pietergrdevilliers

Wanneer 'n mens so oor jouself praat dat dit ander transformeer

2012-02-13T22:52:00.000+02:00

Een van die belangrikste maniere om oor Spiritualiteit na te dink is om te kyk na wat mense oor hulleself skryf. Sommige mense skryf hulle lewensverhaal waarin hulle dan nadink oor hoe God in hulle lewens teenwoordig was en gewerk het. ‘n Mens praat hier van ‘n geestelike outobiografie.

Een van die beste voorbeelde hiervan is Augustinus se Belydenisse. Augustinus kyk in hierdie werk terug op sy lewe. Hy beskryf daarin hoe God aan die werk was in alles wat met hom gebeur het.

Augustinus skryf hieroor ‘n hele lange verhaal. Dit is ‘n storie oor sy lewe waarin al die gebeurtenisse ineengevleg word en vanuit ‘n bepaalde hoek as ‘n eenheid aangebied word. Maar eintlik gaan die verhaal nie net om homself nie.

Dit is ‘n geestelike verhaal waarin hy vertel hoe sy verhouding met God gegroei het. Sy lewensverhaal het ‘n dieper betekenis. Dit is meer as net feite wat hy wil neerskryf oor alles wat met hom in sy lewe gebeur het. Hy kyk as te ware met die oë van God na sy eie lewe.

Augustinus skryf met ‘n passie oor sy geestelike lewensreis. Want vir hom is alle dinge wat in sy lewe gebeur het meer as net gebeurtenisse. Dit is gebeurtenisse wat almal wys hoe hy sy geloof beleef het. Met diepe betrokkenheid wil hy uitwys hoe God sy lewe gestuur het.

Augustinus het God ontmoet en dit het sy lewe radikaal omvorm. Alles wat tussen hom en God gebeur het, het sy lewe op sy kop gekeer. Al sy ervaringe wys dus heen op sy geestelike omvorming.

Waaijman stel dit ook anders: Augustinus het in sy Belydenisse nagedink oor sy lewe en al die dinge wat met hom gebeur het. Maar dit was vir hom nie net bloot alledaagse gebeure nie. Vir hom was daardie gebeurtenisse ‘n soektog na God.

Maar terwyl hy nagedink het oor sy soektog na God, het hy begin besef dat sy lewe eintlik God se soektog na hom was.

Wat Augustinus gedoen het, het vele ander skrywers ook gedoen. Een so ‘n besonder voorbeeld is Thomas Merton se outobiografie, Seven Storeyed mountain. Dit was een van die mees gelese boeke in die 20e eeu omdat mense besef het dat Merton in hierdie verhaal nie oor himself wil praat nie, maar eel eerder onthul watter pad God met hom geloop het. Die boek was vir lesers ‘n soektog na die waarheid. Merton het daarin nagedink oor sy geestelike reis. Hy het dit op so ‘n manier gedoen dat die boek vir mense gehelp het om hul eie geestelike reis beter te begryp en om na te dink oor hoe God in hulle lewens teenwoordig was.

Waar mense met waarheid en integriteit praat oor God se ingrype in hul lewe, raak hulle vertelling ander se lewens aan en werk God op nuwe maniere. Dit is hoe 'n mens oor jouself praat sodat ander daardeur getransformeer word.

'n Gebroke kruis.

2012-02-12T21:34:00.002+02:00

Die leë kruis in die kapel van Dharmaran Kollege in Bangalore waaroor ek verlede week geblog het, het my herinner aan 'n ander unieke voorstelling van die kruis.

Die besondere kruis hang in die herinneringskapel van die beroemde Domkerk in Utrecht.

Hier is die kruis:

Dit is in 1965 gemaak deur Carel Kneulman. Dit sou in 'n kapel in die berugte Dachau Konsentrasiekamp in München geplaas word. Juis omdat dit vir so 'n konteks gemaak is, kry die kruis spesiale betekenis. Dit bring die mens tot stilstand voor die mees ekstreme vorm van lyding, want in Dachau het die Jode-slagting en die vervolging van Christene wat teen die Nazi's gerebelleer het, verskriklike vorme aangeneem.

In Dachau is Victor Frankl en Martin Niemoller aangehou. Titus Brandsma het daar gesterf. Ek onthou goed hoe ek in 1970 in die middel van die winter die barre toestande daar beleef het en vir die eerste keer gesien het hoe dodelik rassisme kan wees:

Die kruis van Kneulman is toe nooit in Dachau se kapel geplaas nie. Uiteindelik het dit deur die toedoen van die Ryksmuseum in die Domkerk beland.

Dit is 'n stukkende, verwronge kruis. Dit wys op totale gebrokenheid - in 'n dubbele sin van die woord. Nie net is dit 'n kruis, 'n plek van lyding nie, maar dit is ook gebroke. Daardeur word dit beide 'n klag en 'n aanklag, lui die byskrif by die kruis. Die verskrikking van lyding wat alles uitmekaar laat val word daardeur uitgebeeld.

Ek onthou hoe ek, toe ek die kruis vir die eerste keer gesien het, daardeur tot stilstand gebring is.

Die kruis eindig egter nie by die aakligheid van lyding nie, vertel die byskrif. Die kruis het ook 'n ander boodskap:

Dit roep op tot besinning: bedink dit wat alles lyding meebring en wat so totaal destruktief kan wees.
Dit roep tot herstel: moenie dat gebrokenheid die laaste woord spreek nie. Wat stukkend is, moet heel word.
En uiteindelik vertel die kruis van hoop: wie voor lyding kan staan, dit bedink en dit afwys, sit sy of haar voet op 'n nuwe pad. In die woorde van Fransiskus word die mens deur lyding gebring om 'n instrument van heling te word.

Dit is, immers so: die kruis het nie die laaste woord gespreek nie. Die opstanding het.

God se plek.

2012-02-12T00:01:00.003+02:00

'n Mens kan in verre lande allermooiste ruimtes besoek, om dan elke keer weer terug te kom na jou eie plek en opnuut weer verwonderd te staan voor die onoortreflikheid van groter skoonheid wat sommer hier by jou, in jou voorkamer, op jou voorstoep, in jou agterplaas, om die hoek te vinde is.

Dit is te vinde in die bos blomme in 'n pot wat iemand sommer losweg gerangskik het - niks formeels, niks berekend nie. Bloot net blomme in die huis. Maar mooi bekyk word dit 'n pers partytjie met sy geel vrolikheidjies op 'n tapyt van groen weligheid. En die wegraak in hierdie oomblik neem jou terug, in 'n flits, as jy dit sien, na ouer, goeie tye: jy onthou hoe lief was sy vir haar blomme, hoe haar tuin altyd gebaai het in die kleure en geure van die natuur se mooiste gawes. En die skoonheid van die skepping paar in jou innerlike met die skoonheid van die liefde en van die naby-wees van hulle vir wie jy lief was.

