเสนอว่าให้แบ่งเส้นเจ้าปัญหานี้ให้เรียบร้อยเสียก่อน เพราะฝั่งไทยก็มั่นใจว่ากัมพูชาลากเส้นดังกล่าวไม่ถูกต้อง โดยไทยมองว่าเส้นดังกล่าวต้องลากเฉียงลงมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ตามแนวชายฝั่งของกัมพูชา</p><p>ตัวอย่างที่ใกล้เคียงที่สุดคือกรณีติมอร์เลสเต - ออสเตรเลีย ที่ไม่ใช้การแบ่งเส้นทั้งหมดแบบไทย-เวียดนาม และก็ไม่ใช้การจัดตั้ง JDA ทั้งหมดของพื้นที่แบบไทย-มาเลเซีย ติมอร์เลสเตและออสเตรเลียบรรลุข้อตกลงทำ JDA ที่แปลงตรงกลางของพื้นที่พิพาทซึ่งเป็นบริเวณที่มีบ่อน้ำมันขนาดใหญ่อยู่ ส่วนพื้นที่ด้านข้างที่เหลือก็เข้าสู่การเจรจาแบ่งเส้นเขตแดนทางทะเลระหว่างกัน</p><p>แนวทางนี้ยืดหยุ่นที่สุดและอาจเหมาะกับข้อพิพาททางทะเลไทย-กัมพูชามากที่สุดในเวลานี้</p><p>ภัทรพงษ์ ยังระบุเพิ่มเติมว่า ภายใต้อนุสัญญา UNCLOS นั้น มีกรอบเวลาที่ค่อนข้างชัดเจนในระดับหนึ่งเรื่องการระงับข้อพิพาท โดยเฉพาะกลไกการไกล่เกลี่ยที่ระบุชัดว่าเมื่อจัดตั้งคณะกรรมาธิการเสร็จเรียบร้อย ให้กรรมาธิการรายงานภายใน 12 เดือน&nbsp;</p><p>ถ้ารัฐคู่พิพาทไม่อยากใช้กลไกอื่นต่อก็ต้องตกลงกันให้ได้ภายใต้การไกล่เกลี่ยนี้ หากไทยและกัมพูชาเข้าสู่กระบวนการนี้จริง ภัทรพงษ์มองว่าเราอาจเห็นการระงับข้อพิพาทพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเลได้อย่างเร็วภายใน 4-5 ปีนี้</p><p>กลไกการประนอมภายใต้กรอบ UNCLOS อาจจะไม่ได้น่ากลัวมากขนาดนั้น ในเวลานี้ทั้งสองประเทศต่างก็มีความต้องการนำทรัพยากรธรรมชาติออกมาใช้ให้เร็วที่สุด กลไกดังกล่าว ก็อาจช่วยให้การเจรจาที่ติดขัดมาหลายศตวรรษเดินหน้าต่อไปได้บ้าง</p><p>“สิ่งที่ผมให้ความมั่นใจกับพี่น้องประชาชนคนไทยก็คือ Thailand first จะไม่มีอะไรที่ประเทศไทยต้องสูญเสีย” คือคำยืนยันของรองนายกฯ อนุทิน ต่อประเด็นข้อพิพาทพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา&nbsp;</p><p>ประโยคนี้ขัดกับความเป็นจริงและประวัติศาสตร์ของการเจรจาระงับข้อพิพาททางทะเลที่ผลลัพธ์มักไม่ใช่ Zero Sum Game ไม่มีการเจรจาครั้งไหนที่ฝ่ายหนึ่งได้ทุกอย่างโดยไม่ยอมอะไรเลย แม้แต่กรณีไทย-มาเลเซียที่ถูกยกเป็นต้นแบบความสำเร็จ ทั้งสองฝ่ายก็ยังต้องยอมแบ่งทรัพยากร 50:50 โดยไม่รู้ว่าพื้นที่นั้นเป็นของใครกันแน่</p><p>ก่อนการนำข้อพิพาทนี้เข้าสู่กลไกระหว่างประเทศ รัฐบาลต้องสื่อสารกับประชาชนอย่างชัดเจนและซื่อตรงต่อข้อเท็จจริงสำคัญมากกว่าการปลุกกระแสชาตินิยมที่อาจเป็นดาบสองคมในอนาคต&nbsp;</p><p>สิ่งที่ประชาชนควรได้รับรู้จริงๆ ไม่ใช่การรับประกันว่าจะไม่สูญเสียอะไร แต่คือข้อเท็จจริงว่าพื้นที่ใต้ทะเลนั้นมีทรัพยากรมหาศาลที่ไทยเข้าไม่ถึงมาหลายทศวรรษแล้ว และการแบ่งปันผลประโยชน์กับกัมพูชาอาจเป็นราคาที่ถูกที่สุดในการปลดล็อกพลังงานเพื่อให้ทันความต้องการในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88" hreflang="th">เศรษฐกิจ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/mou44" hreflang="th">MOU44</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B9%E0%B8%8A%E0%B8%B2" hreflang="th">กัมพูชา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%8B%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B9%E0%B8%8A%E0%B8%B2" hreflang="th">พื้นที่ทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%87%E0%B8%A9%E0%B9%8C%E2%80%8B-%E0%B9%81%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%81%E0%B8%A3" hreflang="th">ภัทรพงษ์​ แสงไกร</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Thu, 21 May 2026 11:24:33 +0000 See Think 117449 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117449#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117431 <span>‘เสื้อแดง’ ในความรับรู้ Gen Z เรื่องเมาท์ในบ้าน-จุดพลิกผัน ทำไมประวัติศาสตร์ชุดนี้จึงเงียบ?</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>เรื่อง: พัชญ์สิตา รุ่งโรจน์ธนกุล</p><p>ภาพปก: ชนิสรา ริมธีระกุล</p></div> <span><span>See Think</span></span> <span><time datetime="2026-05-20T11:14:21+07:00" title="Wednesday, May 20, 2026 - 11:14">Wed, 2026-05-20 - 11:14</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>ประชาไทสำรวจความทรงจำและประสบการณ์ของคน Gen Z (คนที่เกิดระหว่าง พ.ศ. 2540–2555) ทั้งคนที่เป็นลูกหลานของ ‘คนเสื้อแดง’ - ‘คนเสื้อเหลือง’ ว่า ในวัยเด็กพวกเขารับรู้เรื่องคนเสื้อแดงอย่างไร ความรับรู้นั้นเปลี่ยนไปหรือไม่ในวันที่พวกเขาเติบโตขึ้น และพวกเขาซึ่งเป็นนักศึกษาในยุคการชุมนุม ‘ทะลุเพดาน’ ปี 2563 มีข้อสังเกตอย่างอย่างไรต่อ ‘ที่ทาง’ ของคนเสื้อแดงในระลอกการชุมนุมของกลุ่มคนรุ่นใหม่</p><p>อีกประเด็นคือ จากการสำรวจผู้ใกล้ชิดคนรุ่นใหม่พบว่า โดยเฉลี่ยแล้วคนรุ่นใหม่รับรู้เรื่องคนเสื้อแดงน้อยถึงน้อยมาก ทั้งที่หากพิจารณาในแง่ของเวลา เหตุการณ์สังหารคนเสื้อแดงเกิดขึ้นใจกลางกรุงเทพฯ เพียงเมื่อ 16 ปีก่อน แต่เหตุใดประวัติศาสตร์ส่วนนี้จึงไม่ค่อยถูกพูดถึงในแง่ของการทำความเข้าใจ หรือกระทั่งการให้เครดิตในฐานะขบวนการเคลื่อนไหวของประชาชน ในทางตรงกันข้าม เมื่อเทียบกับยุคอภิวัฒน์สยามปี 2475 หรือยุค ‘คนเดือนตุลา’ ที่เป็นอดีตยาวไกลกว่า คนทั่วไปกลับมีความรับรู้ หรือ ‘อิน’ มากกว่า ประชาไทจึงนำประเด็นนี้ไปหาคำอธิบายเพิ่มเติมจากอาจารย์มหาวิทยาลัย 2 คน นักวิจัย 1 คน</p><h2>Gen Z รับรู้เรื่องคนเสื้อแดงอย่างไรในวัยเด็ก</h2><p>“เราถามแม่ว่า “ทักษิณโกงจริงเปล่า” แม่ตอบว่าเขาโกงจริงไหมแม่ไม่ได้สนใจ แต่สนใจว่าเขาทำให้เรามีกินหรือเปล่า”</p><p>ก้อง&nbsp;วัย 25 ปี&nbsp;อดีตนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เล่าย้อนไปถึงความรับรู้ที่เขามีต่อคนเสื้อแดงว่าตัวเขาเกิดและโตที่กรุงเทพฯ และเป็นคนแรกในบ้านที่เรียนจบมหาวิทยาลัย&nbsp;</p><p>แม่ของก้องพื้นเพเป็นคนกันทรลักษ์ จ.ศรีสะเกษ เดินทางเข้ามาอยู่กรุงเทพฯ ตั้งแต่สมัยรัฐบาลชวน หลีกภัย จุดเปลี่ยนสำคัญคือ พรรคไทยรักไทยชนะการเลือกตั้งในปี 2544 ‘รัฐบาลทักษิณ 1’ ทำนโยบายกองทุนหมู่บ้าน และ 30 บาทรักษาทุกโรค ทำให้คนที่เข้ามาสู้ชีวิตในกรุงเทพฯ เริ่มสัมผัส&nbsp; ‘ประชาธิปไตยกินได้’ ชัดเจนขึ้นรวมถึงแม่เขา&nbsp;</p><p>“สำหรับแม่พอเทียบ (ยุคทักษิณ 1) กับรัฐบาลชวน มันเหมือนหน้ามือกับหลังเท้า”</p><p>ด้านพ่อผู้มีพื้นเพมาจาก อ.แม่สอด จ.ตาก ช่วงที่มีการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) พ่อมักเปิดโทรทัศน์ดูการชุมนุม โดยที่แม่ไม่ได้แสดงความเห็นอะไร แม้ว่าพ่อกับแม่ไม่ได้มีความคิดทางการเมืองไปในทางเดียวกัน ในความรู้สึกของก้อง บรรยากาศภายในบ้านเป็นไปอย่างปกติ ไม่อึดอัด การเมืองไม่ถึงกับเป็นเรื่องที่ห้ามพูดถึงโดยสิ้นเชิงเหมือนอย่างหลายครอบครัว&nbsp;</p><p>ม็อบ พธม.จบลงด้วยการรัฐประหารปี 2549 พธม.เป็นม็อบที่ขับไล่รัฐบาลสำเร็จทั้งสองช่วง โดยในปี 2549 จบที่การรัฐประหารนำโดย พล.อ.สนธิ บุญยรัตนกลิน ส่วนปี 2551 จบที่พรรคพลังประชาชนถูกยุบพรรคโดยศาลรัฐธรรมนูญ ก้องในวัยนั้นแทบไม่รู้ว่าเกิดอะไร</p><p>ช่วงปี 2552 มีคนมาชุมนุมอีก ก้องเริ่มเห็นว่ามี ‘ตีนตบ’ เข้ามาอยู่ในบ้าน ตามความเข้าใจของเขา ตีนตบนี้แม่คงได้มาจากน้าๆ ป้าๆ ในละแวกบ้าน ด้วยเงื่อนไขชีวิตและบทบาทในการดูแลลูกคงเป็นเหตุให้แม่ไม่ได้ไปร่วมชุมนุม น้าๆ ป้าๆ กลุ่มนี้แหละเป็นหนึ่งในพวกที่ต้องวิ่งหนีกระสุน เรื่องนี้เขาได้มารู้เมื่อโตขึ้น</p><p>“แม่มีลูก 2 คน เขาก็คงไม่อยากไป (ชุมนุม) หมายถึงว่าอยากอยู่กับลูกมากกว่า แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเขาไม่ได้เป็นคนเสื้อแดง”&nbsp;</p><p>ปี 2553 มีการปะทะกันหว่างผู้ชุมนุมกับทหาร ทั้งเหตุการณ์ 10 เมษายนที่ราชดำเนิน เรื่อยมาจนถึงการสลายชุมนุมที่แยกราชประสงค์ในเดือนพฤษภาคม มันเป็นช่วงเวลาที่เขาจับความได้ว่าบรรยากาศของสังคมตอบสนองม็อบเสื้อแดงกับเสื้อเหลืองแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง อย่างน้อยๆ ก็ทุกเช้า ขณะกินข้าวก่อนไปโรงเรียนแล้วเหลือบไปเห็นพาดหัวหนังสือพิมพ์ มีคำที่ลดทอนความเป็นมนุษย์คนเสื้อแดงอยู่เรื่อย&nbsp;</p><p>“ตอนนั้นผมไม่เข้าใจ คือสงสัย อ้าว ทำไมไม่รัฐประหาร&nbsp; (การตอบสนองของสังคม) ทำไมมันออกมาคนละแบบ ตอนพันธมิตรฯ คุณรัฐประหาร แล้วทำไมตอนนี้คุณยิงผู้ชุมนุมวะ ทำไมมาสู้กับผู้ชุมนุมวะ มันไม่ใช่หรือเปล่า ทำไมมันต่างกัน ทำไมเลือกปฏิบัติ”</p><p>เขาเล่าว่าเดิมทีแม่เป็นคนไม่ค่อยแสดงความเห็นอะไร ทว่าความคับข้องใจของแม่ปรากฏให้เห็นชัดขึ้นในยุครัฐบาล อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นโยบายหลายอย่างกระทบกับแม่ของเขาที่เปิดร้านขายของชำ อาทิ นโยบาย ‘ไข่ชั่งกิโล’ รวมถึงในยุคนั้นยังมีวิกฤตน้ำมันปาล์มขาดตลาด รัฐบาลจึงจำกัดโควตาซื้อครอบครัวละ 1-2 ขวดเพื่อไม่ให้มีการกักตุน ครอบครัวของเขาต้องวนเข้าๆ ออกๆ หลายห้างสรรพสินค้าเพื่อให้ได้น้ำมันเพียงพอกับที่จะใช้ ตอนนั้นเขายังเด็กจึงยังไม่รู้สึกอะไร แต่ตอนนี้มองย้อนไปแล้วรู้สึกว่าเป็นนโยบายที่ตลก</p><p>ผลจากนโยบายในสมัยรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ครอบครัวเขาได้ออก ‘รถคันแรก’ รถคันนั้นพาเขานั่งไปไหนต่อไหนและพาให้ครอบครัวตั้งตัวได้ ช่วงเดียวกับที่เขาเริ่มเล่นเฟซบุ๊ก ประโยคที่ว่า ‘เสื้อแดงเป็นคนเผาบ้านเผาเมือง’ หรือ ‘โดนทักษิณหลอก’ ยังมีมาให้เห็นอยู่เรื่อยๆ&nbsp;</p><p>การรับรู้เกี่ยวกับคนเสื้อแดงในมุมมองของ ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ ผู้มีแม่เป็นคนเสื้อแดงนั้นแตกต่างอย่างมากกับ&nbsp;เข็มหมุด&nbsp;วัย 25 ปี อดีตนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ที่จำได้ลางๆ ว่าพ่อของเธอชอบเปิดโทรทัศน์ดูเสื้อเหลืองชุมนุม&nbsp;</p><p>เข็มเกิดและโตที่จังหวัดสิงห์บุรี ครอบครัวมีอาชีพตัดแก้กางเกงให้หน่วยงานราชการ อาศัยในบ้านเช่าที่มีลักษณะเป็นล็อกติดๆ กัน ในละแวกบ้านของเธอ เวลาที่เธอถามพ่อว่าที่พ่อเปิดดูอยู่ทุกวันมันเกี่ยวกับเรื่องอะไร พ่อมักบอกว่าเรื่องการเมือง อย่าไปถามคนในซอยเยอะ&nbsp;ส่วนแม่ เวลาที่เธอถามอะไร แม่ก็จะตอบว่าเราทำมาหากินเถอะลูก&nbsp;</p><p>“พอเราถามพ่อว่า (การชุมนุมที่พ่อดู) มันเกี่ยวกับอะไร พ่อก็บอกว่าเป็นเรื่องการเมือง อย่าไปถามคนในซอยเยอะ เพราะว่าคนในซอยเป็นคนเสื้อแดงเยอะ แล้วเราก็ถามว่าแล้วมันไม่ดียังไง เขา (คนเสื้อแดง) ทำไมเหรอ พ่อก็บอกว่าเขาก็หาตังค์เพิ่มน่ะลูก อะไรประมาณนั้น พ่อเราบอกว่าคนข้างบ้านคนในซอยเราก็รับเงินไปม็อบ อะไรประมาณนี้”</p><p>“ตอนนั้นพอเรารับสารมาข้างเดียว เราก็เริ่มแบบว่า จริงเหรอเนี่ย ไม่อยากจะเชื่อว่าคนข้างบ้านที่เขาจิตใจดี เป็นคนมีน้ำใจต่อเรา เอ็นดูเรา จะไปสนับสนุนคนที่คอร์รัปชันหรือว่าคนไม่ดีในตอนนั้น แต่พ่อก็ไม่น่าจะโกหกเราหรอกมั้ง มันเริ่มมีอคตินิดนึงว่า เฮ้ย ทำไมคนชื่อทักษิณทำแบบนั้นกับประเทศ”</p><p>ราวปี 2560 ยุคเฟื่องฟูของเพจล้อเลียนการเมืองรัฐบาลทหาร เข็มอยู่ ม.6 กำลังติวสอบเข้ามหาวิทยาลัย เธอเริ่มติดตามอ่านและแชร์โพสต์ของ&nbsp;สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล อาจารย์ด้านประวัติศาสตร์ที่ลี้ภัยทางการเมืองไปตั้งแต่รัฐประหาร ครูที่สถาบันกวดวิชาเห็นว่าเธอแชร์โพสต์ดังกล่าวจึงโทรศัพท์มาที่บ้าน เข็มหมุดเป็นคนรับสาย ครูถามว่าทำไมแชร์โพสต์แบบนี้ รีบลบดีกว่าไหม มันดูไม่ดี ไม่อย่างนั้นครูจะไปแจ้งความ ครูบอกด้วยว่าไม่น่าสนับสนุนเด็กอย่างเข็มเลย ครูคนนั้นเรียกพ่อกับแม่เข็มเข้าไปพบ พ่อกับแม่ต้องขอโทษครูคนนั้นและขอร้องไม่ให้เอาเรื่องลูกสาว แล้วเข็มหมุดก็ไม่ได้เรียนพิเศษกับครูคนนั้นอีก</p><p>การสอบเข้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของเข็ม เธอหลุดจากสังคมเดิมที่อนุรักษนิยมเข้มข้นมาสู่สังคม มธ. ที่เปิดกว้างขึ้นมาก เข็มได้รู้จักและสนิทสนมกับเพื่อนที่เป็น ‘เด็กทุนช้างเผือก’ (เด็กเรียนเก่งแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ที่ มธ.สนับสนุนค่าเทอม ค่าหอ และมีเงินเดือนให้)&nbsp;</p><p>เพื่อนกลุ่มนี้มักชวนเธอไปงานเสวนาทางวิชาการ และไปชุมนุมทางการเมือง เนื้อหาจากงานเสวนาและคำปราศรัยกลายมาเป็นคำอธิบายในสิ่งที่เธอสงสัยมาตลอด ทำไมพ่อแม่ของเธอทำงานหนักมาก แต่ครอบครัวยังไม่พ้นไปจากความลำบากเสียที ไม่ผิดนักที่จะกล่าวว่าความคิดเชิงอุดมการณ์ของเธอตั้งต้นมาจากความไม่ยุติธรรมทางเศรษฐกิจที่พ่อกับแม่เผชิญอยู่ในทุกวัน</p><p>แม้ในตอนนั้นเธอเริ่มเข้าใจเรื่องขบวนการต่อสู้และปัญหาเชิงโครงสร้างหลายอย่าง แต่นั่นไม่รวมถึงเรื่องคนเสื้อแดง ผลจากการรับข้อมูลในวัยเด็ก เข็มหมุดเป็นหนึ่งในคนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยที่มีทัศนคติต่อคนเสื้อแดงในทางลบ จนกระทั่งปี 2563 ที่มีการชุมนุมของม็อบราษฎร พ่อพาเข็มหมุดกลับไปเยี่ยมญาติที่อยู่ จ.อุทัยธานี นั่นทำให้เธอได้รับรู้ข้อมูลอีกด้านหนึ่งจากน้าที่เป็นคนเสื้อแดงผู้มีทักษะงานช่าง</p><p>“เขาถามว่าเราได้ไปร่วมม็อบไหม เราก็บอกว่าเราก็ไปนะ แต่ว่าไม่ได้เป็นแกนนำอะไร ไปแค่นั่งฟังคนอื่นเขาปราศรัย ไปหาของกิน อะไรประมาณนี้ น้าคนนี้ไม่ได้อยากเล่าให้ญาติคนอื่นฟัง เขาก็หาที่สงบๆ คุยกับหนู เขาบอกว่าเขาก็เคยเป็นเสื้อแดงนะ เราตกใจว่า จริงเหรอ เขาเล่าว่าเข้า กทม.ไปอัดกรอบพระ ไปหาอาชีพทำนั่นแหละ แล้วก็เป็นช่างซ่อมรถ ช่างซ่อมเครื่องจักรเครื่องยนต์ ทำก๊อกๆ แก๊กๆ ไป ห้องเช่าก็อัดกันอยู่กับพี่น้อง 5-6 คนที่มาจากอุทัยธานี ช่วงนั้นเขาเห็นถึงความไม่เป็นธรรม เขาก็เลยออกมาฟัง มาร่วมด้วย เขาบอกว่าเขายังเก็บเสื้อที่เปื้อนเลือด (เพื่อนจากเหตุสลายชุมนุม) อยู่เลย</p><p>“พอกลับไปอีกที น้าให้เสื้ออีกตัวหนึ่งที่ไม่ได้เปื้อนเลือดมาให้หนูเก็บไว้ แล้วเขาก็เล่าว่าตอนที่สลายการชุมนุม มีรถถังมา คนเสื้อแดงเขาก็ไปหยุดรถถัง ไปทุบ เขาก็ไปช่วยถอด (ชิ้นส่วนของรถถัง) เหมือนกัน เขาอยากเก็บไว้เป็นอนุสรณ์ให้ลูกหลานรู้ว่ามันเป็นความภูมิใจของเขา เขาเลยไปแงะไฟเลี้ยวของรถถังมา แล้วก็เอามาทำเป็นหัวเข็มขัด เขาโชว์ให้หนูดู ยังเก็บไว้อยู่เลย หนูก็ขอถ่ายรูปไว้”</p><p>“น้าอีกคนเป็นผู้หญิง เขาก็ไม่อยากพูดถึง ไม่อยากอะไร เขาให้หนูดูรูปภาพตอนไปม็อบเฉยๆ รูปที่ยังหลงเหลืออยู่ ส่วนที่เหลือเขาบอกว่าเขาเผาทิ้งไปหมดแล้ว เหมือนมันเป็นบาดแผลสำหรับเขา เผาทิ้งหมดเสื้อ บัตร ของทุกอย่างที่เกี่ยวกับเสื้อแดง หลังจากที่เขารู้สึกว่าการต่อสู้นี้เหมือนว่ามันจะไม่ชนะแล้ว เขาคิดว่ามันมีการสลายการชุมนุม เราจะโดนล่าหรือเปล่า มีคนเสื้อแดงหลายคนโดนจับแล้วเขากลัวภัยมาถึงตัวเอง”</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55282003469_52981c0576_o.jpg" width="2812" height="2292" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">(สองรูปแถวบน) เสื้อสีแดงของน้าเข็มหมุดที่เปื้อนคราบเลือดของเพื่อนน้าจากเหตุสลายชุมนุม ลายด้านหน้าเสื้อสกรีนรูป ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ ซึ่งเป็นรูปเดียวกับหน้าปกหนังสือ "ชกข้ามรุ่น" ที่บันทึกคำให้สัมภาษณ์ของณัฐวุฒิตั้งแต่เด็กจนโต</p><p class="picture-with-caption">(สองรูปแถวล่าง) ชิ้นส่วนไฟเลี้ยวของรถถังที่น้าของเข็มหมุดแงะออกมาเก็บเป็นที่ระลึก</p><h2>มองจากมุมอาจารย์ คนรุ่นใหม่รับรู้เรื่องคนเสื้อแดงแค่ไหน ?</h2><p>เห็นได้ว่า ก้อง ที่มีแม่เป็นคนเสื้อแดง และเข็มหมุดที่มีน้าเป็นผู้ส่งต่อความทรงจำจนทำให้เริ่มหาข้อมูลต่อด้วยตัวเอง จึงทำให้มีความรับรู้เรื่องคนเสื้อแดงค่อนข้างมาก ทว่าทั้งสองเป็นส่วนน้อยของคน Gen Z โดยเฉลี่ย</p><p>“นักศึกษาในปัจจุบันโดยเฉลี่ยไม่รู้จักคนเสื้อแดงเท่าไร”&nbsp;</p><p>คำยืนยันจาก&nbsp;ดร.อนุสรณ์ อุณโณ อาจารย์จากคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มธ. บอกถึงนักศึกษาชุดปัจจุบันในชั้นเรียนของเขาว่า ระดับของการรับรู้เรื่องของคนเสื้อแดงขึ้นอยู่กับระดับความสนใจทางการเมือง&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e9d62682451c00fd1aa375b8ec6b9228f">นักศึกษากลุ่มที่สนใจการเมืองจะรู้จักแบบคร่าวๆ และเห็นอกเห็นใจ มองว่าคนเสื้อแดงเป็นคนระดับล่างที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม เมื่อลุกขึ้นมาต่อสู้ก็ถูกปราบอย่างอำมหิต&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e07d28a2ff1a27030450cbb637660361b">ขณะที่นักศึกษากลุ่มที่สนใจการเมืองอย่างเข้มข้นมองคนเสื้อแดงว่าเป็นกลุ่มที่เคลื่อนไหวต่อต้านอำนาจที่ไม่เป็นธรรมที่สู้มาก่อนคนรุ่นตัวเอง</li></ul><p>อนุสรณ์ ซึ่งเป็นหนึ่งในอาจารย์ที่เขียนหนังสือ ‘ให้มันจบที่รุ่นเรา: ขบวนการเยาวชนไทยในบริบทสังคมและการเมืองร่วมสมัย’ ยกตัวอย่างบรรดาแกนนำม็อบเยาวชนปี 2563 บางคนว่ามีจุดเกาะเกี่ยวกับคนเสื้อแดงด้วย เช่น รุ้ง-ปนัสยา ที่เคยไปชุมนุมคนเสื้อแดงกับพ่อแม่ หรือ เพนกวิน พริษฐ์ ที่พ่อแม่เป็นคนเสื้อแดง&nbsp;</p><p>ขณะที่&nbsp;ธีระพล อันมัย อาจารย์สาขานิเทศศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เล่าย้อนไปว่านักศึกษาที่เขาได้สอนรู้จักคนเสื้อแดงน้อยมากมาตั้งแต่ในยุคการเมืองเหลือง-แดงแล้ว&nbsp;</p><p>“เด็กนิเทศยิ่ง (สนใจ) น้อย เพราะสนใจแต่เรื่องของความบันเทิง”&nbsp;โดยส่วนใหญ่รับรู้เพียงผิวเผินว่า “เสื้อแดงคือฝั่งตรงข้ามของเสื้อเหลือง”&nbsp;</p><p>ธีระพลเล่าต่อไปว่าในยุคการเมืองสีเสื้อ นักศึกษาที่สนใจทางการเมืองส่วนมากเป็นคนที่มีพื้นเพครอบครัวเป็นคนเสื้อแดงหรือมีญาติที่ร่วมชุมนุม ก็จะทำให้ได้ข้อมูลมาจากการฟังประสบการณ์และการอ่านหนังสือ ด้วยความเป็นเสื้อแดงถูกผูกไว้กับชาวบ้าน นักศึกษาที่มีความเข้าใจให้พวกเขาจึงมักเป็นคนที่ critical (ชอบคิดวิเคราะห์) หน่อย</p><p>อาจารย์นิเทศศาสตร์ ม.อุบลฯ เล่าต่อไปว่าช่วงปี 2553 มีนักศึกษา ม.อุบลฯ ประมาณ 4-5 คนมาชุมนุมกับคนเสื้อแดง เป็นสไตล์นักกิจกรรมที่สนใจเรื่องความเป็นธรรม&nbsp;ซึ่งพวกอาจมองตัวเองว่าเป็นคนเสื้อแดงหรือไม่ก็ได้ แต่อย่างน้อยๆ พวกเขามีความเข้าใจให้คนเสื้อแดง ต่างจากชนชั้นกลางทั่วไปในเวลานั้นที่มองคนเสื้อแดงอย่างดูถูกเหยียดหยามไปจนถึงเกลียดชัง</p><p>เขาเล่าต่อไปว่านับแต่ปี 2562 เป็นต้นมาการรับรู้เรื่องคนเสื้อแดงของคนรุ่นใหม่โดยเฉพาะนักศึกษาที่เขาคลุกคลีและร่วมทำกิจกรรมด้วยจะแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ กลุ่มที่มีพ่อแม่เป็น ‘แดง’ ก็จะมองคนเสื้อแดงอย่างเข้าอกเข้าใจ ส่วนอีกกลุ่มก็จะรู้บ้าง แต่จะลงรายละเอียดลึกๆ ไม่ได้&nbsp;</p><p>หลังจากเลือกตั้ง 2566 เป็นต้นมา เขาพบว่านักศึกษาส่วนใหญ่เลือกเป็น ‘ส้ม’ มากกว่า ‘แดง’ แต่เวลาสนทนาเข้มๆ ก็จะพบว่านักศึกษาที่เป็น ‘แดง’ มีความคิดลึกซึ้งกว่า มีความเป็นนักคิดวิเคราะห์และมองการเมืองอย่างเข้าใจมากกว่า ไม่ตีโพยตีพาย ไม่กะโตกกะตาก ไม่จำขี้ปากใครมาพูดต่อง่ายๆ เป็นพวกเรียนเก่ง ค่อนข้างแม่นหลักการ แต่พวกเขาไม่ใช่คนส่วนใหญ่ ซึ่งมันก็เหมือนช่วงเริ่มต้นของการเป็นคนเสื้อแดงที่นักวิชาการ นักศึกษา หรือปัญญาชนจำนวนน้อยมากที่จะเป็น ‘แดง’</p><p>ผลการเลือกตั้งปี 2566 พรรคก้าวไกลได้อันดับหนึ่ง ตามมาด้วยพรรคเพื่อไทย และพรรคภูมิใจไทย (ถ้ามองเฉพาะจังหวัดอุบลฯ พรรคภูมิใจไทยได้ สส. เขต 3 คนจากทั้งหมด 11 เขต) ธีระพลเล่าว่าในช่วงนั้นมีนักศึกษาที่คณะทำบอร์ดให้คนมาเขียนโพสต์อิทแสดงความคิดเห็น ต่อมาพบว่ามีคนเขียนด่าชาวบ้านที่เลือกพรรคภูมิใจไทย ตัวเขาก็ได้พูดคุยกับนักศึกษาหลายคนในเรื่องนี้ มีคนหนึ่งบอกเขาว่า การที่คนรุ่นใหม่มีทัศนคติดูถูกชาวบ้านเป็นเรื่อง “น่าเสียใจ” คำพูดนี้มาจากปากของนักศึกษาที่เป็นโหวตเตอร์พรรคแดง&nbsp;&nbsp;</p><p>สำหรับการเลือกตั้งครั้งล่าสุดเมื่อ 8 ก.พ.ที่ผ่านมา เขาเห็นว่านักศึกษาที่เป็นโหวตเตอร์พรรคสีแดงมีเพิ่มขึ้น แต่ยังถือว่าเป็นกลุ่มน้อยเมื่อเทียบกับภาพรวม เด็กกลุ่มนี้มีแนวโน้มเชื่อมั่นในการเลือกตั้ง แม้ผลเลือกตั้งออกมาไม่ถูกใจหรือถูกมองว่าเลวร้าย แต่พวกเขาก็ดูยอมรับในผลนั้นเพื่อปล่อยให้ระบบการเลือกตั้งดำเนินไป</p><h2>‘ที่ทาง’ ของคนเสื้อแดงในม็อบราษฎร</h2><p>“(หลังรัฐประหาร 2557) กลุ่มของเสื้อแดงซึ่งถูกสลายไปอย่างกระจัดกระจาย แกนนำถูกจับกุมคุมขังหรือลี้ภัย มวลชนแตกฉานซ่านเซ็น ทีนี้พอมันมีการชุมนุมของเยาวชนขึ้นมาซึ่งข้อเรียกร้องมันใกล้เคียงกันในแง่ของการต่อต้านเผด็จการ ตัวของคนเสื้อแดงก็มาเป็นองค์ประกอบ (ในม็อบเยาวชน) ”</p><p>“เขามาเป็นองค์ประกอบ เป็นผู้สนับสนุนหลักรายใหญ่ในการชุมนุมเยาวชน ไม่ได้เอาตัวเองมาแถวหน้า…ฉะนั้นสัญลักษณ์ของเสื้อแดงมันจึงไม่ได้ขึ้นไปบนเวทีของเยาวชนแต่ว่าเป็นการหนุนเสริมอยู่”</p><p>อนุสรณ์วิเคราะห์ว่าม็อบเยาวชนที่มีการหยิบเอาสัญลักษณ์ของคณะราษฎรมาใช้นั้น มาจากความรู้สึกเชื่อมโยงกับขบวนการที่เป็นคนมีการศึกษา ในทางตรงกันข้าม สาเหตุที่คนเสื้อแดงดูเหมือนมีที่ทางที่ไม่ชัดเจนในม็อบเยาวชนปี 2563 นั้น อาจเป็นเพราะ ‘เสื้อแดงไม่ใช่ปัญญาชน’ เมื่อเทียบกับกับเสียงของนักเรียน-นักศึกษาที่มีทักษะในการนำเสนอความคิดของตัวเองในที่สาธารณะ&nbsp;</p><p>อนุสรณ์เล่าต่อไปว่า เดิมทีภาพจำชัดที่สุดคือผู้สนับสนุนทักษิณ โดยในขบวนการก็มีหลากหลายกลุ่มย่อย เช่น แดงสังคมนิยม, แดงนักกิจกรรม ความพลิกผันทางการเมืองทำให้คนเสื้อแดงแตกตัว พอมีความพลิกผันทางการเมือง คนเสื้อแดงในกลุ่มปัญญาชนก็หันเหมาสนับสนุนพรรคประชาชน หรืออดีตพรรคอนาคตใหม่ กลุ่มนี้มีเสียงดังในทางสาธารณะมากกว่า ทำให้เสียงคนเสื้อแดงที่ยังสนับสนุนพรรคเพื่อไทยลดน้อยถอยลงไปอีก</p><p>เขากล่าวต่อไปว่า คนเสื้อแดงมาร่วมเคลื่อนไหวอยู่ตลอด ทั้งจากที่เห็นได้ในคาร์ม็อบช่วงปี 2564 และเงินที่โอนเข้ากองทุนราษฎรประสงค์ ซึ่งมีบทบาทในการช่วยเหลือเงินประกันตัวผู้ต้องหาคดีทางการเมือง ยอดเงินมากบ้าง น้อยบ้าง เหล่านี้ส่วนหนึ่งก็มาจากคนเสื้อแดงที่เป็นผู้หนุนเสริม</p><p>หลังการสลายชุมนุมม็อบ 16 ตุลาคม 2563 ขบวนการเยาวชนอยู่ในช่วงบอบช้ำ แกนนำถูกจับเข้าคุก-ถูกดำเนินคดีจนไม่สามารถจัดการชุมนุมขนาดใหญ่ ต่อมาในช่วงปี 2564 ‘หนูหริ่ง’ สมบัติ บุญงามอนงค์ จัดคาร์ม็อบ สิ่งที่น่าสนใจคือคนเสื้อแดงออกมาเป็นตัวแสดงหลัก เช่นเดียวกันกับคาร์ม็อบที่จัดโดย ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ&nbsp;</p><p>“รถมอเตอร์ไซค์เอย รถปิคอัพเอย รถเก๋งเอย ซึ่งถ้าว่าเราไปดูบรรดาสัญลักษณ์ที่ใช้ในการรณรงค์ครั้งนี้ เราจะเห็นว่าคู่กันไป ก็คือมีทั้งธงของ นปช. รถที่ติดสติกเกอร์ นปช. มีธงของม็อบราษฎร เคียงคู่กันไป”</p><p>ณัฐวุฒิคือแกนนำระดับแม่เหล็ก ส่วนหนูหริ่งคือคนที่เคยเรียกตัวเองว่า ‘แกนนอน’ ผู้ชวนคนเสื้อแดงออกมาทำกิจกรรมแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ อาทิ สวมเสื้อแดงในวันอาทิตย์, กินแมคโดนัลด์ที่ราชประสงค์ หลังจากเหตุการณ์สลายชุมนุมปี 2553</p><p>ธีระพล อาจารย์ ม.อุบลฯ กล่าวถึงที่ทางของคนเสื้อแดงไปในทางเดียวกันกับ อนุสรณ์</p><p>“ตอนการชุมนุม 2020 เป็นต้นมา เริ่มมีการพูดถึงคนเสื้อแดงที่จุฬาฯ นั่นเป็นเหตุการณ์ที่คนเสื้อแดงบ้านๆ ได้ถูกพูดถึงอีกครั้ง และมันก็ส่งต่อพลังให้คนเสื้อแดงได้มากทีเดียว แม้จะไม่ได้เป็นแกนกลางของการเคลื่อนไหวซึ่งตอนนั้นแกนกลางคือ เยาวชนปลดแอก แต่คนเสื้อแดงก็ไม่เคยหายไปไหนนะ เข้าร่วมอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ (แฟลชม็อบ) ปี 2562 แล้ว เป็นกองหนุน เป็นมวลชน เป็นนายประกัน แต่ไม่ได้เป็นแกนนำ เหมือนบทกวี ‘กบฏ’ ของ ‘ไม้หนึ่ง ก.กุนที’ ที่ว่า ...เราอยู่ที่นี่ ซุ่มซ่อนตัวอย่างเปิดเผย โดยไม่เคยจากไปไหน ในบึ้งใจของผู้ถูกกดขี่...”&nbsp;</p><p>“เท่าที่คุยกับคนเสื้อแดงแถวอุบลฯ ก็จะได้คำตอบว่า มีคนรุ่นใหม่มารับไม้ต่อแล้วก็ดีใจ มีโอกาสก็เข้าร่วม ส่งข้าวส่งน้ำส่งกำลังใจให้ลูกหลานที่ต่อต้านเผด็จการ ตัวเองไม่ออกหน้าไม่เป็นไร ขอให้แนวทางการต่อสู้เหมือนกันคือ ต่อต้านเผด็จการหรือคณะรัฐประหาร”</p><p>ในช่วงปี 2563-2564 มีปรากฏการณ์ ‘ขอโทษคนเสื้อแดง’ จากคนรุ่นใหม่ที่ออกมาเคลื่อนไหวทางการเมือง อินฟลูเอนเซอร์ และอดีตผู้สนับสนุนกลุ่มพันธมิตรฯ และ กปปส. ตัวอย่างเช่น&nbsp;<a href="https://www.nationtv.tv/entertainment/378721838">คณาธิป สุนทรรักษ์</a> หรือ ‘พี่ลูกกอล์ฟ’ ครูสอนภาษาอังกฤษชื่อดัง,&nbsp;<a href="https://prachatai.com/journal/2021/08/94246">ธนัตถ์ ธนากิจอำนวย</a> หรือ ‘ไฮโซลูกนัท’ และ&nbsp;<a href="https://www.khaosod.co.th/politics/news_6628830">ธิษะณา ชุณหะวัณ</a></p><p>หมุดหมายสำคัญที่อาจพูดได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นให้ปรากฏการณ์นี้เป็นที่รับรู้ คือเหตุการณ์ที่นิสิตจุฬาฯ อ่านถ้อยคำปราศรัย ‘เสียงจากดินถึงฟ้า’ ของ ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ ในกิจกรรมแฟลชม็อบที่อาคารมหาจักรีสิรินธร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 14 ส.ค. 2563 ข่าวของ<a href="https://prachatai.com/journal/2020/08/89042">การเอ่ยคำปราศรัยวรรคทอง</a>ดังกล่าวถูกรายงานในหลายเพจทั้งในรูปแบบข้อความและคลิปวิดีโอ&nbsp;</p><p>“กรณีนิสิตอ่านบทกวีของณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ และขอโทษคนเสื้อแดงนั้นดีนะ ในความรู้สึกของผมมันต้องมีจังหวะแบบนั้นเพื่อให้เกียรติการต่อสู้แบบบ้านๆ บ้าง ส่วนกรณีช่วงหาเสียงเลือกตั้งที่จุฬาฯ เชิญอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มาพูด เด็กจุฬาฯ ก็ไปชูป้ายประท้วงอภิสิทธิ์ สะท้อนว่าเยาวชนยังจำได้ว่าใครคือตัวแสดงในเหตุการณ์สลายการชุมนุมคนเสื้อแดง แน่นอน อภิสิทธิ์ ที่เป็นนายกรัฐมนตรีในตอนนั้นก็เป็นตัวละครหลักในฐานะฝ่ายรัฐที่มีอำนาจสั่งใช้กำลังสลายการชุมนุมจนมีคนตายจำนวนมากกลางใจเมืองหลวง มันเป็นตราประทับที่ติดตัวเขาไปตลอด สำหรับคนเสื้อแดงหรือคนที่รักความเป็นธรรมจะมองอภิสิทธิ์ด้วยสายตาแบบนั้น ไม่มีวันพ้นมลทินนี้ไปได้” ธีระพลกล่าว</p><p>ทางด้าน อนุสรณ์ มองเหตุการณ์นิสิตจุฬาอ่านคำปราศรัยดังกล่าวว่าเป็น ‘ข้อต่อ’ ของคนต่างรุ่น การหยิบยกคำปราศรัยนี้ขึ้นมาพูดอีกครั้งแสดงให้เห็นถึงการสานต่อของการตั้งคำถามต่อสิ่งที่เรียกว่า บทบาทการนำของสถาบันกษัตริย์</p><p>“เพราะใน (คำปราศรัย) เสียงจากดินถึงฟ้า (เมื่อปี 2551) เป็นครั้งแรกๆ ที่อาจเรียกได้ว่าขบวนการคนเสื้อแดงเริ่มตั้งคำถาม โดยมีน้ำเสียงของความการตัดพ้อด้วยความน้อยเนื้อต่ำใจ อันนี้มันเป็นผลพวงมาจากการที่ผู้ชุมนุมพันธมิตรฯ เสียชีวิต ซึ่งจะว่าไปก็อาจจะความผิดพลาดของตัวเองก็ได้ อย่างไรก็ดี สิ่งที่เห็นชัดก็คือว่า<a href="https://prachatai.com/journal/2008/10/18578">ราชินีและ (ฟ้าหญิงฯ) องค์เล็กในตอนนั้นเสด็จพระราชดำเนินไปพิธีพระราชทานเพลิงศพ</a>”</p><p>“ก็เป็นครั้งแรกที่เกิดคำจำพวก ‘ตาสว่าง’ แต่เรื่องของสถาบันฯ ยังไม่ได้ถูกนำเข้ามาเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของมวลชนเสื้อแดง ถึงแม้ว่าในช่วงเวลานั้นตัวคนเสื้อแดงจะเรียกตัวเองว่าเป็นไพร่ เรียกการต่อสู้ว่าเป็นสงครามระหว่างชนชั้น ระหว่างไพร่กับอำมาตย์ แต่ว่าตัวอำมาตย์กินความแต่หัวหน้าอำมาตย์คือพลเอกเปรม ติณสูลานนท์”</p><p>นลินรัตน์ ผู้ทำวิจัยเรื่องแดงไหนฯ&nbsp; บอกว่าคนเสื้อแดงที่ตนได้พูดคุยต่างรู้สึกดีใจ</p><p>“มันเหมือนอารมณ์ลูกหลานกลับมาหาที่บ้านอะไร ฟินไปหมดแล้ว ให้ไปทำอะไรเขาทำหมดตอนนั้น ก็เลยเฮโลกันออกไปเต็มไปหมด ไปสนับสนุน ไปซื้อน้ำ ซื้ออะไรไปให้เต็มไปหมด”</p><p>“(ลูกหลาน) มาอวยนิดเดียว หรือแบบรู้แล้วว่าสิ่งที่ฉันทำมันไม่ได้สูญเปล่า มันยังมีคนให้ค่า”</p><p>ผู้สื่อข่าวถามด้วยว่ามีคนเสื้อแดงที่รู้สึกไม่เชื่อในการขอโทษนั้นบ้างหรือไม่ นลินรัตน์เล่าว่า ช่วงที่เธอต้องสัมภาษณ์คนเสื้อแดงเพื่อทำธีสิส มีอยู่ครั้งหนึ่งที่ได้ยินคนเสื้อแดงเขาพูดเล่นพูดล้อในทำนองแซวกันเองว่า “เป็นไงล่ะลูกหลานมันมาอวย เสร็จแล้วมันก็วกกลับมาด่า”&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากวิทยานิพนธ์ปริญญาโท เรื่อง&nbsp;<a href="https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=12442&amp;context=chulaetd">“วาทกรรมคนเสื้อแดง ฉบับรื้อสร้างใหม่ : กรณีศึกษา กลุ่มผู้ชุมนุมคนรุ่นใหม่ ปี พ.ศ.2563-2565”</a> โดย ชนกานต์ วงศ์กิตติขจร ระบุไว้ตอนหนึ่งถึงเหตุการณ์นิสิตจุฬาอ่านบทกวีจากดินถึงฟ้า ว่า</p><p>“อันที่จริง ในการชุมนุมวันนั้นผู้ชุมนุมได้ให้สัมภาษณ์ในภายหลังว่าไม่ได้เจตนาจะกล่าวถึงคนเสื้อแดงโดยตรง เพียงแต่ต้องการเปรียบเทียบกรณีของพวกเขาที่ทางมหาวิทยาลัยเกือบจะไม่อนุญาตให้จัดการชุมนุม ทำให้พวกเขารู้สึกว่าเขาเป็นคนตัวเล็กๆ ที่ไม่ได้มีสิทธิ์มีเสียง เหมือนกับคนเสื้อแดงในอดีต ผู้ชุมนุมแค่ต้องการเชื่อมโยงการเป็นนักศึกษาที่ถูกผู้บริหารมหาวิทยาลัยกดดันกับการเป็นประชาชนของประเทศนี้ที่ไม่มีสิทธิ์มีเสียงเหมือนที่คนเสื้อแดงโดนกระทำ”&nbsp;&nbsp;</p><p>การชุมนุมของม็อบ 2563 นั้นส่งผลให้มีการ destigmatize (ลดการตีตรา) คนเสื้อแดงไปบ้าง แต่ ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ มีข้อสังเกตว่าที่ทางและเรื่องราวของคนเสื้อแดงในยุคม็อบราษฎรยังมีลักษณะเป็นชายขอบ&nbsp;</p><p>ข้อสังเกตนี้มาจากประสบการณ์ส่วนตัวของเขาที่เห็นบทสนทนาในหัวข้อทำนองว่า “ควรโอบรับคนเสื้อแดงเข้ามาในม็อบหรือเปล่า” ผ่านหูผ่านตาอยู่บ้างทั้งในโลกออฟไลน์และออนไลน์ เท่าที่เขารู้มาความเห็นในเรื่องนี้แบ่งออกเป็นหลายแนว มีทั้งจากฝั่ง ‘ผู้ใหญ่’ ที่ไม่ได้ผูกโยงตัวเองกับคนเสื้อแดงที่ออกอาการ ‘กลัวแทน’ ว่า “ม็อบจะแปดเปื้อน” ขณะที่คนเสื้อแดงบางคนก็ไม่ได้ต้องการถูกโยงเข้ากับม็อบเยาวชน จากความกังวลว่าเด็กๆ อาจถูกปราบปรามหนักเหมือนที่พวกเขาเคยเจอ</p><p>“ตลอดระยะเวลารัฐประหาร 2557 มาจนกระทั่งมีเลือกตั้ง (ปี 2562) มันมีการผลิตภาพจำซ้ำๆ ว่าคนเสื้อแดงคือความรุนแรง คนเสื้อแดงคือพวกไม่มีการศึกษา คนเสื้อแดงคือความโง่ คนเสื้อแดงคือนู่นนี่นั่นแบบที่มันไม่ดี แล้วมันก็จะมีคนกลุ่มหนึ่งที่ต้องการ keep (รักษา) ความบริสุทธิ์ของม็อบ เพื่อให้คนที่มีอำนาจเห็นว่าเรา (ม็อบ) ไม่ได้มี hidden agenda”&nbsp;</p><h2>วิเคราะห์เหตุปัจจัย ทำไมคนรุ่นใหม่ ‘ไม่อิน’</h2><p>จากการพูดคุยกับคนเจนซี 2 คน และผู้ใกล้ชิดหรือศึกษาเกี่ยวกับคนรุ่นใหม่ทั้ง 3 คน ผู้สื่อข่าวสรุปแนวการวิเคราะห์ว่าเหตุใดคนรุ่นใหม่จึงสนใจหรือรับรู้ในประเด็นคนเสื้อแดงน้อยมาก โดยแยกเป็นประเด็น ดังนี้</p><ul><li class="ck-list-marker-bold" aria-level="1" data-list-item-id="e1df944e06f22694629615017f913b144"><strong>สำนึกทางชนชั้น-ความเกลียดนักการเมือง</strong></li></ul><p>เข็มหมุด อดีตนักศึกษา มธ. และก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ ซึ่งเป็นคนยุคม็อบ 2563 มีความเห็นไปในทางเดียวกันว่า ‘สำนึกทางชนชั้น’ มีส่วนเกี่ยวข้องอย่างมาก</p><p>“ม็อบ 2563 หยิบคนเสื้อแดงมาพูดถึงในแง่ว่าเราไม่ลืมอดีต…เวลาที่หยิบสัญลักษณ์ คีย์เวิร์ด ไม่ได้หยิบของคนเสื้อแดงมาเลย ก็รู้สึกว่าอาจเป็นเพราะคนรุ่นใหม่ไม่รู้สึกรีเลทกับคนเสื้อแดงหรือเปล่า อันนี้มองในมุมที่ที่เรารู้สึกนะ เขารีเลทกับแบบม็อบ 6 ตุลา ม็อบ 14 ตุลา เพราะว่าเขารู้สึกว่าเป็นม็อบคนรุ่นใหม่เหมือนกันเลย เป็นพลังบริสุทธิ์ เป็นความหวัง ส่วนม็อบคณะราษฎรก็รู้สึกรีเลทมากกว่า แล้วอย่างเช่นสัญลักษณ์สามนิ้วเขาก็เอามาจาก (ภาพยนตร์) ฮังเกอร์เกม เพลงแฮมทาโร่ (แต่) ในความเป็นคนเสื้อแดง เขาก็จะมีกิจกรรมอย่างเช่น&nbsp;<a href="https://prachatai.com/journal/2010/03/28294">ดูดเลือดตัวเอง (ไปเทหน้าทำเนียบรัฐบาล)</a> ที่เราก็ไม่ได้หยิบ (วิธีการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์แบบนั้น) มาใช้เท่าไหร่ เขาก็มีความแบบว่า…กินข้าวเหนียวส้มตำ มีความหมอลำด้วย ถึงการเกิดม็อบมันคล้ายๆ กันแต่รู้สึกว่าคนรุ่นใหม่ยังไม่หยิบมา เพราะเขาอาจจะไม่รู้สึกรีเลทตรงนี้”&nbsp;เข็มหมุดบอก</p><p>ทางด้าน ธีระพล อาจารย์ ม.อุบลฯ ก็บอกว่าประเด็นนี้เป็นเรื่องสำนึกทางชนชั้น เฉพาะในอุบลฯ ก็เป็นแบบนั้น</p><p>“ตอนนั้นในยุคการเมืองสีเสื้อ ชาวบ้านที่อยู่รอบมหา’ลัยก็เป็นแดง แต่ในมหา’ลัยมันออกไปทางเหลือง มันก็เป็นเรื่องของชนชั้น”</p><p>อาจารย์ ม.อุบลฯ บอกด้วยว่าเหตุปัจจัยทำให้เรื่องราวของคนเสื้อแดงมักไม่ถูกหยิบยกมาทำความเข้าใจ หรือการให้เครดิตเหมือนกับขบวนการต่อสู้ในอดีตอื่นๆ เป็นเพราะภาพจำที่ว่าม็อบเสื้อแดงเป็น “มวลชนที่รับใช้นักการเมือง”</p><p>“คนเสื้อแดงไม่ค่อยถูกยกขึ้นมา (พูดถึงหรือให้เครดิต) ไม่ต้องเทียบกับ 2475 หรอก เอาแค่พฤษภาคม 2535 ก็ได้ เวลาจัดรำลึกเหตุการณ์ทางการเมืองเดือนพฤษภาคม เราก็จะเห็นว่า พวกคนเสียงดังทั้งนักวิชาการ เอ็นจีโอ สื่อมวลชน ซึ่งก็เป็นเสื้อเหลืองและกลายเป็น กปปส.กันซะส่วนใหญ่นั้นก็เลือกจะพูดถึงแต่พฤษภาคม 2535 แต่ไม่พูดถึงพฤษภาคม 2553 กันเลย จึงมีแต่คนเสื้อแดงนี่แหละที่เห็นคุณค่าและให้ค่ากับมัน เรื่องนี้หากจะให้มองก็คือ สังคมประเทศนี้รังเกียจการเมืองแบบพรรคการเมือง โดยเฉพาะพรรคการเมืองบ้านๆ ที่ชาวบ้านเป็นผู้เลือกอย่างไทยรักไทยหรือเพื่อไทยตอนนี้ พวกอิลีททั้งนักวิชาการ สื่อมวลชนและเอ็นจีโอจะมองการเมืองแบบคนเสื้อแดงว่ารับใช้พรรคการเมืองหรือนักการเมืองที่ไม่ใช่การเมืองในอุดมคติของชนชั้นกลางที่มีนักการเมืองแบบพระเอกเป็นพ่อยอดขมองอิ่ม รูปหล่อ การศึกษาดี ฝีปากกล้าและมาจากการเลือกของคนชั้นกลางค่อนข้างสูงในเมือง”&nbsp;</p><p>“ที่สำคัญคือ การต่อสู้ของคนเสื้อแดงถูกด้อยค่าหรือลดทอนคุณค่าเจตจำนงทางการเมือง ซึ่งข้อเรียกร้องของพวกเขาก็ค่อนข้างสามัญมาก แต่มันสำคัญ คือเรียกร้องให้อภิสิทธิ์ยุบสภาแล้วจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่เท่านั้น ไม่ได้มีอุดมการณ์สูงส่งถึงการเมืองขาวสะอาดหรือประชาธิปไตยสุจริตดัดจริตอะไรพวกนั้น พอมันถูกด้อยค่าว่าเป็นม็อบรับใช้การเมือง มันก็ไม่ถูกนับ แม้จำนวนคนตายและบาดเจ็บจะมากกว่าเหตุการณ์ทางการเมืองร่วมสมัยอื่นๆ ก็ตาม”</p><ul><li class="ck-list-marker-bold" aria-level="1" data-list-item-id="e4e8c14d170165a068ca46761e9fdb6aa"><strong>บทบาทสื่อ-สถานะความเป็น ‘ผู้แพ้’ ในประวัติศาสตร์</strong></li></ul><p>“สื่อไม่โรแมนติกกับเรื่องคนเสื้อแดง”&nbsp;คืออีกหนึ่งประเด็นที่อาจารย์นิเทศศาสตร์ ม.อุบลฯ กล่าวถึง</p><p>เขาเล่าว่าบทบาทของสื่อในยุคการเมืองเหลือง-แดง สื่อถูกใช้เป็นเครื่องมือของรัฐ จนกระทั่งยุคม็อบ 2563 ที่ได้เห็นสื่อออนไลน์นำเสนอข้อมูลคนเสื้อแดงในอีกด้านมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การผลิตสื่อที่เกี่ยวกับคนเสื้อแดงยังคงมีความเฉพาะกลุ่ม หรือเป็นไปในลักษณะที่ “ซัพพอร์ตผู้ได้รับผลกระทบ” มากกว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมป็อป&nbsp;</p><p>ข้อมูลจากเท่าที่พบ สื่อในรูปแบบภาพยนตร์ที่กล่าวถึงคนเสื้อแดงและใช้เหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมืองในปี 2553 เป็นฉากหลังของเรื่อง ได้แก่ ตั้งวง และ สิ้นเมษาฝนตกมาปรอยปรอย&nbsp; In April the Following Year, There Was a Fire ส่วนสื่อในรูปแบบหนังสือ ได้แก่ นิยายภาพ “ตาสว่าง” (Il Re di Bangkok หรือ The King of Bangkok) และ “กระสุนตกนอกหน้าต่าง:กลางท้องถนนในฤดูร้อน”&nbsp;</p><p>เขาบอกด้วยว่าสถานะความเป็น ‘ผู้แพ้’ ในประวัติศาสตร์ ก็ส่งผลต่อการถูกเล่า-ถูกจำเช่นกัน เห็นได้ว่าเรื่องราวในช่วงอภิวัฒน์สยาม 2475, การเข้าป่าของกลุ่มคนเดือนตุลาซึ่งมีตัวละครหลักเป็น ‘คนมีการศึกษา’ ถูกนำมาเล่า-ตีความใหม่ หรืออย่างน้อยก็ถูกใช้เป็นพื้นหลังของเรื่อง มากกว่าเหตุการณ์คนเสื้อแดงอย่างเห็นได้ชัด&nbsp;</p><p>“เรื่องของคนเสื้อแดง มันก็เหมือนการปราบกบฏผีบุญนั่นแหละ ผ่านไปร้อยกว่าปีถึงมีคนพูดถึงว่ากบฏผีบุญคืออะไร เป็นประวัติศาสตร์ของผู้แพ้ ประวัติศาสตร์ของคนที่ถูกทำให้เป็นผู้ร้ายแล้ว มันก็สมควรต้องตาย ก็แบบนั้นแหละ คุณเห็นเขาเคลียร์ประวัติศาสตร์ของสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ลงสักทีไหม เป็นร้อยปีแล้ว มันคือการถูกทำให้เป็นคนอื่นและเป็นคนร้ายด้วย มันยังมีอะไรที่ปิดกั้นไม่ให้ความจริงเหล่านั้นเปิดเผยได้ ทั้งด้วยกลไก ทั้งด้วยระบบคิด ทั้งด้วยวัฒนธรรมของคนนั่นแหละ”</p><p>เข็มหมุด อดีตนักศึกษา มธ.ให้ความเห็นตอนหนึ่งด้วยถึงอิทธิพลของสื่อในการให้ภาพจำ</p><p>“สื่อด้วยแหละที่แบบ…ม็อบ 2563 นี่บริสุทธิ์ที่สุดแล้ว นู่นนี่นั่น แต่ภาพจำคนเสื้อแดงคือชายชุดดำเผาบ้านเผาเมือง แต่ว่าพอมาปัจจุบัน เขาก็ถูกยกฟ้องไปแล้ว ก็เหมือนแบบ เออ ที่ผ่านมา (คนรุ่นเรา) โดนผู้ใหญ่หลอกนี่หว่า”</p><div class="more-story"><p><strong>เรื่องที่เกี่ยวข้อง</strong></p><ul><li data-list-item-id="e9cd257812e4ae1e4d310f8452db6fdab"><a href="https://prachatai.com/journal/2026/05/117414">16 ปี คดีสลายชุมนุมจวนหมดอายุความ แต่ไร้ความคืบหน้า สารพันอุปสรรค ยังมองไม่เห็นทางเดินต่อ</a></li></ul></div><h2>นักวิจัยเผยมุมมองคนรุ่นใหม่ใน ‘กลุ่มนางแบก’ ต่อ ‘ทักษิณ’</h2><p>เรื่องเล่าจากน้าที่เข็มหมุดได้ฟังคือหนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนว่าคนเสื้อแดงมีการส่งต่อความทรงจำสู่คนต่างรุ่นอย่างเงียบๆ&nbsp;</p><p>ปรากฏการณ์นี้สอดคล้องกับข้อค้นพบที่&nbsp;นลินรัตน์ เลิศลีลาวิราม ผู้ทำวิทยานิพนธ์ปริญญาโทเรื่อง&nbsp;<a href="https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2024/TU_2024_6408030549_19969_31503.pdf">แดงไหน”: คนเสื้อแดงรุ่นใหม่ในยุคการเมืองที่พลิกผัน</a> คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มธ.พบจากการลงสนามพูดคุยกับทั้งกลุ่มคนเสื้อแดง และคนรุ่นใหม่ที่สนับสนุนพรรคเพื่อไทย หรือที่รู้จักกันในชื่อ ‘นางแบก’&nbsp;</p><p>นลินรัตน์อธิบายให้ฟังว่า คำถามที่ต้องถามผู้ให้ข้อมูลทุกคนตอนทำธีสิสคือ “คิดยังไงกับทักษิณ” ทำให้พบว่ากลุ่มคนรุ่นใหม่ที่สนับสนุนพรรคสีแดง หรือ ‘นางแบก’ มีทั้งกลุ่มที่เป็นลูกหลานคนเสื้อแดง และลูกหลานของกลุ่มอนุรักษนิยมที่ไม่ได้ชอบทักษิณ เมื่อลูกหลานของคนทั้งสองกลุ่มเข้ามาอยู่ในชุมชน ‘นางแบก’ แล้วก็เกิดการแชร์ข้อมูลกันในเรื่องการต่อสู้ของคนเสื้อแดง เมื่อลูกหลานของกลุ่มอนุรักษนิยมได้รับข้อมูลอีกด้านจากลูกหลานคนเสื้อแดงก็ส่งผลให้ ‘นางแบก’ มี perception (ความรับรู้) ต่อทักษิณดีขึ้น จากเดิมที่เคยมองว่าเขาเป็น ‘คนไม่ดี’ สู่การมองเป็น ‘คนเก่งคนหนึ่งที่เป็นเหยื่อทางการเมือง’ แต่พวกเขาไม่ได้เป็นแฟนคลับทักษิณในเซนส์ของ ‘แม่ยก’ แบบเดียวกับคนเสื้อแดงในสมัยก่อน</p><p>การรับรู้เรื่องคนเสื้อแดงของ ‘นางแบก’ นลินรัตน์อธิบายว่าแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม คือ หนึ่ง - มองคนเสื้อแดงเป็นวีรบุรุษโดยที่ไม่ได้ผูกโยงกับพรรคการเมืองเครือข่ายของทักษิณ สอง - เป็นวีรบุรุษที่แยกไม่ขาดกับพรรคเครือข่ายของทักษิณ&nbsp;</p><p>นลินรัตน์เล่าว่า ตนเคยถามคนเสื้อแดงคนหนึ่งที่เป็นผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทยว่า “เราสามารถแยกคนเสื้อแดง, นางแบก และผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทย ออกจากกันได้หรือไม่”</p><p>คนเสื้อแดงคนนั้นตอบว่า ความเป็นคนเสื้อแดงไม่สามารถแยกออกจากการเป็นผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทยได้ แต่ว่าคนเสื้อแดงกับนางแบกอาจจะแยกกันได้จากการอยู่คนละเจเนอเรชัน ฉะนั้น คนเสื้อแดงที่สนับสนุนพรรคเพื่อไทยจึงมีมุมมองว่าคนเสื้อแดงที่เปลี่ยนไปเลือกพรรคส้ม ไม่ใช่คนเสื้อแดงแล้ว&nbsp;</p><p>นลินรัตน์บอกว่าการชุมนุมปี 2563 เป็นจุดที่ทำให้คนรุ่นใหม่แอคทีฟทางการเมืองมากขึ้น และมีมุมมองเชิงบวกต่อคนเสื้อแดงมากขึ้นในฐานะ ‘เหยื่อที่ไม่รับความเป็นธรรม’ อย่างไรก็ตาม ภาพจำของ ‘คนที่ออกมาดีเฟนต์ให้ทักษิณ’ ก็ถูกย้ายไปผูกโยงกับ ‘นางแบก’ แทน จึงอาจพูดได้ว่า ความคิดการเมืองของคนรุ่นใหม่นั้นผูกโยงกับทัศนคติที่พวกเขามีต่อทักษิณ</p><p>ผู้สื่อข่าวประชาไทถามต่อไปอีกประเด็นด้วยว่า ในบริบทที่การเมืองแบ่งขั้วกลายเป็น ‘แดงกับส้ม’ บางครั้งบางคราวที่มีการปะทะกันระหว่างโหวตเตอร์สองพรรคในโลกออนไลน์ เราอาจเห็นประโยคที่ว่า “ยกย่องการต่อสู้ของคนเสื้อแดงนะ แต่เกลียดพวกนางแบก” ออกมาจากแอคเคานต์ของโหวตเตอร์พรรคส้มบางคน ประโยคดังกล่าวสะท้อนมุมมองที่มีต่อคนเสื้อแดงอย่างไร</p><p>นลินรัตน์มองว่า ประโยค ‘ยกย่องคนเสื้อแดง แต่เกลียดนางแบก’ ดังกล่าวนั้น สะท้อนมุมมองของผู้สนับสนุนพรรคส้มที่มองว่า “นางแบกไม่ได้เป็นคนเสื้อแดงในความคิดเขา” แต่ว่านางแบกเป็นลูกหาบของ&nbsp;คำ ผกา ซึ่งเป็นการมองแบบตีคลุมเชื่อมโยงไปเองจากความเสียงดังของคำ ผกา ซึ่งมี personality (บุคลิก) ที่เหมาะแก่การเล่นข่าว เวลาที่เธอแสดงความเห็นอะไรก็ตาม สื่อก็ชอบจับไปเป็นประเด็นเป็นคลิกเบต แล้วมันก็ขยายไปได้กว้างกว่า</p><p>นลินรัตน์กล่าวอีกด้วยว่า เพราะนางแบกเป็นกลุ่มที่ยึดโยงกับตัวทักษิณเยอะจึงถูกด้อยค่า หมายความว่า สมมติว่าทักษิณยังเป็นจุดศูนย์กลางของคนเสื้อแดง คนเสื้อแดงก็จะโดนด้อยค่าว่าสู้เพื่อทักษิณ แต่ว่าถ้าทักษิณเหมือนหลบฉากไปแล้ว คนเสื้อแดงก็จะถูกยกขึ้นมาว่าเป็นคนที่สู้เพื่ออุดมการณ์ใดๆ</p><p>ทางด้าน ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ ที่สนับสนุนพรรคเพื่อไทย&nbsp;มองประโยค ‘ยกย่องคนเสื้อแดง แต่เกลียดนางแบก’ ดังกล่าวว่า เป็นการมองอย่างเหมารวมเพื่อมุ่งลดทอนเสียงของนางแบก&nbsp;</p><p>“(ประโยคนี้) มันไม่โอเค ถ้าคุณบอกว่าคุณเข้าใจการต่อสู้ของคนเสื้อแดงจริงๆ คุณจะไม่ลดทอน</p><p>คนแล้วมองข้ามไปเพราะเพียงเขาเป็นคนกลุ่มหนึ่งที่คุณไม่ชอบ คุณไม่ชอบนางแบก เขาเป็นนางแบกคุณเลยไม่ฟัง แต่บางทีนางแบกหลายๆ คนเขาพูดเชิงวิชาการนะเว้ย เขาพูดเนื้อหาในเชิงวิชาการ พูดแบบมีสาระ แต่คุณตีไปแล้วว่าเขาเป็นนางแบกคุณเลยไม่ฟังเขา”</p><p>นลินรัตน์บอกด้วยว่าเท่าที่ได้พูดคุยกับ ‘นางแบก’ คนกลุ่มนี้ก็มองตัวเองว่าเป็น ‘นางแบก’ ไม่ได้มองตัวเองเป็นคนเสื้อแดง เพราะว่ามันเป็นคนละยุคสมัย คนละบริบทกัน แต่เขาก็อยากที่จะให้เกียรติคนเสื้อแดงที่สู้มาก่อน ซึ่งมุมมองเช่นนี้ก็เป็นไปในทางเดียวกับ ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ ที่บอกกับผู้สื่อข่าวเช่นกันว่าเขาไม่ต้องการ ‘เคลม’ ประวัติศาสตร์ในยุคนั้นเพื่อมาสร้างความชอบธรรมเวลาที่จะแสดงความเห็นอะไร&nbsp;</p><p>ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ มองว่าความรับรู้เกี่ยวกับคนเสื้อแดงมีส่วนหล่อหลอมวิธีที่เขามองการเมืองอย่างมาก อาทิ คนเสื้อแดงทำให้เขาเชื่อในประชาธิปไตยแบบการเลือกตั้ง, เขามีมุมมองต่อการคอร์รัปชันในแบบที่ต่างจากกระแสหลัก ไม่ใช่ว่าเขาไม่สนใจ แต่ไม่ได้ให้ความสำคัญเป็นลำดับแรกเหมือนคนบางกลุ่มที่มักอ้างเรื่องนี้ในการขัดขวางการทำนโยบาย และเขาเชื่อว่าทุกคนมีเอเจนซี (Agency) ของตัวเอง หมายความว่าทุกคนมีอำนาจและเสรีภาพในการตัดสินใจอะไรด้วยตัวเองอย่างอิสระ ไม่ว่าจะมีสถานะทางชนชั้นหรือการศึกษาอยู่ในระดับไหน การบอกว่า “เสื้อแดงโดนจ้าง” แล้วลดทอนด้วยประเด็นเรื่องชนชั้น-การศึกษา เพื่อสร้างความชอบธรรมในการกดปราบ จึงเป็นการลดทอนเอเจนซีของคนอื่น&nbsp;</p><p>“ในบริบทของมุมมองต่อคนเสื้อแดง ถ้าเราเชื่อว่าทุกคนต่างมี agency เป็นของตัวเอง เราจะเข้าใจปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น คือการมีเสื้อแดงเป็นร่มใหญ่ มีเป้าหมายว่าฉันไม่ต้องการให้ใครมาตัดสินใจแทนว่าใครควรได้เป็นรัฐบาล เพราะฉันได้เลือกมาเองแล้ว” ก้องอธิบาย</p><p>เขาระบุต่อไปว่าเรื่องอำนาจการตัดสินใจผ่านการเลือกตั้งเป็นเรื่องที่คนเสื้อแดงในทุกกลุ่มย่อยมองเห็นร่วมกัน แต่ว่าคนแต่ละคนก็มีเอเจนซีย่อยๆ ของตัวเองต่างกันไป คนเสื้อแดงจึงมีหลายเฉด มีความเห็นในเรื่องย่อยๆ แตกต่างกันไป กระทั่งความนิยมชมชอบในตัวทักษิณที่มาก-น้อยบ้างต่างกัน</p><h2>‘มิติทางเพศ-จริต’ จุดแข็งของ ‘นางแบก’ รุ่นใหม่</h2><p>ในประเด็นว่าด้วยเหตุปัจจัยที่คนรุ่นใหม่อิน/ไม่อิน กับเรื่องราวการต่อสู้ของขบวนการใดนั้น อนุสรณ์ และนลินรัตน์ ยังวิเคราะห์เชื่อมโยงมาที่การเมืองร่วมสมัยด้วย โดยดูเหตุปัจจัยของความ ‘เป็นส้ม’ ‘เป็นแดง’ ในบริบทที่ทั้งสองพรรคในซีกเสรีประชาธิปไตยต้องมาช่วงชิงฐานเสียงกลุ่มเดียวกัน</p><p>อนุสรณ์ ตั้งข้อสังเกตถึงมิติที่เกี่ยวกับเพศสภาพและความสัมพันธ์ระหว่างชาย-หญิง ว่าเป็นประเด็นที่คนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญมากในระดับที่มีผลต่อความโน้มเอียงทางการเมือง&nbsp;</p><p>เขายกตัวอย่าง 2 เรื่อง ดังนี้</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e6549be6181bd55c4b51119b404fcd8b2">การที่พรรคส้มถูกมองว่าเป็น ‘พรรคชายแท้’ นั้นส่งผลกระทบต่อฐานเสียงคนรุ่นใหม่อยู่เหมือนกัน นักศึกษาในชั้นเรียนของเขาเริ่ม “ออกห่างจากส้ม” จากปัญหาการบริหารจัดการภายในพรรค รวมถึงหลายกรณีที่เกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ</li><li aria-level="1" data-list-item-id="efaff053f38dc64fd7f15688ca9e633a0">เหตุการณ์ที่นิสิตจุฬาฯ ชูป้ายคัดค้านกรณีเชิญ อภิสิทธิ์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นที่สั่งสลายการชุมนุมคนเสื้อแดงมาเป็นวิทยากร ซึ่งจากข้อมูลที่เขาทราบมา นิสิตจุฬาฯ กลุ่มดังกล่าวผูกโยงตัวเองกับสีแดงมากกว่าส้ม และมีระดับความสนใจการเมืองเข้มข้น และก็อยู่ในกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศด้วย&nbsp;</li></ul><p>การเลือกตั้งที่ผ่านมา เข็มหมุด อดีตนักศึกษา มธ. เป็นหนึ่งในคนที่ ‘ถอยห่าง’ จากพรรคส้มที่เธอเคยสนับสนุนในการเลือกตั้งปี 2566 โดยเลือกตั้งรอบที่ผ่านมา เปลี่ยนใจมาเลือกพรรคสีแดงเพราะ “ชอบอาจารย์เชน” และชื่นชอบแนวคิดในประเด็นแรงงานของ ดร.เอกพร รักความสุข นักวิชาการที่เข้าไปร่วมงานกับพรรคเพื่อไทย&nbsp;</p><p>เธออธิบายว่า ระยะหลังๆ มานี้ สส.ระดับนำของพรรคส้ม “ทำตัวเป็นนักการเมืองมากเกินไป” และมีจุดยืนที่ไม่สอดคล้องกับคุณค่าในประเด็นสิทธิมนุษยชนและความยุติธรรมทางเศรษฐกิจที่เธอให้ความสำคัญ อาทิ ในบางมุมพรรคนำเสนอตัวเองว่าซ้าย แต่กลับโหนกระแสชาตินิยมในช่วงเหตุปะทะชายแดน รวมถึงการคัดค้านนโยบายรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสายของพรรคเพื่อไทย ซึ่งเธอมองว่าหากทำสำเร็จ คนที่จะได้ประโยชน์ก็คือชนชั้นแรงงาน</p><p>อย่างไรก็ตาม คาแรกเตอร์ของเหล่า ‘นางแบก’ นั้นมีความเฉพาะตัวอย่างยิ่ง ในวิทยานิพนธ์เรื่องแดงไหนฯ นิยามยุทธวิธีทางการสื่อสารของกลุ่มนางแบกในโลกออนไลน์ที่ผู้วิจัยใช้เป็นวัตถุในการศึกษาว่า เป็นการใช้จริตภาษาแบบเควียร์ การเล่นใหญ่ มุกตลก หรือการเสียดสีอย่างมีชั้นเชิง หากคนเสื้อแดงเคยสร้างพื้นทางการเมืองด้วยความเจ็บปวดและการเรียกร้องความยุติธรรม นางแบกก็พยายามสร้างพื้นที่การเมืองด้วยการใช้วัฒนธรรมสมัยนิยม (pop culture) การใช้ภาษาท้าทายขนบ และความสนุกสนาน เพื่อทําให้การเมืองเป็นสิ่งที่สัมผัสได้ในชีวิตประจําวัน&nbsp;</p><p>“(จริตที่นางแบกชอบคือ) หมวดที่เขาคิดว่ามันดูติดดินน่ะ ต่อให้มีนักวิชาการนะ แต่นักวิชาการนั้นก็ยังถูกเอามายึดโยงให้มีความติดดินอยู่ดี มันจะมีความแบบ (เป็นคน) กล้าลงพื้นที่ กล้าลุยเป็นแบบเพื่อไทยสไตล์ คาแรกเตอร์แบบ อดิศร เพียงเกษ, จาตุรนต์ ฉายแสง หรือเป็นคนที่ดูบ้านๆ แบบ สุทิน คลังแสง”&nbsp;</p><p>“(ถ้าเป็น) คนรุ่นใหม่ก็จะเป็นคนที่มีความเป็นคนลุยๆ บ้านๆ หรือถ้าไม่ใช่คนที่ดูบ้านๆ มันก็จะต้องเป็นแบบ พี่อิ่ม (ธีรรัตน์ สําเร็จวาณิชย์) พี่น้ำ (จิราพร สินธุไพร) หรือ สส. แจม (จิรัชยา สัพโส) คือคาแรคเตอร์ผู้หญิงแบบสวยๆ สับๆ…เป็นเหมือนแพทองธารใส่ส้นสูงแหลมๆ เดินสับๆ&nbsp;Christian Louboutin พื้นสีแดงอันนั้นน่ะ”</p><p>อย่างไรก็ดี แม้นางแบกจะมีลักษณะเป็นคนเมือง ชนชั้นกลางที่มีการศึกษา ไม่เหมือนกับภาพจำคนเสื้อแดง ทว่าประชาไทสังเกตเห็นว่าผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทยรุ่นใหม่โดยเฉพาะผู้หญิงและ LGBTQ+ ออกมาบอกเล่าในโซเชียลหลายต่อหลายครั้งว่าตนเองรู้สึกว่าถูกเหยียด</p><p>หนึ่งในเรื่องที่นางแบก Gen Z เผชิญตั้งแต่การเลือกตั้งปี 2566 และยิ่งมากขึ้นในการเลือกตั้งรอบล่าสุดก็คือ เมื่อเปิดตัวว่าเชียร์เพื่อไทยในอินสตาแกรมก็ถูกเพื่อนส้มรีพลายสตอรี่ มีตั้งแต่ระดับเล็กๆ อย่างการตั้งคำถามว่าทำไมถึงชอบ ไปจนถึงการ “เอดดูเขต” (สั่งสอน) หรือ “ขายพ่วง”&nbsp;</p><p>ในการหาเสียงช่วงท้ายๆ ของการเลือกตั้งรอบล่าสุดที่ผ่านมา ปรากฏการณ์หนึ่งที่โดดเด่นอย่างมากคือวัยรุ่น Gen Z และผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งครั้งแรก (First Voter) เปิดตัวว่าสนับสนุนพรรคเพื่อไทย-ขายนโยบายที่ตัวเองชอบผ่านการติดแฮชแท็ก #genzforpheuthai ในสื่อออนไลน์อย่างติกตอก ทวิตเตอร์ และอินสตาแกรม</p><p>“เห็นแฮชแท็กเจนซีฟอเพื่อใคร ก็รู้แล้วว่ารับงานมา”</p><p>“พท ทั้งใจ พี่ทอน พี่ทิม พี่เท้ง”</p><p>“ถ้าเพื่อไทยดีจริงทำไมสื่อต่างชาติไม่เคยยกย่องเลย”</p><p>“อีสานชัวร์”</p><p>เหล่านี้คือส่วนหนึ่งของคอมเมนต์ที่คนเปิดตัวเชียร์พรรคสีแดงได้รับ กรณีหนึ่งที่เจ้าของคลิปเป็นนักศึกษาหญิงหน้าตาดี ผู้สื่อข่าวยังพบคอมเมนต์ด้วยว่า “ทรงนี้บ้านน้อยนักการเมือง”</p><p>มิติเรื่องเพศสภาพมีผลต่อชุดประสบการณ์ส่วนนี้ด้วย ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ นิยามตัวเองว่าเป็น ‘แดงกลางดงส้ม’ แต่เขากลับไม่เคยพบกับการถูกบูลลี่ใดๆ โดยเขายอมรับว่าตัวเองมี Male Privilege (ความได้เปรียบทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง ที่เพศชายได้รับโดยอัตโนมัติจากโครงสร้างสังคมแบบชายเป็นใหญ่) ที่ทำให้คนไม่กล้าหือ&nbsp;</p><p>“ขอบคุณน้องๆ Gen Z โดยเฉพาะวันที่ปราศรัยใหญ่ที่พารากอน สายตาและพลังในวันนั้น ทำให้ผมรู้ว่า การเมืองไทยกำลังเปลี่ยนจริงๆ เพื่อไทยกำลังถูกได้ยินจากกลุ่ม Gen Z”&nbsp;&nbsp;เป็นวรรคหนึ่งจาก<a href="https://x.com/jamornvivat/status/2016475622495952970?s=46&amp;t=MidAfPNWBdRc9_Up1FUAFA">โพสต์ของ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์</a> หัวหน้าพรรคเพื่อไทย หลังจากได้เห็น #genzforpheuthai เขาโพสต์แสดงความขอบคุณคนรุ่นใหม่ที่เริ่มเปิดใจให้พรรค และอธิบายว่าพรรคเพื่อไทยอยู่ตรงไหนในการเมืองร่วมสมัย โพสต์ดังกล่าวเฉพาะในเอกซ์มียอดวิวกว่า 1 ล้านครั้ง</p><p>ก้อง อดีตนิสิตจุฬาฯ บอกว่าตั้งแต่ที่ไปม็อบปี 2563 เขาชอบบรรยากาศที่มีผู้ใหญ่มาร่วมแล้วเล่าประสบการณ์การต่อสู้ให้ฟังเสมอ งานปราศรัยที่สนามเทพหัสดินก็ให้ความรู้สึกเช่นเดียวกัน วันศุกร์นั้นกว่าเขาจะเลิกงานกว่าจะขับรถไปถึงก็ไม่ทันแล้ว จึงติดตามดูไลฟ์แทน มันให้ความรู้สึกว่างานปราศรัยนี้เป็นพื้นที่เชื่อมคนรุ่นหลังทั้งกลุ่มเป็นลูกๆ หลานๆ ของคนเสื้อแดง รวมถึงกลุ่มที่อาจไม่ได้มีจุดเกาะเกี่ยวให้เข้าใกล้กับคนเสื้อแดงมากขึ้นกว่าที่เคยเป็น</p><p class="picture-with-caption"><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55281916953_15c32ba4ed_o.jpg" width="2812" height="2292" loading="lazy">เห็นได้ว่าพรรคเพื่อไทยมีการหยิบจริตของนางแบกไปใช้สื่อสารทางการเมืองในการหาเสียงเลือกตั้งครั้งล่าสุด&nbsp;</p><p class="picture-with-caption">(ซ้าย) <a href="https://x.com/pheuthaiparty/status/2018145666741207165?s=46&amp;t=MidAfPNWBdRc9_Up1FUAF">กราฟิกพรรคเพื่อไทย</a>ชวนคนไปงานปราศรัยครั้งสุดท้ายที่สนามเทพหัสดินด้วยคำว่า “แดงไหน? จะแดงไหน ก็แดงเดียวกัน”&nbsp;</p><p class="picture-with-caption">(ขวา) <a href="https://x.com/pheuthaiparty/status/2016828675149504880?s=46&amp;t=MidAfPNWBdRc9_Up1FUAFA">กราฟิก Pheuthai For Gen Z รวมนโยบายพรรคเพื่อไทยที่ให้ประโยชน์กับคน Gen Z&nbsp;</a>ปล่อยออกมาหลังจากที่คนรุ่นใหม่เล่นแฮชแท็ก#genzforpheuthai &nbsp; &nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87" hreflang="th">คนเสื้อแดง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9B%E0%B9%84%E0%B8%95%E0%B8%A2%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%9C%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4-%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%8A" hreflang="th">แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.)</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B9%87%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A9%E0%B8%8E%E0%B8%A3" hreflang="th">ม็อบราษฎร</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%81" hreflang="th">นางแบก</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B9%82%E0%B8%93" hreflang="th">อนุสรณ์ อุณโณ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%A5-%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A2" hreflang="th">ธีระพล อันมัย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%99%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%99%E0%B9%8C-%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1" hreflang="th">นลินรัตน์ เลิศลีลาวิราม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Wed, 20 May 2026 04:14:21 +0000 See Think 117431 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117431#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117421 <span>'แรงงานทาสสแกมเมอร์' ถูกส่งต่อไปขุดเหมืองแรร์เอิร์ธ ลุ่มน้ำกกในเขตว้า</span> <span><span>Pazzle</span></span> <span><time datetime="2026-05-19T19:03:25+07:00" title="Tuesday, May 19, 2026 - 19:03">Tue, 2026-05-19 - 19:03</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (SHRF)&nbsp;สัมภาษณ์ผู้รอดชีวิตจากการค้ามนุษย์ ทำให้พบว่า เหมืองแร่แรร์เอิร์ธของกลุ่มทุนจีนในเมืองยอน ตอนใต้ของจังหวัดเมืองสาด รัฐฉานตะวันออก เขตอิทธิพลของกองทัพสหรัฐว้า (UWSA)&nbsp;ใกล้ชายแดนไทย มีการใช้แรงงานทาสที่ถูกส่งต่อมาจากแหล่งสแกมเมอร์ในเมืองท่าขี้เหล็ก โดยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เมืองท่าขี้เหล็กมีการขยายตัวของแหล่งสแกมเมอร์หลายแห่ง ขณะที่การปราบปรามของทางการถูกมองว่าเป็นเพียง “การสร้างภาพ” แต่อุตสาหกรรมสแกมเมอร์ยังคงดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง</p><p>&nbsp;</p><p>19&nbsp;พ.ค.