Of jy sien dit raak in die stilheid van 'n swewer teen die helderblou van Afrika se hemel. Eindeloos, oop, strek dit boontoe, in 'n helderheid wat nooit wil ophou nie. Hoe klein, hierdie spikkel, teen die infiniteit. En, as jy dit sien, vat dit jou, in 'n flits, weg na ou gedagtes: Jy onthou hoe die vrou in Antwerpen vertel het van die skoonheid van ons son en, vertel sy, verlangend, van daardie blou lug van ons wat, toe dit eers een keer in haar ingesak het, haar nooit weer losgelaat het nie.

Of, rustig op die pad huis toe na die naweek, sien jy hom sit. Daar op die kranse by Wemmershoek, sommer op jou drumpel, naby jou huis, in die wydheid en wydsheid van die oorrompelende omgewing. Jy hou gretig stil, want jy verstaan hoe hierdie oomblik jou gaan bybly en hoe jy sal wil sien om weer te kan ervaar.

En foto na foto kom al nader aan die kolletje op die rotspunt van die krans; nader aan die ou wat daar op sy rots sit - die brandwag, die dophouer. Die ou kees. Die hoeder van sy kudde. Die ou bespieder.

Daar sit hy tevrede met die lewe en met wat hy aan oorvloed het. Asof hy maar te goed weet hy is in die paradys: By die goddelike tonele van water, groen woude, kranse wat antwoord gee. In die wonderskone natuur. God se plek.

Geseënd is hy wat in die liefde woon....

2012-02-10T17:39:00.002+02:00

So pas is die wenners van die World Press se jaarlike kompetisie aangekondig. Samuel Aranda van Spanje het die wenfoto geneem in 'n moskee wat ingerig is as 'n veldhospitaal in Jemen.

Op die oog af is dit 'n eenvoudig onderwerp: 'n vrou wat 'n gewonde man vashou. Met die eerste oogopslag sny dit, selfs in al sy eenvoud, reeds 'n mens se hart stukkend.

Die foto brand in op jou oë, laat sy Kaïnsmerk op jou geheue en sak in jou onderbewussyn weg as 'n simbool van dieper dinge.

'n Mens hoef nie eintlik te weet dat die man gewond is in die opstande teen President Ali Abdulaah Saleh wat maande lank aangehou het en vele lewens geeïs het. Die foto is genoeg om te vertel van lyding en mense se reaksie daarop.

En tog sou die konteks van die foto die impak daarvan sterker maak: Die foto is 'n verhaal oor die hoë tol wat die dapper opstande teen ondemokratiese bewinde in die Arabiese wêreld geeïs het:

'n Mens onthou die hoogs dramatiese tonele van mensemassa's wat deur die strate van lande se groot stede trek met plakkate; rumoerig, uitdagend, met gebalde vuiste, met klippe wat deur die lug vlieg en met polisie of soldate wat met geweld toeslaan.

Hulle, die dapper skare's van vele lande, herinner ons vir weke van die mens van alle tye en alle plekke se dieper verlange na vryheid.

Dag na dag, meedoënloos word hulle getreiter en gedood, maar dag na dag hou hulle met moed die stryd vol.

Die foto het niks daarvan nie. Die onderwerp daarvan is heel eenvoudig 'n vrou en 'n man wat stil bymekaar is. Geen bomme, geen bewegings en aanvalle nie. Maar juis omdat niks van al die opstand is nie, is daar soveel daarvan teenwoordig... Hier praat opstand, verwonding, lyding, verset.

Die beoordelaars bekroon die foto met die eerste prys omdat dit volgens hulle op 'n baie persoonlike en intieme vlak die verhaal van die opstande vertel. Hier sien 'n mens die ander kant van opstand, die stryd, onderdrukking, dapperheid en verset.

Hier sien jy hoe die gewone mens, op sy of haar eie, deur die felheid van die stryd verniel word.

Maar nou met die verskil: Weg is die skares, stil is die massa's, uitgedoof is die geweerskote, verstomd is die krete. Hier word die prys betaal. Hier sien 'n mens die gevolge van die heersers van die wêreld wat groot wil wees, by die tafels wil sit en bedien wil word, wat die geringes minag en die swakkes uitbuit (Lukas 22).

Teenoor die heersers en hul korrupte minagting van ander staan hierdie liefdevolle nabyheid van die lydendes in sterk simboliek uit: Die foto vertel die verhaal van intieme liefde wat in die uur van ellende soek om te dien (Lukas 22: 27): Die vrou hou die man beskermend teen haar vas met haar regterhand om sy nek, haar duim lig, lig op sy linkerwang terwyl haar regterwang teer sy voorkop streel. Haar regterhandse handskoen, vuil met die bloed en die gemors, hou sy linkerhand vas asof sy hom nie naby genoeg teen haar kan hou nie. Hier is omgee in 'n plek waar daar andersins net uitbuiting is.

Dit is 'n hoogs intieme toneel van twee mense wat in 'n oomblik van lyding bymekaar wil wees. En in die intimiteit sien ons die mooiste gesig van die liefde.

Dit is ook die moeite werd om die vorm van die foto te bekyk, want dit vertel ook al weer 'n belangrike deel van die verhaal. Daar is die driehoek-lyn in die foto van die vrou se elmboog na die man se kop na haar kop as die een been van die driehoek, met die lyn wat van haar kop afloop na haar skouer as die ander been: dit is 'n driehoek waarin die twee gesigte in een, stil ruimte bymekaar kom en die hart van die foto uitmaak.

Onder hierdie driehoek is daar 'n boeiende spel van lig en donker: die man se skouers, naak in hul verwondheid, die vrou se swart jurk waarteen sy moeë skouers rus. Hulle vorm die basis waarop die driehoek van gesigte rus. Hulle vertel van die ondergrond waaruit die intimiteit opkom.

Alles in hierdie fokuspunt is so verborge, so subtiel en gelyk so oop, so eksplisiet: Jy sien nie die vrou se gesig nie. Ook nie man nie.

Maar die foto kan nie duideliker wees oor die spesiale band tussen hulle nie en oor die ontferming waarmee sy hom naby aan haar hou nie. Hul lyftaal, daardie gesig op ons innerlikste gevoelens, vertel die volle verhaal - sonder dat 'n mens hulle gesigte sien.

Die res van die foto, ook so eenvoudig, omraam en interpreteer die verhaal van die twee mense net so dramaties. Die donker skaduwees teen die muur smelt saam met haar donker burka en sy swart hare. Die dood hang swart in die lug, tree donker nader, wil die lyding verder insmeer. En tog is daar ook weer die lichtheid aan die bokant van die muur: so asof alles na bo neig, na die lig, na die uitkoms.