&nbsp;2569&nbsp;มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (SHRG)&nbsp;เผยแพร่ใบแถลงข่าว&nbsp;“เหมืองแร่แรร์เอิร์ธของจีนในภาคตะวันออกของรัฐฉาน ใช้แรงงานทาสชาวพม่าที่เป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ของกลุ่มสแกมเมอร์”&nbsp;โดยแถลงการณ์ระบุว่า จากการสัมภาษณ์ผู้รอดชีวิตจากการค้ามนุษย์ ทําให้พบว่าเหมืองแร่แรร์เอิร์ธ (แร่หายาก) ของบริษัทจีนทางตอนใต้ของเมืองสาด ภาคตะวันออกของรัฐฉาน ติดกับพรมแดนประเทศไทย ใช้แรงงานทาสชาวพม่าจากเมืองท่า ขี้เหล็กที่เป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ของกลุ่มสแกมเมอร์</p><p>“โกเต็ท” ตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์เมื่อเดือนเมษายน 2568 ถูกชักจูงให้มาทํางานโดยบริษัทสแกมเมอร์ ของจีน ซึ่งตั้งอยู่ที่ยอง นี อูรีสอร์ท ที่เป็นของกองทัพสหรัฐว้า (United Wa State Army - UWSA)&nbsp;ในเมืองท่าขี้เหล็ก เขาเคยทํางานที่นั่นในแผนกบัญชีจนถึงช่วงปลายเดือนมกราคม 2568 ตอนนั้นตัวเขาและเพื่อนร่วมงานอีกสองคน ถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรมว่า ยักยอกเงินจากหัวหน้าฝ่ายบัญชีที่เป็นชาวจีน และถูกลงโทษด้วยการบังคับให้ ทํางานเป็นคอลเซนเตอร์ในแก๊งสแกมเมอร์ โดยไม่ได้รับค่าแรง หลังผ่านไปสามเดือน ทั้งสามคนก็ถูกส่งตัวด้วย รถยนต์ พร้อมกับเจ้าหน้าที่ตํารวจพม่าหนึ่งนายไปที่เมืองยอน ทางตอนใต้ของจังหวัดเมืองสาด และถูกส่งตัวให้กับทหารกองทัพว้า จากนั้นก็ถูกพาตัวไปที่เหมืองแร่แรร์เอิร์ธที่เป็นของบริษัทคนจีน และอยู่ด้านตะวันออกของแม่นํ้ากก ห่างจากชายแดนไทยประมาณแปดกิโลเมตร</p><p>ชายทั้งสามคนถูกขังไว้รวมกับนักโทษของกองทัพว้าอีกประมาณสามสิบคน บางคนถูกล่ามโซ่ โดยถูกควบคุมตัวที่เหมืองแร่ นักโทษเหล่านี้ถูกบังคับให้ต้องใช้แรงงานหนัก รวมทั้งการขุดดินและขนสิ่งของ บางครั้งก็ถูก พาตัวไปที่เหมืองแร่แรร์เอิร์ธอีกแห่งหนึ่งซึ่งเป็นของบริษัทจีนแห่งเดียวกัน ตั้งอยู่ด้านตะวันตกของแม่นํ้ากก พวกเขาถูกจํากัดให้มีที่อยู่แยกต่างหากจากคนงานเหมืองทั่วไปอีกหนึ่งร้อยคน คนงานเหมืองเหล่านี้มาจากหลายพื้นที่ในพม่า</p><p>เหมืองแห่งนี้ซึ่งมีคนงานจีนกว่าห้าสิบคน ได้รับการคุ้มครองจากทหารกองทัพว้าประมาณห้าสิบนาย เพื่อนร่วมงานคนหนึ่งของโกเต็ทพยายามหลบหนีในตอนกลางคืน แต่ถูกจับได้ และถูกซ้อม ทั้งยังถูกส่งตัวไปสถานคุมขัง ของกองทัพว้าอีกที่หนึ่ง จากนั้นก็ถูกส่งตัวไปที่เหมืองแร่แรร์เอิร์ธอีกที่หนึ่ง ซึ่งเป็นของบริษัทจีนแห่งเดียวกันแต่อยู่</p><p>ที่เมืองป๊อก ทางเหนือของรัฐฉานใกล้กับพรมแดนประเทศจีน โกเต็ทต้องทํางานที่เหมืองเมืองยอนประมาณสอง เดือน ก่อนจะสามารถหลบหนีออกมาได้</p><p>จากข้อมูลเกี่ยวกับขอบเขตการทําเหมืองในภาคตะวันออกของรัฐฉาน เป็นการทําเหมืองอย่างผิดกฎหมาย เหมืองแร่หลายแห่งไม่สามารถปฏิบัติตามมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมได้ และทําให้เกิดการปนเปื้อนที่อันตรายใน แม่นํ้า และส่งผลกระทบข้ามพรมแดนจากการทําเหมืองในพม่า และในตอนนี้ การทําเหมืองของชาวจีน ยังเชื่อมโยงกับแก๊งสแกมเมอร์ของคนจีน ซึ่งมีเหยื่อการค้ามนุษย์เป็นเยาวชนจากพม่า ที่ถูกบังคับให้เป็นแรงงานทาส เพื่อทําเหมือง ทําให้เห็นถึงความล้มเหลวของมาตรการต่าง ๆ และที่เลวร้ายกว่านั้น คือการส่งมอบที่ดินและ ทรัพยากรของรัฐฉานให้กับนักลงทุนต่างชาติที่เชื่อมโยงกับกลุ่มอาชญากรข้ามชาติ พวกเขาสนใจเพียงแต่การ แสวงหากําไร โดยไม่คํานึงถึงต้นทุนต่อสิ่งแวดล้อมและชีวิตของประชาชนในพื้นที่</p><p>การกระทําดังกล่าวควรเป็นสัญญาณเตือนให้กับประเทศต่างๆ ในภูมิภาคนี้ ที่ได้รับผลกระทบข้ามพรมแดนจากการปนเปื้อนในแม่นํ้าจากการทําเหมืองในรัฐฉานว่า การพยายามร้องขอให้รัฐบาลพม่าออกมาตรการควบคุมการทําเหมือง เป็นวิธีที่ไม่ได้ผล แนวทางเพียงอย่างเดียวที่จะนําไปสู่การแก้ปัญหานี้อย่างจริงจัง คือการออกมาตรการให้อุตสาหกรรมเหมืองแร่ต้องอยู่ใต้การควบคุมอย่างจริงจังโดยรัฐบาลประชาธิปไตยแบบสหพันธรัฐอย่างแท้จริง ซึ่งจะสามารถปกป้องอธิปไตยเหนือที่ดินและทรัพยากรของตนเอง และให้ความสําคัญเร่งด่วนต่อสวัสดิภาพของประชาชน</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55279995583_800c059c22_k.jpg" width="1593" height="2048" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">เส้นทางคนงานแก๊งคอลเซ็นเตอร์ที่ตกเป็นเหยื่อค้ามนุษย์จากท่าขี้เหล็ก ถูกนำตัวไปยังเหมืองแร่หายากในรัฐฉานภาคตะวันออก</p><h2>ข้<strong>อมูลพื้นฐานของอุตสาหกรรมสแกมเมอร์ในเมืองท่าขี้เหล็ก</strong></h2><p>แม้ว่าเมืองท่าขี้เหล็กจะอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลพม่าอย่างสมบูรณ์ แต่ก็ยังคงเป็นศูนย์กลางหลัก ของการปฏิบัติการหลอกลวงทางออนไลน์ในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐฉาน จากข้อมูลของโกเต็ท ธุรกิจสแกมเมอร์เริ่มเกิดขึ้นในเมืองท่าขี้เหล็กเป็นครั้งแรกในปี 2565 จากนั้นก็เพิ่มจํานวนขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงปลายปี 2566 เพราะสแกมเมอร์ชาวจีนจํานวนมากได้โยกย้ายถิ่นฐานมายังพื้นที่นี้ เพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการปราบปรามที่เกิดขึ้นใน ระหว่าง ปฏิบัติการ 1027 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของรัฐฉาน</p><p>ในตอนแรก แก๊งไซเบอร์สแกมเมอร์ที่ย้ายมาเมืองท่าขี้เหล็ก เร่ิมจากการก่อตั้งหน่วยงานสแกมเมอร์ ซึ่งมีชื่อเรียกในท้องถิ่นว่า “หน่ายหงั่นชาออนไลน์” (ต่างชาติ) ซึ่งตั้งอยู่ในอาคารที่ให้บริการคาสิโนออนไลน์ขนาดใหญ่ โดยเป็นการทําธุรกิจสแกมเมอร์ควบคู่ไปกับการเปิดคาสิโนออนไลน์และการเล่นเกมพนัน และตั้งอยู่ในพื้นที่ขนาดใหญ่ ซึ่งมักมีอาคารสูงหลายชั้น</p><p>จนถึงช่วงต้นปี 2567 เมืองท่าขี้เหล็กเริ่มมีชื่อเสียงมากขึ้นในฐานะเป็นแหล่งสแกมเมอร์ เพื่อสร้างภาพว่ามีความจริงจังต่อการแก้ปัญหา รัฐบาลพม่าจึงเริ่มปฏิบัติการ “ปราบปราม” แหล่งสแกมเมอร์ในเมืองท่าขี้เหล็ก มีการบุกเข้าไปตรวจค้นในอาคารหลายแห่งและจับกุมกลุ่มคนงานสแกมเมอร์หลายกลุ่ม แต่ไม่มีการจับกุมตัวผู้จัดการ แก๊งสแกมเมอร์บางส่วนได้หยุดทํางานชั่วคราวและหลบซ่อนตัวอยู่ในพื้นที่ หรือไม่ก็ย้ายไปยังแหล่งอื่น รวมทั้งที่เมืองเมียวดี หรือเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคําของประเทศลาว แต่บางส่วนก็ลดขนาดของกิจการลง และย้ายไปยังพื้นที่ที่มีปัญหาน้อยกว่ารอบเมืองท่าขี้เหล็ก ทําให้อุตสาหกรรมสแกมเมอร์ในเมืองท่าขี้เหล็กไม่เคยหยุดดําเนินงานแต่อย่างใด แบบแผนการปราบปรามเป็นครั้งคราวเพื่อสร้างภาพเช่นนี้ ส่งผลให้ธุรกิจสแกมเมอร์ในเมืองท่าขี้เหล็กยังคงดําเนินงานต่อไปได้ในรูปแบบต่างๆ และเป็นสิ่งที่ยังคงเกิดขึ้นจนทุกวันนี้</p><h2><strong>ยอง นี อู รีสอร์ทแหล่งซ่องสุมสแกมเมอร์ที่เป็นของกองทัพว้า</strong></h2><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55280011238_79ab116fe4_h.jpg" width="1536" height="1086" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">ที่ตั้งรีสอร์ทยอง นี อู ในเมืองท่าขี้เหล็ก</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55278960067_5585e574d1_h.jpg" width="1536" height="726" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">ความเปลี่ยนแปลงของรีสอร์ทยอง นี อู&nbsp;จากปี&nbsp;2546, 2565&nbsp;และ&nbsp;2569&nbsp;ที่มา: SHRF</p><p>ชะตากรรมในฐานะเหยื่อการค้ามนุษย์ของโกเต็ท เริ่มต้นขึ้นที่ศูนย์กลางสแกมเมอร์ขนาดใหญ่&nbsp;ซึ่งมีชื่อเสียงมากสุดในเมืองท่าขี้เหล็ก รวมทั้งรีสอร์ท “ยอง นี อู” ที่เขตฮ่องลึก ด้านใต้ของเมืองท่าขี้เหล็ก โดยตั้งอยู่ติดกับสํานักงานประสานงานเมืองท่าขี้เหล็กของกองทัพว้า และอาคารเหล่านี้ทั้งหมดเป็นของและถูกควบคุมโดยกองทัพว้า</p><p>เดิมรีสอร์ทแห่งนี้มีชื่อเรียกว่า “บ่อปลา” (ซึ่งหมายถึงสระนํ้าขนาดใหญ่ในพื้นที่) และเริ่มเป็นที่รู้จักอย่างมากในปี 2549 เมื่อสํานักข่าว&nbsp;SHAN เปิดตัวรายงานสอบสวนการค้ายาเสพติด ในรัฐฉาน โดยเปิดเผยว่า เปา โหย่ว หวา น้องชายคนเล็กของ เปา โหย่ว เฉียง ผู้นํากองทัพว้า เคยอาศัยอยู่ที่นี่ ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2546 ถึงกุมภาพันธ์ 2547 โดยในช่วงเวลาดังกล่าว เขาได้สั่งขังพ่อค้ายาบ้า 113 คนใน รีสอร์ทแห่งนี้ เพราะไม่สามารถจ่ายหนี้ให้กับกองทัพว้าได้ และต่อมามีการขายรีสอร์ทแห่งนี้ให้กับกองทัพว้า หลังจากเจ้าของที่เป็นพ่อค้ายาเสพติดและเป็นคู่แข่ง ได้ถูกฝ่ายตรงข้ามยิงจนเสียชีวิตในปี 2540</p><p>รายงานของสํานักข่าว&nbsp;SHAN&nbsp;เปิดเผยว่า ตอนนั้นมีคาสิโนตั้งอยู่สองแห่งแล้ว มีบาร์คาราโอเกะหนึ่งแห่ง และมีโรงแรมขนาดเล็กอยู่ในรีสอร์ทบ่อปลาเมื่อปี 2549 แต่อีกยี่สิบปีต่อมา ได้มีการสร้างอาคารหลายชั้นเพิ่มขึ้น อีกภายในบริเวณเดียวกัน&nbsp;</p><p>โกเต็ทเคยทํางานให้กับบริษัทสแกมเมอร์ของชาวจีนแห่งหนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ในยอง นี อู รีสอร์ทเช่นเดียวกับชาว พม่าอีกหลายคน แรงจูงใจของเขาเกิดขึ้นจากรายได้ที่สูงมาก และเขามาทํางานด้วยความสมัครใจ และในตอนนั้นก็ ไม่ได้รับการปฏิบัติที่โหดร้าย เพียงแต่จะถูกกักตัวให้อาศัยอยู่และทํางานในอาคารเท่านั้น (โดยจะมีเจ้าหน้าที่ติดอาวุธลาดตระเวนตลอดทั้งพื้นที่) แต่หลังจากถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรมว่าเกี่ยวข้องกับการยักยอกเงิน เขาจึงถูก ปฏิบัติแบบเดียวกับคนงานสแกมเมอร์ เหยื่อการค้ามนุษย์คนอื่น ๆ และถูกขังไว้ในห้อง ถูกบังคับให้ต้องโทรศัพท์ เพื่อหลอกลวงคนอื่น ทั้งยังถูกลงโทษทางกาย (รวมทั้งการลุกนั่ง) <a href="https://shanhumanrights.org/?p=5043">[ชมคลิป]</a>&nbsp;ถ้าไม่สามารถทํางานได้ตามเป้าหมาย จึง ไม่ต้องสงสัยว่า การที่แก๊งสแกมเมอร์ชาวจีนสามารถควบคุมการดําเนินงานขนาดใหญ่ที่ละเมิดสิทธิเช่นนี้&nbsp; ในยอง นี อู รีสอร์ท ซึ่งตั้งอยู่ที่เมืองท่าขี้เหล็กได้ เป็นเพราะพวกเขาต้องจ่ายเงินจํานวนมากให้กับหน่วยงานของ รัฐบาลทหารพม่า</p><p>สอดคล้องกับปากคําของเจ้าหน้าที่แผนกกิจการทั่วไปเมืองท่าขี้เหล็ก (Tachileik General Administration Department)&nbsp;ซึ่งเปิดเผยเรื่องราวภายใน หลังจากตํารวจได้ไปบุกตรวจค้นรีสอร์ทยอง นี อู เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 หลังจากในโซเชียลมีเดียของจีนได้เผยแพร่ข้อมูลอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับการปฏิบัติที่ โหดร้ายต่อคนงานชาวจีนในสถานที่ดังกล่าว เขาบอกว่า พลเมืองชาวจีน 150 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเหยื่อการค้า มนุษย์ ได้ถูกจับกุมระหว่างการบุกตรวจค้น แต่ผู้จัดการกลุ่มสแกมเมอร์ชาวจีนกว่า 300 คนที่เป็นผู้บริหารบริษัท อย่างน้อยห้าแห่งในยอง นี อู รีสอร์ทแต่ละคนได้จ่ายเงิน 50,000 ถึง 100,000 บาทให้กับเจ้าหน้าที่ตํารวจและ เจ้าหน้าที่จากหน่วยงานอื่น ๆ เพื่อให้สามารถย้ายไปทํางานที่อื่นได้ รวมทั้งพื้นที่ภายในและรอบเมืองท่าขี้เหล็ก เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจค้นและจับกุม</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55279884206_fb7f21626d_b.jpg" width="1024" height="639" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">ตํารวจพม่าเข้าตรวจค้นที่ยอง นี อู รีสอร์ท เมือ่วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 ที่มา:&nbsp;สำนักข่าว&nbsp;SHAN</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55280110389_edb737f4e4_h.jpg" width="1187" height="1536" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">เหมืองแร่หายากตามแนวแม่น้ำกกของเมืองยอน รัฐฉานตะวันออก ตรงข้าม อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่&nbsp;</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55280026653_6125063eac_b.jpg" width="1024" height="683" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">ผังการทำเหมืองแร่หายาก ด้านทิศตะวันออกของแม่น้ำกก ในเขตเมืองยอน</p><h2><strong>เหมืองแร่แรร์เอิร์ธในเมืองยอน</strong></h2><p>มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (SHRF)&nbsp;ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับเหมืองแร่แรร์เอิร์ธสองแห่งในเมืองยอน ทางตอนใต้ของเมืองสาดเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2568 ภาพถ่ายดาวเทียมย้อนหลังแสดงให้เห็นขั้นตอน การจัดเตรียมพื้นที่ของเหมืองแร่แรร์เอิร์ธ ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากแม่นํ้ากกด้านทิศตะวันออก 3.6 กิโลเมตร (ซึ่งเป็นจุดที่โกเต็ทถูกนําตัวไปไว้) และเริ่มดําเนินงานตั้งแต่ช่วงกลางปี 2566 ทั้งยังมีภาพของเหมืองแร่แรร์เอิร์ธซึ่งตั้งอยู่ห่าง จากแม่นํ้ากกด้านทิศตะวันตก 2.6 กิโลเมตร ซึ่งเริ่มดําเนินงานช่วงกลางปี 2567</p><p>ในวันที่ 26 ตุลาคม 2568 SHRF&nbsp;เปิดเผยว่า บริษัท&nbsp;Chinese Investment Mining Company&nbsp;ซึ่งเป็น รัฐวิสาหกิจจากจีน เป็นผู้อยู่เบื้องหลังการทําเหมืองแร่แรร์เอิร์ธที่เมืองยอน</p><p>จากภาพถ่ายดาวเทียม โกเต็ทชี้ให้ดูพื้นที่ต่าง ๆ ในเหมืองแร่แรร์เอิร์ธในเมืองยอนซึ่งเขาเคยถูกบังคับให้ ทํางานในเหมือง รวมทั้งในอาคารที่ตัวเขาและนักโทษคนอื่นถูกขังเอาไว้ ซึ่งอยู่ห่างจากพื้นที่แต่งแร่ของโรงงาน ประมาณ 300 เมตรไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้</p><p>การส่งทหารกองทัพว้าไปคุ้มครองเหมืองแร่แรร์เอิร์ธสองแห่งในเมืองยอน แสดงให้เห็นว่า กองทัพว้าเป็น หน่วยงานที่ควบคุมเหมืองดังกล่าวโดยตรง อย่างไรก็ดี การที่โกเต็ทเคยถูกส่งตัวจากเมืองท่าขี้เหล็กไปเมืองยอนโดย เจ้าหน้าที่ตํารวจพม่า แสดงให้เห็นถึงบทบาทที่สําคัญของรัฐบาลพม่าในการสนับสนุนการขนส่งเพื่อการทําเหมือง เหล่านี้ รวมทั้งการขนส่งอุปกรณ์ วัสดุ และแรงงาน โดยใช้เส้นทางระหว่างเมืองท่าขี้เหล็กและเมืองยอนที่อยู่ใต้การ ควบคุมของรัฐบาลพม่า</p><p>การที่รัฐบาลพม่าอ้างว่า รัฐบาลไม่มีอํานาจควบคุมบังคับเหนือเหมืองแร่แรร์เอิร์ธเหล่านี้ จึงเป็นเรื่องไร้ เหตุผล เพราะเป็นเหมืองที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพว้า ทั้งในความเป็นจริงแล้วนั้น เจ้าหน้าที่ของรัฐบาล พม่าย่อมสามารถสั่งปิดเหมืองแร่แรร์เอิร์ธเหล่านี้เมื่อใดก็ได้ โดยการสั่งห้ามการขนส่งทั้งขาไปและกลับจากเหมืองเหล่านี้ และเป็นที่ชัดเจนว่า พวกเขาได้รับผลประโยชน์ด้านการเงินจึงเป็นเหตุให้ต้องยอมอนุญาตให้เหมืองเหล่านี้ เปิดดําเนินงานต่อไปได้</p><h3><strong>บทสัมภาษณ์ “โกเต็ท” (นามสมสมติ) ช่วงต้นปี 2569 โดย&nbsp;SHRF</strong></h3><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55278976647_8673eb17f6_b.jpg" width="1024" height="550" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">ทางเข้ารีสอร์ท ยอง นี อู</p><p>ผมอายุ 25 ปี และเป็นคนจากเมืองท่าขี้เหล็ก หลังเกิดการรัฐประหารปี 2564 ผมต้องหยุดเรียน ในช่วง ต้นปี 2565 เริ่มมีการทําธุรกิจ ‘Kyar Pyan' (ออนไลน์สแกมเมอร์) ในเมืองท่าขี้เหล็ก และนับจากนั้นมา ผมก็ย้าย จากบริษัทหนึ่งไปทํางานกับอีกบริษัท เจ้าของบริษัทเหล่านี้เป็นคนจีนทั้งหมด</p><p>ตอนแรกผมทํางานสแกมเมอร์แบบทั่วไป มีการโทรศัพท์ไปหา ตอบข้อความ และตอบข้อสอบถาม แต่พอ มีประสบการณ์มากขึ้น ผมก็ยกระดับขึ้นมา และสามารถใช้งานซอฟต์แวร์เพื่อแฮกข้อมูล และดูแลบัญชีการเงินได้ หลังจากเกิด&nbsp;'ปฏิบัติการ 1027'&nbsp;ช่วงต้นปี 2567 ผมจําวันที่ที่แน่นอนไม่ได้ เริ่มมีการปราบปรามอย่างเข้มงวดใน เมืองท่าขี้เหล็ก บริษัทของผมจึงตัดสินใจย้ายไปที่ประเทศลาว ที่เขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคํา ในตอนนั้น สุขภาพผมไม่ค่อยดี ผมจึงไม่ได้ย้ายตามไปด้วย และได้หยุดทํางานไปช่วงหนึ่ง</p><p>ช่วงปลายปี 2567 เพื่อนร่วมงานที่เป็นคนพม่าที่เคยทํางานอยู่ในบริษัทสแกมเมอร์เดียวกันมาก่อน ได้ กลับมาหาและขอให้ผมกลับไปทํางานอีก เขาบอกว่าทางบริษัทจะเริ่มเปิดกิจการอีกครั้ง ทําให้ผมกลับไปทํางานให้กับบริษัทในยอง นี อูรีสอร์ทอีกครั้ง และทําให้เกิดปัญหาขึ้นในปัจจุบัน แม้ว่าตอนนั้นจะมีการปราบปรามอย่าง เข้มงวด แต่เราก็สามารถทํางานเงียบ ๆ ในอาคารของเราได้</p><p>ผมเริ่มทํางานเป็นผู้ช่วยฝ่ายบัญชี เราอาศัยอยู่ในหอพักที่อยู่ภายในรีสอร์ท แผนกบัญชีมีเจ้าหน้าที่อยู่สี่คน เป็นหัวหน้าฝ่ายบัญชีชาวจีน ตัวผม “โกเมียว” (มาจากรัฐยะไข่) และ “จายเมือง” (มาจากเมืองหมู่เจ้) เราใช้ ภาษาอังกฤษเวลาพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ชาวจีน</p><p>ผมมีหน้าที่ช่วยลงบัญชี ส่วนอีกสองคนรับผิดชอบการโอนเงิน ดูแลกระแสเงินเข้าและออก ช่วงสองเดือน แรกผ่านไปด้วยดี แต่พอถึงปลายเดือนมกราคม 2568 หัวหน้าฝ่ายบัญชีที่เป็นชาวจีนได้ลาออก และมีผู้หญิงชาวจีน จากฮ่องกงมาทํางานแทน เธอมีท่าทางที่ทํางานด้วยยากและมีนิสัยดูถูกคนอื่น ทําให้ทั้งทีมเกิดปัญหากับเธอ และ ผู้จัดการต้องเข้ามาไกล่เกลี่ยอยู่เสมอ</p><p>ความขัดแย้งครั้งใหญ่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 มีนาคม ซึ่งเป็นวันเกิดของแฟนของผม ผมเลยไม่ไปทํางานและอยู่ ในห้องเพื่อโทรศัพท์ ประมาณบ่ายสามโมง ผู้ช่วยผู้จัดการและ รปภ.สองนายมาที่ห้องผม และบอกว่าพวกเขา “มี ธุระ” กับผม</p><p>เมื่อผมไปถึงที่ห้องผู้จัดการ โกเมียว และจายเมืองอยู่ในห้องแล้ว เจ้าหน้าที่บัญชีชาวจีนและผู้จัดการ กล่าวหาว่า โกเมียว และจายเมืองโอนเงินไม่ถูกต้อง และกล่าวหาว่าผมเป็นผู้ซุกซ่อนข้อมูลการทําธุรกรรม พวกเราปฏิเสธข้อกล่าวหา แต่พวกเขาไม่ยอมฟัง เราขอดูหลักฐาน และขอตรวจสอบกล้องวงจรปิด แต่ทั้งผู้จัดการและ ผู้ช่วยผู้จัดการไม่สนใจคําขอของเรา พวกเขาฟังแต่ผู้หญิงชาวจีนและหลักฐานที่เธอเสนอ เพราะพวกเขาเป็นคนชาติเดียวกัน ผู้จัดการบอกกับเราว่าเราต้องจ่ายเงิน “ที่หายไป” จํานวน 43,000 หยวน เมื่อเราบอกว่าเราไม่มีเงิน มากขนาดนั้น พวกเขาก็บอกให้เราไปคุยกับเจ้านายแทน จากนั้นก็ได้ยึดโทรศัพท์ของเรา และขังพวกเราอยู่ในห้องแห่งหนึ่งในรีสอร์ทนั้น</p><p>บ่ายวันต่อมา ประธานบริษัท หยาน ฮุยหมิง ก็เดินทางมาถึง เขาเป็นชาวมณฑลยูนนานโดยกําเนิด และ ย้ายมาอยู่ที่เมืองท่าขี้เหล็กตั้งแต่ประมาณปี 2565 เขายื่นคําขาดให้พวกเราจ่ายเงิน โดยต้องทํางานแต่ไม่รับเงินเดือน ไม่เช่นนั้นเขาจะไปแจ้งความกับตํารวจ กล่าวหาว่าเราเป็นคนงานสแกมเมอร์ พวกเรากลัวว่าจะต้องถูกบังคับให้เป็นทหารเกณฑ์ หากมีการส่งตัวให้กับตํารวจ เมื่อไม่มีทางเลือก เราจึงต้องยอมทํางานโดยไม่ได้รับค่าตอบแทน ผมถูกย้ายจากแผนกบัญชีกลับมาที่คอลเซ็นเตอร์</p><p>เราพยายามหาทางหลบหนี บริษัทมี รปภ.เป็นของตนเอง และมีเจ้าหน้าที่ติดอาวุธอยู่ตามจุดต่างๆ&nbsp;ทั้ง รีสอร์ท แม้ว่ารีสอร์ทแห่งนี้จะตั้งอยู่ในเมืองท่าขี้เหล็ก แต่ก็ไม่ใช่ว่าคนทั่วไปจะเข้ามาได้ ระหว่างทํางานที่คอลเซ็นเตอร์ พวกเขาบังคับให้เราต้องลุกนั่งเพื่อลงโทษ หากเราไม่สามารถทํางานได้ตามเป้า</p><p>ประมาณสัปดาห์ที่สามของเดือนเมษายน หลังเทศกาลสงกรานต์ เราได้ข่าวว่าตํารวจจะมาบุกตรวจค้น เจ้านายก็เตรียมการให้เราย้ายไปที่อื่น ผู้จัดการบอกเราว่า เราจะ “ถูกส่งตัว” ไปที่บริษัทแห่งอื่น เขาบอกว่า หากเราต้องการกลับบ้าน เราต้องยอมจ่าย “หนี้” ที่ติดค้างอยู่ ชัดเจนว่าเรากําลังถูกขายให้กับบริษัทอื่น</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55280030253_d494dbe09d_c.jpg" width="691" height="800" loading="lazy"><p class="text-align-center picture-with-caption">ภาพนิ่งจากวีดีโอของคนงานแสกมเมอร์ถูกสั่งลงโทษลุกนั่งในบริเวณศูนย์แสกมในท่าขี้เหล็ก</p><p>ผมพยายามติดต่อที่บ้าน แต่ครอบครัวผมไม่มีเงินมากขนาดนั้นหรอก ที่แย่กว่านั้นสําหรับโกเมียว บ้านของเขาตั้งอยู่ในพื้นที่สงครามในรัฐยะไข่ ทําให้ไม่สามารถติดต่อกับครอบครัวได้เลย มีแต่จายเมืองที่บอกว่าครอบครัว ของเขาจะพยายามหาเงินให้ได้ ผู้จัดการได้มาพูดคุยกับเรา และในช่วงคํ่าวันต่อมา มีการส่งรถไฮลักซ์ สเตชั่นแวกอนมารับพวกเรา โดยมีคนขับและผู้ชายอีกคนหนึ่งนั่งอยู่ด้านหน้าของรถ ส่วนพวกเราสามคนนั่งอยู่ที่หลังรถ และ มีเจ้าหน้าที่ชาวจีนอีกคนหนึ่งจากบริษัทที่ได้รับมอบหมายให้เดินทางไปพร้อมกับเรา</p><p>ในตอนแรก เราคิดว่าเราคงถูกขายให้กับบริษัทสแกมเมอร์อีกแห่งหนึ่ง แต่พอเข้าไปในรถ หนึ่งในชายสอง คนที่อยู่ด้านหน้าซึ่งพูดภาษาพม่า เอาปืนมาโชว์ให้เราดูและบอกว่า ถ้าพวกเรา “ตุกติก” เขาก็จะฆ่าเรา</p><p>ผมรู้ว่าเรากําลังเดินทางไปด้านทิศตะวันตก ไปทางเมืองสาด เมื่อไปถึงด่านตรวจหลักของทหารและตํารวจ ที่อยู่ด้านตะวันตกของเมืองท่าขี้เหล็ก พวกเขาได้ตรวจค้นรถของเรา ตรงที่ด่านตรวจ ผู้ชายที่นั่งอยู่ด้านหน้า ซึ่งผม คิดว่าคงเป็นคนใหญ่โต ได้ออกไปจากรถและทักทายเจ้าหน้าที่ตํารวจที่ด่าน หลังจากที่เขาไปพูดคุยด้วย เจ้าหน้าที่ก็ ยอมปล่อยให้รถเราผ่านไปได้ โดยไม่ตรวจอะไร</p><p>ทําให้ผมรู้ทันทีว่าเขาน่าจะเป็นตํารวจ ต่อมาเมื่อเราเดินทางกลับมาที่ท่าขี้เหล็ก ผมได้เห็นตัวเขาบ่อย ๆ ตามจุดตรวจในหลายที่ และผมทราบต่อมาว่าเขามีชื่อว่า วิน จ่ายน์ เป็นเจ้าหน้าที่จากหน่วยเฉพาะกิจต่อต้านการค้ามนุษย์ และมียศเป็นจ่าสิบเอก</p><p>พวกเขาขับรถต่อไปทั้งคืนโดยไม่หยุดให้เราไปเข้าห้องนํ้าเลย เช้าวันต่อมาเราไปถึงที่เมืองยอนซึ่งอยู่ใต้การควบคุมของกลุ่มว้า (กองทัพว้า) มีรถยนต์อีกคันหนึ่งจากกองทัพว้าที่มารับพวกเรา พวกเขาเอาอาหารเช้ามาให้เรากิน จากนั้นก็ขับรถอีกประมาณหนึ่งชั่วโมงไปที่เหมือง หลังจากส่งพวกเราแล้ว รถก็ขับกลับไป</p><p>ตอนนั้นเองที่เรารู้ว่า เราถูกขายให้มาทํางานที่เหมืองแร่ ตั้งแต่ด้านนอกของเหมือง คุณอาจจะคิดว่าไม่มีกลุ่มติดอาวุธอยู่ข้างใน แต่ในความจริงในพื้นที่มีทหารว้าในชุดเครื่องแบบอยู่เต็มไปหมด พวกเขาขังเราไว้รวมกับ นักโทษของกองทัพว้า ซึ่งถูกบังคับให้มาทํางานที่นี่ มีนักโทษอยู่ประมาณสามสิบคน มีทั้งชายชาวจีน ว้า และพม่า บางส่วนถูกล่ามโซ่เอาไว้ และต้องนอนล่ามโซ่ติดกับท่อนไม้ในเวลากลางคืน พวกเขาไม่ยอมให้เราสุงสิงกับคนงานทั่วไปที่ได้รับค่าตอบแทน เหมืองแห่งนี้มีคนงานทั่วไปอยู่ประมาณ 100 คนทั้งที่เป็นคนพม่า ไทใหญ่ ว้า อาข่า และ ลาหู่ พวกเขาก็กลัวและไม่ยอมพูดกับเรา</p><p>เหมืองแห่งนี้มีเจ้าหน้าที่เป็นคนจีนประมาณ 50 ถึง 60 คน เป็นคนที่ดูแลการดําเนินงานของเหมือง และมี ล่ามภาษาพม่าหนึ่งคน แต่ภาษาที่ใช้ทั่วไปในการทํางานประจําวันในเหมืองจะเป็นภาษาจีน</p><p>คนงานประจํามีหน้าที่เทนํ้ากรดลงไปในท่อบนภูเขา และทําการแต่งแร่ ส่วนพวกเราและนักโทษต้อง ทํางานหนัก ทั้งการขุดดินและแบกกระสอบและถังเหล็กที่บรรจุด้วยสารประเภทต่าง ๆ หลังจากที่เริ่มทํางาน ผมจึง ทราบว่าเหมืองแห่งนี้เป็นเหมืองสกัดแร่แรร์เอิร์ธ ในเหมืองจะมีกลิ่นของสารเคมีเข้มข้น ทหารกองทัพว้าให้พวกเราสวมแมสก์ระหว่างทํางาน</p><p>สถานที่พักของเราอยู่ในหุบเขา แยกต่างหากจากที่พักของคนงานทั่วไป เวลาที่จะต้องขึ้นเขาไปทํางาน รวมทั้งการขุดดิน จะมีรถบรรทุกมารับพวกเรา</p><p>ในเหมืองแห่งนี้ ยังมีการจัดพื้นที่เฉพาะเพื่อเผาแร่แรร์เอิร์ธ เราไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าไปในพื้นที่นี้ เว้นแต่ ตอนที่ถูกสั่งให้ไปขนกระสอบแร่แรร์เอิร์ธที่ถูกเผาแล้ว เพื่อนําไปใส่ไว้บนรถบรรทุก</p><p>เหมืองที่เราพักอาศัยตั้งอยู่ด้านตะวันออกของแม่นํ้ากก ผมเคยไปที่เหมืองแร่แรร์เอิร์ธอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ด้านตะวันตกของแม่นํ้าสองครั้ง ที่เหมืองแห่งนั้นมีแรงงานเป็นนักโทษประมาณ 30 คน ทําหน้าที่ขุดดิน พวกเขาใช้ รถบรรทุกขนพวกเราไปที่แม่นํ้า จากนั้นก็ข้ามแพ และจะมีรถบรรทุกอีกคันหนึ่งพาเราไปที่เหมือง</p><p>เรามีอาหารกินสองมื้อต่อวัน ไม่ต้องพูดถึงคุณภาพของอาหารเหล่านั้น ส่วนมากจะเป็นนํ้าข้าวหรือ ซาลาเปาที่มาพร้อมกับผักต้ม</p><p>หลังผ่านไปประมาณสองสัปดาห์ จายเมืองและนักโทษคนหนึ่งพยายามหลบหนีตอนกลางคืน แต่ถูกจับได้ ในคืนนั้น หลังจากนั้น พวกเขาก็ยึดโทรศัพท์ของเราไป จายเมืองและนักโทษคนดังกล่าวถูกทหารว้าทุบตีด้วยไม้ พวกเขาเรียกให้ทุกคนมาดูตอนที่ทหารผูกตัวพวกเขาไว้กับต้นไม้ จากนั้นก็เริ่มตีพวกเขา และปล่อยให้ผูกอยู่กับ ต้นไม้ตลอดทั้งคืน ตอนนั้นเป็นช่วงหน้าร้อน พวกเขาจึงรอดชีวิตมาได้ เพราะถ้าเป็นหน้าหนาว พวกเขาอาจจะตายไปแล้ว</p><p>วันต่อมามีการล่ามโซ่และส่งตัวพวกเขาไปที่สถานกักตัวของกองทัพว้าอีกแห่งหนึ่ง ผมไม่รู้ว่าเกิดอะไร ขึ้นกับชายอีกคนหนึ่งที่หลบหนีไปพร้อมกับเขา แต่ผู้ควบคุมเหมืองแร่ที่นําตัวเรามาที่นี่ ได้ขอให้ส่งตัวจายเมืองไป ทํางานที่เหมืองแร่แรร์เอิร์ธอีกแห่งหนึ่งที่เมืองป๊อก</p><p>ต่อมาพวกเขายอมคืนโทรศัพท์ให้กับผมช่วงต้นเดือนพฤษภาคม และผมได้พยายามหาทางหลบหนีออกมา จากที่นั่นจนสําเร็จในวันที่ 18 มิถุนายน ผมต้องโทรศัพท์ไปขอค่ารถโดยสารจากครอบครัว เพื่อเดินทางจากเมือง ยอนไปที่บ้าน</p><p><em>(หมายเหตุ: โกเต็ทได้อธิบายอย่างละเอียดให้ SHRF&nbsp;ได้ทราบเกี่ยวกับวิธีการหลบหนี แต่มีการตัดข้อความเหล่านั้นตามที่เขาร้องขอเพื่อความปลอดภัยของเขา)</em></p><p>ต่อมาประมาณกลางเดือนกรกฎาคม ครอบครัวของจายเมืองได้ใช้เงินและใช้เส้นสายที่มีกับกลุ่มติดอาวุธ และได้เดินทางไปเพื่อซื้อตัวเขากลับมาจากเมืองป๊อก ผมได้ข่าวว่า ก่อนหน้านั้นเขาเพิ่งไปทํางานที่เมืองชเวลีในฝั่งจีน ตรงข้ามเมืองหมู่เจ้ในฝั่งรัฐฉาน แต่เกิดเหตุทะเลาะวิวาทที่นั่น และปัจจุบันเขาถูกคุมขังในเรือนจําของจีน</p><p>ส่วนโก เมียวนั้น ประมาณสองเดือนหลังจากผมได้รับการปล่อยตัว ผมก็ไม่สามารถติดต่อเขาได้อีกเลย ผมไม่แน่ใจว่าพวกเขาได้ยึดโทรศัพท์เขาไปอีกครั้ง หรือเกิดอะไรขึ้นกับเขา</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th">รายงานพิเศษ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8" hreflang="th">ต่างประเทศ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1" hreflang="th">สิ่งแวดล้อม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%89%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th">รัฐฉาน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%B2" hreflang="th">พม่า</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%A7%E0%B9%89%E0%B8%B2" hreflang="th">กองทัพสหรัฐว้า</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/uwsa" hreflang="th">UWSA</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%97%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%82%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B9%87%E0%B8%81" hreflang="th">ท่าขี้เหล็ก</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A2%E0%B8%AD%E0%B8%99" hreflang="th">เมืองยอน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%81%E0%B8%81" hreflang="th">แม่น้ำกก</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%98" hreflang="th">แรร์เอิร์ธ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th">สแกมเมอร์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%97%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%99" hreflang="th">ทุนจีน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A5%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B9%82%E0%B8%82%E0%B8%87" hreflang="th">ลุ่มน้ำโขง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B8%AD" hreflang="th">ภาคเหนือ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%AA" hreflang="th">แรงงานทาส</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B9%8C" hreflang="th">ค้ามนุษย์</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 19 May 2026 12:03:25 +0000 Pazzle 117421 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117421#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117414 <span>16 ปี คดีสลายชุมนุมจวนหมดอายุความ แต่ไร้ความคืบหน้า สารพันอุปสรรค ยังมองไม่เห็นทางเดินต่อ</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>สรวุฒิ วงศ์ศรานนท์ : รายงาน</p><p>ชนิสรา ริมธีระกุล : กราฟิก</p></div> <span><span>Pazzle</span></span> <span><time datetime="2026-05-19T11:19:38+07:00" title="Tuesday, May 19, 2026 - 11:19">Tue, 2026-05-19 - 11:19</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>การนับถอยหลังวันหมดอายุความของคดีสลายชุมนุมแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการ (นปช.) หรือคนเสื้อแดงเมื่อ เม.ย.-พ.