Die mater dolorosa, die pieta, die tydlose verhaal van nabyheid, selfs wanneer die dood swaar in die lug hang. Geseënd om in die liefde te kan skuil, daardie dag wanneer 'n mens die donker vallei binnetree...

Wanneer ons gevoel van vergankelikheid 'n seën raak

2012-02-09T23:03:00.000+02:00

Rahner skryf oor die duisende dinge van elke dag wat ons moeg en swaarmoedig maak – daardie dinge waaroor ek in gister se blog begin skryf het.

Nie net die daaglikse gesleur bring by ons ‘n Prediker gevoel nie. Selfs ons vreugdes word maar muwwerig:

‘n Mens kom agter hoe selfs jou vriende van jou is. Hulle beste woorde van vriendskap en toegeneentheid klink soms vaag en leeg
Alles wat in die wêreld aangeprys word, word al hoe meer 'n leë gejaag sonder enige werklike waarde
Die nuwe dinge oor ons pad gaan verby en word ook maar oud en verslete
Die dae kom en gaan, alles neem onverbiddelijk sy loop
Al ons kennis maak ons nie vervulde mense nie.
Innerlike rykdom ontglip ons
Gewildheid is ‘n skim wat vir ‘n oomblik sy vreemde gesig vir ons wys en dan vinnig verdwyn
Ons sintuie stomp af, ons word ongeërgd, selfs ongevoelig
Die kring van mense naby aan ons dun uit. Ons verloor of neem afskeid van mense naby aan ons.

Dit klink swaarmoedig. Maar dit is nie lank nie alles nie, skryf Rahner.

Ons moet maar besef: Dit is hoe die lewe is. So loop elke mens se bestaan. En dan het ons nog nie eers bedink wat verder bykom nie. Die rampe of teenspoed moet nog alles verreken word: want by hierdie normale lewe kom daar slegte tye wat ons bitter kan maak, vir ons trane kan laat stort.

Dit klink genoeg om ‘n mens depressief vir altyd te maak. Dit moet egter nie so wees nie.

Want, skryf Rahner, hierdie ervaring van nietigheid is eintlik ‘n gawe, ‘n seëning van God. Om jou eie verganklikheid te ervaar en die eindigheid van al die dinge wat ons elke dag beleef, is nie iets wat ‘n mens moet vermy of moet onderdruk of moet vervang met goedkoop gelukkigheid nie. Jy moet dit vierkant in die oë kyk.

Die ervaring van verganklikheid moet nie verdring word nie. Daar is nie goedkoop remedies daarvoor nie. Ons hoef nie te klou aan vae beloftes en ontvlugtingsdrome nie, soos dat ons neerslagtigheid van vandag vervang sal word deur ‘n goeie lewe later nie.

Want, wat gebeur met ons regtig in ons Prediker ervaring?

Die besef van ons verganklikheid is eintlik die buitekant, die gesig van ‘n diep en ongeleste dors van ‘n mens se siel. Orals sien ons hoe dinge tot ‘n einde kom. Hulle kan nie ons harte vol maak nie. Die volgende oomblik sal die vreugdes en die besighede van die dag vervaag en die leegheid sal ons weer oorval.

Want ons hart vra na iets diepers, iets wat onverganklik is.

En hierdie begeerte skep ‘n ruimte waarin God se liefde kan neerdaal.

Net Een kan ons hart tot stilte, tot vervulling, tot rustigheid en tot vrede bring. Net Een is altyd daar. “Jy is altyd by my”, sê die Pa vir die verlore seun as die Pa hom liefdevol omhels.

Net Een, net die liefdevolle Ouer, bly getrou, wagtend op ons terugkeer. Net Een is alles vir ons almal. Net aan Een behoort ons vir altyd.

Ons teleurstelling in die wêreld, ons sinisme oor ons groot gevegte vir geregtigheid pas by die lewe van iemand wat glo. Elke gelowige moet dit kan ervaar. Want dit is dan dat ons begin om God te bemin.

Wanneer ons weet dat net Een waardig is van ons hele bestaan en dat ons ons hele bestaan aan God in liefde wil toevertrou, sommer net toevertrou, dan begin ons God lief hê.

Wanneer ons nie onder ons sinisme beswyk nie, onder ons ontgogeling oor die lewe ingee nie, maar dit verdra sonder om onsself te bedrieg of te mislei, begin ons God te bemin.

Ons verlang na iets, maar ons weet nie wat nie. En tog is ons seker dat dit iets is wat ons nie in ons bestaan en in ons wêreld vind nie. Niks in ons lewe kan vir ons ons hartsbegeerte vervul nie.

Net God kan – God, die onbekende Een, die Een na Wie ons verlang en die Een wat ons liefde waardig is. God se liefde, skryf Rahner, word vanself in ons wakker. Ons verlange is na God wat in ons hart woon en ons begeerte is na ons aandeel in die onverganklikheid wat God met ons deel. As alles inmekaar getuimel het, begin ons vanself soek na die Een wat daar is as alles anders om ons ons gefaal het of vir ons agtergelaat het.

Klink dit alles te goed, dalk selfs wollerig? Rahner skryf nog iets by wat hierdie begeerte na die Liefde vaster in ons bestaan knoop en ons, die meer siniese en minder gelowiges, laat terugsit vir die dieper dink. Meer daaroor later.

Oor die foto hierbo, sien http://www.indiephotobooklibrary.org/2011/12/transitory-space/

Title: Transitory Space
Photographer/s: Leah Oates

Summary: The world thus appears to be a complicated tissue of events in which connections of different kinds alternate, overlap or combine and thereby determine the texture of the whole. All phenomena are processes, connections, all is in flux, and at moments this flux is visible.

The work I create first originates as a response to space that is in a continual state of change. In everyone there is a sense of flux and a familiarity with this type of space.
Transitory spaces have a messy human energy that is always in the present yet constantly changing. I find them endlessly interesting, alive places where there is a great deal of beauty and fragility. They are temporary monuments to the ephemeral nature of existence.

Verganklikheid

2012-02-08T23:59:00.003+02:00

Ou bekendes, oor jare heen, loop ons by die kuierplek raak. Dit is lekker om by hulle ‘n aandjie te kan verwyl. Gedeelde verhale, ervarings, strydgesprekke, werkstye, jare van vriendskap smee bande wat 'n mens moeilik na waarde kan peil.

Sommige van hulle het ‘n belangrike bydrae tot die geskiedenis van ons land gemaak. Hulle name staan uit deur besondere bydraes: boeke wat hulle geskryf het, kommissie-verslae wat die rigting van ons land verander het, kunswerke wat hulle geskep het. En die lysie van pluimpjes oor hulle prestasies sou ‘n mens lank kon gemaak het.