ค. 2553 เดินมาถึงปีที่ 16 แล้วและอีกเพียง 4 ปีคดีก็จะหมดอายุความ และด้วยความเชื่องช้าที่ไม่เห็นความคืบหน้าทางคดีมา 12 ปีนับตั้งแต่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ทำรัฐประหารเมื่อ 22 พ.ค.2557&nbsp;</p><p>แม้ภายหลังรัฐประหารจะมีกรณีที่ปรากฏเป็นข่าวอยู่บ้าง อย่างการเกี่ยงโยนกันไปมาระหว่างศาลยุติธรรม คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ(ป.ป.ช.) และศาลทหาร แต่คงไม่สามารถนับเรื่องเหล่านี้ได้ว่าเป็นความคืบหน้าอะไร เพราะสำนวนคดีก็แทบจะอยู่ที่เดิมคือการโยนรับส่งไปมาระหว่างอัยการกับกรมสอบสวนคดีพิเศษ(DSI) ที่ถูกใส่เข้ามาตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ให้คดีที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานั้นอยู่ในการสืบสวนสอบสวนของ DSI แทนตำรวจท้องที่</p><p>เท่าที่ปรากฏจากคำชี้แจงของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตอนนี้คืออัยการก็โยนกลับให้ DSI ไป “สืบสวน” ใหม่อีกรอบ จนน่าสงสัยว่ากว่าจะถึงวันนี้สถานที่เกิดเหตุพยานวัตถุยังเหลือสภาพคงเดิม หรือพยานบุคคลยังมีชีวิตอยู่ให้ตามมาขึ้นศาลได้สักกี่มากน้อย</p><p>“คดีนี้มันเป็นคดีเกี่ยวกับการเมืองอยู่แล้ว เราปฏิเสธไม่ได้เพราะมันมาจากการชุมนุมทางการเมือง มีการสลายการชุมนุมมีคำสั่งใช้กำลังมันก็มาจากการเมืองอยู่แล้ว ซึ่งมันก็ปรากฏร่องรอยอย่างชัดเจนว่าฝ่ายที่มีอำนาจในขณะนั้น รวมถึงฝ่ายทหารเองก็ไม่อยากให้มีการรื้อฟื้นเรื่องนี้ รื้อฟื้นมามันก็ชัดเจนเพราะข้อเท็จจริงปรากฏในการไต่สวนการตายของศาลว่าเกิดจากการกระทำของใคร”</p><p>โชคชัย อ่างแก้ว 1 ในทีมทนายความที่รวมกลุ่มกันหลวมๆ เพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ญาติผู้เสียชีวิตในการติดตามคดีและเข้าไปเป็นทนายความในคดีไต่สวนการตายหลายคดี มองว่าคดีของผู้เสียชีวิตจากการสลายชุมนุมเมื่อปี 2553 จะต้องเป็นหน้าที่ของรัฐเพราะกฎหมายก็กำหนดไว้</p><p>“ก็เหมือนกับแทบจะทำอะไรไม่ได้เลย” เป็นความเห็นของเขาในฐานะทนายความ</p><p>ทั้งที่คดีผู้เสียชีวิตจากการสลายชุมนุมนี้เป็นหน้าที่ของฝ่ายรัฐเพราะกฎหมายก็กำหนดไว้แล้วทั้งการไต่สวนการตายซึ่งก็มีการดำเนินการไปได้ช่วงรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร แต่หลังจากนั้นก็ไม่ได้ทำอีก ส่วนการดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่ก็เป็นหน้าที่ของ ป.ป.ช.ที่จะต้องทำการไต่สวน แต่ก็ไม่มี หรือประชาชนจะฟ้องนักการเมืองเองตามกฎหมายก็ทำไม่ได้ หรือคดีที่ส่งไปศาลทหารเช่นกรณี 6 ศพวัดปทุมฯ เมื่ออัยการทหารสั่งไม่ฟ้องประชาชนก็ฟ้องเองไม่ได้ ทำให้ไม่เห็นช่องทางว่าคดีจะไปช่องทางไหนได้อีก</p><h2>แล้วตอนนี้คดีหยุดอยู่ตรงไหน?</h2><p>เมื่อสัปดาห์ก่อน (11พ.ค. 2569)&nbsp; พลตำรวจโท รุทธพล เนาวรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเพิ่งออกมาชี้แจงต่อที่ประชุมวุฒิสภาตามกระทู้ถามของเทวฤทธิ์ มณีฉาย สว.กลุ่มสื่อมวลชนถึงความคืบหน้าคดีที่เกี่ยวข้องกับการสลายชุมนุม ว่าขณะนี้ทางกระทรวงตั้ง "ศูนย์ปฏิบัติการกลางเพื่อการสืบสวนสอบสวนคดีพิเศษ กรณีเหตุการณ์ความไม่สงบปี 2553" เพื่อรับผิดชอบสืบสวนสอบสวน และเร่งรัดคดีเหล่านี้โดยเฉพาะ ป้องกันไม่ให้คดีขาดอายุความ</p><p>ส่วนจำนวนคดีที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ดังกล่าวมีทั้งหมด 383 คดี แบ่งเป็นกลุ่มทั้งหมด 4 กลุ่ม คือ&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="eef09ba598942a699b02e392fa35e3f19">คดีก่อการร้าย 156 คดี</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ef13626e0390252efbf0386f2f44e3f2d">คดีข่มขู่บังคับรัฐบาล 25 คดี&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e545d409b6835eaa2c9f285ddcb92e279">คดีทำร้ายประชาชนและเจ้าหน้าที่รัฐ 181 คดี และ&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e51aa7fce551711410a935f8337cf99ef">คดีกระทำต่อยุทธภัณฑ์ของทางราชการ 21 คดี</li></ol><p>รมว.ยุติธรรมกล่าวถึงคดีในข้อ 3 ว่ากรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) มีความเห็นควรสั่งฟ้อง และดำเนินการตามกฎหมาย จำนวน 13 คดี ปัจจุบันแบ่งเป็น 5 กลุ่มหลัก ได้แก่</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e4cad9087edff0300e03dab3ab77c898e">คดีทำร้ายร่างกาย 2 คดี เหตุเกิดที่สน.ลุมพินี ตำรวจสั่งฟ้องผู้ต้องหาและออกหมายจับ แต่จับกุมไม่ได้จนคดีขาดอายุความ</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e4eabd637fcf545c84c6a74bb82b66e4e">คดีฆ่าและพยายามฆ่า 6 คดีเหตุเกิดที่ BTS ศาลาแดงและหน้าตึกอื้อจื่อเหลียง ถนนพระราม 4 ศาลยกฟ้องจำเลย 6 คน เพราะพยานหลักฐานไม่พอ</li><li aria-level="1" data-list-item-id="eacc7fa7e5c0f0f1dbe9e856f0b4dc625">คดีที่ DSI ฟ้องอภิสิทธิ์และสุเทพที่ ศาลฎีกายกฟ้องเพราะเห็นว่าเป็นคดีทำผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการจึงอยู่ภายใต้การไต่สวนของ ป.ป.ช. ซึ่งต่อมา ป.ป.ช.ก็พิจารณาแล้วยกคำร้องแล้วให้ DSI ดำเนินการหาตัวคนร้าย 3 คดี แต่ปัจจุบัน DSI งดสอบสวนแล้วเพราะไม่พบตัวผู้กระทำความผิด และอัยการให้งดสอบสวนแล้วให้สืบสวนหาผู้กระทำความผิดมาให้ทันอายุความ</li><li aria-level="1" data-list-item-id="eaa40f116c8efcbbb2aa505362f08dbf1">คดี 6 ศพวัดปทุมฯ อัยการทหารสั่งไม่ฟ้อง</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e9d82991892794591c90d09b1fff5a793">คดีพยายามฆ่าโดยทำให้เกิดระเบิด กรณียิง M79 ใส่ สน.ลุมพินี อัยการสูงสุดสั่งไม่ฟ้อง 1 คดี&nbsp;</li></ol><p>จะเห็นว่าในคำชี้แจงของ รมว.ยุติธรรมก็ไม่ได้ตอบชัดเจนว่าคดีเกี่ยวกับการเสียชีวิตทั้งหมดหยุดอยู่ตรงไหนกันแน่&nbsp;</p><p>ธิดา ถาวรเศรษฐ แกนนำ นปช. ที่ปัจจุบันได้ร่วมกับนพ.เหวง โตจิราการ แกนนำ นปช. ตั้งคณะประชาชนทวงคืนความยุติธรรม (คปช. 53) เพื่อมาติดตามทวงถามความยุติธรรมให้กับผู้เสียชีวิตจากการสลายชุมนุมโดยไปติดตามทั้งที่กระทรวงยุติธรรม DSI รวมถึงสภาผู้แทนราษฎรทั้งคณะกรรมาธิการทหารและคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร (กมธ.กฎหมายฯ)</p><p>ธิดาได้ให้เอกสารของกองคดีความมั่นคงของ DSI ที่เคยทำเอกสารชี้แจงต่อ กมธ.กฎหมายฯ เมื่อตุลาคมปี 2567 แก่ผู้สื่อข่าว โดยเอกสารระบุถึงผู้เสียชีวิตที่อยู่ในความรับผิดชอบของ DSI จำนวน 89 ราย พนักงานสอบสวนของตำรวจท้องที่ ทำการชันสูตรพลิกศพแล้วทุกราย(ดูรายชื่อในล้อมกรอบท้ายรายงาน) ประกอบด้วย</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e29442577609be38a3d3214518f28e269">ชันสูตรพลิกศพตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิอาญา) มาตรา 150 วรรคแรก ซึ่งเป็นการชันสูตรพลิกศพหาสาเหตุการตายกรณีตายผิดธรรมชาติ(เช่น ฆ่าตัวตาย ผู้อื่นทำให้ตาย) ที่ทุกศพจากการสลายชุมนุมผ่านขั้นตอนนี้ โดยมี 58 ศพที่ผ่านเพียงขั้นตอนชันสูตร และ DSI ได้ดำเนินการต่อดังนี้<ol><li aria-level="2" data-list-item-id="ec0bdaebb3382f890cd51c3884cefebf1">งดการสอบสวน 40 ศพ</li><li aria-level="2" data-list-item-id="e7aaaabfbb1300fe49ece14c6306c0f82">สั่งไม่ฟ้อง 9 ศพ</li><li aria-level="2" data-list-item-id="e1a693a306b34a8340dec11cb531555aa">สั่งไม่ฟ้องเนื่องจากผู้ต้องหาถึงแก่ความตาย 2 ศพ</li><li aria-level="2" data-list-item-id="ecfb6b71804bca267e063de4d1400f1cb">สั่งฟ้อง 7 ศพ และเป็นคดีที่ศาลยกฟ้อง ซึ่งเมื่อดูรายชื่อผู้เสียชีวิต 7 รายที่ DSI สั่งฟ้องก็จะพบว่าแบ่งได้เป็น 3 กรณี&nbsp;<ol><li aria-level="3" data-list-item-id="e189dbe16728e24c95fec9c036172f5e7">กรณีของเจ้าหน้าที่ทหารที่เสียชีวิตจากระเบิดขว้างชนิด M67 หน้าโรงเรียนสตรีวิทยา ถนนดินสอ 5 ราย โดยเป็น<a href="https://prachatai.com/journal/2026/03/116797">คดีที่รู้จักกันในชื่อ “คดีชายชุดดำ”</a> มีจำเลยที่ถูกฟ้องในคดีนี้ 5 คน แต่ภายหลังศาลยกฟ้องจำเลยเหล่านี้ไปเนื่องจากพยานหลักฐานของฝ่ายโจทก์ไม่น่าเชื่อถือและเป็นการฟ้องซ้อนในคดีครอบครองอาวุธที่ศาลยกฟ้องไปแล้ว</li><li aria-level="3" data-list-item-id="eda5a176e6797691e44091eaa935ba53f"><a href="https://prachatai.com/journal/2014/09/55369">กิตติพงษ์ สมสุข ผู้ชุมนุม นปช.</a>ที่พบศพในห้างเซนทรัลเวิลด์พบว่าเป็นการขาดอากาศหายใจจากเหตุไฟไหม้ ทั้งนี้จำเลยในคดีนี้ปรากฎว่าฝ่ายโจทก์ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าจำเลยในคดีเป็นผู้เผาห้างจึงลงโทษจำเลยในข้อหาฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินจากการเข้าร่วมชุมนุม 1 ราย และยกฟ้องอีก 3 ราย(เป็นเยาวชน 2 ราย)</li><li aria-level="3" data-list-item-id="ee4dd9fb395927a3ce5479db2b8f89f8e">ธัญนันท์ แถบทอง ผู้เสียชีวิตจากเหตุระเบิดที่ถนนสีลมเมื่อ 22 เม.ย.2553 ( กรณีนี้ผู้เขียนสืบค้นข่าวไม่พบรายงานข่าวเกี่ยวกับการพิจารณาพิพากษาคดีนี้)</li></ol></li></ol></li><li aria-level="1" data-list-item-id="e27d891dd30b07f55a8af50b6ae48ced1">กรณีผู้ตายที่ทาง DSI ชี้ว่าเกิดจากเจ้าหน้าที่รัฐจึงได้ดำเนินการต่อตาม ป.วิอาญา มาตรา 150 วรรค 3 ซึ่งเป็นขั้นตอนทางกฎหมายในกรณีเกิดจากเจ้าพนักงาน(ทหาร ตำรวจ ฯลฯ) อ้างว่าปฏิบัติหน้าที่ ที่จะต้องดำเนินการ “ไต่สวนการตาย” ในชั้นศาล กรณีนี้มีจำนวน 31 ศพ ทาง DSI ได้ดำเนินการต่อดังนี้<ol><li aria-level="2" data-list-item-id="e55b7b2439a0dfcf287acc4ee554703f9">งดการสอบสวน 25 ศพ&nbsp;</li><li aria-level="2" data-list-item-id="ebf80d1222b0e3e982894c837cd800478">สั่งไม่ฟ้อง ส่งอัยการทหาร จำนวน 6 ศพ คือ กรณีผู้เสียชีวิตในวัดปทุมวนารามราชวรวิหาร ทาง DSI มีความเห็นสั่งฟ้องไปที่อัยการศาลทหาร แต่<a href="https://prachatai.com/journal/2020/11/90617">อัยการศาลทหารเห็นว่าคดีไม่ปรากฏว่ามีประจักษ์พยาน&nbsp;</a>&nbsp;</li></ol></li></ol><p>แต่หากถามว่ามีเคสใดที่ผ่านการชันสูตรพลิกศพตามข้อ 1 แล้วยังมีหลักฐานที่ทำให้เชื่อได้ว่าเกิดจากเจ้าหน้าที่ยังมีอีกหรือไม่นั้น ก็ยังมีอีกเช่น&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e46d781aa47219edfee6da68db33ed119">กรณีของเสน่ห์ นิลเหลือง ที่ถูกยิงที่ถนนพระราม 4 ในบ่ายวันที่ 14 พ.ค.2553 ซึ่งเกิดขึ้นขณะทหารผลักดันแนวจากบริเวณสวนลุมพินีไปทางบ่อนไก่แล้วมีช่างภาพต่างประเทศที่สามารถถ่ายจากแนวหลังทหารเห็นทหารที่เล็งปืนไปทางผู้ชุมนุมและเห็นขณะเสน่ห์ล้มลงไป</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e11652a681de5b6758fcf47fe772b8ec1">สมาพันธ์ ศรีเทพ และสุภชีพ จุลทัศน์ ที่ถูกยิงเสียชีวิตในเวลาใกล้เคียงกันที่ถนนราชปรารภช่วงเช้าวันที่ 15 พ.ค.2553 ขณะที่พวกเขาหมอบโดยหันหน้าไปทางแนวด่านทหารบนถนนเส้นนั้น โดยปรากฏทั้งภาพเหตุการณ์ พยานในที่เกิดเหตุและผลชันสูตรศพที่เมื่อประกอบกันแล้วสามารถสันนิษฐานว่ากระสุนมาจากทิศทางที่ทหารอยู่&nbsp;</li></ol><p>การตายของ 3 คนในกรณีตัวอย่างเป็นเพียงบางส่วนเท่านั้นที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์และแวดล้อมใกล้เคียงกับ 31 คดีที่ DSI ทำสำนวนเป็นคดีไต่สวนการตายในศาลเพราะยังมีคนอื่นอีกเช่นกลุ่มที่เสียชีวิตในคืนวันที่ 14 พ.ค.บนถนนราชปรารภฝั่งใกล้ดินแดงที่ 1 ในนั้นคือ บุญทิ้ง ปานศิลา ที่เป็นอาสากู้ชีพที่เสียชีวิตขณะปฏิบัติหน้าที่ และมีภาพคลิปวิดีโอปรากฏช่วงเวลาที่เขาถูกยิงว่าหันหน้าไปทางแนวทหารประกอบกับทิศทางของบาดแผลที่ชี้ไปในทางเดียวกัน เป็นต้น</p><p>แต่เราอาจบอกได้ว่าคดีเหล่านี้ไม่เคยมีความคืบหน้ามาตลอดหลายปี เมื่อดูจากเอกสารชี้แจงของ DSI เองที่ระบุว่าดำเนินการไปเพียงการชันสูตรพลิกศพตาม ป.วิอาญา มาตรา 150 วรรคแรกก่อนที่อัยการจะสั่งงดการสอบสวนแล้วให้ไปสืบสวนมาใหม่&nbsp;</p><p>เมื่อเวลาล่วงเลยมาถึงวันนี้ การจะกลับไปสืบสวนใหม่นั้นเป็นไปได้จริงแค่ไหน? เพราะสภาพที่เกิดเหตุหลายแห่งก็ไม่เหลือเค้าเดิมเช่น ย่านบ่อนไก่บนถนนพระราม 4 กลายเป็นห้างหรูที่เพิ่งเปิดไม่กี่ปีนี้ หรือพยานบุคคลยังสามารถติดตามตัวมาเป็นพยานได้หรือไม่ก็คงมีแต่เจ้าหน้าที่สืบสวนสอบสวนที่จะตอบเรื่องนี้ได้ เพราะขนาดญาติผู้เสียชีวิตที่รอความยุติธรรมของคนในครอบครัวก็ยังทยอยเสียชีวิตตามกันไปแล้ว เช่น น้อง<a href="https://prachataienglish.com/node/3943">สาวของฟาบิโอ โปเลงกี ช่างภาพข่าวชาวอิตาลี</a> ที่บินข้ามทวีปจากอิตาลีมาติดตามคดีพี่ชายด้วยตัวเองอยู่หลายปีก่อนเสียชีวิตไปด้วยโรคมะเร็งเมื่อเมษายนปี 2557</p><h2>อดีตผู้บริหารศาลแย้ง คดีอภิสิทธิ์-สุเทพ ข้อหาทำคนตายเป็นคดีในศาลอาญา&nbsp;</h2><p>สำหรับคนที่ติดตามเรื่องนี้มาบ้างหรืออาจจะคุ้นๆ เพราะเพิ่งเป็นประเด็นร้อนเมื่อปลายปีที่แล้วจากกรณี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี ออกมาบอกว่า ศาลยกฟ้องเขาและสุเทพ เทือกสุบรรณ อดีตรองนายกฯ ของเขาทั้งในชั้นต้น-อุทธรณ์-ฎีกา จากการที่พวกเขาเกี่ยวข้องกับการสลายชุมนุม ในฐานะที่อภิสิทธิ์เป็นนายกรัฐมนตรีอยู่ในขณะนั้นและเป็นสั่งตั้ง ศอฉ. ขึ้นมา ส่วนสุเทพที่เป็นรองนายกฯ นั่งเป็นหัวหน้า ศอฉ.ช่วงสลายการชุมนุมที่ถนนราชดำเนินวันที่ 10 เม.ย.ก่อนส่งต่อให้พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบกในเวลานั้นมารับช่วงต่อก่อนนำไปสู่การสลายชุมนุมรอบสองที่แยกราชประสงค์ช่วงวันที่ 13-19 พ.ค.</p><p>แต่ถ้าการยกฟ้องนั้นเกิดขึ้นจากการพิสูจน์ข้อเท็จจริงของเหตุการณ์คงไม่มีใครโต้แย้ง เพราะในความเป็นจริงคือ เหตุที่ศาลยุติธรรมมีคำพิพากษายกฟ้องนั้นเกิดจากประเด็นอำนาจพิจารณาคดีของศาลเท่านั้น</p><p>ในตอนที่มีคำพิพากษาศาลชั้นต้นออกมาเมื่อ 28 ส.ค.2557 ศาลอ้างว่า คดีนี้ไม่ได้อยู่ในเขตอำนาจพิพากษาของศาลยุติธรรม แต่เป็นคดีในเขตอำนาจของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง(ศาลฎีกาแผนกคดีอาญานักการเมืองฯ) เพราะเป็นความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ ซึ่งจะต้องเป็นองค์กรอิสระอย่าง ป.ป.ช.เป็นผู้พิจารณาไต่สวนว่ามีมูลให้ส่งคดีต่อศาลหรือไม่&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม มีประเด็นน่าสนใจอยู่ว่า ในตอนที่คดีของอภิสิทธิ์และสุเทพยังอยู่ในศาลชั้นต้น ฝ่ายบริหารศาลระดับอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา(ศาลชั้นต้น) กลับมีความเห็นแย้งประกบมากับคำพิพากษาของศาลอาญาในคดีดังกล่าวและมีคำสั่งให้ศาลอาญามีอำนาจพิจารณาคดีนี้ต่อ พร้อมกับให้ผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างสมร ไหมทอง และครอบครัวของพัน คำกอง ผู้เสียชีวิตที่ใต้สถานีแอร์พอร์ตลิงก์ราชปรารภในคืนวันที่ 14 พ.ค.2553 ที่เป็นคดีแรกๆ ที่ศาลอาญามีคำสั่งในคดีไต่สวนการตายว่าเกิดจากเจ้าหน้าที่ทหารได้เป็นโจทก์ร่วมในคดีต่อไป</p><p>ธงชัย เสนามนตรี ที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในเวลานั้น ดำเนินการทำความเห็นแย้งนี้ไปตามอำนาจหน้าที่ในพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 11 (1) ถึงผู้พิพากษาเจ้าของสำนวนคดีในศาลชั้นต้น&nbsp;</p><p>ธงชัยให้เหตุผลในคำโต้แย้งว่า ทั้งการตายของพัน คำกอง และการบาดเจ็บของสมร ไหมทอง เป็นคดีที่ตั้งเรื่องฟ้องมาเป็นความผิดทางอาญาในฐานร่วมกันก่อหรือใช้ให้ผู้อื่นกระทำผิดฐานฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา และพยายามฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา อีกทั้งการตายของพัน คำกอง ยังผ่านขั้นตอนไต่สวนการตายมาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 150 ที่กำหนดให้เมื่อศาลพิจารณาออกคำสั่งไต่สวนการตายมาแล้วจะต้องให้อัยการเจ้าของสำนวนส่งต่อใให้พนักงานสอบสวนดำเนินการต่อซึ่งพนักงานสอบสวนในกณีนี้ก็คือ DSI&nbsp; เพื่อสืบสวนสอบสวนหาตัวผู้กระทำความผิดต่อไป&nbsp;</p><p>อีกทั้งยังเห็นว่า ศาลในคดีไต่สวนการตายของพัน คำกองยังชี้ว่าทหารใช้อาวุธสงครามยิง ดีเอสไอจึงมีความเห็นสั่งสมควรสั่งฟ้องอภิสิทธิ์และสุเทพ และอัยการสูงสุดมีคำสั่งฟ้องข้อหาฆาตกรรม เนื่องจากพัน คำกอง ถูกเจ้าหน้าที่ทหารที่อ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ฆ่าตายตามผลไต่สวนฯ และอัยการเจ้าของสำนวนยังระบุในคำฟ้องว่า สุเทพมีคำสั่งอนุมัติใช้อาวุธและกระสุนจริงรวมถึงพลแม่นปืน ทำให้เห็นมีเจตนาเล็งเห็นผลว่าเจ้าหน้าที่รัฐที่ปฏิบัติหน้าที่จะใช้อาวุธสงครามยิงประชาชนได้ การกระทำของอภิสิทธิ์และสุเทพจึงอยู่นอกเหนือหน้าที่ตามตำแหน่งราชการ</p><p>อัยการเจ้าของสำนวนในฐานะโจทก์จึงฟ้องและขอให้ศาลลงโทษทั้งสองคนข้อหาฆ่าคนตาย โดยไม่ได้ขอให้ลงโทษในความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ และฐานความผิดฐานฆ่าคนตายไม่เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ราชการเนื่องจากเป็นคดีอาญาแผ่นดินที่พนักงานสอบสวนและอัยการต้องดำเนินการตามกฎหมายอยู่แล้ว</p><p>“จากการไต่สวนชันสูตรพลิกศพแล้วฟ้งข้อเท็จจริงเป็นยุติว่าเจ้าพนักงานเป็นผู้ใช้อาวุธปืนสงครามยิงผู้ตายโดยจำเลยทั้งสองเป็นผู้ก่อหรือใช้ให้กระทำความผิดจึงเป็นความผิดคนละฐานแตกต่างอย่างสิ้นเชิง หากคณะกรรมการ ป.ป.ช.เห็นว่าความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการไม่มีมูลก็ย่อมทำให้ความผิดฐานก่อหรือใช้ให้ฆ่าผู้อื่นยุติไปด้วย ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นก็เท่ากับคณะกรรมการ ป.ป.ช.ทำหน้าที่เป็นศาลในเวลาเดียวกันไปด้วย ซึ่งหาใช่ความมุ่งหมายของมาตรา 66 พ.ร.ป.ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ.2542 ดังกล่าวไม่” ธงชัยระบุในความเห็นแย้งดังกล่าว</p><p>อดีตอธิบดีผู้พิพากษายังเห็นว่า หากเป็นไปตามคำพิพากษาของศาลเท่ากับเป็นการตัดสิทธิไม่ให้ผู้เสียหายฟ้องดำเนินคดีข้อหาฆ่าคนตายกับอภิสิทธิ์และสุเทพไปด้วย&nbsp;</p><p>“เมื่อจำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธว่าตนเองไม่ได้กระทำความผิด จำเลยทั้งสองก็ควรเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมโดยการต่อสู้คดีกันจนถึงที่สุดเพื่อความยุติธรรมทั้งสองฝ่าย มิใช่วินิจฉัยชี้ขาดข้อกฎหมายตัดสิทธิฟ้องของโจทก์และผู้เสียหายเช่นนี้”&nbsp;</p><p>แม้ในบริบทที่ธงชัยทำความเห็นแย้งออกมานี้ สำนวนคดีนี้อยู่ทั้งในศาลอาญาและอยู่ในการไต่สวนของ ป.ป.ช.โดยที่ยังไม่ได้มีคำสั่งใดออกมา แต่เมื่อ ป.ป.ช.ยังไม่ชี้มูลความผิดก็ไม่มีเหตุให้ต้องคาดการณ์ล่วงหน้าว่าศาลอาญาไม่มีอำนาจพิจารณาคดี และเขาเห็นว่าไม่ว่า ป.ป.ช.จะชี้มูลความผิดหรือไม่ศาลอาญาก็มีอำนาจพิจารณาสำนวนคดีนี้อยู่ดี โดยเป็นไปได้ 2 กรณี</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="eff4630c5dacba6a6c039807d972cbbd5">ถ้า ป.ป.ช.มีความเห็นว่าคดีไม่มีมูลเรื่องก็ยุติไปเพียงส่วนของคดีความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการเท่านั้น ไม่เกี่ยวกับความผิดฐานฆ่าหรือใช้ให้ฆ่าผู้อื่นที่อยู่ในศาลอาญา&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ec1e6a795cf2af6a055d48d5637178ad3">หรือถ้า ป.ป.ช.เห็นว่าคดีมีมูลความผิดก็ให้ส่งเรื่องไปศาลฎีกาแผนกคดีอาญานักการเมืองฯ แล้วศาลฎีการับฟ้อง ศาลอาญาก็ยังมีอำนาจพิจารณาคดีอยู่เช่นเดิม แต่เมื่อเป็นคดีเป็นการกระทำความผิดเดียวกันแต่ผิดกฎหมายหลายบทแล้วสมควรให้รวมการพิจารณาคดีอาญาและความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการเข้าด้วยกัน ศาลฎีกาฯ ก็มีอำนาจสั่งให้โอนสำนวนมารวมพิจารณาหรือมีคำสั่งเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งอยู่แล้ว จึงไม่ใช่กรณีที่ 2 ศาลมีอำนาจขัดแย้งกัน&nbsp;</li></ol><p>ไม่ว่าคำโต้แย้งนี่จะฟังดูมีเหตุมีผลทางกฎหมายรองรับพร้อมมีทางออกให้กับศาลว่าสุดท้ายแล้วต่อให้เป็นความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการจริงก็ยังพิจารณารวมกันกับข้อหาก่อหรือใช้ให้ฆ่าผู้อื่นได้ แต่ผลสุดท้ายก็เป็นอย่างที่เห็นว่าทั้งศาลชั้นต้น-อุทธรณ์-ฎีกายืนยันว่าคดีไม่อยู่ในอำนาจพิพากษาตัวเองแล้วก็โยนให้เป็นคดีที่ ป.ป.ช.ต้องเป็นคนไต่สวนตั้งเรื่องกลับมาที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญานักการเมืองฯ ก่อนจะไปจบที่ ป.ป.ช.ออกผลมาว่าคดีไม่มีมูล</p><p>สุดท้ายคดีของฝั่งประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากการใช้กำลังสลายชุมนุมของรัฐบาลอภิสิทธิ์ ปัจจุบันยังไร้ความคืบหน้าใดๆ&nbsp;</p><h2>ศาลยุติธรรมไม่รับ ป.ป.ช.บอกไม่มีมูล แล้วศาลทหาร?</h2><p>ส่วนหากจะถามว่าเมื่อเหตุการณ์สลายชุมนุมนี้นอกจากอภิสิทธิ์และสุเทพแล้ว ในเมื่อใช้ทหารในการปฏิบัติการแล้วได้มีการฟ้องไปที่ศาลทหารหรือไม่? คำตอบคือ “มี”</p><p>เท้าความกลับไปเมื่อกันยายนปี 2562 ในคดีของ พัน คำกอง อีกทั้ง สมร ไหมทองก็ยังเป็นผู้บาดเจ็บที่มาเป็นพยานด้วยทำให้<a href="https://www.matichon.co.th/local/news_1668251">ครอบครัวและทนายความยื่นฟ้องต่อศาลอาญาเอง&nbsp;</a></p><p>แต่ปรากฏว่า<a href="https://www.khaosod.co.th/politics/news_4128400">ศาลอาญาทั้งชั้นต้น</a>และอุทธรณ์กลับชี้ว่าคดีนี้เป็นคดีในอำนาจศาลทหารเนื่องจากผู้ก่อเหตุเป็นทหาร ซึ่งในข้อเท็จจริงที่ปรากฏในสำนวนคดีไต่สวนการตายเองก็มีการสืบถึงบรรดาประกาศคำสั่งต่างๆ ที่เห็นได้ว่า ศอฉ.ไม่ได้มีแต่ทหารแต่มีทั้งข้าราชการพลเรือน นักการเมืองอยู่เต็มไปหมดและทนายความก็ยกประเด็นนี้เพื่อยืนยันว่าคดีอยู่ในศาลยุติธรรม</p><p>ในเดือนเดียวกัน DSI เองก็นำคดีของผู้เสียชีวิต 6 ศพในวัดปทุมวนารามที่ศาลในคดีไต่สวนการตายชี้ชัดขนาดที่ว่าเป็นทหารบนรางรถไฟฟ้าหน้าวัดและทหารที่เคลื่อนกำลังมาจากถนนพระราม 1 เป็นคนยิงทั้ง 6 ศพเสียชีวิตเพราะมีทั้งภาพถ่ายจากตำรวจบนสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ทำให้เห็นปฏิบัติการของทหารและยังมีตำรวจที่ถ่ายภาพและคลิปไว้มาเบิกความเป็นพยานในชั้นไต่สวนการตาย</p><p>แต่คดีนี้จบเร็วกว่าคดีพัน คำกองมาก เพราะเมื่อคดีจะต้องขึ้นศาลทหาร ตามกฎหมายพ.ร.บ.พระธรรมนูญศาลทหารที่กำหนดให้อัยการศาลทหารเท่านั้นเป็นผู้ที่จะฟ้องคดีต่อศาลทหารได้ เมื่อ DSI ส่งสำนวนให้อัยการศาลทหารแล้ว ต่อมาอัยการศาลทหารมีคำสั่งไม่ฟ้องโดยให้เหตุผลว่า</p><p>“คดีนี้ไม่ปรากฏว่ามีประจักษ์พยาน พยานพฤติเหตุแวดล้อม หรือพยานหลักฐานอื่นใด ที่ยืนยันได้ว่าผู้ต้องหาทั้งแปดกระทำผิดดังกล่าว ดังนั้น ทางคดีจึงไม่มีพยานหลักฐานพอรับฟังได้ว่าผู้ต้องหาทั้งแปดกระทำความผิดร่วมกันฆ่าผู้อื่น ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288,83 จึงสั่งไม่ฟ้องผู้ต้องหาทั้งแปด”&nbsp;</p><div class="more-story"><p><strong>เรื่องที่เกี่ยวข้อง</strong></p><ul><li data-list-item-id="ea0f14e7bd96c38d7a014bad991061041"><a href="https://prachatai.com/journal/2020/11/90617">รวมทุกความตีบตัน: 10 ปีคดีคนตายจากการสลายชุมนุมปี 53 ไปถึงไหน</a></li></ul></div><h2>คสช. ดึงเบรค?</h2><p>“หลังจากรัฐประหารปี 57 แล้วความคืบหน้าของคดีก็ถือว่าแทบจะหยุดไปเลย จากที่เราติดตามข้อมูลก็มีการสั่งไม่ฟ้อง ยุติเรื่อง คดีที่ส่งไปศาลทหารก็สั่งไม่ฟ้อง หลังจากการยึดอำนาจคดีที่เกี่ยวกับการสลายชุมนุมปี 53 ไม่ว่าจะเรื่องของการไต่สวนการตายในส่วนที่ยังไม่มีการไต่สวนก็ไม่มีการไต่สวนเลย”&nbsp;</p><p>เป็นคำตอบของ ทนายโชคชัยเมื่อถูกถามว่ามีการติดต่อจากทางเจ้าหน้าตำรวจ DSI หรืออัยการบ้างหรือไม่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไปจนถึงการดำเนินการฟ้องคดีเองก็ศาลก็ไม่รับฟ้อง</p><p>เป็นเรื่องที่ต้องเน้นย้ำว่า คดีไต่สวนการตายทั้ง 31 ศพที่ DSI ทำสำนวนส่งอัยการให้ยื่นคำร้องให้ศาลเริ่มไต่สวนการตายเพราะเห็นว่าเป็นการตายที่เกิดขึ้นจากเจ้าหน้าที่ทหารนั้น ล้วนเกิดขึ้นก่อนคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.) ซึ่งนำโดยพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชาจะทำรัฐประหาร 2557 ทั้งหมด&nbsp;&nbsp;</p><p>กระบวนการไต่สวนการตายค่อยๆ ทยอยเข้าสู่ขั้นตอนไต่สวนการตายมาตั้งแต่ปี 2555 เท่ากับว่าในช่วงเวลา 2 ปีมีคดีของผู้เสียชีวิตเข้าสู่ขั้นตอนแรกก่อนฟ้องหาคนทำผิดเฉลี่ยปีละ 15 ราย ถึงจะไม่นับได้ว่าเร็วแต่ก็เห็นความคืบหน้าได้เรื่อยๆ เพราะในช่วงเวลานั้นก็จะมีรายงานข่าวการสืบพยานในคดีไต่สวนการตายอยู่เนืองๆ โดยประชาไทเอง และข่าวสดในเครือมติชนที่ไปติดตามในศาลอย่างต่อเนื่อง</p><p>“ผมถูกเรียกเข้าไปในค่ายทหารแห่งหนึ่งในถนนราชดำเนิน คนที่เรียกผมเข้าไป อาจไม่ควรต้องถูกเปิดเผยชื่อ แต่เป็นทหารชั้นผู้ใหญ่มาก และเกี่ยวข้องกับการปฏิวัติ และว่า ธาริต อย่าดำเนินคดีเรื่อง 99 ศพ ถ้าไม่ฟังกัน พวกอั้วปฏิวัติ ผมจะทำอย่างไร ในเมื่อศาลได้ชี้มาว่าการตาย มันเกิดจากทหารใช้อาวุธสงคราม มีการสั่งการต่างๆ ถ้าผมไม่ทำ ก็อยู่ไม่ได้ คนอื่นก็ต้องทำ เป็นเรื่องหลีกเลี่ยงไม่ได้ และไม่ได้ตามลำพัง ทำเป็นคณะกรรมการสอบสวน มีตำรวจร่วม อัยการร่วม”&nbsp;</p><p><a href="https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_693549">ธาริต เพ็งดิษฐ์ อดีตอธิบดี DSI แถลงข่าว</a>ไว้เพียง 2 วัน<a href="https://www.bbc.com/thai/articles/c4n35z087e5o">ก่อนที่ศาลฎีกาจะพิพากษาจำคุกเขา 2 ปี ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยไม่สุจริตมีเจตนากลั่นแกล้ง</a>ให้ผู้อื่นรับโทษอาญาตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157 และมาตรา 200 เพราะ DSI ไปฟ้องดำเนินคดีอาญากับอภิสิทธิ์และสุเทพต่อศาลอาญาในข้อหาก่อและใช้ให้ฆ่าผู้อื่น ซึ่งเป็นผลต่อเนื่องมาจากที่ศาลยุติธรรมยกฟ้องอภิสิทธิ์และสุเทพทั้ง 3 ศาลและชี้ว่าคดีนี้ต้องเป็นคดีของ ป.ป.ช.ไต่สวนส่งฟ้องศาลฎีกาแผนคดีอาญานักการเมืองฯ</p><p>ธาริตกล่าวด้วยว่าเขาถูกขู่ว่าหลังการรัฐประหารจะถูกย้ายคนแรก และคำขู่นั้นต่อมาก็เกิดขึ้นจริงตัวเขาเองก็ถูกปลดหลัง คสช.ทำรัฐประหารเพียง 24 ชั่วโมงพร้อมกับ อรรถพล ใหญ่สว่างอดีตอัยการสูงสุดซึ่งรับผิดชอบคดีผู้เสียชีวิตจากการสลายชุมนุมเช่นกัน และเขาเชื่อว่านี่คือเหตุสำคัญของการปฏิวัติ</p><p>การเปิดเผยของอดีตอธิบดี DSI ที่มีตำแหน่งอยู่ในช่วงจังหวะที่คดีไต่สวนการตายของผู้ชุมนุมคืบหน้าไปได้เรื่อยๆ เป็นเหมือนการทิ้งระเบิดเอาไว้ก่อนตัวเองจะติดคุกเพราะคดีที่ตัวเองทำ แม้เรื่องนี้อาจจะถูกมองได้หลายมุมว่าเปิดเผยความจริงเพื่อทิ้งทวนก่อนต้องติดคุกเพื่อยืนยันความบริสุทธิ์ในการปฏิบัติหน้าที่ หรือจะมองว่าเป็นการเอาตัวรอดทางการเมืองก็ได้ เพราะเรื่องในค่ายทหารนั้นก็มีเพียงตัวเขาเองกับนายทหารที่เขาได้คุยเท่านั้นที่จะยืนยันได้ว่ามีการข่มขู่จริง</p><p>แต่เรื่องนี้คงฟังดูไม่มีน้ำหนักนัก ถ้าชื่อหัวหน้าคณะรัฐประหารไม่ได้ชื่อ&nbsp;<a href="https://prachatai.com/journal/2020/05/87872">พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่เคยนั่งในกรรมการ ศอฉ.เมื่อปี 2553</a> ในฐานะรอง ผบ.ทบ. และนายทหารหลายคนที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการช่วงเม.ย.-พ.ค. 2553 ต่างเติบโตในหน้าที่การงานมาเรื่อยๆ อย่าง พ.อ.อภิรัชต์ คงสมพงษ์ ผู้บังคับการกรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ (ร.11รอ.) ที่เกษียณในตำแหน่ง ผบ.ทบ. เป็นต้น</p><h2>ยังเหลือความหวังหรือไม่?</h2><p>ผ่านมา 16 ปี คำถามนี้คงเป็นคำถามที่ยากจะถามกับญาติผู้เสียชีวิต เพราะเป็นคำถามเดิมซ้ำๆ ที่พวกเขาคงต้องตอบกันทุกปี(ส่วนคนถามก็คงกระดากปากที่จะถาม) เมื่อถึงงานรำลึกที่เหมือนการนับถอยหลังไปสู่วันที่คดีจะหมดอายุความ โดยที่แต่ละปีไม่เคยมีคำตอบชัดเจนจากหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมหรือรัฐบาลว่าจะจัดการอย่างไรกับคดีเหล่านี้ให้พอเห็นความหวัง</p><p>แต่ช่วงที่ผ่านมาก็มีการเสนอทางออกอยู่บ้างเช่นไปแก้กฎหมายอย่าง พ.ร.ป.ป้องกันและปราบปรามการทุจริตให้ประชาชนฟ้องคดีนักการเมืองเองได้ หรือความพยายามแก้ไข พ.ร.บ.พระธรรมนูญศาลทหารฟ้องทหารที่กระทำความผิดทางอาญาต่อศาลยุติธรรมที่เคยมีการเสนอในสภาจะนับเป็นทางออกหรือไม่?&nbsp;</p><p>โชคชัยเห็นว่าสุดท้ายแล้วแม้จะเคยมีการขับเคลื่อนเรื่องนี้แต่สุดท้ายก็เงียบไป รัฐบาลชุดปัจจุบันก็ไม่ได้มีนโยบายหรือมีการแสดงให้เห็นว่าจะมีการขับเคลื่อนเรื่องนี้ แล้วรัฐบาลชุดนี้ที่อาจจะมีอายุถึง 4 ปีก็ใกล้เคียงกับเวลาที่เหลืออยู่ก่อนคดีจะหมดอายุความ อีกทั้งถ้าดูจากที่ธาริตเคยกล่าวว่าการรัฐประหารเมื่อปี 57 ก็เกิดขึ้นมาเพราะส่วนหนึ่งมีความพยายามหาตัวผู้กระทำความผิดจากการสลายชุมนุม&nbsp;</p><p>ทนายความมองว่าเป็นเรื่องยากมากและไม่ได้มีความหวังเลยที่จะเอาตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษได้ ซึ่งก็มีแต่ว่าครอบครัวผู้เสียชีวิต หรือขบวนการเคลื่อนไหวอย่าง คปช. 53 ของธิดา จะผลักดันรัฐบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรวมถึงสภาผู้แทนราษฎรให้มาติดตามแต่ก็ขึ้นกับว่ารัฐบาลจะให้ความสำคัญแค่ไหน&nbsp;</p><p>“การออกกฎหมายหรือแก้กฎหมายก็ต้องใช้เสียงในสภา แล้วถ้ารัฐบาลให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มีการสั่งการก็พอจะมีหวัง แต่ถ้าไม่ได้ให้ความสำคัญเลยก็คงยาก เพราะผมดูแนวโน้มตั้งแต่เกิดเหตุการณ์มาปัจจุบันก็ 16 ปีแล้วกลายเป็นว่ามีบางช่วงเท่านั้นที่คดีการตายนี้มีการดำเนินการตามกฎหมายเท่านั้น”&nbsp; โชคชัยกล่าว</p><p>อย่างไรก็ตาม เรื่องการแก้ไขกฎหมายสำหรับแกนนำ คปช.53 อย่างธิดากลับมองว่าควรทำให้คดีของเจ้าหน้าที่รัฐอย่างทหาร รวมถึงนักการเมืองอย่างอภิสิทธิ์ต้องกลับมาขึ้นศาลยุติธรรมมากกว่าเหมือนกับประชาชนทั่วไปที่กระทำความผิดอาญา&nbsp;</p><p>นอกจากนั้น ธิดาเห็นว่าการไปเปิดช่องให้ประชาชนฟ้อง ป.ป.ช.เองได้ ก็เป็นการใช้กลไกขององค์กรอิสระที่มักถูกฝ่ายอนุรักษนิยมเอามาใช้จัดการกับนักการเมือง อีกทั้งในคดีที่มีคนเสียชีวิตแต่โทษในคดีความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการก็มีโทษจำคุกเพียง 5 ปีเท่านั้นซึ่งเป็นโทษที่ต่ำกว่าโทษทางอาญา</p><p>ธิดาเสนอว่ามีสิ่งที่ฝ่ายการเมืองจะต้องทำ 3 เรื่อง คือ</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e6838024906612b87077e6397c6367bee">แก้ไขกฎหมายทำให้คดีสลายชุมนุมไม่มีอายุความ</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e8cef43bae7781e2d47ac06928d494ca4">แก้ไขกฎหมายให้ทหารและนักการเมืองที่ทำความผิดอาญาต่อประชาชนขึ้นศาลยุติธรรม</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e835a3ec07b709dfcc58448730a114174">ยอมรับกลไกศาลอาญาระหว่างประเทศ หรือ ICC เฉพาะกรณี</li></ol><blockquote><p>“เกิดในอนาคตมีพรรคการเมืองไปสมคบกับทหารมาปราบปรามประชาชนอีกในอนาคต เขาจะได้กลัวแม้ว่าจะมีองค์กรอิสระอยู่ในมือก็ช่วยไม่ได้ เราก็พยายามผลักดันให้แก้กฎหมายนี้ แม้ว่าจะไม่สำเร็จในเรื่องปี 53 ก็ขอให้มีประโยชน์ในอนาคต” ธิดากล่าว</p></blockquote><h2>เอกสารของ DSI&nbsp; ที่ใช้ชี้แจงต่อ กมธ.การเมืองฯ&nbsp;</h2><p>จากรายชื่อที่ปรากฏในเอกสารพบว่าไม่ปรากฏชื่อของผู้ที่เสียชีวิตในเหตุการณ์ที่นอกกรุงเทพและผู้เสียชีวิตจากผลกระทบของแก๊สน้ำตาได้แก่</p><ul><li data-list-item-id="ec22d416480a788a115768d9543f4e862"><p role="presentation">ขอนแก่น&nbsp;1&nbsp;ราย คือ ทรงศักดิ์ ศรีหนองบัว</p></li><li data-list-item-id="e4bcb0c5fafb0fc9b380f5a00bffc3b58"><p role="presentation">อุดรธานี&nbsp;2&nbsp;ราย คือ อภิชาติ ระชีวะ&nbsp;&nbsp;และ เพิน วงศ์มา</p></li><li data-list-item-id="e573d47ac1228b28172297f1340d66b05"><p role="presentation">ผลจากแก๊สน้ำตา คือ อนันท์ ชินสงคราม</p></li></ul><table class="table" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0"><tbody><tr><td><p class="text-align-center">ลำดับ</p></td><td><p class="text-align-center">รายชื่อผู้เสียชีวิต</p></td><td><p class="text-align-center">ผลชันสูตร</p></td><td><p class="text-align-center">ผลคดี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">1</p></td><td><p class="text-align-center">ชาติชาย ชาเหลา</p></td><td rowspan="11"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรค&nbsp;3&nbsp;โดยวิถีการตายมาจากฝั่งหรือแนวทหาร</p></td><td rowspan="11"><p class="text-align-center">งดการสอบสวน ส่งอัยการแล้ว อัยการให้งดการสอบสวน และให้สืบสวนในอายุความ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">2</p></td><td><p class="text-align-center">ฟาบิโอ โปเลงกี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">3</p></td><td><p class="text-align-center">จรูญ ฉายแม้น</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">4</p></td><td><p class="text-align-center">สยาม วัฒนนุกูล</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">5</p></td><td><p class="text-align-center">ถวิล คำมูล</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">6</p></td><td><p class="text-align-center">นรินทร์ ศรีชมพู</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">7</p></td><td><p class="text-align-center">เกรียงไกร คำน้อย</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">8</p></td><td><p class="text-align-center">พลทหารณรงค์ฤทธิ์ สาละ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">9</p></td><td><p class="text-align-center">ชาญณรงค์ พลศรีลา</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">10</p></td><td><p class="text-align-center">ด.ช.คุณากร ศรีสุวรรณ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">11</p></td><td><p class="text-align-center">พัน คำกอง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">12</p></td><td><p class="text-align-center">รพ สุขสถิตย์</p></td><td rowspan="6"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรค&nbsp;3&nbsp;โดยวิถีการตายมาจากฝั่งหรือแนวทหาร</p></td><td rowspan="6"><p class="text-align-center">สั่งไม่ฟ้องส่งอัยการทหาร อัยการทหารมีคำสั่งไม่ฟ้อง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">13</p></td><td><p class="text-align-center">อัฐชัย ชุมจันทร์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">14</p></td><td><p class="text-align-center">กมนเกด อัคฮาด</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">15</p></td><td><p class="text-align-center">มงคล เข็มทอง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">16</p></td><td><p class="text-align-center">สุวัน ศรีรักษา</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">17</p></td><td><p class="text-align-center">อัตรเดช ขันแก้ว</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">18</p></td><td><p class="text-align-center">บุญมี เริ่มสุข</p></td><td rowspan="14"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรค&nbsp;3&nbsp;โดยวิถีการตายมาจากฝั่งหรือแนวทหาร</p></td><td rowspan="14"><p class="text-align-center">งดการสอบสวน ส่งอัยการแล้ว อัยการให้งดการสอบสวน และให้สืบสวนในอายุความ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">19</p></td><td><p class="text-align-center">มานะ อาจราญ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">20</p></td><td><p class="text-align-center">จ.อ.พงศ์ชลิต พิทยานนท์กาญจน์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">21</p></td><td><p class="text-align-center">ประจวบ ศิลาพันธ์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">22</p></td><td><p class="text-align-center">สมศักดิ์ ศิลารักษ์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">23</p></td><td><p class="text-align-center">ปิยะพงษ์ กิตติวงศ์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">24</p></td><td><p class="text-align-center">สมชาย พระสุพรรณ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">25</p></td><td><p class="text-align-center">มานะ แสนประเสริฐศรี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">26</p></td><td><p class="text-align-center">พรสวรรค์ นาคะไชย</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">27</p></td><td><p class="text-align-center">ประจวบ ประจวบสุข</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">28</p></td><td><p class="text-align-center">เกียรติคุณ ฉัตร์วีระ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">29</p></td><td><p class="text-align-center">ฐานุทัศน์ อัศวสิริมั่นคง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">30</p></td><td><p class="text-align-center">ทศชัย เมฆงามฟ้า</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">31</p></td><td><p class="text-align-center">ผู้ตายไม่ทราบชื่อ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">32</p></td><td><p class="text-align-center">ฮิโรยูกิ มุราโมโต้ (Hiroyuki Muramoto)</p></td><td rowspan="40"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรคแรก</p></td><td rowspan="40"><p class="text-align-center">งดการสอบสวน ส่งอัยการแล้ว อัยการให้งดการสอบสวน และให้สืบสวนในอายุความ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">33</p></td><td><p class="text-align-center">วสันต์ ภู่ทอง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">34</p></td><td><p class="text-align-center">มนต์ชัย แซ่จอง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">35</p></td><td><p class="text-align-center">ยุทธนา ทองเจริญพูลพร</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">36</p></td><td><p class="text-align-center">คนึง ฉัตรเท</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">37</p></td><td><p class="text-align-center">นภพล เผ่าพนัส</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">38</p></td><td><p class="text-align-center">สมศักดิ์ แก้วสาร</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">39</p></td><td><p class="text-align-center">พล.ต.ขัตติยะ สวัสดิผล</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">40</p></td><td><p class="text-align-center">อินแปลง เทศวงศ์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">41</p></td><td><p class="text-align-center">เสน่ห์ นิลเหลือง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">42</p></td><td><p class="text-align-center">ชัยยันต์ วรรณจักร</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">43</p></td><td><p class="text-align-center">บุญทิ้ง ปานศิลา</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">44</p></td><td><p class="text-align-center">มนูญ ท่าลาด</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">45</p></td><td><p class="text-align-center">กิตติพันธ์ ขันทอง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">46</p></td><td><p class="text-align-center">สรไกร ศรีเมืองนุ่น</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">47</p></td><td><p class="text-align-center">ทิพเนตร เจียมพล</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">48</p></td><td><p class="text-align-center">สุภชีพ จุลทัศน์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">49</p></td><td><p class="text-align-center">วารินทร์ วงศ์สนิท</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">50</p></td><td><p class="text-align-center">สันธะนา สรรพศรี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">51</p></td><td><p class="text-align-center">ธันวา วงศ์ศิริ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">52</p></td><td><p class="text-align-center">อำพล ชื่นศรี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">53</p></td><td><p class="text-align-center">สมาพันธ์ ศรีเทพ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">54</p></td><td><p class="text-align-center">อุทัย อรอินทร์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">55</p></td><td><p class="text-align-center">เกรียงไกร เลื่อนไธสง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">56</p></td><td><p class="text-align-center">วงศกร แปลงศรี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">57</p></td><td><p class="text-align-center">เฉลียว ดีรื่นรัมย์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">58</p></td><td><p class="text-align-center">สุพจน์ ยะทิมา</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">59</p></td><td><p class="text-align-center">ธนากร ปิยะผลดิเรก</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">60</p></td><td><p class="text-align-center">สมพาน หลวงชม</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">61</p></td><td><p class="text-align-center">มูฮัมหมัด อารี (ออง ละวิน)</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">62</p></td><td><p class="text-align-center">ธนโชต์ ชุ่มเย็น</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">63</p></td><td><p class="text-align-center">ส.อ.อนุสิทธิ์ จันทร์แสนตอ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">64</p></td><td><p class="text-align-center">ปรัชญา แซ่โคว้</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">65</p></td><td><p class="text-align-center">วาสินี เทพปาน</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">66</p></td><td><p class="text-align-center">เยื้อน โพธิ์ทองคำ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">67</p></td><td><p class="text-align-center">สมัย ทัดแก้ว</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">68</p></td><td><p class="text-align-center">เหิน อ่อนสา</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">69</p></td><td><p class="text-align-center">สุพรรณ์ ทุมทอง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">70</p></td><td><p class="text-align-center">วุฒิชัย วราห์คำ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">71</p></td><td><p class="text-align-center">ประจวบ เจริญทิม</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">72</p></td><td><p class="text-align-center">สวาท วางาม</p></td><td rowspan="9"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรคแรก</p></td><td rowspan="9"><p class="text-align-center">สั่งไม่ฟ้องส่งอัยการ อัยการมีความเห็นสั่งไม่ฟ้อง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">73</p></td><td><p class="text-align-center">ธวัฒนะชัย กลัดสุข</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">74</p></td><td><p class="text-align-center">อำพน ตติยรัตน์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">75</p></td><td><p class="text-align-center">ไพรศล ทิพย์ลม</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">76</p></td><td><p class="text-align-center">สมิง แตงเพชร</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">77</p></td><td><p class="text-align-center">บุญธรรม ทองผุย</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">78</p></td><td><p class="text-align-center">เทอดศักด์ ฟุ้งกลิ่นจันทร์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">79</p></td><td><p class="text-align-center">อนันต์ สิริกุลวาณิชย์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">80</p></td><td><p class="text-align-center">บุญจันทร์ ไหมประเสริฐ</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">81</p></td><td><p class="text-align-center">ส.ต.ท.กาณต์นุพัฒน์ เลิศจันทร์เพ็ญ</p></td><td rowspan="2"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรคแรก</p></td><td rowspan="2"><p class="text-align-center">สั่งไม่ฟ้อง เนื่องจากผู้ต้องหาถึงแก่ความตาย</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">82</p></td><td><p class="text-align-center">ส.อ.อนุพนธ์ หอมมาลี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">83</p></td><td><p class="text-align-center">ธัญนันท์ แถบทอง</p></td><td rowspan="6"><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรคแรก</p></td><td rowspan="6"><p class="text-align-center">ยกฟ้อง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">84</p></td><td><p class="text-align-center">จ.ส.ต.วิทยา พรมสำลี</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">85</p></td><td><p class="text-align-center">พลทหาร ภูริวัฒน์ ประพันธ์</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">86</p></td><td><p class="text-align-center">พลทหาร อนุพงษ์ เมืองราพัน</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">87</p></td><td><p class="text-align-center">พ.อ.ร่มเกล้า ธุวธรรม</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">88</p></td><td><p class="text-align-center">พลทหารสิงหา อ่อนทรง</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center">89</p></td><td><p class="text-align-center">กิตติพงษ์ สมสุข(เสียชีวิตจากเหตุไฟไหม้ห้างเซนทรัลเวิลด์)</p></td><td><p class="text-align-center">มีการชันสูตรศพตาม ป.วิอาญา มาตรา&nbsp;150&nbsp;วรรคแรก</p></td><td><p class="text-align-center">ศาลชั้นต้น : ลงโทษจำเลยที่&nbsp;1&nbsp;ข้อหาฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉิน จำคุก&nbsp;9&nbsp;เดือน ยกฟ้องจำเลยที่&nbsp;2</p><p class="text-align-center">ศาลอุทธรณ์ : ยืนยันตามศาลชั้นต้น</p><p class="text-align-center">ศาลเยาวชน : ยกฟ้องจำเลยที่&nbsp;3-4</p></td></tr></tbody></table><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p><strong>ที่มา</strong> : รายงานข้อมูลเกี่ยวกับการสลายการชุมนุมในเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2553 ของกรมสอบสวนคดีพิเศษใช้ชี้แจงคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ข้อมูล ณ วันที่ 1 ต.ค.2567</p><p>&nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th">รายงานพิเศษ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%AA%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1" hreflang="th">คดีสลายการชุมนุม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%AA%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%B5-2553" hreflang="th">คดีสลายการชุมนุมปี 2553</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9B%E0%B9%84%E0%B8%95%E0%B8%A2%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%9C%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3" hreflang="th">แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%82%E0%B8%8A%E0%B8%84%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B8%A2-%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B9%89%E0%B8%A7" hreflang="th">โชคชัย อ่างแก้ว</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%B2-%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90" hreflang="th">ธิดา ถาวรเศรษฐ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B9%8C-%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%A5%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">เสน่ห์ นิลเหลือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C-%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E" hreflang="th">สมาพันธ์ ศรีเทพ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%A0%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%9E-%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%A8%E0%B8%99%E0%B9%8C" hreflang="th">สุภชีพ จุลทัศน์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%A0%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B9%8C-%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%8A%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B0" hreflang="th">อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E-%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93" hreflang="th">สุเทพ เทือกสุบรรณ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%98%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B8%A2-%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5" hreflang="th">ธงชัย เสนามนตรี</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/19%E0%B8%9E%E0%B8%A4%E0%B8%A9%E0%B8%A0%E0%B8%B253" hreflang="th">19พฤษภา53</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B8%E0%B8%92%E0%B8%B4-%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B9%8C" hreflang="th">สรวุฒิ วงศ์ศรานนท์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B2-%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5" hreflang="th">ชนิสรา ริมธีระกุล</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 19 May 2026 04:19:38 +0000 Pazzle 117414 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117414#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117404 <span>Hannah Arendt และกำเนิดระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ | หมายเหตุประเพทไทย EP.627</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-05-17T19:39:51+07:00" title="Sunday, May 17, 2026 - 19:39">Sun, 2026-05-17 - 19:39</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="720" height="415" src="https://www.youtube.com/embed/_CJzy_M3lAQ?si=CmgfYyPX7Hpl4Tt9" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p>หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี และชานันท์ ยอดหงษ์ ชวนอ่านหนังสือสำคัญของฮันนาห์ อาเรนต์ (Hannah Arendt) เรื่อง The Origins of Totalitarianism หรือ กำเนิดระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ ผลงานคลาสสิกชิ้นสำคัญทางทฤษฎีการเมืองที่ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1951 และกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้งหลังชัยชนะของโดนัลด์ ทรัมป์ ในการเลือกตั้งสหรัฐฯ ปี 2559 ท่ามกลางความสับสนของผู้คนต่อความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในสังคมอเมริกัน</p><p>อาเรนต์เป็นนักคิดการเมืองชาวเยอรมันเชื้อสายยิว ผู้เผชิญภัยคุกคามจากลัทธินาซีและต้องลี้ภัยไปสหรัฐอเมริกาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เธอเขียนผลงานสำคัญจำนวนมาก เช่น The Human Condition, Eichmann in Jerusalem, On Revolution และ On Violence โดยเฉพาะ The Origins of Totalitarianism ที่พยายามทำความเข้าใจลัทธินาซีและลัทธิสตาลินในฐานะปรากฏการณ์การเมืองรูปแบบใหม่ของศตวรรษที่ 20</p><p>หนังสือเล่มนี้แบ่งออกเป็นสามส่วน ได้แก่ ลัทธิต่อต้านชาวยิว ลัทธิจักรวรรดินิยม และลัทธิเผด็จการเบ็ดเสร็จ โดย Arendt ไม่ได้เสนอประวัติศาสตร์แบบเหตุและผลอย่างตรงไปตรงมา แต่พยายามสำรวจ “องค์ประกอบ” ทางความคิด สังคม และการปฏิบัติ ที่ค่อย ๆ บรรจบกันจนทำให้ระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จกลายเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ในประวัติศาสตร์</p><p>สำหรับอาเรนต์ ระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จไม่ใช่เผด็จการทั่วไป แต่เป็นรูปแบบการปกครองใหม่ที่มุ่งควบคุมมนุษย์ทั้งภายนอกและภายใน ทำลายความเป็นปัจเจก ความหลากหลาย และความสามารถของมนุษย์ในการริเริ่มสิ่งใหม่ พร้อมเปลี่ยนมนุษย์ให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการอุดมการณ์ที่อ้างความจริงสูงสุด ไม่ว่าจะเป็น “กฎของธรรมชาติ” ในลัทธินาซี หรือ “กฎของประวัติศาสตร์” ในลัทธิสตาลิน</p><p>อีกประเด็นสำคัญคือบทบาทของ “ความหวาดกลัว” และ “อุดมการณ์” ซึ่งเป็นหัวใจของระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ ความหวาดกลัวไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือควบคุมผู้คน แต่ทำหน้าที่ทำให้อุดมการณ์กลายเป็นความจริง ขณะที่อุดมการณ์แบบเบ็ดเสร็จเสนอคำอธิบายโลกทั้งหมดจากสมมติฐานเดียว จนทำให้มนุษย์ละทิ้งเสรีภาพในการคิด และยอมผูกตัวเองไว้กับตรรกะของขบวนการ</p><p>และอีกเงื่อนไขสำคัญก็คือ loneliness หรือความโดดเดี่ยว ที่ทำให้มวลชนจำนวนมากเปิดรับระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ เมื่อผู้คนรู้สึกไร้บ้าน ไร้ราก ไร้ความหมาย และไม่เป็นส่วนหนึ่งของโลก อุดมการณ์แบบเบ็ดเสร็จจึงเข้ามามอบคำอธิบาย อัตลักษณ์ และเป้าหมายใหม่ให้ชีวิต โดยอาเรนต์ย้ำเตือนว่า ตราบใดที่โลกยังผลิตความโดดเดี่ยวและความไร้ความหมาย ระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จก็ยังสามารถกลับมาเกิดขึ้นได้เสมอ</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55270191012_887eeeda9d_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">วัฒนธรรม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2" hreflang="th">การศึกษา</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th">หมายเหตุประเพทไทย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/hannah-arendt" hreflang="th">Hannah Arendt</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%8A%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">ปรัชญาการเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B9%80%E0%B8%9C%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3" hreflang="th">ระบอบเผด็จการ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD" hreflang="th">หนังสือ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sun, 17 May 2026 12:39:51 +0000 user8 117404 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117404#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117378 <span>ร่างกฎหมายค้างเก่าร่วงเพียบ 'ครม.อนุทิน' ให้ไปต่อ 34 ฉบับ ไร้เงาร่างแก้ รธน.