Maar hulle is nou al minder aktief. Rustyd begin aanbreek. Hulle stemme word nie meer soveel gehoor nie. Ander neem hulle plekke in.

En, besef ek, daarmee kom die besef van verganklikheid na vore. Tyd is 'n onverbiddelike medereisiger, 'n meedoënlose aftakelaar, 'n wrede vernietiger.

En die besef van verganklikheid wat die voortsnellende tyd oproep, kan ‘n mens op vele maniere begin kwel, of selfs verniel.

Daar is inderdaad iets moois en boeiende aan 'n aktiewe lewe. 'n Mens het bewondering vir hulle wat die saak van sosiale geregtigheid jaag. Die groot spiritualiteitskrywers beklemtoon daarom dat die intieme verhouding met God steeds weer transformatief inwerk, veral op die mens se verhouding met die wêreld. Iemand wat sensitief is vir die geestelike reis, is daarom iemand wat omgee vir God se aarde en wat hom of haar aktief instel op die koms van 'n beter wêreld vir alle mense, veral hulle wat onreg en gebrek ly.

Daarom is ‘n saak soos sosiale geregtigheid belangrik. Dink maar aan Dorothy Day en Simone Weil se insette vir die werkers en Merton se verset teen oorlog. Om maar ‘n enkele voorbeeld of drie te noem.

Dit is goed so: ‘n mens se geloofservaring is nie bloot net ‘n private doenigheid nie. Wanneer God die hart aanraak, kom die hande en voete in beweging en begin die reis na God en in God se wêreld.

Tog: As die rustyd aanbreek, die jare van stryd verby is, die liggaam begin swakker word, die gedagtes bietjie begin dwaal, wat dan? As die wêreld oënskynlik net boser word en die drome waarvoor ons so hard gestry het in nagmerries waar word, wat dan?

Wanneer 'n mens ouer word en die dinge van vroeër nogal ontstellend onbelangrik begin lyk, waarop steun jy dan? Wat word vir jou belangrik?

Dit val my op: mense wat so aktief was om die wêreld te hervorm, word dikwels ontnugterd, soms selfs sinies, oud. Veral in ons land waar soveel op die spel was en so hard om geregtigheid gestry is en 'n mens die wankelrige uitkomste van daardie stryd beleef kan mense ontgogeld wees.

Dit is 'n eeu-oue verskynsel. Die Bybel vergestalt hierdie gevoel die duidelikste in die boek Prediker: sin ontbreek, alles is sommer net niks. Wat doen 'n mens as jy by die Prediker-ervaring uitkom? Waarop val jy terug? Wat hou jou dan orent?

Dit is dan dat 'n mens op dieper dinge moet kan steun. Die tyd wat ons dikwels genadeloos stroop van ons ywer en drome, bring 'n mens terug by die vraag na die stil plekke, dieper ruimtes, na dinge wat, te midde van al die verval, onverganklik is. En, te dikwels is dit juis dinge wat ons nie altyd hoog geag het nie of tot onbelangrikheid gedegradeerd het.

Dit is die tyd wanneer hierdie dieper dinge wat ons verwaarloos het, terugkom om by ons te spook.

Ek sien een of twee van die groot Spiritualiteitskrywers het hieroor diep nagedink. Ek wil so bietjie hulle reis daaroor volg.

Reiniging, verligting en eenheid: die weg na God.

2012-02-07T21:07:00.001+02:00

Die weg na ‘n intieme verhouding met God kan, as ‘n mens daaroor begin nadink aan die hand van vertellings van wyses van die eeue, ‘n sekere patroon vertoon.

Daar is, eerstens, ‘n bewuswording van ‘n mens se eie feilbaarheid.

· ‘n Mens kan lang jare ‘n pad met God loop, volgeprop met allerhande kennis oor God.

· ‘n Mens kan ywerig, soos Paulus, die vervolger van die gemeente, die swaar las op jou skouers neem om die eer van God in God se naam te verdedig. Die kerk het deur die eeue heen ‘n groot kwota van sulke ketterjagters opgelewer.

En dan, op ‘n Damaskus-oomblik, kan ook jou ywer beswyk onder die vraag: “wie is U, Here?” Die God wat jy so goed geken het en wat jy so mooi netjies in jou waarhede vasgevang het, kom dan na jou in helder, suiwer, sagte liefdeslig om al die donker van jou groot wete’s te verdryf.

Dit is dan dat jy die Ander leer lief kry. En jou geweld agter jou laat.

En hierdie mistieke oomblik van transformasie wat jou op die grond slinger, verdamp dalk gou in sy intenstiteit, maar in sy luierende nawerking begin dit groewe in die hardheid van jou lewensmondering insny.

Dit is op die dag, maar ook steeds weer meer dat jy, miskien baie stil, soms in ‘n tempel-tollenaarsoomblik, oorweldigend, jou eie boosheid herken.

En vir die res van jou lewe sal jy elke dag weet om in jou stilte-tyd steeds weer bedag te wees op alles wat negatief jou lewe vul. Jy weet: Die hart moet leer om op die pelgrimstog die kwade te sif, te benoem en te besweer.

Dit dan is die tyd van reiniging, van stroping wanneer God die negatiewe uit jou lewe begin skoffel en vrugbare lande vir die Gees-oes begin voorberei.

Terselfdertyd, of miskien selfs voor die tyd, ontkiem daar, tweedens, in ‘n mens se lewe die verlange na die lig. Dit is dan die tyd van verheldering, van verligting. Jy begin besef wat werklik saak maak: nie die feite nie, nie al jou waarhede nie, nie jou eie dinge nie. Maar wat saak maak is die dinge van God.

Jou innerlike maak oop vir God, vir die ligte dinge van die hemel, vir die weg van die liefde, vir die lewe van omgee, vir ontferming, vir wat goed is, vir wat heilig is.

In jou groei ‘n groter wordende begeerte om die verborge dinge van God meer en meer in jou lewe te vind. Dit is die weg na volmaaktheid, om volmaak te wil wees soos die Vader in die hemel.

En, soms, derdens, heel raar, maar tog weer soos ‘n weerligstraal, is daar die oomblikke wanneer jy God in jou bestaan kan kontempleer. Dit is daardie unieke tye wanneer ‘n mens se hart sy rus vind in ‘n volkome eenheid met God. Weggevoer, uitsinnig, verborge, verstom die verlange, word die gebede verhoor.

Dit is die oomblik wanneer ‘n mens gelowig weet jy is in die hande van die Vader.

Dit is dan dat jy die stem hoor, terwyl die duif tuiskom, terwyl die liefdeswete jou innerlike ruimte tot sy hartsgrond deurklief:

“Jy is my geliefde kind. In jou het ek soveel vreugde.”

Die vuur van 'n liefdesverhouding met God

2012-02-06T18:34:00.001+02:00

In godsdiens is daar altyd weer mense wat met verwondering ervaar dat God in hul lewens teenwoordig is. Hulle leef in liefde, gedurig bewus van tekens van God se groot genade. Hulle, ervaar hulle, is deel van 'n liefdesverhouding wat hul lewe vol en ryk maak.

Daar is deur hierdie liefde ‘n warmte in hul lewens. Dit is 'n liefdesvuur wat in hulle brand. Gedurig weer is hulle bewus van God wat die vuur van hulle begeerte is.

Hulle liefdevolheid word ‘n vlam wat helder brand teenoor die koue skaduwee van mense wat formeel godsdienstig is, maar innerlik onaangeraak of lou geraak het. Mense wat in liefde leef, leef nie meer onder die wet nie, as mense wat veroordeel en vingerwys nie.

Die mense wat in God se liefde woon, hulle wat steeds weer dankbaar bewus is dat God by hulle is, is die gewete van die kerk. Maar hulle inspireer ook die kerk om na binne te kyk en te ondersoek of hy nie maar bloot nog op sy bene bly sonder die warmte van ‘n hart wat in God se liefde leef.

Dit is hierdie mense wat die teken is van die werking van die Gees onder mense.

En dit is hierdie mense wat in die donkerte, ook van die kerk, weer die vlam van hoop laat brand.

Twee dinge is opvallend van sulke mense:

Hulle is bidders en uit hulle gebede vloei ‘n lewe van diens. Die mistikus is die bidder, die een wat na God verlang, die mens wat weet dat die oratiewe deurslaggewend is.
En: hulle verhouding met God, hulle hegte eenheid met God en hul gedurige, nabye omgang met God maak dat hulle ‘n verskil maak in die omgewing waar hulle leef en bly.

Daar is iets opvallends aan hierdie opmerking oor die mense wat in liefde leef. Godsdiens is nie bloot maar net ‘n emosie wat opwel, wat ‘n mens oorweldig en wat ‘n mens dan maklik weer sou kon verloor nie. Godsdiens gaan om ‘n lewenslange reis in die liefde, selfs in tye wat ‘n mens swaar kry. As ‘n mens wel die tye van liefdesemosie beleef, raak dit ‘n mens so aan dat dit ook in die dor tye in jou gedagtes bly en jou inspireer.

Verder: godsdiens is nie bloot net alles wat jy oor God weet nie. Vele mense weet baie oor God, maar dit ontbreek hulle aan die lewe in die liefde.

Godsdiens, weet ons uit die studie van spiritualiteit, gaan eerder oor ‘n verhouding wat ‘n mens met God aanknoop en wat jou dra in tye wat jy nie mooi weet waarom God dinge in jou lewe toelaat nie. Jou verstand kan jou in die steek laat of vir jou dryf om oor jou geloof te wonder, maar as die liefde eers in ‘n mens se lewe ontsteek is, het ‘n mens deel gekry aan ‘n verhouding met God wat jou hart se diepste verlangens raak.

Om te glo, is om met God in liefde te leef.

Om die koringland se wit witaar-gerwe te vergaar. Oor die Samaritaans vrou.

2012-02-05T20:04:00.004+02:00

Sandra Schneiders het in haar boeiende bespreking van die Samaritaanse Vrou in die Johannes Evangelie ("Written that you may believe") 'n wonderlike nuwe en gesaghebbende uitleg van die gedeelte gegee en gewys hoedat Jesus hierdie vrou tot die eerste vroulike apostel en sendeling bemagtig het.

Haar bydrae is belangrik vir enige gesprek oor die Samaritaanse vrou.

Jakobus van der Riet (www.tabor.co.za) se mistieke sonnet (met die ikoon hierbo as illustrasie) oor die gedeelte sluit af met twee reëls waarin die vrou se missionêre werk uitgelig word. Die vrou het later deur die tradisie bekend geraak as Fotini - wat "lig"beteken. Vandaar Jakobus se titel.

Die Heilige Fotini, die Samaritaanse Vrou

- Feesdag: 26 Februarie

Op die hete uur kom sy met haar kruik na die put
waaruit Jakob gedrink het en sy seuns en sy vee.

En die Heer - 'n tweede Boas vir 'n tweede Rut -
wil vir haar 'n koringland en lewende water gee,
want Hy hoor die benoude gebulk van haar hart
soos van 'n kalf in 'n put, waar sy dors en verlang
na 'n sesde man, maar veral na God, en verward
en bang oor sy woorde, nogtans aan sy lippe hang.

Nou wel die water op in haar hart en bruis en spat
by die vreemde besef: Die Man weet alles van my.
Sy laat staan haar kruik en haas haar na die stad
en vra: Die Een op Wie ons gewag het, is dit Hy?

Kyk, Samaria staan soos 'n koringland wit in die aar.
Fotini steek haar sens in en begin die gerwe vergaar.

Die gedig raak my omdat dit die mistieke ontmoeting van die vrou met Jesus uitbeeld (haar "vreemde" besef, sy is "verward"en "bang"), maar ook wys dat mistiek tot aksie aanpor - vandaar die vrou wat, in reaksie op Jesus se les van haar dors, na haar mede-Samaritane uitreik. Sy, wat God ontmoet het, word 'n vrou wat ander om haar wil laat deel in haar Godservaring. Dit is egte mistiek.

Hier is 'n tweede ikoon van Fotini:

Sien ook: http://jonmsawyer.com/blog/the-samaritan-woman-at-the-well/

Sport se vreugdes en vrese...

2012-02-04T20:54:00.000+02:00

Sport speel ‘n buitengewone groot rol in ‘n samelewing. Dit gee mense plesier. Dit bind gemeenskappe saam. Dit hou mense gesond. Dit is pragtig om te sien hoe behendig mense kan wees en met watter vaardighede hulle uitblink.

Sport is ‘n uitsonderlike gawe aan mense. Wie religieus daaroor wil nadink, sou selfs wou sê dat sport wys met watter uitsonderlike talente God mense kan seën en watter belangrike redes presterende atlete het om hul Skepper te loof vir gawes wat hulle ontvang het.

Sport het 'n lewensbelangrike rol te speel. Dit is vir vele die pad na geluk. Dit bring bevrediging om lekker moeg na ‘n tydjie op die veld, die fiets, die baan of die gimnasium rustig te kan ontspan en weer met al die bedrywighede van die lewe aan te gaan.

Daar is iets betowerends aan die manier waarop ‘n mens deur sport jou volledig aan die lewe kan oorgee.