</span> <span><span>XmasUser</span></span> <span><time datetime="2026-05-14T23:14:26+07:00" title="Thursday, May 14, 2026 - 23:14">Thu, 2026-05-14 - 23:14</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>15 พ.ค. 2569 นี้ ร่วมจับตาการประชุมร่วมรัฐสภาจะพิจารณาร่างกฎหมายเก่าตกค้างจากสภาฯ ชุดที่แล้ว หลัง ครม.อนุทิน 2 ได้มีมติยืนยันไว้รวม 34 ฉบับ</p><p>สำหรับร่างกฎหมายที่ค้างทั้งในสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีทั้งหมด 116 ฉบับ ในจำนวนนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ ทั้งร่างแก้ไขเพื่อยกร่างใหม่ และร่างแก้ไขรายมาตรารวมแล้ว 23 ฉบับ มีกฎหมายระดับ พ.ร.ป.อีก 1 ฉบับเกี่ยวกับ ป.ป.ช. (เสนอโดยก่อแก้ว พิกุลทอง กับคณะ) นอกจากนั้นเป็นกฎหมายอื่นๆ ในระดับ พ.ร.บ.</p><p>ทั้งหมดนี้ได้ 'ไปต่อ' แค่ 34 ฉบับ หรือ 29.3% เท่านั้น และ ‘ตกไป’ 82 ฉบับ…. คำถามคือมีฉบับสำคัญอันไหนตกไปบ้าง&nbsp;</p><p>เบื้องต้น ชวนมาทำความเข้าใจก่อนว่าเมื่อมีการยุบสภาฯ ร่างกฎหมายที่กำลังพิจารณาอยู่ ไม่ว่าจะอยู่ในชั้นพิจารณาไหนก็ตาม ทั้งบรรจุวาระ 1, ชั้นกรรมาธิการ, วาระ 2 สภาผู้แทนราษฎร หรือในชั้นใดๆ ของวุฒิสภาก็จะเป็นอันตกไปด้วยทั้งหมด หนทางเดียวที่จะไปต่อได้คือรัฐบาลใหม่ โดย ครม.จะต้องมีมติว่าจะให้ร่างกฎหมายไหนไปต่อบ้างและส่งเรื่องให้ประธานสภาภายใน 60 วันหลังประชุมสภาครั้งแรก จากนั้นฉบับใดค้างอยู่จุดไหน ก็จะไปต่อจากจุดนั้น&nbsp;</p><p>ประชาไทรวม ‘ความน่าเสียดาย’ โดยหยิบยกฉบับสำคัญๆ ที่ไม่ได้ไปต่อ ดังนี้&nbsp;</p><h2>1. ไม่มีร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ วนไป 'นับหนึ่งใหม่'&nbsp;</h2><p>ครม.อนุทิน ไม่ยืนยันร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่พรรคภูมิใจไทยเองก็เป็นผู้เสนอ และเป็นร่างหลักในการพิจารณารอบที่แล้ว</p><p>ถ้าจำกันได้ พรรคภูมิใจไทยทำ MoA กับพรรคประชาชน ได้เป็นรัฐบาล ก็เพราะรับปากดันเรื่องรัฐธรรมนูญใหม่ ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญที่ผ่านสภาผู้แทนราษฎรยุคอนุทิน1 ไปจนถึงวาระ 2 ก็เป็นร่างที่พรรคภูมิใจไทยวางกรอบไว้เองทั้งนั้น โดยวางเงื่อนไขห้ามแตะหมวด 1-2 เป็นที่เรียบร้อย ส่วนของที่มาสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ศาลรัฐธรรมนูญก็วินิจฉัยไปแล้วว่า "ไม่ให้มาจากการเลือกตั้ง" ทำให้สภาโหวตกันให้ใช้<a href="https://www.ilaw.or.th/articles/56307">สูตร 20 หยิบ 1</a> ของพรรคประชาชน โดยร่างนี้กำลังพิจารณากันอยู่ แต่ปรากฏว่ามีการยุบสภาเสียก่อนจะพิจารณาแล้วเสร็จ</p><p>มาถึงจุดนี้เมื่อ ครม.ไม่มีมติยืนยันร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญนี้เพื่อดันต่อ ก็แปลว่าที่ลากถูลู่ถูกังกันมายาวนานนั้นตกไป เหลือเพียงอย่างเดียวที่ได้มาเป็นหลักฐานอันมั่นคง นั่นคือ 21.6 ล้านเสียงที่เห็นชอบให้มีรัฐธรรมนูญใหม่ (คิดเป็น 58.64%) ผ่านการทำประชามติที่ผ่านมา&nbsp;</p><p>หากฟังเสียงจากภาคประชาสังคม ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ จาก iLaw หนึ่งในหัวเรี่ยวหัวแรงผู้ผลักดันการยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ดูเหมือนเขาไม่ติดใจนัก เพราะร่างที่อยู่ในชั้น สว.ก็ดูจะบิดเบี้ยวขึ้นเรื่อยๆ&nbsp;</p><p>"ร่างฉบับเก่าไม่ติดใจ ช่างมัน สิ่งที่อยากได้วันนี้คือ รัฐบาลใหม่ช่วยแถลงโรดแมปโดยด่วน ว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะเดินหน้ายังไง เมื่อไหร่จะเสนอร่าง เมื่อไหร่จะพิจารณา เมื่อไหร่จะมีประชามติครั้งที่ 2 เมื่อไหร่จะเลือกคนร่างฉบับใหม่ เมื่อไหร่จะมีประชามติครั้งที่ 3 ถ้าแถลงมาชัดเจน แล้วมันจะช้าบ้างก็ไม่เป็นไรครับถ้าไม่แถลงอะไรออกมาเลยก็คือไม่จริงใจที่จะเดินหน้าทำตามผลประชามติ” ยิ่งชีพโพสต์ในเฟซบุ๊กหลังนักข่าวโทรสอบถามกันหนาหูเรื่อง ครม.ไม่ดันร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ"&nbsp;</p><p>ในทางรูปธรรม แปลว่าจะต้องเริ่มต้นกระบวนการกันใหม่ หรือ ‘นับหนึ่งใหม่’ โดยจะต้องมีการเสนอญัตติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ เพื่อให้รัฐสภาเริ่มต้นพิจารณากันตั้งแต่วาระแรก โดยญัตติขอแก้ไขรัฐธรรมนูญมาได้จากหลายทาง คือ&nbsp;</p><ul><li data-list-item-id="e3e294c8efcf2d399069b8548c7c84ed0">คณะรัฐมนตรี (ครม.)</li><li data-list-item-id="ef942a1a98a33a0b0f319b07b13de3392">สส. ไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 (ไม่น้อยกว่า 100 คน)</li><li data-list-item-id="eeed4cd17f8776cb7293f1e8fa1243453">สส. และสว. รวมกัน ไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 (ไม่น้อยกว่า 140 คน)</li><li data-list-item-id="eb8dbf209bdef9bacabeae3c8f9899b5b">ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจํานวนไม่น้อยกว่า 50,000 คน</li></ul><h2>2. ไม่มีร่างกฎหมายเปิดข้อมูลเคลื่อนย้ายสารพิษ ฝีใกล้ระเบิด&nbsp;</h2><p>ร่าง พ.ร.บ.การรายงานและเปิดเผยข้อมูลการปล่อยและเคลื่อนย้ายสารมลพิษ (PRTR) เป็นกฎหมายชื่อยากๆ แต่สำคัญมากกับสถานการณ์ตอนนี้ที่หลายจังหวัดมีปัญหาสารพิษจากขยะอุตสาหกรรมกระจายในชั้นดินไม่รู้เท่าไรต่อเท่าไร&nbsp;</p><p>กฎหมายดังกล่าวเกิดจากการเข้าชื่อของประชาชน 12,000 รายชื่อ และผ่านวาระ 1 ในสภาผู้แทนราษฎรแบบเอกฉันท์ไปแล้ว&nbsp;ในชั้นกรรมาธิการหลายฝ่ายก็ร่วมกันปรับแก้จนได้ร่างกฎหมายที่สมบูรณ์พร้อมเข้าสู่การพิจารณารายมาตราในวาระ 2 แล้วด้วย แต่สะดุดเมื่อยุบสภาเสียก่อน&nbsp;</p><p>มูลนิธิบูรณะนิเวศ สรุปความสำคัญของกฎหมายนี้ว่า มันเป็นกลไกสำคัญที่กำหนดให้โรงงานและสถานประกอบการรายงานข้อมูลการปล่อยมลพิษและการเคลื่อนย้ายสารอันตรายต่อหน่วยงานรัฐ พร้อมเผยแพร่สู่สาธารณะอย่างโปร่งใส ทำให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้ว่ามีสารมลพิษชนิดใดถูกปล่อยออกมา ปริมาณเท่าใดต่อปี และกากอันตรายถูกเคลื่อนย้ายไปที่ใดและจัดการอย่างไร ข้อมูลนี้ช่วยให้หน่วยงานรัฐสามารถวางแผนป้องกันและแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่ประชาชนสามารถเตรียมการป้องกันตนเอง และร่วมเฝ้าระวังมลพิษได้&nbsp;</p><h2>3.ไม่มี 2 ร่างกฎหมายแรงงาน 'เพิ่มเวลาพักผ่อน-ลาดูใจ'</h2><p>3.1&nbsp;ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับเพิ่มวันลา ใช้ชีวิต เสนอโดย จรัส คุ้มไข่น้ำ สส.พรรคประชาชน และคณะ ผ่านชั้นกรรมาธิการ สภาผู้แทนราษฎรแล้วเรียบร้อย เตรียมเข้าสู่วาระ 2 แต่เจอยุบสภาเสียก่อน</p><p>สาระสำคัญ เช่น&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="ea645326f6d4bc20795912f5dccd851a8">ลดชั่วโมงการทำงาน จากเดิม 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ เหลือ 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ เว้นแต่งานเสี่ยงอันตรายจะไม่เกิน 35 ชั่วโมง</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e55e6aaca97204cb7729ded87e0d2cffa">กำหนดให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างมีวันหยุดประจำสัปดาห์ จากเดิมสัปดาห์หนึ่งไม่น้อยกว่า 1 วัน แก้เป็นสัปดาห์หนึ่งไม่น้อยกว่า 2 วัน โดยวันหยุดประจำสัปดาห์ต้องมีระยะห่างกันไม่เกิน 5 วัน</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e11c82fd20b66d47e8a1082560a56b2ef">กำหนดระยะเวลาการให้สิทธิลูกจ้างหยุดพักผ่อนประจำปี จากเดิมให้ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบ 1 ปี จึงมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงานต่อปี แก้เป็นให้ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบ 180 วัน มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ไม่น้อยกว่า 10 วันทำงานต่อปี</li></ul><p>3.2&nbsp;ร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ฉบับคืนศักิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ขจัดการเลือกปฏิบัติ เสนอโดย วรรณวิภา ไม้สน สส.พรรคประชาชน เสนอสิทธิลาดูแลสมาชิกครอบครัวปีละไม่เกิน 15 วัน แม้สิทธิลา 15 วันอาจยังไม่เพียงพอสำหรับผู้ป่วยเรื้อรัง ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้ป่วยระยะท้าย แต่ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการสร้างระบบสังคมที่ให้ความสำคัญกับการดูแลกันในครอบครัว&nbsp;</p><p>ร่างฉบับดังกล่าวเคยผ่านการพิจารณาวาระ 1 รับหลักการของสภาผู้แทนราษฎรไปแล้ว ก่อนจะมีการยุบสภา&nbsp;</p><h2>4.ร่างกฎหมายอีกหลายฉบับที่ตกไป&nbsp;</h2><h6>ประชาไทคัดเลือกร่างกฎหมายสำคัญๆ ที่อยู่ในชั้นต่างๆ และเป็นอันตกไปแล้ว เนื่องจาก ครม.อนุทิน 2 ไม่มีมติยืนยันต่อสภา&nbsp;<br><br><strong>4.1 อยู่ชั้นกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎรแล้ว แต่ไม่ได้ไปต่อ</strong></h6><ul><li data-list-item-id="e6336ac22a480614996e9bbb2bf0100c1">ร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมแก่ราษฎร ซึ่งได้รับความเสียหายหรือได้รับผลกระทบจากการดำเนินนโยบายของรัฐด้านที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ (หรือนโยบายทวงคืนผืนป่า)&nbsp; (เสนอโดย : ซูการ์โน มะทา กับคณะ , เลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล กับคณะ)</li><li data-list-item-id="eae1fe47e27049e957310337925108a75">ร่าง พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร (เสนอโดยวิโรจน์ ลักขณาอดิศร กับคณะ, เอกราช อุดมอำนวย กับคณะ)</li><li data-list-item-id="e541aa6e3b6f433586f9133797df83107">ร่าง พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ (เสนอโดยวิโรจน์ ลักขณาอดิศร กับคณะ)</li></ul><h6>4.2 กรรมาธิการพิจารณาเสร็จแล้ว บรรจุวาระ 2 สภาผู้แทนราษฎรแล้ว ไม่ได้ไปต่อ</h6><ul><li data-list-item-id="e2d2cc1acfde8d7f9e79203da3a221661">ร่าง พ.ร.บ.อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและแนวหน้าสุขภาพ พ.ศ. (เสนอโดยสรวงศ์ เทียนทอง กับคณะ, อนุทิน ชาญวีรกูล กับคณะ)</li></ul><h6>4.3&nbsp;บรรจุวาระ 1 สภาผู้แทนราษฎรแล้ว แต่ไม่ได้ไปต่อ เช่น</h6><ul><li data-list-item-id="e875aa33c046538b3a00ec5c4029de06b">ร่างพ.ร.บ.บริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน (รังสิมันต์ โรม กับคณะ)</li><li data-list-item-id="e8bcc4fe4ab46258c2daf486408339532">ร่างพ.ร.บ.รับราชการทหาร (พริษฐ์ วัชระสินธุ กับคณะ)</li><li data-list-item-id="e4731287907d16f5f6b73c4749e3381d2">ร่าง พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ (กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ กับคณะ)</li><li data-list-item-id="e69ac6723c630ac69e3527c972e0d9b91">ร่าง พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ (เลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล กับคณะ)&nbsp;</li><li data-list-item-id="e08ecfe49d375adc22f50b2544efb54d6">ร่างพ.ร.บ.การฌาปนกิจสงเคราะห์ (อิศร เพียงเกษ กับคณะ)&nbsp;</li><li data-list-item-id="ece2cba251d51e7353b902e1acb3cab80">ร่าง พ.ร.บ.รับรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพ การแสดงออกทางเพศสภาพ และคุณลักษณะทางเพศ (ณชเล บุญญาภิสมภาร กับปรชะาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 12,400 คน)&nbsp;</li></ul><h2>5.ส่องร่างกฎหมายกฎหมายสำคัญที่ได้ไปต่อ&nbsp;</h2><p>ส่วนกฎหมายที่ได้ไปต่อ 34 ฉบับ หากเราพิจารณาดู จะพบว่าส่วนใหญ่เป็นร่างของ ครม.</p><ul><li data-list-item-id="e32a0f15cdd5efd8c4f374b0b91801fa4">ร่าง พ.ร.บ.ที่คณะรัฐมนตรีเสนอมาถึง 21 ฉบับ&nbsp;</li><li data-list-item-id="ea3d75a4764dbc1dfae5338dc2471d953">ร่าง พ.ร.บ. ที่ สส. ชุดก่อนเสนอ 12 ฉบับ</li><li data-list-item-id="e7a4ea56627de498a373456b9a582ad19">ร่างภาคประชาชน 1 ฉบับ คือ&nbsp;ร่าง พ.ร.บ.ความรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า โดยสารี อ๋องสมหวัง และประชาชน 21,111 คน&nbsp;</li><li data-list-item-id="ed0a5b8b9f087a77df11f1f0029c813b3">กฎหมายสำคัญๆ ที่ได้ไปต่อ ได้แก่ ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ที่มีผู้เสนอถึง 7 เวอร์ชัน ได้แก่&nbsp;<ul><li data-list-item-id="ef36748f0b13d37d434060a2c590a69e0">ครม.</li><li data-list-item-id="ef0273bb03ad22200257f76fbe61b2a06">นางสาวคนึงนิจ&nbsp; ศรีบัวเอี่อม กับประชาชน&nbsp; 22,251 คน</li><li data-list-item-id="ebd9615d434279b8d170698936e23e2c4">นายอนุทิน ชาญวีรกูล กับคณะ</li><li data-list-item-id="ea2f760b99bc07e97fd0deb16be20bd58">นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ กับคณะ</li><li data-list-item-id="eefac499c8d13db6c2d770959e2a5b72c">นางสาวตรีนุช เทียนทอง กับคณะ</li><li data-list-item-id="e8eb50f1680a589a75bab3a62f73081b0">นายร่มธรรม ขำนุรักษ์​ กับคณะ&nbsp;</li><li data-list-item-id="ea34d4deea927a319a3fa7ec80e49b47a">นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร กับคณะ&nbsp;</li></ul></li></ul><p>อีกฉบับคือ ร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมการเมือง ที่ชื่ออีกแบบว่า สร้างเสริมสังคมสันติสุข&nbsp;</p><p>นอกจากนี้ ยังมี ร่าง พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร แต่เป็นเวอร์ชันของ ครม. ไม่ใช่เวอร์ชันของพรรคฝ่ายค้าน รวมถึง ร่าง พ.ร.บ.จัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม เวอร์ชัน ครม. ทั้ง 2 ฉบับ กระทรวงกลาโหมเป็นผู้ส่งหนังสือยืนยันเอง หลังจาก ครม.สอบถามหน่วยงานต่างๆ ว่าจะให้ยืนยันร่างกฎหมายใดบ้าง&nbsp;</p><div class="note-box"><h2 class="text-align-center">กฎหมายที่ ครม.มีมติยืนยันให้พิจารณาต่อ&nbsp;</h2><p class="text-align-center">(เรียงลำดับจากขั้นตอนที่ใกล้สำเร็จมากที่สุด)</p><p><u>วุฒิสภาแก้ไขเพิ่มเติมและส่งคืนให้สภาผู้แทนราษฎร</u></p><p>1.ร่าง พ.ร.บ.อำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตและการให้บริการแก่ประชาชน</p><p><u>กรรมาธิการวุฒิสภาพิจารณาเสร็จแล้ว รอบรรจุเข้าวาระ 2 ของวุฒิสภา</u></p><p>2.ร่าง พ.ร.บ.ล้มละลาย</p><p>3.ร่าง พ.ร.บ.ค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา&nbsp;</p><p>4.ร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์</p><p>5.ร่าง พ.ร.บ.โคนมและผลิตภัณฑ์นม&nbsp;</p><p><u>อยู่ระหว่างการพิจารณาของกรรมาธิการ วุฒิสภา</u></p><p>6.ร่างพ.ร.บ.บริการจัดการเพื่ออากาศสะอาด&nbsp;</p><p>7.ร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข (นิรโทษกรรมทางการเมือง)&nbsp;</p><p>8.ร่าง พ.ร.บ.การเลือกตั้งสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น</p><p><u>เตรียมพิจารณาในวาระ 1 ของวุฒิสภา&nbsp;</u></p><p>9.ร่าง พ.ร.บ.สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล</p><p>10.ร่าง พ.ร.บ.องค์การบริหารส่วนจังหวัด</p><p>11.ร่าง พ.ร.บ.เทศบาล</p><p>12.ร่าง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น&nbsp;</p><p>13.ร่าง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา</p><p><u>กรรมาธิการของสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาเสร็จแล้ว รอพิจาณาวาระ 2</u></p><p>14.ร่าง พ.ร.บ.แข่งขันทางการค้า</p><p><u>กรรมาธิการของสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาเสร็จแล้ว เตรียมรอบรรจุวาระ 2</u></p><p>15.ร่าง พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน&nbsp;</p><p>16.ร่าง พ.ร.บ.ยกเลิกบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่กำหนดความผิดมูลฐานตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน</p><p>17.ร่าง พ.ร.บ.ประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์และวิทยุ</p><p>18.ร่าง พ.ร.บ.จัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม&nbsp;</p><p>19.ร่าง พ.ร.บ.สภาครูและบุคลาการทางการศึกษา</p><p><u>อยู่ระหว่างพิจารณาในกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎร</u></p><p>20. ร่าง พ.ร.บ.ยกเลิกความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค</p><p><u>บรรจะวาระ 1 สภาผู้แทนราษฎรแล้ว</u></p><p>21. ร่าง พ.ร.บ.โอนที่ราชพัสดุเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะในท้องที่ตำบลดงเย็น อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี ให้แก่นางมี รักเสมอวงศ์</p><p>22. ร่าง พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เพื่อสร้างกิจการรถไฟฟ้า โครงการรถไฟฟ้ามหานครสายนัคราพิพัฒน์ ในท้องที่เขตวังทองหลาง เขตบางกะปิ เขตสวนหลวง เขตประเวศ เขตบางนา กรุงเทพมหานาคร และอำเภอบางพลี อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ&nbsp;</p><p>23. ร่าง พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เพื่อสร้างกิการรถไฟฟ้า โครงการรถไฟฟ้าสายสีชมพูช่วงแคราย-มีนบุรีในท้องที่อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี และเขตหลักสี่ เขตบางเขน เขตคันนายาว เขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร</p><p>24. ร่าง พ.ร.ก.กำหนดภาระในอสังหาริมทรัพย์เพื่อกิจการขนส่งมวลชน โครงการรถไฟฟ้าสีชมพู ช่วงแคราย-มีนบุรี ในท้องที่เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร</p><p>25. ร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี</p><p>26. ร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล</p><p>27. ร่าง พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร (ฉบับ ครม.)&nbsp;</p><p>28. ร่าง พ.ร.บ.จัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม</p><p>29. ร่าง พ.ร.บ.หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์</p><p>30. ร่าง พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย</p><p>31. ร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย</p><p>32. ร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญาวิธีพิจารณาความแพ่ง</p><p>33. ร่าง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม</p><p>34. ร่าง พ.ร.บ.ความรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า&nbsp;</p></div><p>&nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th">รายงานพิเศษ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th">แรงงาน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th">คุณภาพชีวิต</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1" hreflang="th">สิ่งแวดล้อม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%99-2" hreflang="th">รัฐบาลอนุทิน 2</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2" hreflang="th">ประชุมรัฐสภา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B9%89%E0%B8%A1%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th">พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/prtr" hreflang="th">PRTR</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B9%89%E0%B9%84%E0%B8%82%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B9%E0%B8%8D" hreflang="th">ร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B9%E0%B8%8D%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3" hreflang="th">พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Thu, 14 May 2026 16:14:26 +0000 XmasUser 117378 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117378#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117353 <span>ส่องร่างแก้ไข พ.ร.บ.ชุมนุม ฉบับ ปชน. เปลี่ยนรัฐจาก 'ควบคุม' เป็น 'ส่งเสริม-คุ้มครอง'</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>รายงาน: ณัฐพล เมฆโสภณ</p><p>ภาพปก และกราฟิกประกอบ : กิตติยา อรอินทร์</p></div> <span><span>XmasUser</span></span> <span><time datetime="2026-05-12T13:21:45+07:00" title="Tuesday, May 12, 2026 - 13:21">Tue, 2026-05-12 - 13:21</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 หนึ่งในกฎหมายที่ผ่านในสมัย คสช. นำโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ช่วงที่ผ่านมาถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่าเป็นกฎหมายที่สร้างอุปสรรค มากกว่าอำนวยความสะดวกให้ใช้สิทธิชุมนุม&nbsp;</p><p>ข้อมูลจาก<a href="https://tlhr2014.com/archives/83355">ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน</a> ที่ทำให้ความปรึกษาและช่วยเหลือทางด้านกฎหมายคดีที่เกี่ยวกับการใช้เสรีภาพการออก ระบุด้วยว่า นับตั้งแต่การชุมนุมคนรุ่นใหม่เมื่อปี 2563 จนถึง เม.ย. 2569 มีผู้ถูกกล่าวหาผิด พ.ร.บ.ชุมนุม อย่างน้อย 202 คน จาก 111 คดี</p><p>ขณะที่โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) รีวิว พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ หลังมาบังคับใช้มาครบ 10 ปี พบปัญหาการบังคับใช้หลายประการ&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e2259c62dccfca7ae0bb759ba8c5f6fc8">ยกตัวอย่าง&nbsp;<a href="https://www.ilaw.or.th/articles/53913">การไต่สวนการเลิกการชุมนุม</a> สามารถกระทำโดยฝ่ายตำรวจฝ่ายเดียว ไม่มีการบัญญัติให้สิทธิผู้ชุมนุมคัดค้านในศาล เพื่อชี้แจงเหตุผลว่าการชุมนุมไม่ผิดกฎหมาย และไม่ควรสั่งเลิกการชุมนุม&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ec860668ee29f84a536e3f67974badd20"><a href="https://www.ilaw.or.th/articles/52502">การแจ้งการชุมนุม</a>&nbsp; ที่เจ้าหน้าที่มักใช้อำนาจสั่ง ‘แก้ไข’ การชุมนุม เพิ่มเงื่อนไขและตีกรอบการชุมนุมต่างๆ นานา จนทำให้ไม่มีคนแจ้งชุมนุมแต่แรก และยอมรับโทษปรับ&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e81d6604066f24822c8271788142474f1">เหมาการกระทำ ผิด พ.ร.บ.ชุมนุม ของผู้ชุมนุมบางคน มาเป็นชนวนเหตุสั่งระงับการชุมนุมทั้งหมด เป็นต้น&nbsp;</li></ul><p>จนกระทั่งเมื่อ 20 เม.ย. 2569&nbsp;<strong>อนุสรณ์ แก้ววิเชียร</strong> สส.เขต 3 นนทบุรี และสมาชิกพรรคประชาชน ได้ยื่น<a href="https://www.parliament.go.th/section77/survey_detail.php?id=540">ร่างแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558&nbsp;</a>ซึ่งตอนนี้กำลังเปิดรับฟังความคิดเห็น ตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญ โดยใช้ระยะเวลา 1 เดือน จนถึง 20 พ.ค. 2569 นี้&nbsp;</p><p>ช่วงระหว่างเปิดรับฟังความคิดเห็น ประชาไท ชวนส่องร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 มีมาตราใดบ้างที่น่าสนใจ พร้อมคุยกับ&nbsp;‘ลูกเกด’ ชลธิชา แจ้งเร็ว&nbsp;อดีต สส.พรรคประชาชน และผู้ผลักดันร่างแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ ซึ่งเธอเน้นย้ำว่าร่างแก้ไขฯ จะมีบทบัญญัติที่รับรองหลักการสำคัญในการใช้เสรีภาพการชุมนุม และพยายามยกระดับความโปร่งใส การตรวจสอบ และความรับผิดรับชอบการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจดูแลการชุมนุมให้มากขึ้น&nbsp;</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55235841178_d27b4c17d9_b.jpg" width="819" height="1024" loading="lazy"><h2>พิจารณาคำสั่งยกเลิกชุมนุม ย้ายจากศาลแพ่งไปศาลปกครอง&nbsp;</h2><p>‘ลูกเกด’&nbsp;เผยว่า สาเหตุหลักที่ทำให้เธอมาผลักดันร่างแก้ไขกฎหมายนี้ เนื่องจากตลอดระยะเวลาตั้งแต่ทำงานภาคประชาสังคมจนมาถึงปัจจุบัน เธอได้ติดตามปัญหาการใช้ พ.ร.บ.ชุมนุมมาโดยตลอด ทั้งในฐานะผู้จัดการชุมนุม เป็นโจทก์ฟ้องตำรวจสลายการชุมนุมหรือปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ไปจนถึงการเป็นพยานในคดีที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายฉบับนี้ จึงเป็นสาเหตุที่เธอเห็นปัญหาของกฎหมายหลายประการ และเมื่อได้เข้ามาทำหน้าที่เป็น สส. จึงอยากผลักดันให้เกิดการแก้ไข</p><p><strong>ชลธิชา&nbsp;</strong>มองว่า ร่างเดิมมีปัญหาทั้งเรื่องตัวบทบัญญัติที่ยังคลุมเครือและการขาดการรับรองหลักการสำคัญๆ การบังคับใช้กฎหมาย และกลไกตรวจสอบถ่วงดุล ยกตัวอย่าง เวลาที่มีการใช้กำลังสลายการชุมนุม เราจะไม่ทราบข้อมูลเลยว่าเจ้าหน้าที่ทำอะไร อย่างไรบ้าง ไม่มีรายงานเผยแพร่ให้ประชาชนได้รับทราบ หรืออำนาจตำรวจสูงมากในการจำกัดสิทธิเสรีภาพการชุมนุม&nbsp;</p><p><strong>ชลธิชา</strong> เผยถึงการยกระดับกลไกการถ่วงดุลของศาล เนื่องจากแต่เดิม พ.ร.บ.ชุมนุม ให้อำนาจศาลแพ่งในการพิจารณาสั่งยุติการชุมนุมที่เข้าข่ายรุนแรง แต่ร่างแก้ไขเพิ่มเติมของพรรคประชาชน จะย้ายอำนาจนี้มาให้ศาลปกครอง เนื่องจากศาลปกครองดูแลเรื่องเจ้าหน้าที่ และคำสั่งทางปกครองอยู่แล้ว ดังนั้น การให้ศาลปกครองเข้ามาดูเรื่องนี้จะตรงจุดมากกว่า</p><p>นอกจากนี้ หากพิจารณาจากร่างแก้ไขเพิ่มเติม จะเปิดช่องให้ผู้ชุมนุมสามารถโต้แย้งประกาศคำสั่งห้ามชุมนุมผ่านศาลปกครองได้ จากเดิมที่ไม่เคยบัญญัติมาก่อน&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ดี เธอมีข้อห่วงกังวลในทางปฏิบัติ จะทำยังไงให้ ‘ฟังก์ชัน’ (ได้ผล) เนื่องจากศาลปกครองไม่ได้มีทุกจังหวัดทั่วประเทศ แต่จากการหารือในที่ประชุมคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษากฎหมายเกี่ยวกับการชุมนุมสาธารณะ (ภายใต้ คณะ กมธ.พัฒนาการเมืองฯ สภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 26) เจ้าหน้าที่ตำรวจก็เห็นตรงกันว่าควรให้ศาลปกครองเป็นผู้พิจารณา ทำให้เห็นความเป็นไปได้ในเรื่องนี้ รวมถึงศาลปกครองก็พร้อมทำงานในรูปแบบออนไลน์ด้วย อย่างไรก็ดี เธอทิ้งท้ายในประเด็นนี้ว่า ถ้าภาคส่วนต่างๆ มีข้อเสนอเพิ่มเติมที่ทำให้การตรวจสอบ ถ่วงดุล และสร้างความโปร่งใสมากขึ้น โดยเฉพาะกลไกศาล เธอก็ยินดีที่รับฟังเพื่อนำมาปรับปรุง&nbsp;</p><h2>ให้ความสำคัญกับหลักการตรวจสอบ 3 ขั้น&nbsp;</h2><p><strong>อดีต สส.พรรคประชาชน</strong> เปิดเผยอีกว่าในร่างแก้ไขเพิ่มเติมจะมีการระบุถึงหลักการที่สำคัญมากๆ คือ หลักการตรวจสอบ 3 ขั้นในการจำกัดสิทธิเสรีภาพการชุมนุม หรือที่เรียกว่า&nbsp;<strong>“Three-prong test”</strong> ซึ่งจะอยู่ในส่วนของมาตรา 6 ของร่างแก้ไขเพิ่มเติม&nbsp;</p><p>ในทางปฏิบัติ หากเจ้าหน้าที่ต้องการใช้สิทธิจำกัดเสรีภาพการชุมนุม จะต้องพิจารณาบนหลักการดังกล่าว ซึ่งมีด้วยกัน 3 องค์ประกอบ ได้แก่&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e33b3d7a8036124efb44f970391c492d7">ต้องดูว่ามีบทบัญญัติรับรองหรือไม่</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e3b6715d6b612defaadacc066ef0f4761">วัตถุประสงค์ชอบธรรมหรือไม่&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="eb5318298c079161808ff8e52e222512d">มีความจำเป็น และได้สัดส่วนกับสังคมประชาธิปไตยจริงหรือไม่&nbsp;</li></ol><p><strong>ชลธิชา </strong>ระบุว่า มีการเขียนล็อกไว้ค่อนข้างชัดในระดับหนึ่งว่า “การจำกัดสิทธิต้องมีความจำเป็น และได้สัดส่วน” ซึ่งจะล้อกับเรื่องกฎการปะทะ (Rule of Engagement) และการใช้กำลังและสลายการชุมนุม&nbsp;</p><p>เดิมประเด็นนี้ถกเถียงกันค่อนข้างเยอะ หลายคนมองว่าไม่จำเป็นต้องเอาใส่ เพราะเวลาที่เจ้าหน้าที่หรือศาลพิจารณาเรื่องการจำกัดสิทธิเสรีภาพ ต้องพิจารณาเรื่องหลักการ <strong>Three-prong Test </strong>อยู่แล้วว่ามีกฎหมายรับรองไหม ปฏิบัติตามกฎหมายจริงๆ หรือเปล่า หรือว่าได้สัดส่วนหรือไม่กับสิ่งที่เกิดขึ้น&nbsp;</p><p><strong>ชลธิชา </strong>ยืนยันว่า อย่างที่ทราบกันว่า พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ มักถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองค่อนข้างสูง เราก็รู้สึกว่าถ้าไม่ใส่ลงไปเลย ก็ไม่แน่ใจว่าจะมีปัญหาในเรื่องการบังคับใช้กฎหมายของเจ้าหน้าที่ไหม จึงใส่ไว้ในมาตรา 6 เพื่อบอกว่ากฎการปะทะต่างๆ ไม่ใช่เจ้าหน้าที่จะใช้กำลังปะทะได้เลย การสลายการชุมนุมเจ้าหน้าที่ปฏิบัติตามคู่มือหรือไม่ หรืออุปกรณ์ สารเคมีที่จะใช้อยู่ในลิสต์รายการที่ได้รับการรับรองและตรวจสอบตามมาตรฐานสากลหรือยัง และถ้าจะสลายการชุมนุม ต้องได้สัดส่วนกับการกระทำผิดที่เกิดขึ้น ไม่ใช่การหว่านแห ซึ่งหลักการนี้จะมีการระบุย้ำในหลายมาตราอีกด้วย</p><h2>ชุมนุมโดยพลัน-ขนาดเล็ก ไม่ต้องแจ้งชุมนุม</h2><p>ในประเด็นการแจ้งชุมนุม <strong>ชลธิชา</strong>&nbsp;กล่าวว่า ของเดิมมักถูกตั้งข้อกังขาว่ามักจะสร้างอุปสรรคให้ผู้จัดชุมนุม จนหลายคนเลือกไม่แจ้งชุมนุม และยอมรับโทษค่าปรับ ในร่างกฎหมายนี้จะมีการปรับให้การชุมนุมขนาดเล็ก และการชุมนุมโดยพลันที่ไม่กระทบจราจร หรือทางสัญจรไป-มา ไม่ต้องแจ้งการชุมนุม&nbsp;</p><p>ก่อนหน้านี้<a href="https://www.ilaw.or.th/articles/52502"> iLaw</a> เคยตั้งข้อสังเกตถึง พ.