Sport, besef ek vanoggend toe ek die onderstaande berig in die New York Times lees, het sy vele skadukante. Een daarvan is wanneer sport vir mense bloot net ‘n middel is na iets anders, soos rykdom en roem. Om bo-uit te kom, is geen prys hoog genoeg nie. Dink maar hoe mense hul liggame dryf en watter houe hulle verduur. En hou maar in gedagte die vele jongmense wat met stimuleermiddels soos kreatien hul liggaam wil bou ongeag die mediese risiko’s daaraan verbonde. En dink net hoeveel sportlui uitgelewer is aan adminstrateurs en afrigters wat hul talente gebruik vir ander doelwitte as net die blote geluk en vervulling van die sportlui.

Dit alles hang nou saam met ‘n bepaalde dimensie van sport: Sport wakker naamlik stryd aan. Dit gaan om te bewys dat jy beter is as jou opponent. Jy verslaan mense teen wie jy meeding.

Daarmee is niks verkeerd nie. Goeie kompetisie bring die beste in mense voort.

Dit word verkeerd wanneer die stryd destruktief is. Daarom was daar in die groot sportlui van alle tye altyd ‘n ere-kode. Hoe jy ook al oor jou teenstander seëvier, moet dit altyd met erkentliheid gebeur omdat jy sonder jou teenstander nie die genot van sport sou kon ervaar nie. En, des te meer omdat jou wen van vandag jou verloor van môre kan voorafgaan. Hoogmoed kom tot ‘n val, sou byvoorbeeld gedurig in die agterkop van ‘n sportmens moet wees. Of, die held van vandag is die toeskouer van môre – daarom moet ‘n mens ook gedurig daaraan dink watter reputasie laat jy agter. En so sou ‘n mens vele ander gedagtes hieroor kon aanroer.

Sport begin in vele opsigte soos die besigheidswêreld sy integriteit kwytraak. Sportsmansgees is ‘n rare verskynsel. ‘n Mens hoor nie soveel dat ‘n mens sport speel om dit te geniet en om gesond te bly nie. Daar is samespanning om wedstryde te verloor. Daar is korrupsie in die finansiële administrasies van sportverenigings. Daar is onreg in die kies van spelers. Om nie te vergeet van die verskriklike tonele wat hulle by skole-sport afspeel wanneer ouers langs die veld en kinders op die veld hul menslikheid verloor.

Een van die opvallende dinge is die manier waarop mense gedryf word om op ‘n onverstandige manier hulself te benadeel. Hier is ‘n berig wat vertel hoedat spelers liggaamlik aan uiters onverstandige pratktyke blootgestel word. Die berig het my herinner aan ‘n onlangse televisie-program oor die gebruik van kreatien deur sportlui.

Die sake is ‘n tydige waarskuwing vir bietjie nadenke oor die veiligheid van spelers. En sommer ook oor die spiritualiteit van sport. Want in sport gaan dit steeds weer om ‘n saak waardeur mense tot gesonder, volwasser lewens getransformeer word. Waar dit nie gebeur nie, verloor sport sy wonderlike opbouende karakter.

Thirty-six years ago, Clark Booth, a young Boston journalist, went to Miami to cover Super Bowl X. Though primarily a television newsman, Booth was on assignment for The Real Paper, an alternative weekly long since closed, for which he often wrote. His plan was to interview the players about the potential consequences of the injuries they suffered playing football.

Today, on the eve of Super Bowl XLVI, everyone knows about those consequences. Thanks, in large part, to the groundbreaking work of Alan Schwarz of The Times, the National Football League has gone from minimizing the lasting damage that repeated concussions can cause to instituting rules about how soon a player can come back after suffering a head injury. Former players have filed class-action lawsuits against the league, claiming they suffer permanent brain damage as a result of concussions sustained while playing football. Stories recounting the lifelong toll of football injuries are common.

But no one had ever written an article like that before Clark Booth went to Miami. I remember being thunderstruck reading it. D.D. Lewis of the Dallas Cowboys talked about having nightmares and his fear of breaking his neck. Lee Roy Jordan, a veteran Cowboys linebacker, was asked by Booth why he kept playing with a sciatic nerve condition.

“By the time I’m 55, I feel they’ll have learned enough to medically treat me,” he said. “If they can’t, I can accept that.”

Booth asked sportswriters and ex-players about the worst injury they had ever seen. The stories he heard were almost too gruesome to read. He wrote about Alex Webster, a former great for the New York Giants who had “developed a radical mastoid problem from repeated thumps to the head.” Eventually, Webster required surgery that “involved cutting off his ears and then sewing them back on.” He then developed middle ear problems.

“Why maim yourself?” said Irv Cross, the former player-turned-sportscaster. “I don’t know. You just do it.” Jean Fugett, a tight end for the Cowboys who made $21,000 that year, said, “Injuries are just like death to a lot of players ... death of a career ... death of all that a lot of them want in life. So you say, ‘I’m not gonna worry about dying. I’m gonna go ahead and live!’ ”

I never forgot that article. And a few weeks ago, I tracked down Booth, who is 73 and living in Florida. He dug up a copy of the article, entitled “Death and Football,” and sent it to me. It was every bit as powerful as I had remembered.

“It was different then,” Booth recalled, talking about how he got the story. “You had a lot more contact with the players than reporters do now. You could catch them in the bar, or the hotel lobby, or talk to them after practice.” When he asked players about injuries, he said, there would usually be a long silence, and then they would start talking about their most hidden fears and their deepest denial. Other players, overhearing the interview, would chime in with their own stories.

“I felt like I had opened a door that nobody had tapped before,” Booth said. “I was amazed at what they were telling me.” Other reporters who overheard Booth’s interviews were also amazed. But Booth never had to worry about being scooped. Sportswriters back then just didn’t write about subjects like whether concussions led to dementia. “They were fascinated,” said Booth, “but they had no use for the material.”

After talking to Booth, I tracked down one other person from Super Bowl X: Jean Fugett, now a lawyer in Baltimore. “Would I play football again if I could do it all over again? Probably,” he said. “But I cried when my youngest son took a football scholarship.”

Today, says Fugett, he can’t sleep more than three hours a stretch without feeling pain somewhere in his body. He has no idea, he told me, how many concussions he sustained; back then, “you didn’t take yourself out of the game unless you stuffed two ammonia tablets up your nose and your head didn’t jerk back. That’s when you knew you were really concussed.” And he views himself as one of the lucky ones. Most of the former players he knows live with far more pain than he does.

Thanks to rule changes aimed at lessening the chances of career-ending injuries, football is a tad less dangerous than it once was. But it is still a game whose appeal lies in its violent nature. You cannot play football at the professional level without having it affect — and quite possibly shorten — the rest of your life.

“I don’t think anyone should play tackle football before high school,” Fugett told me before getting off the phone. “Kids’ bodies are not ready.”

“Flag football,” he said, “is a wonderful game.”

Kyk ook die foto’s en veral die kommentaar by: http://thewondrous.com/18-horrible-sports-injuries-ever/

Die belangrike is om jou eie huis in orde te kry.

2012-02-03T22:15:00.000+02:00

Sint Antonius.

Ek lees die onderstaande stuk vanmiddag. Dit kom uit 'n heel ander konteks en sou vir sommige vreemd wees.

Maar die wysheid daarin loop diep: wat saak maak is nie wat 'n mens alles kan oopkrap of verstaan of ken nie. Wat tel is of 'n mens jou eie huis in orde kry en God vertrou om in goddelike wysheid die regte ding te doen.

Hier is die gedeelte:

When Abba Anthony thought about the depth of the judgments of God, he asked, “Lord, how is it that some die when they are young, while others drag on to extreme old age?

“Why are there those who are poor and those who are rich? Why do wicked men proper and why are the just in need?”

He heard a voice answering him, “Anthony, keep your attention on yourself; these things are according to the judgment of God, and it is not to your advantage to known anything about them.”

Someone asked Abba Anthony, “What must one do in order to please God?”

The old man replied, “Pay attention to what I tell you: whoever you may be, always have God before your eyes, whatever you do, do it according to the testimony of the holy Scriptures; in whatever place you live, do not easily leave it. Keep these three precepts and you will be saved.”

Abba Anthony said to Abba Poemen, “This is the great work of man: always to take the blame for his own sins before God and to expect temptation to his last breath.

He also said, “Whoever has not experienced temptation cannot enter into the Kingdom of Heaven.” He even added, “Without temptations no-one can be saved.”

Abba Pambo asked Abba Anthony, “What ought I to do?” and the old man said to him, “Do not trust in your own righteousness, do not worry about the past, but control your tongue and your stomach.”

Abba Anthony said, “I saw the snares that the enemy spreads out over the world and I said groaning, “What can get through from such snares?” Then I heard a voice saying to me, ‘Humility.’”

He also said, “Some have afflicted their bodies by asceticism, but they lack discernment, and so they are far from God.”

He said also, “Our life and our death is with our neighbor. If we gain our brother, we have gained God, but if we scandalize our brother, we have sinned against Christ.”

One day some old men came to see Abba Anthony. In the midst of them was Abba Joseph. Wanting to test them, the old man suggested a text from the Scriptures, and, beginning with the youngest, he asked them what it meant.

Each gave his opinion as he was able. But to each one the old man said, “You have not understood it.” Last of all he said to Abba Joseph, “How would you explain this saying?” and he replied, “I do not know.”

Then Abba Anthony said, “Indeed, Abba Joseph has found the way, for he has said: ‘I do not know.’”

Antony the Great (c.251-356): Thirty-Eight Sayings, 2-9, 17, translated by the Sr Benedicta Ward SLGin The Sayings of the Desert Fathers; online text here.

Sien ooh: http://enlargingtheheart.wordpress.com/2012/01/17/antony-the-great-always-have-god-before-your-eyes/

'n Leë Kruis

2012-02-02T23:53:00.000+02:00

In die kapel van Dharmaram Kollege by Christ University, hang hierdie kruis. Bokant die kruis is die duif, simbool van die Gees van God wat aan die mensdom gegee word. Dit wys op God se mededeelsaamheid, op God se verlange na gemeenskap, op die ondeurgrondelike genade dat God na die mens in 'n verhouding uitreik.

Daar is egter iets pertinents aan hierdie kruis. Daar is geen liggaam van Christus op die kruis nie. Maar meer nog: die kruis is ook leeg van binne. Mens kan dwarsdeur die kruis sien.

Die simboliek van die kruis is deurdag. Die kruis wys naamlik, vertel my kollega op ons rondleiding deur die kapel met 'n stil, byna stemmige stemtoon, op die ontlediging van God. God, in die sin van Filippense 2, daardie baie ou Christus-himne, wat nie aan die goddelikheid vasklou nie. God wat leeggetap word vir die mens ontwil.

Die kruis vertel van die self-lediging van God. God "ledig", maak en word leeg.

Die laaste paar weke hoor ek by meer as een van die mense van ons nuwe tyd dat self-ledigende oorgawe darem seker bietjie ongesond is. Iewers moet 'n mens jouself kan handhaaf en van 'n self-kastyding kan wegkom.

Dit is nie altyd vir ons tyd se groot mense (let op die spasie) hoog mode dat 'n mens jouself ter will van ander ontledig nie.

Die kruis herinner 'n mens van die teendeel. As daar iewers 'n simboliese teken van self-prysgawe - tot die dood toe - is, is dit die kruis.

Die kruis van die kapel bly hang in my gedagtes.

Eensaamheid in die werkplek

2012-01-31T21:19:00.041+02:00

Vir mense wat nadink oor die spiritualiteit van die werkplek, maar ook oor spiritualiteit in ons tyd waain mense smag na intimiteit, is die artikel hier onder in vandag se New York Times belangrik. Christen sakelui, veral bestuurders, kan veral ook doen met die raad daarin.

Spiritualiteit van werk, of van die werkplek, is 'n groeiende dissipline in spiritualiteit en behoort tot die ondersoekveld van Gemeenskapspiritualiteit. Dit lewer 'n belangrike bydrae om 'n meer menslike gemeenskap tot stand te bring en 'n situasie in die werkplek te bevorder waarin mense gelukkig is.

Die spiritualiteit kan ook waardevol vir die prediker wees, dink ek toe ek die artikel lees. Dikwels hoor 'n mens preke oor hoe 'n gelowige by die "kantoor" of die "werk" sy/haar geloof moet uitleef, maar die gedagte bly in die lug hang of mense is sku daarvoor - menende dat dit beteken hulle moet Bybelstudiekringe hou of gebedsbyeenkomste organiseer. Mense het nie altyd sin in demonstratiewe geloofsgebare nie. Op dieselfde manier weet baie mense dat meer indirekte vorme van geloofsbelewing sterker slaankrag het en groter indruk maak.

In die artikel kan 'n prediker konkrete insig vind en gedagtes optel wat van 'n meer praktiese aard is: ek hou byvoorbeeld van die gedagte in die artikel dat 'n mens by jou werkplek 'n kollega se eensaamheid (dikwels weggesteek) kan help beveg deur 'n vriendelike woord, geselsie, saam tee drink of een of ander vorm van aandag skenk. Deur sulke bietjie aandag kan iemand se lewe getransformeer word. Des te meer kan iemand vanuit sy of haar geloof hiertoe geïnspireer word.