ร.บ.ฉบับเดิมไว้ด้วยว่า ไม่เท่าทันกับรูปแบบการชุมนุมที่เปลี่ยนไป โดยเฉพาะการชุมนุมขนาดเล็ก หรือแบบออแกนิก ซึ่งแพร่หลายในช่วงปี 2563-2564 ซึ่งการชุมนุมรูปแบบนี้มักเป็นการชักชวนกันผ่านออนไลน์ และรวมตัวชุมนุมอย่างรวดเร็วเพื่อตอบสนองต่อประเด็นที่พวกเขาไม่พอใจ รูปแบบการทำกิจกรรมอาจไม่ได้มีการปราศรัยจากผู้จัด ไม่มีการประกาศข้อเรียกร้องอย่างเป็นทางการ เป็นการทำกิจกรรมตามอัธยาศัย&nbsp;</p><p>การชุมนุมแบบออแกนิกอาจไม่ได้มีการแจ้งชุมนุมล่วงหน้า ส่งผลให้การชุมนุมถูกตีความว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย และนำมาสู่การสั่งให้ยกเลิก หรือการสลายการชุมนุม&nbsp;&nbsp;</p><p class="picture-with-caption"><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55264996716_7ae21ea1bd_b.jpg" width="1024" height="768" loading="lazy">ชลธิชา แจ้งเร็ว ในฐานะสมาชิกคณะอนุกรรมาธิการศึกษากฎหมายชุมนุมสาธารณะ เมื่อปี 2567 ซึ่งภายหลังได้กลายเป็นจุดตั้งต้นของการยกร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ ที่กำลังเปิดรับฟังความคิดเห็น (ที่มา: เพจเฟซบุ๊ก Lookkate Chonthicha - ลูกเกด ชลธิชา แจ้งเร็ว)</p><h2>ลดรัศมีเขตห้ามชุมนุมรอบวัง - รัฐสภา ทำเนียบรัฐบาล ศาล</h2><p>มาตรา 8&nbsp; ร่างกฎหมายฉบับแก้ไข (แก้ไขข้อความมาตรา 7 ในร่างเดิม) จะมีการปรับลดรัศมีพื้นที่ห้ามชุมนุม โดยแบ่งเป็น 2 พื้นที่ คือ&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e40fe968b6d6ae0f4b9eb7e5bca4ec632">พื้นที่วัง ที่พำนักแขกราชวงศ์ และผู้สำเร็จราชการ จากเดิมตำรวจสามารถประกาศห้ามชุมนุมรัศมีภายในไม่เกิน 150 เมตรรอบสถานที่ดังกล่าว ร่างแก้ไขเพิ่มเติมจะลดลงเหลือ 100 เมตร&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e2ad0553d649c1d8e70be9a974eb5f156">พื้นที่ทำเนียบรัฐบาล รัฐสภา และศาล จากเดิมสามารถประกาศห้ามชุมนุมอย่างเด็ดขาด รัศมีภายในไม่เกิน 50 เมตร แต่ร่างแก้ไขเพิ่มเติมจะปรับลงลดเหลือ 20 เมตรเท่านั้น&nbsp;</li></ol><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="eeae0e8be9705d9a311d9daf092743225">มีการเปลี่ยนบทบัญญัติจากของเดิมที่ห้ามอย่างเด็ดขาด มาเป็นให้อำนาจตำรวจหรือผู้ดูแลการชุมนุมพิจารณาเป็นรายกรณี หากการชุมนุมเข้าข่ายมีพฤติกรรมรุนแรง และอาจจะเป็นอันตรายแก่ประชาชน หรือทรัพย์สิน รวมถึงการสั่งห้ามชุมนุมต้องให้เหตุผลที่ชัดเจน&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e2cb1e53edfc59d698f4350f695dc4589">ในกฎหมายจะมีการเพิ่มการถ่วงดุล โดยผู้ชุมนุมมีสิทธิโต้แย้งประกาศคำสั่งห้ามชุมนุมรอบพื้นที่ ‘วัง’ หรือพื้นที่รัฐสภา ทำเนียบฯ และศาล ผ่านศาลปกครองได้ (จากเดิมที่ไม่มีบทบัญญัติดังกล่าว)</li></ul><p>"ตำรวจหลายคนมองเรื่องนี้ ถ้าไม่มีเลยมันจะกระทบความมั่นคงหรือเปล่า แต่เรายืนยันว่า ให้ใส่ไว้ว่าคุณสามารถประกาศ แต่ต้องเป็นรายกรณี"&nbsp;<strong>ชลธิชา</strong> ระบุ</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="eb0db87064e4c32129868f1d80833e191">เพิ่มบทบัญญัติคุ้มครองเด็ก กลุ่มเปราะบาง ผู้สังเกตการณ์ชุมนุม และผู้สื่อข่าวในที่ชุมนุม (มาตรา 19 ของร่างแก้ไข)</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ed54189b4c750561a9459968529f0ea17">เพิ่มบทบัญญัติให้เจ้าหน้าที่รัฐและตำรวจต้องเคารพสิทธิความเป็นส่วนตัวของผู้ชุมนุม และห้ามติดตาม หรือสอดแนม ทั้งช่วงก่อน ระหว่าง และหลังการชุมนุม ทั้งพื้นที่ทางกายภาพ และโลกออนไลน์ (มาตรา 21 ของร่างแก้ไข)</li></ul><h2>เปิดเผยแผนการดูแลชุมนุมต่อสาธารณะ รายงานปฏิบัติการต่อสภาทุกปี</h2><p>เมื่อสอบถามว่าจะมีบทบัญญัติที่บังคับให้เจ้าหน้าที่ต้องเปิดเผยรายชื่ออุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมฝูงชนหรือไม่&nbsp;อดีต สส.พรรคประชาชน เผยว่า เรื่องนี้เป็นหนึ่งในประเด็นที่มีการคุยกันมาก และเราระบุไว้ในร่างแก้ไขว่าต้องมีการเปิดเผยรายงานทั้งก่อน ระหว่าง และหลังปฏิบัติการดูแลการชุมนุม รวมถึงปฏิบัติการสลายการชุมนุม และเรื่องการใช้อุปกรณ์ควบคุมฝูงชน ต้องมีการส่งรายงานให้สภาฯ ทุกปี</p><p>เหตุที่ต้องใส่ไว้ในกฎหมายให้ชัดเจน&nbsp;<strong>ชลธิชา</strong> ระบุว่า เพราะว่าการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจไม่เคยถูกเปิดเผยต่อประชาชน และเมื่อเกิดเหตุที่ตำรวจปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ประชาชนไปแจ้งความ แต่เราไม่ทราบเลยว่าตำรวจคนไหนบ้างที่มาปฏิบัติหน้าที่ เราทราบแต่เพียงว่าผู้รับผิดชอบการชุมนุมคือใคร หรืออุปกรณ์ที่ใช้มีอะไรบ้างเท่านั้น&nbsp;&nbsp;</p><p>ในมาตรา 23 ของร่างแก้ไขเพิ่มเติมระบุไว้ว่า การจัดทำแผนและแนวทางการดูแลการชุมนุมสาธารณะต้องจัดให้มีการเปิดรับฟังความเห็นผู้ที่เกี่ยวข้อง และต้องเปิดเผยผลรับฟังความเห็นต่อสาธารณชน&nbsp;</p><p>ภายในแผนต้องมีหมวดที่ว่าด้วยการดูแลคุ้มครองเด็กในที่ชุมนุม ต้องมีการรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานที่ทำงานเรื่องสิทธิเด็ก เพื่อให้กฎหมายเกิดประโยชน์สูงสุด และต้องมีการทบทวนแผนและแนวทางดูแลการชุมนุมฯ ทุก 5 ปีนับตั้งแต่ประกาศใช้แผน ซึ่งกำหนดว่าต้องรับฟังความเห็นผู้ที่เกี่ยวข้อง และเปิดเผยผลรับฟังความเห็นต่อประชาชน&nbsp;</p><p>มาตรา 27 ของร่างแก้ไขเพิ่มเติม มีการระบุด้วยว่า หากมีการสลายการชุมนุม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีหน้าที่ต้องจัดทำรายงานสถานการณ์การชุนนุมสาธารณะ โดยเฉพาะการใช้กำลังและสลายการชุมนุม ต่อสภาผู้แทนราษฎรเป็นรายปี&nbsp;</p><h2>หากเลี่ยงการใช้กำลังไม่ได้ ต้องใช้กำลังเท่าที่จำเป็น ได้สัดส่วน</h2><p>ร่างแก้ไขกฎหมายมีการะบุถึงแนวทางและขั้นตอนการรับมือการชุมนุมไว้ด้วย หากเกิดกรณีที่ผู้ชุมนุมไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย โดยไล่จากเบาไปหาหนัก ดังนี้&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e772265bc16c5174da2c342f176ec661a">ให้ใช้การเจรจากับผู้จัดการชุมนุม ให้การชุมนุมเป็นไปตามกฎหมาย แต่หากไม่เป็นผลให้ประกาศให้แก้ไขการชุมนุมตามเวลาที่กำหนด</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e30c7378652962fea8b96c704b953488d">หากผู้ชุมนุมไม่ปฏิบัติตาม เจ้าหน้าที่สามารถร้องต่อศาลแพ่ง หรือศาลจังหวัด เพื่อให้ยุติการชุมนุม หากการชุมนุมนั้นไม่ใช่การชุมนุมโดยสงบ และปราศจากอาวุธ&nbsp;</li></ol><p>การไม่ปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ชุมนุมบางคน ต้องไม่ใช่เหตุให้การชุมนุมทั้งหมดไม่ชอบด้วยกฎหมาย เจ้าหน้าที่ต้องระงับเหตุแค่เฉพาะผู้ก่อเหตุเท่านั้น</p><p>หากไม่สามารถเลี่ยงการใช้กำลังและอุปกรณ์ควบคุมฝูงชน&nbsp;“ต้องใช้เท่าที่จำเป็นและได้สัดส่วนกับภัยคุกคาม หรือการกระทำผิดนั้น”&nbsp;</p><p>"ต้องใช้เฉพาะเท่าที่จำเป็นและก็กับบุคคล หรือกลุ่มบุคคลที่เป็นภัยคุกคามต่อชีวิตและทรัพย์สินที่จะเกิดขึ้น ไม่ใช่การสลายการชุมนุมแบบหว่านแห เราเขียนไว้ในร่างกฎหมายคือให้จำกัดเป้าหมายในการใช้กำลัง ซึ่งอันนี้คือเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดกรณีการหว่านแหยิงกระสุนยาง หรือว่าแก๊สน้ำตา ไปทั่วพื้นที่การชุมนุม"&nbsp;<strong>ชลธิชา</strong> ระบุ&nbsp;</p><p class="picture-with-caption"><img src="https://live.staticflickr.com/65535/53629137968_25d64e3070_b.jpg" width="1024" height="577" loading="lazy">แฟ้มภาพ อลงกต สงพัฒน์แก้ว ที่ได้รับบาดเจ็บจากการยิงกระสุนยางของเจ้าหน้าที่ เจ้าตัวเคยไปร้องทุกข์กล่าวโทษที่ สน.ปทุมวัน แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่สามารถหาตัวผู้กระทำผิดได้</p><h2>เพิ่มความรับผิดรับชอบให้เจ้าหน้าที่ดูแลชุมนุม</h2><p>น่าสังเกตว่าในร่างแก้ไขกฎหมายจะมีมาตรา 20 กำหนดว่าเจ้าหน้าที่ที่ดูแลการชุมนุม ต้องแต่งเครื่องแบบเพื่อแสดงตน ระบุอัตลักษณ์ที่ชัดเจน และสังเกตง่าย&nbsp;</p><p>ชลธิชา เล่าให้ฟังถึงการใส่บทบัญญัตินี้ในกฎหมายว่า ก่อนหน้านี้เธอเคยประชุมกับ ผบ.ตร.ว่าเป็นไปได้ไหมที่ชุดของ คฝ. (ตำรวจควบคุมฝูงชน) จะติดสัญลักษณ์เป็นตัวเลขให้โดดเด่นเป็นสง่า เพื่อสร้างความรับผิดรับชอบให้กับตำรวจ สมมติเวลาตำรวจปฏิบัติหน้าที่ในที่ชุมนุม ทุกคนจะแต่งเครื่องแบบเหมือนกันหมด และเวลาที่เจ้าหน้าที่ทำปฏิบัติหน้าที่มิชอบ อย่างการเอาปืนจ่อหัวผู้ชุมนุม มันผิดกฎหมาย แต่เราไม่สามารถเอาใครมาลงโทษได้เลย เพราะทุกคนแต่งกายเหมือนกันหมด&nbsp;</p><p>“เชื่อจริงๆ ว่ามันทำให้ระบุอัตลักษณ์ของเจ้าหน้าที่ได้ชัดเจนมากขึ้น ความยับยั้งชั่งใจคิดก่อนทำอะไรสักอย่างของเจ้าหน้าที่มันจะสูงขึ้น เพราะเขาจะรู้แล้วว่า ถ้าเขาไม่ควบคุมอารมณ์ตัวเอง ไม่อยู่ในร่องในรอยที่ควรเป็น มีโอกาสที่จะถูกดำเนินคดีได้ เพราะสัญลักษณ์มันเห็นมันระบุตัวตนได้ ณ วันนี้พอมันไม่สามารถจับมือใครดมได้ เขามีอิสระมากในการที่จะทำอะไรก็ได้ในเรื่องของการชุมนุม มันกลายเป็นเหมือนอารมณ์เข้ามาชี้นำการปฏิบัติหน้าที่”<strong>&nbsp;ชลธิชา</strong> ระบุ</p><p><strong>อดีต สส.พรรคประชาชน</strong> กล่าวด้วยว่า ก่อนหน้านี้เคยเสนอให้มีการใช้กล้อง “บอดี้แคม” ติดที่ตัวเจ้าหน้าที่เหมือน พ.ร.บ.ป้องกันการซ้อมทรมานและบังคับสูญหายฯ เรื่องนี้สำคัญเนื่องจากเคยมีการควบคุมตัวในลักษณะที่จับไปตอนไหนก็ไม่ทราบ ตอนที่คุยกับ สำราญ นวลมา รอง ผบ.ตร. มีการหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมาคุยด้วย เพราะจะดีกับทั้ง 2 ฝ่าย ทั้งผู้ชุมนุม และตำรวจเวลาที่โดนกล่าวหาว่าปฏิบัติหน้าที่ไม่ถูกต้องก็จะมีหลักฐานด้วย แต่ทางตำรวจมักอ้างว่าขาดงบประมาณในการจัดซื้ออุปกรณ์ดังกล่าว</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e6fb83bda7b764722bef3eddece4f196b">นอกจากนี้ มาตรา 20 ของร่างแก้ไขฯ กำหนดให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลการชุมนุมสาธารณะ ต้องได้รับการอบรมทักษะ และความอดทนต่อสถานการณ์การชุมนุมสาธารณะ&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e840465fd0eea5c6ec73810e97a0e6907">การใช้เครื่องมือควบคุมฝูงชนของเจ้าหน้าที่ต้องเป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด และกำหนดให้หลักเกณฑ์การใช้กำลัง และการใช้เครื่องมือควบคุมฝูงชน ต้องเป็นตามพันธกรณีต่างประเทศที่ไทยเป็นรัฐภาคี และให้ทบทวนแนวทางการปฏิบัติหน้าที่อย่างสม่ำเสมอ&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e849c3866defa548463da7b47ab4165e3">ห้ามไม่ให้เจ้าหน้าที่ที่ไม่ผ่านการฝึกอบรมการควบคุมฝูงชน มาดูแลการชุมนุมสาธารณะ<strong> “โดยเด็ดขาด”&nbsp;</strong></li></ul><p class="picture-with-caption"><img src="https://live.staticflickr.com/65535/52508007276_8f90a7ac6a_b.jpg" width="1023" height="682" loading="lazy">แฟ้มภาพ การสลายการชุมนุมที่ถนนดินสอ เมื่อปี 2565&nbsp;</p><h2>ยินดีรับฟังข้อเสนอ เพื่อพัฒนากฎหมาย</h2><p>ตัวร่างแก้ไขกฎหมายชุมนุมสาธารณะ ณ ปัจจุบัน ยังอยู่ในต้นทางของการรับฟังความคิดเห็น หากร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ชุมนุมฯ เข้าสภาฯ ผ่านวาระที่ 1 แล้ว ก็ต้องมีการแก้ไขในชั้นคณะกรรมาธิการฯ <strong>ลูกเกด</strong> คิดว่าร่างแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ ในมุมมองของเธอค่อนข้างรัดกุมระดับหนึ่ง และในการยกร่างแก้ไขก็พยายามใส่หลักการสำคัญๆ เข้ามาให้ได้มากที่สุด&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม หากหลายๆ ภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย นักวิชาการ หรือสื่อมวลชน ถ้าข้อเสนอให้ร่างกฎหมายดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นประเด็นเกี่ยวกับการตรวจสอบ การสร้างความโปร่งใส การถ่วงดุล หรือการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจ ยินดีรับฟังเพื่อทำให้ตัวกฎหมายดีขึ้น&nbsp;</p><h2>ชวนพลิกมุมมอง ชุมนุมไม่ใช่ภัยความมั่นคง แต่สร้างความเปลี่ยนแปลง</h2><p>ต่อประเด็นที่สื่อถามว่า ทำไมเธอคิดว่าเสรีภาพการชุมนุมถึงสำคัญ และตำรวจควรอำนวยความสะดวกในการใช้สิทธิดังกล่าว <strong>ชลธิชา</strong> เผยว่า เธออยากเชิญชวนไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ หรือคนทั่วไป ที่กำลังตั้งข้อรังเกียจกลัวการชุมนุม ไม่อยากให้มองว่าการชุมนุมเป็นภัยความมั่นคงของรัฐ แต่ขณะเดียวกัน หลายเรื่องในประเทศ เราพัฒนาเรื่องสิทธิเสรีภาพ และเรื่องของประชาชนมิติต่างๆ มาไกลขนาดนี้ เพราะว่าการลุกขึ้นสู้และชุมนุมเรียกร้องของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นสิทธิลาคลอด สิทธิแรงงาน สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ มาจากการรวมตัวของประชาชนทั้งสิ้น กฎหมายสมรสเท่าเทียม ไม่ได้ผ่านได้เพราะ สส.ในสภาฯ เกิดตรัสรู้หัวก้าวหน้ากว่าใคร และยกมือผ่านกฎหมายเท่านั้น ต้องบอกว่าทั้งหมดทั้งมวลมันมาจากประชาชนทุกคนจริงๆ ที่ลุกขึ้นมาเปล่งเสียง และบอกว่าเราอยากได้กฎหมายสมรสเท่าเทียม</p><blockquote><p>“อยากให้มองว่าการชุมนุมสาธารณะมันคือเครื่องมือของการสร้างความเปลี่ยนแปลง มันเป็นเครื่องมือของรัฐที่ดีมากๆ ถ้ารัฐใช้ให้เป็นประโยชน์&nbsp;ถ้ารัฐรับฟังว่าปัญหาของประชาชนคืออะไร และเมื่อรัฐรับฟังอย่างด้วยใจที่เปิดกว้าง ไม่ได้ตั้งแง่ว่าถ้ามาชุมนุม ต้องเป็นปฏิปักษ์ทางการเมือง เป็นภัยความมั่นคงแน่นอน ปัญหาหลายๆ อย่างของประชาชนควรจะหาทางแก้ไขได้ดีขึ้น" เธอทิ้งท้าย&nbsp;</p></blockquote></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th">รายงานพิเศษ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87-%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%B0" hreflang="th">ร่าง พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">พรรคประชาชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1" hreflang="th">เสรีภาพการชุมนุม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%88%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%9D%E0%B8%B9%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">ตำรวจควบคุมฝูงชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A1" hreflang="th">การสลายการชุมนุม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%88%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4" hreflang="th">สำนักงานตำรวจแห่งชาติ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 12 May 2026 06:21:45 +0000 XmasUser 117353 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117353#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117349 <span>คุยกับ 'เนติวิทย์' เมื่อกัมพูชาตามไทย เดินเครื่องบังคับเกณฑ์ทหาร </span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>ภาพปก: กิตติยา อรอินทร์&nbsp;</p></div> <span><span>XmasUser</span></span> <span><time datetime="2026-05-11T19:00:39+07:00" title="Monday, May 11, 2026 - 19:00">Mon, 2026-05-11 - 19:00</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>กฎหมายการบังคับเกณฑ์ทหารในกัมพูชากลายเป็นที่จับตาของสื่อทั่วโลกอีกครั้ง หลังจากฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีของกัมพูชา ระบุว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติร่างกฎหมายเกณฑ์ทหาร ณ วิมานสันติภาพ เมื่อวันที่ 23 เม.ย. 2569</p><p>ขณะที่สื่อ 'แขมร์ไทมส์' <a href="https://www.khmertimeskh.com/501885544/cambodia-drafts-new-military-service-law-for-citizens-aged-18-to-25/">ระบุ</a>ว่า ภายใต้กฎหมายฉบับใหม่พลเมืองกัมพูชาทุกคนที่มีอายุระหว่าง 18-25 ปีจะต้องรับราชการทหารตามที่กฎหมายกำหนด ขณะที่ผู้หญิงสามารถเกณฑ์ทหารได้ตามความสมัครใจ กฎหมายเกณฑ์ทหารฉบับใหม่ของกัมพูชา แบ่งออกเป็น 8 หมวด และ 20 มาตรา โดยเป็นการดำเนินการตามรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรกัมพูชามาตรา 49</p><p>การอนุมัติกฎหมายครั้งนี้เหมือนจะก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในกัมพูชาอยู่บ้าง เคซีย์ บาร์เน็ตต์ อดีตประธานหอการค้าอเมริกันในกัมพูชา (AmCham)<a href="https://phnompenhpost.com/business/casey-barnett-cambodians-could-outnumber-thais-by-2100/">&nbsp;ระบุ</a>ว่าในอีก 75 ปีข้างหน้า เศรษฐกิจและประชากรของกัมพูชาอาจแซงหน้าประเทศไทยได้ หากกัมพูชาดำเนินนโยบายอย่างถูกต้อง หนึ่งในนโยบายที่กัมพูชาควรทำคือการหลีกเลี่ยงบังคับเกณฑ์ทหาร เนื่องจากเป็นการนำแรงงานกว่า 300,000 คนออกจากระบบ ส่งผลให้การเติบโตของผลิตภัณฑ์รวมในประเทศลดลง 0.5% และส่งผลให้พลเมืองกัมพูชาสำเร็จการศึกษา มีความก้าวหน้าในอาชีพการงาน และแต่งงานสร้างครอบครัวได้ช้าลง</p><p>กัมพูชาเคยมีกฎหมายเกณฑ์ทหารอยู่แล้วมาตั้งแต่ 2549 กฎหมายดังกล่าวระบุว่าชายกัมพูชาที่มีอายุตั้งแต่ 18-30 ปี จะต้องรับราชการทหารเป็นเวลา 18 เดือน แต่กฎหมายฉบับนี้ไม่เคยถูกนำมาบังคับใช้จริง จนกระทั่งมีแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงจากข้อพิพาทความขัดแย้งทางด้านพรมแดนระหว่างไทย-กัมพูชา</p><p>กลางปีที่แล้ว (2568) ข่าวการบังคับเกณฑ์ทหารในกัมพูชาปรากฏตามหน้าที่สื่อทั่วโลก ฮุน มาเนต ระบุว่า การปะทะที่เกิดขึ้นในความขัดแย้งระหว่างไทย-กัมพูชา เป็นโอกาสในการทบทวน ประเมิน และตั้งเป้าหมายในการปฏิรูปกองทัพใหม่ ระยะเวลาการเกณฑ์ทหารปรับเพิ่มขึ้นเป็น 24 เดือนจากกฎหมายเดิม และจะถูกนำมาบังคับใช้จริงอย่างเป็นทางการภายในปีนี้</p><p>War Resister International<a href="https://wri-irg.org/en/story/2025/cambodia-enforce-conscription-2026">&nbsp;แสดงความกังวล</a>เมื่อ ส.ค.ปีที่แล้วว่า กฎหมายฉบับใหม่ขัดแย้งกับหลักการสิทธิมนุษยชน ซึ่งรับรองสิทธิการคัดค้านด้วยมโนธรรมสำนึก หมายถึงการปฏิเสธไม่เข้าร่วมเกณฑ์ทหารด้วยเหตุผลที่มาจากศีลธรรมของปัจเจกบุคคล รายงานของเอเอฟพี ระบุว่า ผู้คัดค้านการเกณฑ์ทหารต้องระวางโทษจำคุกสูงสุด 3 ปี ในยามสงคราม และจำคุกสูงสุด 1 ปีในยามสันติ ตามกฎหมายดังกล่าว นับเป็นการละเมิดสิทธิการคัดค้านด้วยมโนธรรมสำนึกอย่างชัดเจน War Resister International ระบุว่าจะติดตามสถานการณ์ในกัมพูชาอย่างใกล้ชิด และสนับสนุนผู้ที่ปฏิเสธการจับอาวุธในกัมพูชา</p><p>ในความเห็นของ <strong>‘แฟรงค์’ เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล</strong> นักเคลื่อนไหวด้านการศึกษา ซึ่งปัจจุบันผันตัวมาเป็นผู้คัดค้านด้วยมโนธรรมสำนึกที่ต่อต้านการบังคับเกณฑ์ททาร การออกกฎหมายเกณฑ์ทหารของกัมพูชาเป็นเรื่อง “น่าเสียใจ” และสะท้อนลักษณะของรัฐที่มีแนวโน้มเผด็จการ เพราะการเกณฑ์ทหารถูกใช้เป็นเครื่องมือควบคุมประชาชน มากกว่าจะสร้างความรักชาติหรือประสิทธิภาพทางทหาร</p><p>กฎหมายเกณฑ์ทหารฉบับใหม่ของกัมพูชาทำให้การเคลื่อนไหวเพื่อยกเลิกเกณฑ์ทหารในประเทศไทยยากขึ้นด้วย จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เขาเรียกร้องให้รัฐบาลไทยและกัมพูชาพิจารณายกเลิกบังคับเกณฑ์ทหารอย่างจริงจัง และเรียกร้องให้นักกิจกรรมและภาคประชาสังคมในไทย กัมพูชา และอาเซียน ทำงานร่วมกันมากขึ้นเพื่อผลักดันหลักการของการไม่ใช้ความรุนแรง</p><p class="picture-with-caption"><img src="https://live.staticflickr.com/65535/53631911847_5e72abfe83_b.jpg" width="1024" height="536" loading="lazy">เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล (แฟ้มภาพ เมื่อ 5 เม.ย. 2569)</p><div class="more-story"><p><strong>เรื่องที่เกี่ยวข้อง</strong></p><ul><li data-list-item-id="e0f6e2aa92ad20ca17573e5b5199ad3e5"><a href="https://prachatai.com/journal/2024/04/108692">‘เนติวิทย์’ อารยะขัดขืนไม่เข้าร่วมการบังคับเกณฑ์ทหาร</a></li><li data-list-item-id="e57fd21740c75eeb23103f5882858f25c"><a href="https://prachatai.com/journal/2025/09/114600">จบสืบพยานคดี 'เนติวิทย์' อารยะขัดขืนค้านเกณฑ์ทหาร ยื่นศาล รธน.ตีความ พ.ร.บ.ขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่</a></li></ul></div><p>&nbsp;</p><h2>คิดเห็นอย่างไรเกี่ยวกับการผ่านกฎหมายเกณฑ์ทหารครั้งล่าสุดของกัมพูชา</h2><p>เรื่องนี้จริงๆ ผมได้เห็นมาสักพักแล้ว เป็นเรื่องที่น่าเสียใจมากอย่างหนึ่ง เพราะว่าการเกณฑ์ทหารเป็นเครื่องมือของฝ่ายรัฐในการควบคุมประชากรมาโดยตลอด แล้วก็ที่เขาจะออกกฎหมายมา แทบจะเหมือนประเทศไทยของเราเลย ก็คืออาจจะเลียนแบบประเทศไทยมาด้วย แล้วเขาไม่ได้เรียนรู้เลยว่า กฎหมายเกณฑ์ทหารลึกๆ แล้ว มันไม่ได้มีประสิทธิภาพขนาดนั้น มันอาจจะทำให้คนกลัว แต่ว่ามันไม่ได้ทำให้คนรักชาติขึ้นได้จริง แล้วยิ่งบีบบังคับคนในสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่ไม่ดีแบบนี้ มันก็เป็นเรื่องที่น่าเศร้าที่พลเมืองจะต้องเจอกับรัฐที่กดขี่แบบนี้ มันเป็นการยืนยันอย่างหนึ่งว่า มันคือระบบเผด็จการดีๆ นี่เอง ประเทศไหนมีเกณฑ์ทหารก็มีแนวโน้มที่รัฐจะเป็นเผด็จการได้ง่ายขึ้นมากทีเดียว</p><p>แต่มันก็ตอกย้ำว่าการต่อสู้เรื่องเกณฑ์ทหารเกี่ยวข้องกับประชาธิปไตยมากๆ การต่อสู้เรื่องเกณฑ์ทหารจำเป็นมากในยุคนี้ เพราะไม่ใช่แค่ที่กัมพูชาเท่านั้น ก่อนหน้านี้ ที่พม่าเองก็มีการบังคับพลเมืองให้ไปเกณฑ์ทหาร และไปช่วยรัฐในการต่อสู้ร่วมกับฝ่ายต่อต้านประชาธิปไตย รัฐเอาเกณฑ์ทหารกลับมาเพื่อสนองต่ออำนาจของตัวเอง เพื่อให้คนละทิ้งตัวตน ละทิ้งความเป็นปัจเจกบุคคลของเขา เรากลายเป็นแค่เครื่องมือ เป็นแค่ส่วนหนึ่ง เป็นแค่ตัวเล็กๆ เป็นแค่ฟันเฟืองของจักรกลของรัฐ มันเป็นอะไรที่ทำให้เห็นว่าการต่อสู้ของเรามีความหมายมาก และต่อไปการต่อสู้เรื่องเกณฑ์ทหารก็จะเป็นวาระหลักสำคัญมากขึ้นในโลกนี้ อย่างน้อยในอาเซียน พวกเรานักเคลื่อนไหวควรจะมองเห็นเรื่องนี้ด้วยกันว่าเราต้องต่อสู้ให้การเกณฑ์ทหารหมดไป</p><p>จริงๆ การเกณฑ์ทหารมันสะท้อนยิ่งกว่านั้น คือเราต้องต่อสู้เพื่อให้หลักการการต่อสู้โดยไม่ใช้ความรุนแรงยิ่งมีความหมายขึ้นในโลกนี้ การเสนอทางเลือกที่โลกที่ความรุนแรงเป็นทางเลือกที่เรายอมรับได้น้อยลง จะต้องเป็นเรื่องที่เราต้องต่อสู้ให้มันเกิดขึ้นให้ได้ มันไม่ใช่แค่เราจะปฏิเสธในเชิงลบอย่างเดียว แต่ว่าเราต้องเสนอในเชิงบวกด้วย และผมคิดว่าในการเคลื่อนไหวเรื่องการยกเลิกเกณฑ์ทหาร เราต้องยืนยันหลักการนี้ให้มากขึ้น</p><h2>สถานะของการเคลื่อนไหวต่อต้านสงครามไทย-กัมพูชาในปัจจุบันเป็นอย่างไร</h2><p>ถ้าในปัจจุบันที่เห็น ผมว่าแน่นอนว่ามันเงียบมาก เมื่อชาตินิยมมาเมื่อไหร่ พลังของการเคลื่อนไหวมันก็น้อยลง จริงๆ มันก็น้อยอยู่แล้ว เพราะเราเป็นเสียงส่วนน้อยมาโดยตลอด</p><p>พอเห็นความขัดแย้งแบบนี้ ผมว่าอันนึงที่เราอาจจะไม่ได้เรียนรู้เท่าไหร่คือ เราไม่ได้มองไปดูว่าความขัดแย้งของเราไม่ได้มีลักษณะพิเศษใดๆ เลย จริงๆ มันก็คล้ายๆ รัฐที่มันทะเลาะกัน ไม่ว่าที่ไหนก็ตามมันก็จะแบบนี้แหละ มันก็จะมีสงครามข่าวสาร สงครามอะไรต่ออะไร แต่ผมรู้สึกว่าหลายปีที่ผ่านมา พวกเราก็อาจจะรู้สึกเหนื่อยล้า หลังปี'63 เหมือนมันเพิ่งผ่านพ้นมาไม่นาน ความหวังของสังคมมันก็น้อยลงมาก หลายๆ คนก็รู้สึกเหนื่อย ฉะนั้น ในแง่หนึ่งก็ต้องเห็นใจว่าโครงสร้างพื้นฐานพลเมืองต่างๆ ในสังคมของเรามันไม่ดีมากเท่าไหร่ พอหลายๆ เรื่องมันมาเจอกัน ปะทะกัน นักเคลื่อนไหว ภาคประชาสังคม เราก็อาจจะทำอะไรมากไม่ได้ เพราะไม่มีพลังงานมากพอ มันก็มีอยู่บ้าง แต่ก็อาจจะไม่ได้มากนัก</p><p>แต่ก็ไม่เป็นไร ยังไงสงครามครั้งนี้มันคงจะยืดเยื้อต่อไปเรื่อยๆ พอสมควร มันเป็นโอกาสที่ดีที่ตอนนี้เราจะเริ่มผูกมิตรกับเพื่อนบ้านของเรา ที่เขาเห็นความไร้ประโยชน์ ความผิดพลาดของสิ่งที่ผู้นำของสองประเทศกำลังต่อสู้อยู่ ถ้าพูดจริงๆ ในอดีต เราก็ไม่ได้มีการติดต่อกับนักเคลื่อนไหวในกัมพูชาอะไรกันมากเท่าไหร่ ผมเชื่อว่าหลายๆ คนก็เห็นว่ามันไม่ใช่แล้ว เราก็ต้องมาทำงานกัน ถ้ายกเลิกเกณฑ์ทหาร ก็ขอให้คิดว่ามันเป็นวาระที่ทำร่วมกันระหว่างหลายๆ ประเทศที่มันต้องเกิด</p><p>เพราะเรื่องเกณฑ์ทหารที่กัมพูชาด้วยนี่แหละ ผมก็รู้เลยว่าโอกาสผมมีน้อยมากเลย ทางฝ่ายชนชั้นนำไทยก็ต้องคงการเกณฑ์ทหารไว้แน่ๆ คงไม่ยกเลิกง่ายๆ เพราะเรื่องนี้เป็นข้ออ้างเขาได้เลย ผมก็แทบไม่มีความหวังว่าจะชนะอะไรเรื่องนี้เท่าไหร่ แต่ว่าผมก็ไม่ได้คิดว่าผมจะชนะอยู่แล้ว เพราะว่าเราทำให้มันเป็นตัวอย่างให้คนในอนาคตได้เห็น</p><p>จริงๆ สิ่งที่ผมทำ ผมก็หวังว่าคนกัมพูชาจะเห็น แล้วคนกัมพูชาก็จะต้องออกมาต่อต้านฮุนเซน ต่อต้านพวกระบบพวกนี้ด้วยการเป็นผู้คัดค้านด้วยมโนธรรมสำนึกให้มากขึ้น ผมว่าการคัดค้านด้วยมโนธรรมสำนึกเป็นทางออกในหลายๆ เรื่อง รวมถึงสงครามระหว่างอเมริกากับอิหร่าน คนก็ไม่คิดกันว่าจริงๆ ทางออกที่ดีที่สุดที่คนอเมริกาควรจะทำก็คือการเป็นผู้คัดค้านด้วยมโนธรรมสำนึก คุณต้องปฏิเสธเรื่องพวกนี้ แล้วที่อเมริกาบริษัท Palentir ล่าสุดเขาก็พยายามที่จะเสนอให้มีระบบเกณฑ์ทหารกลับมาเหมือนกัน ดังนั้น มันเป็นวาระร่วมกันทั้งโลกเลย</p><h2>มีอะไรอยากเรียกร้องไปยังรัฐบาลไทย</h2><p>รัฐบาลไทยเคยรับปากประชาชนไว้แล้วว่าจะยกเลิกเกณฑ์ทหาร แล้วปรับเป็นระบบอาสา ก็ควรที่จะทำให้สำเร็จ คือถ้าคิดระยะสั้นก็อาจจะหาประโยชน์กับสงครามไปเรื่อยๆ มันก็คงพอได้ แต่ว่าถ้ารัฐบาลมองการไกลขึ้นมาสักหน่อย การยกเลิกเกณฑ์ทหารก็จะช่วยให้กองทัพได้มีการปรับตัวให้ทันสมัยมากขึ้น ซึ่งแน่นอนว่ามันเป็นผลระยะยาว แถมหลายๆ ประเทศที่ไม่มีบังคับเกณฑ์ทหาร ก็มีกองกำลังที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นด้วยซ้ำ ในแง่หนึ่ง มันก็ช่วยได้มากในเรื่องความมั่นคง</p><p>แล้วอีกอย่าง ถ้ายกเลิกเกณฑ์ทหาร เราก็อาจจะมีระบบอย่างอื่นที่ทำให้พลเมืองสามารถบริการสังคมในหลายๆ รูปแบบได้ มันก็จะเป็นวิธีในการแก้ปัญหาสังคมมิติอื่นๆ ได้เหมือนกัน ดังนั้น ก็อยากเรียกร้องให้รัฐบาลปฏิบัติตามที่หาเสียงไว้ แล้วเรื่องพวกนี้ก็ถ้าพูดจริงๆ มันก็เป็นคะแนนนิยมในระยะยาว เป็นผลงานที่จะถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์การเจริญเติบโตของสังคมไทย แต่ถ้าคุณยังยืนยันจะเกณฑ์ทหารต่อไป รบกับกัมพูชา คนก็จะจดจำคนในฐานะคนที่เริ่มสงครามที่เอาพลเมืองไปเสียชีวิต</p><h2>มีอะไรอยากเรียกร้องไปยังรัฐบาลกัมพูชา</h2><p>รัฐบาลกัมพูชาก็น่าจะได้เรียนรู้จากไทยว่า การเกณฑ์ทหารมันล้มเหลว มันไม่ได้มีประสิทธิภาพ ผมเริ่มไม่แน่ใจแล้วว่าจริงๆ แล้วกัมพูชาเขาต้องการปกป้องความมั่นคงของประเทศเขาแค่ไหน ถึงเลียนแบบรัฐไทย เพราะว่าสิ่งที่รัฐไทยทำไม่ได้เป็นสิ่งที่เกิดประสิทธิภาพในการทำให้พลเมืองหรือทำให้ประเทศชาติมีความมั่นคงขนาดนั้น ผมก็เลยอยากเรียกร้องให้รัฐบาลกัมพูชา ทบทวนด้วยในสิ่งที่ตัวเองทำ คุณไม่ควรเลียนแบบประเทศไทยเลย ควรจะเป็นแบบระบบอาสาสมัคร แล้วก็ทำให้มันมีประสิทธิภาพมากขึ้น ให้คนอาสามาเพราะว่ารักชาติ แต่นี่มันเป็นการบังคับคนแล้ว ถ้าแบบนี้แล้วจะเรียกว่าเป็นการรักชาติแท้จริงได้อย่างไร มันก็จะซ้ำรอยเลย ที่กัมพูชาทำแทบไม่แตกต่างกัน</p><p>ผมก็ไม่แน่ใจด้วยเรื่องหนึ่งก็คือ บางทีกัมพูชากับไทยก็รับลูกกันในระดับชนชั้นนำ ก็เลยไม่รู้ว่าการที่คุณจะผ่านกฎหมายในช่วงนี้ส่วนหนึ่ง แน่นอนมันก็มีความขัดแย้ง แต่ในแง่หนึ่งคุณก็ไม่อยากให้การต่อสู้ยกเลิกเกณฑ์ทหารในประเทศไทยเกิดขึ้นหรือเปล่า เพราะถ้าในประเทศไทยการยกเลิกเกณฑ์ทหารเกิดขึ้น มันก็มีผลกระทบเกิดขึ้นในการต่อสู้เรื่องสิทธิพลเมืองที่มันกว้างขวางมากขึ้น มันก็จะเป็นตัวอย่างสำคัญซึ่งชนชั้นนำกัมพูชาเขาคงไม่อยากให้เกิดขึ้นแบบนั้น&nbsp;</p><p>บางทีผมว่าถ้าชนชั้นนำเลียนแบบกัน เขาเรียนรู้ซึ่งกันและกัน เราเองภาคประชาชนเราก็ต้องเรียนรู้กับเพื่อนบ้านของเรา รวมถึงประเทศอื่นๆ ที่มีการต่อสู้เรื่องนี้เกิดขึ้นมาก่อนด้วย ยังมีอะไรให้ทำอีกเยอะครับ มันก้บ่งบอกว่าเยาวชนคนรุ่นใหม่ทั่วโลก หรืออย่างน้อยในอาเซียน พวกเรามีงานมีภารกิจร่วมกัน ก็คือต้องยกเลิกการเกณฑ์ทหาร แล้วก็สร้างสังคมที่ตระหนักถึงความรุนแรงมากขึ้น</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A9%E0%B8%93%E0%B9%8C" hreflang="th">สัมภาษณ์</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8" hreflang="th">ต่างประเทศ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3" hreflang="th">กฎหมายบังคับเกณฑ์ทหาร</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%8C-%E0%B9%82%E0%B8%8A%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%9E%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%A5" hreflang="th">เนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B9%E0%B8%8D" hreflang="th">ศาลรัฐธรรมนูญ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B9%E0%B8%8A%E0%B8%B2" hreflang="th">กัมพูชา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%82%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B9%81%E0%B8%A2%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B9%E0%B8%8A%E0%B8%B2" hreflang="th">ความขัดแย้งชายแดนไทย-กัมพูชา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3" hreflang="th">เกณฑ์ทหาร</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 11 May 2026 12:00:39 +0000 XmasUser 117349 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117349#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117340 <span>“Flavors of Empire” ก่อร่างสร้างอาหารไทยในอเมริกา | หมายเหตุประเพทไทย EP.626</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-05-10T22:58:55+07:00" title="Sunday, May 10, 2026 - 22:58">Sun, 2026-05-10 - 22:58</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/ocYahHPRpqo?si=UkRKHZJh_-n90eNn" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p>“อาหารไทย” ถูกมอง ถูกร่าง ถูกสร้าง และถูกขายอย่างไรในสหรัฐอเมริกา หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ แนะนำหนังสือ Flavors of Empire: Food and the Making of Thai America (2017) ของมาร์ค ผดุงภัทร (Mark Padoongpatt) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประจำภาควิชาเอเชียน-อเมริกันศึกษา มหาวิทยาลัยเนวาดา</p><p>งานของมาร์คเสนอว่า “อาหารไทย” ไม่ใช่เพียงวัฒนธรรมการกิน แต่เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สงครามเย็น การอพยพ และความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา โดยชี้ให้เห็นว่า การที่อาหารไทยกลายเป็นที่นิยมในอเมริกา เกิดขึ้นภายใต้บริบทที่สหรัฐฯ มีอิทธิพลต่อไทยทั้งทางทหาร เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามเวียดนาม</p><p>การเปิดตัว “Bangkok Market” ในย่านอีสต์ ฮอลลีวูด เมื่อปี ค.ศ. 1971 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของชุมชนไทยในนครลอสแอนเจลิส เพราะตลาดแห่งนี้ทำให้คนไทยเข้าถึงวัตถุดิบสำคัญ เช่น ตะไคร้ ใบมะกรูด และพริกแกง หลังจากก่อนหน้านั้นต้องใช้วัตถุดิบทดแทนจากตลาดคนจีนหรือของท้องถิ่น จนไม่สามารถสร้างรสชาติ “ยำ” แบบไทยได้เต็มที่ “Bangkok Market” จึงกลายเป็นพื้นที่ที่ช่วยให้คนไทยรักษาความทรงจำ ความรู้สึกเป็นบ้าน และสร้างเครือข่ายชุมชนในสังคมอเมริกันผ่านอาหาร</p><p>ในทศวรรษ 1980-1990 ร้านอาหารไทยในลอสแอนเจลิสเติบโตอย่างมาก เริ่มมีแนวคิดอาหารไทยแบบไม่เผ็ด “not-too-spicy” มีกรณีของ Tommy Tang เชฟไทยในเวสต์ ฮอลลีวูด ที่ปรับอาหารไทยให้เข้ากับรสนิยมของชนชั้นกลางอเมริกัน ด้วยอาหารฟิวชันและรสชาติที่ไม่เผ็ดจัดเกินไป ผู้เขียนชี้ว่า ร้านอาหารไทยกลายเป็นพื้นที่ที่ “ความเป็นไทย” ถูกจัดวางและขายให้ผู้บริโภคอเมริกันในฐานะสิ่ง exotic น่าตื่นเต้น และแตกต่าง แต่ขณะเดียวกันก็ต้องถูกปรับให้อยู่ในรูปแบบที่ตลาดอเมริกันยอมรับได้<br>หนังสือเล่มนี้ยังพูดถึง “ไทยทาวน์” และเทศกาลอาหารไทยในลอสแอนเจลิส ซึ่งสะท้อนความพยายามของคนไทยในการสร้างพื้นที่และตัวตนทางสังคมในอเมริกา อย่างไรก็ตาม แม้คนไทยจะมีร้านอาหาร เทศกาล และย่านของตัวเอง แต่คนไทยจำนวนมากยังอยู่ในสถานะคล้าย “subaltern” หรือกลุ่มชายขอบในสังคมอเมริกัน โดยเฉพาะแรงงานร้านอาหาร ผู้หญิง และผู้อพยพที่ไม่มีเอกสาร ซึ่งแทบไม่มีเสียงในภาพแทนทางการของชุมชนไทย</p><p>ส่งท้าย Flavors of Empire ยังเสนอว่า อาหารไทยในอเมริกาไม่ใช่เพียงเรื่องของรสชาติ แต่เกี่ยวข้องกับอำนาจ การอพยพ ชนชั้น และการต่อรองอัตลักษณ์ของคนไทยในสังคมอเมริกัน อาหารไทยจึงเป็นทั้งพื้นที่แห่งโอกาส ความภูมิใจ และในเวลาเดียวกันก็สะท้อนความไม่เท่าเทียมที่ซ่อนอยู่ภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรมของสหรัฐอเมริกา #หมายเหตุประเพทไทย #คนไทยในอเมริกา</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55256394333_690b3df7ee_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">วัฒนธรรม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th">หมายเหตุประเพทไทย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th">อาหารไทย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2" hreflang="th">สหรัฐอเมริกา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">คนเข้าเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%84-%E0%B8%9C%E0%B8%94%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%97%E0%B8%A3" hreflang="th">มาร์ค ผดุงภัทร</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2" hreflang="th">คนไทยในอเมริกา</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sun, 10 May 2026 15:58:55 +0000 user8 117340 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117340#comments https://prachatai.com/journal/2026/05/117324 <span>คดีคุกคามทางเพศนักศึกษาลาว เกือบ 2 ปี ที่ไร้ความคืบหน้า เป็นหยัง? คนถูกคุกคามต้องหนี ส่วนคนก่อเหตุลอยนวล</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>กุศล&nbsp;ศิริ | รายงาน</p></div> <span><span>auser15</span></span> <span><time datetime="2026-05-09T10:27:45+07:00" title="Saturday, May 9, 2026 - 10:27">Sat, 2026-05-09 - 10:27</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>นักศึกษาลาวที่ถูกเจ้าหน้าที่สภาแห่งชาติลาวบุกห้องพักพยายามล่วงละเมิดทางเพศระหว่างงานประชุมรัฐสภาที่หลวงพระบางเมื่อเดือนเมษายน 2567 ยังคงไร้ความยุติธรรมหลังเกือบ 2 ปี ผู้กระทำไม่ถูกดำเนินคดีและยังทำงานในตำแหน่งเดิม ขณะที่ครอบครัวของเธอถูกตำรวจเรียกสอบ โทรศัพท์ถูกตรวจสอบ และไม่มีทนายความรายใดกล้ารับคดีนี้อีก เธอต้องใช้ชีวิตอยู่ต่างประเทศโดยไม่มั่นใจในอนาคต</p><img src="https://www.flickr.com/photo_download.gne?id=55258203638&amp;secret=6bf3c773a5&amp;size=c&amp;source=photoPageEngagement" width="800" height="613" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">นันทิดา<em>&nbsp;</em>เข้าช่วยงานให้กับสภาแห่งชาติลาวในงานประชุมสมัชชารัฐสภาแห่งประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส<em> (Assemblée parlementaire de la Francophonie:&nbsp;APF)&nbsp;</em>ณ<em>&nbsp;</em>แขวงหลวงพระบาง<em>&nbsp;</em>ประเทศลาว<em>&nbsp;</em>ระหว่างวันที่<em> 8-12&nbsp;</em>เมษายน<em> 2024&nbsp;(</em>ที่มา<em>:&nbsp;</em>เผยแพร่ทางเฟซบุ๊ก<em>&nbsp;</em><a href="https://www.facebook.com/nanthida.phoumichit.9"><em>Nanthida Phoumichit</em></a><em>, 14&nbsp;</em>มิถุนายน<em> 2567)&nbsp;</em></p><p>นันทิดา&nbsp;พูมีจิด&nbsp;อดีตนักศึกษาชั้นปีที่ 3&nbsp;ภาควิชาภาษาฝรั่งเศสเพื่อการสื่อสาร&nbsp;คณะอักษรศาสตร์&nbsp;มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว&nbsp;ได้ถูกมอบหมายให้เข้าร่วมสนับสนุนงานประชุมสมัชชารัฐสภาแห่งประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส (Assemblée parlementaire de la Francophonie:&nbsp;<a href="https://www.facebook.com/Phouthen/posts/%25E0%25BA%2581%25E0%25BA%25AD%25E0%25BA%2587%25E0%25BA%259B%25E0%25BA%25B0%25E0%25BA%258A%25E0%25BA%25B8%25E0%25BA%25A1%25E0%25BA%2581%25E0%25BA%25B3%25E0%25BA%25A1%25E0%25BA%25B2%25E0%25BA%2597%25E0%25BA%25B4%25E0%25BA%2581%25E0%25BA%25B2%25E0%25BA%2599%25E0%25BA%25A7%25E0%25BA%25BD%25E0%25BA%2581%25E0%25BA%2587%25E0%25BA%25B2%25E0%25BA%2599%25E0%25BB%2580%25E0%25BA%25AA%25E0%25BA%2594%25E0%25BA%2596%25E0%25BA%25B0%25E0%25BA%2581%25E0%25BA%25B4%25E0%25BA%2594-%25E0%25BA%25AA%25E0%25BA%25B1%25E0%25BA%2587%25E0%25BA%2584%25E0%25BA%25BB%25E0%25BA%25A1-%25E0%25BB%2581%25E0%25BA%25A5%25E0%25BA%25B0-%25E0%25BA%25AA%25E0%25BA%25B4%25E0%25BB%2588%25E0%25BA%2587%25E0%25BB%2581%25E0%25BA%25A7%25E0%25BA%2594%25E0%25BA%25A5%25E0%25BB%2589%25E0%25BA%25AD%25E0%25BA%25A1-%25E0%25BA%2582%25E0%25BA%25AD%25E0%25BA%2587%25E0%25BA%25AA%25E0%25BA%25B0%25E0%25BA%25A1%25E0%25BA%25B1%25E0%25BA%2594%25E0%25BA%258A%25E0%25BA%25B2%25E0%25BA%25A5%25E0%25BA%25B1%25E0%25BA%2594%25E0%25BA%2596%25E0%25BA%25B0%25E0%25BA%25AA%25E0%25BA%25B0%25E0%25BA%259E%25E0%25BA%25B2%25E0%25BA%259B%25E0%25BA%25B0%25E0%25BB%2580%25E0%25BA%2597%25E0%25BA%2594%25E0%25BA%2597/943483614447791/">APF</a>)&nbsp;ระหว่างวันที่ 8-12&nbsp;เมษายน 2024&nbsp;ณ&nbsp;โรงแรม&nbsp;Santi Resort &amp; Spa&nbsp;ณ&nbsp;แขวงหลวงพระบาง&nbsp;ประเทศลาว&nbsp;</p><p>งานประชุมนี้&nbsp;เป็นเครือข่ายความร่วมมือและองค์กรหลักที่ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาขององค์การระหว่างประเทศของกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส&nbsp;ทำหน้าที่เป็นเวทีแลกเปลี่ยนและเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างรัฐสภาและภูมิภาคที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสทั่วโลก&nbsp;</p><p>ภายใต้ข้อจำกัดด้านงบประมาณที่ทำให้ต้องจัดที่พักแบบรวม&nbsp;แต่ในคืนวันที่ 10&nbsp;เมษายน 2024&nbsp;นันทิดาต้องพักอยู่เพียงลำพัง&nbsp;ก่อนที่นาย&nbsp;จ.&nbsp;คณะกรรมาธิการการต่างประเทศ&nbsp;สภาแห่งชาติลาว&nbsp;บุกเข้าห้องในช่วงกลางดึกและพยายามล่วงละเมิดทางเพศ&nbsp;ทั้งนี้&nbsp;แม้เวลาจะล่วงเลยไปกว่า 2&nbsp;ปี&nbsp;แต่คดีความดังกล่าวนี้&nbsp;กลับไม่คืบหน้า&nbsp;โดยที่นาย&nbsp;จ.&nbsp;ไม่ได้รับผลกระทบใดๆ&nbsp;และยังคงทำงานอยู่ในตำแหน่งเดิม&nbsp;</p><h2><strong>ควบคุม&nbsp;คุกคาม&nbsp;</strong></h2><p>“น้ำเสียงแม่ตอนนั้น&nbsp;เฮารับรู้ได้ถึงความผิดปกติว่า&nbsp;เป็นน้ำเสียงที่แปลกแล้วก็สั่น&nbsp;มันบ่คือปกติ”&nbsp;นันทิดา&nbsp;เล่าย้อนถึงเหตุการณ์&nbsp;ขณะคุยโทรศัพท์กับแม่&nbsp;ภายหลังจากที่เธอตัดสินใจบอกเล่า<a href="https://www.facebook.com/share/p/18qgGWMbxT/">เหตุการณ์ที่เธอถูกคุกคามทางเพศ</a>โดยเจ้าหน้าที่สภาแห่งชาติลาว&nbsp;ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ในช่วงเดือนมิถุนายน&nbsp;2024&nbsp;ขณะที่เธอพักอาศัยอยู่ไทย&nbsp;</p><p>นันทิดา&nbsp;อธิบายว่า&nbsp;การพูดคุยกับแม่ในครั้งนั้น&nbsp;เกิดขึ้นขณะที่แม่&nbsp;พ่อ&nbsp;และอ้าย (พี่ชาย)&nbsp;ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจเรียกตัวไปสอบสวนที่สถานีตำรวจ&nbsp;จากนั้น&nbsp;ตำรวจก็สั่งให้แม่โทรศัพท์หาเธอ&nbsp;เพื่อบอกให้เธอหยุดเคลื่อนไหว&nbsp;ซึ่งจะช่วยให้โทษเบาลง&nbsp;</p><p>“ตำรวจเอาแม่ไป&nbsp;แล้วก็ได้ยึดโทรศัพท์แม่&nbsp;เอาไปเสียบใส่คอม&nbsp;หลังจากนั้น&nbsp;แม่ก็เล่าว่า&nbsp;บางที&nbsp;Facebook&nbsp;หรือ&nbsp;WhatsApp&nbsp;ต่างๆ&nbsp;มีการแจ้งเตือนว่า&nbsp;มีอุปกรณ์เครื่องอื่น&nbsp;เข้าล็อกอินใช้งาน&nbsp;คือมันถูกพวกเขาเอาไปตรวจค้นแล้ว... ก็ต้องเว้นระยะห่างในการพูดคุย&nbsp;และเลือกช่องทางที่ปลอดภัย”&nbsp;นันทิดา&nbsp;เล่าเพิ่มว่า&nbsp;เมื่อโทรศัพท์ของแม่ถูกตรวจสอบ&nbsp;ทำให้สมาชิกในครอบครัวของเธอรู้สึกไม่ปลอดภัย&nbsp;แม่ต้องเปลี่ยนโทรศัพท์และเบอร์โทรฯ&nbsp;ใหม่&nbsp;ส่วนพ่อก็ตัดสินใจออกจากไลน์กลุ่มครอบครัว&nbsp;</p><p>ขณะเดียวกัน&nbsp;นอกจากเจ้าหน้าที่ตำรวจแล้ว&nbsp;ครอบครัวของเธอยังถูกสังคมรอบข้างตั้งคำถามบ่อยครั้งในเชิงต่อว่า&nbsp;หลังจากที่เธอออกมาเล่าเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เธอถูกคุกคามทางเพศว่า&nbsp;เธอไม่ควรออกมาบอกเล่าเรื่องราวในทำนองนี้ให้สังคมรับรู้&nbsp;เพราะเป็นการตัดอนาคตตัวเอง</p><p>“เขาเห็นแม่&nbsp;เขาก็รู้เรื่อง&nbsp;เขาก็จะถามว่าเป็นแนวใด&nbsp;ลูกสาวเดี๋ยวนี้&nbsp;อยู่นะโจเซฟบ่&nbsp;เว้าว่า&nbsp;โอ้ย&nbsp;น่าสงสาร&nbsp;อนาคตกำลังจะไปได้ดี&nbsp;ทำไมถึงเฮ้ดแนวนั้น&nbsp;ทำไมทำให้ตัวเองเดือดร้อน”&nbsp;นันทิดา&nbsp;เล่าด้วยน้ำเสียงไม่สบายใจ&nbsp;</p><h2><strong>พัวพันกับบุคคลอันตราย&nbsp;?&nbsp;</strong></h2><p>นันทิดาเป็นผู้ถูกคุกคามทางเพศ&nbsp;แต่เมื่อเรื่องราวของเธอถูกเผยแพร่ออกไป&nbsp;สังคมและคนรอบข้างกลับมุ่งประเด็นไปว่า&nbsp;เธอไม่ควรติดต่อหรือเกี่ยวข้องกับ&nbsp;<a href="https://www.facebook.com/profile.php?id=100008068268130">โจเซฟ&nbsp;อักคะละวง</a>&nbsp;แทนที่จะมุ่งประเด็นไปในเรื่องที่เธอเป็นผู้ถูกกระทำ&nbsp;เนื่องจากนันทิดา&nbsp;เปิดเผยว่า&nbsp;โจเซฟเป็นผู้ที่แนะนำให้เธอเปิดเผยเรื่องราวที่เกิดขึ้น&nbsp;</p><p>โจเซฟ&nbsp;เป็นนักเคลื่อนไหวด้านสังคมและสิทธิมนุษยชนในลาว&nbsp;ลี้ภัยออกจากลาวในปี 2018&nbsp;ภายหลังออกมาวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของเจ้าหน้าที่รัฐ&nbsp;ในการให้การช่วยเหลือผู้ประสบภัยเขื่อนเซเปียน-เซน้ำน้อยแตก&nbsp;เขาจำเป็นต้องใช้ชีวิตหลบๆ&nbsp;ซ่อนๆ&nbsp;อยู่ในไทยเป็นเวลาหลายปี&nbsp;จนกว่าจะได้ลี้ภัยไปอยู่ฝรั่งเศสในปี 2022</p><p>เขาเป็นหนึ่งในคนลาวเพียงไม่กี่คน&nbsp;ที่กล้าออกมาวิจารณ์การบริหารประเทศของรัฐบาล&nbsp;และเปิดโปงประเด็นเรื่องทุจริตคอรัปชันในลาว&nbsp;ซึ่งเป็นประเด็นที่คนลาวสนใจ&nbsp;แต่ไม่มีใครกล้าออกมาพูด&nbsp;เพราะเหตุผลด้านความปลอดภัย&nbsp;ส่งผลให้เพียงในระยะเวลาไม่กี่ปี&nbsp;เขามีผู้ติดตามผ่านทาง&nbsp;Facebook&nbsp;มากกว่า 7&nbsp;แสนคน&nbsp;ด้วยเหตุนี้&nbsp;จึงเป็นหนึ่งในเหตุผลที่รัฐบาลลาวมองว่า&nbsp;โจเซฟ&nbsp;เป็นบุคคลที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติ&nbsp;</p><p>ล่าสุดในเดือน<a href="https://www.facebook.com/100014020157588/posts/2112590482551603/?rdid=XaE25IvU0lgIE6nN">มิถุนายน 2025</a>&nbsp;โจเซฟถูกลอบแทงที่คอ&nbsp;อกข้างขวา&nbsp;และอกข้างซ้าย&nbsp;รวม 3&nbsp;จุด&nbsp;กลางเมืองโป&nbsp;ประเทศฝรั่งเศส&nbsp;และจากการสืบสวนพยานหลักฐานพบว่า&nbsp;เหตุการณ์ลอบสังหารนี้&nbsp;มีเหตุผลหลายประการบ่งชี้ได้ว่า&nbsp;เกี่ยวข้องกับเหตุผลทางการเมืองและรัฐบาลลาว&nbsp;ซึ่งก่อนหน้าที่จะเกิดเหตุการณ์นี้&nbsp;คนที่เกี่ยวข้องกับการลอบสังหาร&nbsp;โจเซฟ&nbsp;ได้โทรชักชวนนันทิดา&nbsp;ให้ไปพบด้วย&nbsp;แต่นันทิดาไม่ได้ไป&nbsp;</p><p>และจากการ<a href="https://www.facebook.com/watch/?v=835685131754229&amp;rdid=jsLHj3QHqdspyOHb">สนทนาทางโทรศัพท์</a>ร่วมกับอาจารย์หัวหน้าภาควิชาภาษาฝรั่งเศส&nbsp;มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว&nbsp;อาจารย์ของเธอก็ได้บอกว่า&nbsp;“รัฐบาลก็รู้แล้ว (ว่านันทิดาไม่ได้อยู่ลาวแล้ว)&nbsp;แล้วก็บอกว่า&nbsp;เรื่องของเฮา (นันทิดา)&nbsp;นี้&nbsp;เป็นเรื่องใหญ่แล้ว&nbsp;แล้วถามว่าเฮาไปพัวพันกับโจเซฟนี้&nbsp;รู้บ่ว่าเป็นบุคคลอันตราย&nbsp;เป็นผู้ที่สร้างความปั่นป่วนให้กับประเทศชาติลาว”&nbsp;</p><p>อาจารย์ยังบอกอีกว่า&nbsp;อยากให้เธอเดินทางกลับลาว&nbsp;เพื่อมาเรียนต่อให้จบ&nbsp;แต่อาจารย์ก็ไม่สามารถรับรองได้ว่า&nbsp;เธอจะปลอดภัยหรือไม่&nbsp;</p><p>“อาจารย์บอกกับเจ้าแล้วแม่นบ่&nbsp;บ่ให้คนนอกรับรู้เรื่องนี้เด็ดขาด&nbsp;ยิ่งคนรู้น้อยที่สุดยิ่งดี&nbsp;แต่ว่าตอนนี้เรื่องของเจ้ามันถูกเผยแพร่บนสื่อโซเชียลออนไลน์แล้ว&nbsp;มันเป็นเรื่องใหญ่มากๆ&nbsp;แล้วตอนนี้&nbsp;เจ้ารู้บ่&nbsp;ประธานประเทศก็รับรู้เรื่องนี้แล้วและก็ได้โทรมาหาอาจารย์&nbsp;เจ้าจะให้เฮ็ดจังได๋&nbsp;มันเป็นเรื่องใหญ่แล้วเดี๋ยวนี้”&nbsp;นี่คือส่วนหนึ่งของคำพูด&nbsp;ที่อาจารย์หัวหน้าภาควิชา&nbsp;พูดกับนันทิดาด้วยความไม่พอใจ&nbsp;ที่เรื่องนี้ถูกเผยแพร่ต่อสาธารณะ&nbsp;</p><p>ทั้งนี้&nbsp;นับตั้งแต่เรื่องราวของนันทิดาถูกเผยแพร่ออกไป&nbsp;จนเป็นกระแสในสื่อสังคมออนไลน์ของลาวในขณะนั้น&nbsp;กลับไม่มีสื่อของทางการ&nbsp;หรือสื่อท้องถิ่นใดในลาว&nbsp;ออกมาติดตามข้อเท็จจริงและความคืบหน้าของคดีความนี้อย่างเป็นจริงเป็นจัง&nbsp;</p><h2><strong>คดีความบ่มีความคืบหน้า&nbsp;</strong></h2><p>หลังจากเผยแพร่เรื่องราวสู่สาธารณะ&nbsp;นันทิดา&nbsp;ก็ไว้ว่าจ้างทนายความ&nbsp;ในสำนักงานทนายความขนาดใหญ่&nbsp;และมีชื่อเสียงในนครหลวงเวียงจัน&nbsp;แต่เมื่อเวลาผ่านไปประมาณ 3&nbsp;เดือน&nbsp;สำนักงานทนายความแห่งนี้&nbsp;ก็ได้ส่งหนังสือกลับมายังนันทิดา&nbsp;โดยมีสาระสำคัญ&nbsp;คือ&nbsp;</p><p>1.&nbsp;ทางสำนักงานทนายความ&nbsp;ได้ส่งรายละเอียดเรื่องราวให้แก่เจ้าหน้าที่ตามกฎหมายแล้ว&nbsp;แต่คดีความยังค้างอยู่ที่แผนกตำรวจที่เกี่ยวข้อง&nbsp;และการดำเนินการไม่มีความคืบหน้า&nbsp;</p><p>2.&nbsp;เจ้าหน้าที่&nbsp;ต้องการให้นันทิดาเดินทางกลับมายังประเทศลาว&nbsp;เพื่อให้การ&nbsp;จึงจะดำเนินการตามกฎหมายให้&nbsp;ซึ่งถ้าหากนันทิดาเดินทางกลับ&nbsp;ทางสำนักทนายความก็มีความเป็นห่วงเรื่องความปลอดภัย&nbsp;เพราะมีการโยงประเด็นว่า&nbsp;นันทิดา&nbsp;ติดต่อพัวพันกับ&nbsp;โจเซฟ&nbsp;อักคะละวง&nbsp;</p><img src="https://www.flickr.com/photo_download.gne?id=55258301244&amp;secret=6cdc397b49&amp;size=c&amp;source=photoPageEngagement" width="800" height="467" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">สำนักงานทนายความ<em>&nbsp;</em>ส่งหนังสือแจ้งมายังนันทิดา<em>&nbsp;</em>เพื่อรายงานการทำหน้าที่ปกป้องสิทธิ<em>-</em>ผลประโยชน์ของเธอ<em>&nbsp;</em>เกี่ยวกับการฟ้องร้องเพื่อดำเนินคดีกับนาย<em>&nbsp;</em>จ<em>. (</em>ที่มา<em>:&nbsp;Nanthida Phoumichit)</em></p><p>“ทนายความแจ้งมาบอกว่า&nbsp;บ่มีเลย&nbsp;บ่มีการดำเนินการอะไรเกี่ยวกับผู้นั้นเลย&nbsp;ทนายความได้แจ้งความไปยังเจ้าหน้าที่ตำรวจแล้ว&nbsp;แต่ตำรวจบ่ดำเนินการ”&nbsp;นันทิดา&nbsp;บอกเล่าเกี่ยวกับผลความคืบหน้าในการดำเนินคดีความในรอบ&nbsp;1&nbsp;ปี&nbsp;10&nbsp;เดือนที่ผ่านมา</p><p>อิงตามหนังสือแจ้งการจากสำนักงานทนายความ&nbsp;ยังระบุอีกว่า&nbsp;ถ้าหากนันทิดา&nbsp;ต้องการเปลี่ยนที่ปรึกษาทางกฎหมายก็สามารถกระทำได้&nbsp;เพราะทางสำนักงานฯ&nbsp;เองก็ดำเนินการเต็มที่แล้ว&nbsp;แต่ไม่สามารถติดตามความคืบหน้ามาได้&nbsp;</p><p>“บ่สามารถไปต่อได้แล้ว&nbsp;เพราะว่าตำรวจเขาบ่ดำเนินการให้แล้ว&nbsp;จะเป็นทนายคนอื่น&nbsp;เขาก็บ่เฮ็ดให้คือเก่า&nbsp;ก็เคยถามไปหลายทนาย&nbsp;ก็บ่มีทนายใดกล้าเฮ็ดแล้ว&nbsp;คดีนี้”&nbsp;นันทิดา&nbsp;อธิบายเพิ่มว่า&nbsp;นับตั้งแต่ได้รับหนังสือแจ้งการมา&nbsp;เธอก็พยายามหาที่ปรึกษาทางกฎหมายเรื่อยๆ&nbsp;แต่ก็ไม่มีสำนักงานใดรับ&nbsp;เพราะเหตุผลเรื่องความปลอดภัย&nbsp;</p><p>“มันบ่มีความคืบหน้า&nbsp;แล้วเขาก็บ่สามารถที่จะเฮ็ดให้ได้อีก... เจ้าหน้าที่ก็บอกว่า&nbsp;จะบ่เฮ็ดให้จนกว่านันทิดาจะกลับมาลาว&nbsp;เพราะว่าเฮา&nbsp;พัวพันกับโจเซฟ”&nbsp;นันทิดา&nbsp;กล่าวย้ำถึงรายละเอียดสำคัญที่ปรากฎในหนังสือแจ้งการของสำนักงานทนายความ&nbsp;</p><h2><strong>บ่แม่นแต่เฉพาะนันทิดา&nbsp;</strong></h2><p>ภายหลังจากที่&nbsp;นันทิดา&nbsp;ออกมาเล่าประสบการณ์การถูกคุกคามทางเพศให้สาธารณชนได้รับรู้&nbsp;ก็มีแม่หญิงลาวอีกหลายคนที่มีประสบการณ์ในลักษณะเดียวกัน&nbsp;ออกมาบอกเล่าเรื่องของตัวเอง&nbsp;เช่น&nbsp;กรณีของ&nbsp;สายฝน (นามสมมติ)&nbsp;เป็นเด็กพิการ&nbsp;อายุ 17&nbsp;ปี&nbsp;อาศัยอยู่ทางภาคกลางของประเทศ&nbsp;เล่าให้เธอฟังส่วนตัวว่า&nbsp;เคยถูกอาจารย์ล่วงละเมิดทางเพศ&nbsp;แต่ก็ไม่มีความกล้าที่จะออกมาบอกเล่าเรื่องราวนี้&nbsp;ให้สาธารณชนได้รับรู้&nbsp;อีกทั้ง&nbsp;ยังไม่รู้ว่าเรื่องราวของเธอจะสามารถเอาผิดอาจารย์ผู้กระทำได้&nbsp;เพราะหลักฐานต่างๆ&nbsp;ก็ไม่มี&nbsp;</p><img src="https://www.flickr.com/photo_download.gne?id=55258301239&amp;secret=c9c1c82f45&amp;size=c&amp;source=photoPageEngagement" width="800" height="467" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">เรื่องเล่าเหตุการณ์ที่แม่หญิงลาวอีกคนหนึ่งที่เคยมีประสบการณ์ถูกคุกคามทางเพศ<em>&nbsp;</em>เช่นเดียวกับนันทิดา<em>&nbsp;</em>ออกมาเปิดเผยสู่สาธารณะ<em>&nbsp;</em>ภายหลังนันทิดาเปิดเผยประสบการณ์ของตนเอง<em>&nbsp;</em>ที่มาจนถึงปัจจุบัน<em>&nbsp;</em>ก็ยังไม่ได้รับความยุติธรรมเช่นกัน<em> (</em>ที่มา<em>:&nbsp;</em><a href="https://www.facebook.com/100028833030949/posts/1219927715644985/?rdid=dok2lMlkiR4ktpH3"><em>Nixa HF</em></a><em>, 20&nbsp;</em>มิถุนายน<em> 2024)</em></p><p>หรือกรณีของ&nbsp;<a href="https://www.facebook.com/100028833030949/posts/1219927715644985/?rdid=dok2lMlkiR4ktpH3">Nixa HF</a>&nbsp;แม่หญิงชาวลาวอีกคน&nbsp;ก็ได้ออกมาเปิดเผยเรื่องราวการถูกล่วงละเมิดของตนเอง&nbsp;ภายหลังเหตุการณ์ของนันทิดา&nbsp;เพราะเธอเชื่อว่า&nbsp;ยังมีผู้หญิงลาวอีกหลายคนที่ตกเป็นเหยื่อการล่วงละเมิด&nbsp;แต่ไม่กล้าออกมาพูด</p><p>เธอเล่าว่าเป็นพนักงานเสิร์ฟในโรงแรมแห่งหนึ่งโดยผู้ชายที่พยายามจะข่มขืนเธอก็ทำงานอยู่ในโรงแรมเดียวกัน&nbsp;เธอได้ขึ้นไปส่งอาหารเช้าให้แขก&nbsp;แต่ห้องที่เธอไปส่งเป็นห้องที่ของคนจีนชื่อ&nbsp;Wei Zheng&nbsp;พักอยู่&nbsp;เมื่อไปถึง&nbsp;ก็เคาะประตู&nbsp;พอเขาเปิดประตูออกมาเห็นว่าเป็นเขา&nbsp;เขาบอกว่าไม่ได้สั่งอาหาร&nbsp;เธอจึงกำลังจะเดินกลับ&nbsp;แต่เขากลับดึงแขนเธอเข้าไปในห้อง&nbsp;และพยายามจะข่มขืน&nbsp;เธอเล่าถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 2564&nbsp;</p><p>เธอเล่าต่อว่า&nbsp;เธอพยายามร้องขอความช่วยเหลือ&nbsp;แต่ไม่มีใครมาช่วย&nbsp;เพราะแม่บ้านในโรงแรมคิดว่าเป็นเสียงแขกหยอกล้อกัน&nbsp;แต่สุดท้ายเธอก็ช่วยเหลือตนเองจนหลุดออกมาได้&nbsp;และรีบวิ่งไปหาแม่บ้าน&nbsp;จากนั้น&nbsp;เธอแจ้งเจ้าของโรงแรมให้รับทราบ&nbsp;เพราะต้องการดำเนินคดี&nbsp;แต่เจ้าของโรงแรมกลับเสนอเป็นเงินชดเชย&nbsp;และไม่ให้ความช่วยเหลือเรื่องคดีความ&nbsp;</p><p>“ทางโรงแรมยังปกปิดเรื่อง&nbsp;และไม่เคยให้ความร่วมมือ&nbsp;ขอดูกล้องก็บอกว่ากล้องเสีย&nbsp;ขอพาสปอร์ตก็บอกว่าเขาหนีไปแล้ว&nbsp;เอาเอกสารไปหมด&nbsp;ทั้งที่จริงเขายังอยู่&nbsp;โรงแรมกลับช่วยปกป้องอีกฝ่าย”&nbsp;เธอเล่ารายละเอียด&nbsp;</p><p>เธอเล่าเพิ่มว่า&nbsp;เธอพยายามยื่นเรื่องเพื่อดำเนินคดีทางกฎหมาย&nbsp;ตั้งแต่ระดับหมู่บ้านจนถึงระดับแขวง&nbsp;แต่สุดท้ายกลับไม่มีอะไรเกิดขึ้น&nbsp;</p><h2><strong>ความยุติธรรม&nbsp;อยู่ไส?&nbsp;</strong></h2><p>“มืด&nbsp;มันมืดเลย&nbsp;ตอนนี้มันบ่เห็นช่องทาง&nbsp;บ่เห็นว่ามันจะเป็นไปในรูปแบบใดได้เลย&nbsp;เพราะว่ามันบ่มีสัญญาณหยังเลยที่จะมีความคืบหน้า&nbsp;หรือว่าอัปเดตบ่มีเลย”&nbsp;นันทิดา&nbsp;บอกเล่าถึงสถานการณ์ที่ต้องเผชิญอยู่ในขณะนี้&nbsp;ด้วยน้ำเสียงไม่สบายใจ&nbsp;</p><p>เธอบอกอีกว่า&nbsp;การเป็นแม่หญิงและเด็กหญิงลาว&nbsp;นอกจากจะไม่ค่อยให้ความสำคัญกับสิทธิสตรีแล้ว&nbsp;การที่ผู้หญิงและเด็กหญิงจะเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมในลาว&nbsp;ยังเป็นเรื่องที่ไกลเกินเอื้อมในปัจจุบัน&nbsp;</p><p>“การที่เป็นแม่หญิงอยู่ในเมืองลาว&nbsp;เฮาต้องได้มีสติระมัดระวังตัวอยู่ตลอดเวลา&nbsp;แล้วถ้าสมมติว่าเกิดเรื่องอี่หยังขึ้นกับเฮา&nbsp;ความยุติธรรม&nbsp;รู้สึกว่ามันเข้าถึงยากมากๆ&nbsp;สำหรับผู้เป็นเหยื่อ&nbsp;สิทธิแม่หญิงต่างๆ&nbsp;ในกระดาษ&nbsp;ในเอกสาร&nbsp;แต่ว่าในทางปฏิบัติจริง&nbsp;มันคือเฮ็ดบ่ได้เลย”&nbsp;</p><p>นันทิดา&nbsp;กล่าวอีกว่า&nbsp;“ก็อยากให้ผู้กระทำผิด&nbsp;ไม่ว่าใครก็ตามที่ทำแบบนี้&nbsp;ต้องได้เข้าสู่กระบวนการยุติธรรม&nbsp;เพื่อเป็นตัวอย่าง&nbsp;บ่ให้เกิดกับผู้หญิงคนอื่น&nbsp;และบ่อยากให้แม่หญิงทุกคนที่อยู่ในลาว&nbsp;ต้องมาตกอยู่ในอันตรายในเรื่องแบบนี้”&nbsp;</p><p>“ก็มีความรู้สึกกังวล&nbsp;ถ้ากลับไปเมืองลาวก็รู้สึกว่าจะบ่ปลอดภัยแล้ว&nbsp;ส่วนเรื่องการลี้ภัยในอนาคต&nbsp;เฮาก็บ่รู้ว่าจะเป็นแบบใด&nbsp;แล้วชีวิตความเป็นอยู่ตอนนี้&nbsp;ก็ต้องได้ปรับตัวหลายอย่าง&nbsp;ภาษา&nbsp;วัฒนธรรม&nbsp;การกินการอยู่&nbsp;สภาพอากาศเพราะว่ามันบ่คืออยู่บ้านเฮา... ต้องเริ่มใหม่จากศูนย์เลย”&nbsp;นันทิดา&nbsp;กล่าวทิ้งท้ายถึงความไม่แน่นอนในชีวิต&nbsp;</p><p>&nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th">รายงานพิเศษ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8" hreflang="th">ต่างประเทศ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ลาว</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%A8" hreflang="th">คุกคามทางเพศ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%B2-%E0%B8%9E%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%94" hreflang="th">นันทิดา พูมีจิด</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sat, 09 May 2026 03:27:45 +0000 auser15 117324 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/05/117324#comments