Dit is ook interessant dat eensaamheid aansteeklik is. Eensaamheid is ook aansteeklik en het 'n uitkringende effek in die sin dat 'n eensame mens naderhand depressief, negatief en afbrekend word.

As daar nie iewers deur die kringloop van eensaamheid in die werkplek gebreek word nie, word die gevoelens net sterker en bring dit steeds weer groter depressie.

Daarom kan die prediker vertel dat 'n mens bedag moet wees op eensaamheid in jou eie lewe en vir eensame mense sodat 'n mens nie ingetrek word in 'n kringloop van negatiwiteit nie.

As mense in 'n kantoor-situasie vervreemd voel, kan een gelowige mense se vriendelikheid en vreugde brood-nodig wees en so 'n situasie begin transformeer.
Ek bly ook kou aan die gedagte in die artikel dat eensaamheid iets is wat deel is van die menslike bestaan en dat 'n mens daarvoor bedag moet wees. Eensaamheid is dus byna onvermydelik. Wie mens is, ervaar dikwels sulke gevoelens.

In 'n mens se persoonlike lewe kan eensaamheid seer maak. Maar hoeveel mense besef dat 'n werkplek - soos selfs 'n kerk - mense se eensaamheid kan verdiep? Hoe dikwels dink 'n geloofsgemeenskap na oor hoe organsisasie en instellings bydrae om mense te vereensaam en ongelukkig te maak?

Ek het dit al dikwels gehoor: mense is eensaam, maar wil nie kerk toe gaan nie omdat hulle vriendelikheid mis en omdat hulle eenkant voel. Ondenkbaar dat selfs die kerk so kan funksioneer dat mense in sy midde dikwels meer eensaam word.

'n Mens kan hierdie gedagtes wyd uitbrei: eensaamheid in 'n gemeenskap, in 'n skool (bv waar kinders geboelie word), op die sportveld. Oral waar mense in groepe bymekaar kom is daar die individu wat swaar kry om raakgesien en gewaardeer te word, of bloot net te meng. Hier kan ontferming vanuit 'n Christelike perspektief gesien, transformerend wees. Jongmense kan aangespoor word om op te let op skoolmaats wat eenkant is en eensaam is en doodgewoon vir hulle vriendelikheid te bewys. In 'n straat woon daar 'n gesin wat dalk nie maklik kommunikeer nie en wat verlang na bietjie aandag. Mense by die werkplek kan 'n punt maak om 'n stukkie menslike solidariteit elke dag op kantoor uit te leef. Miskien deur klein geloofsgroepsaktiwiteit, ja, maar baie meer nog deur 'n vriendelik groet, 'n gewone gesels, 'n koppie koffie saam deel...

Hier is die artikel:

Building a Bridge to a Lonely Colleague

By PHYLLIS KORKKI

Published: January 28, 2012

IT’S lonely at the top, or so it is said. But in fact it doesn’t matter where a person is in the office hierarchy — employees at all levels become lonely, even when other workers are all around them.

Research into loneliness has tended to focus on people’s private lives and on groups that may be prone to it, like the elderly. But some researchers have done studies on workplace loneliness, and have found that it hurts not only individuals but organizations as a whole.

Loneliness is a perception of isolation or estrangement from others, says Barsade, a management professor at the Wharton School of the University of Pennsylvania. It arises from “the critical human need to belong,” she says.

Loneliness is not the same as solitude, which can be a positive and welcome state. Nor is it synonymous with depression, although the two may be correlated, says Sarah Wright , a senior lecturer in organizational leadership at the University of Canterbury in Christchurch, New Zealand. With loneliness, there is a need to rid oneself of distress “by integrating into new relationships,” she explained in an e-mail. “With depression, there is a drive to surrender to it.”

Because it is part of the human condition, loneliness is often regarded as a personal problem. But managers may need to view it as an organizational issue as well, according to research by Professor Barsade and Ozcelik, an associate business professor at California State University, Sacramento.

In a recent study of more than 650 workers, the two researchers found that loneliness — as reported both by the sufferer and his or her co-workers — reduces an employee’s productivity. This was true on both individual and team-oriented tasks.

Just look at what loneliness can do to a person, and you’ll see why. “Loneliness tends to distort social cognition and influences an individual’s interpersonal behavior, resulting in increased hostility, negativity, depressed mood, increased anxiety, lack of perceived control and decreased cooperativeness,” Dr. Wright says.

Professor Barsade is investigating whether loneliness may also be “contagious,” the way she has found emotions like anger and happiness to be in the workplace.

So what to do? First, realize that “loneliness is an emotion, and we should listen to it,” Dr. Ozcelik said.

Those trying to combat loneliness should remember that “it is actually about the quality of relationships and not the quantity,” Professor Barsade said.

JUST one close relationship with a colleague can make all the difference. The recent economic downturn may well have been a factor in heightening feelings of workplace loneliness, said Nancy Molitor, a public education coordinator for the American Psychological Association and a clinical psychologist in private practice in Wilmette, Ill.

Even among people who have kept their jobs, she said, office layoffs may mean a loss of contact with someone “who wasn’t just a co-worker, but a friend.”

To fight loneliness, employers don’t necessarily want to organize more parties, Dr. Ozcelik said. “Being lonely in the middle of a crowd can be exhausting,” he said. “Creating more distractions won’t help those people.”

Helping a colleague, or yourself, out of loneliness, may involve such simple steps as taking the time for a chat, asking for input on a project, or offering an invitation to coffee or lunch.

And perhaps managers shouldn’t feel so irritated by the occasional raucous coffee break or a lingering conversation about last night’s game or TV show. These types of encounters may promote bonding that causes people to work harder.

But sometimes loneliness can be built into the fabric of an organization. An atmosphere of distrust, suspicion and fear can cause workers to feel estranged from one another, Dr. Wright has written.

And even without those elements, the way that work is structured can either inhibit or enhance a sense of community, Professor Barsade said.

“Managers need to be thoughtful about making sure that their teams and team members are interpersonally engaged and connected to each other,” she said. “We know that’s a mechanism through which good work gets done.”

Die skoonmoeder se lot...

2012-01-30T20:56:00.000+02:00

Kleinsus, in België, word oor die naweek deur haar tante afgeneem, salig onbewus, sekerlik, van die naam wat die plant moet dra. Skoonmoeders, lyk my, is wêreldwyd 'n netelige saak...

Ook die skadu's by die mooi

2012-01-29T20:59:00.006+02:00

Die laaste naweek van ons besoek, kom ons uit by van die mooiste dele in Indië. Ons reis na 'n woud naby Palackad en bly die aand in Nelliyampathy in Kerala.

Dit word 'n boeiende reis, met tonele van 'n reusedam, groen tee-plantasies, stokou bome en, dan, vir my, die blomtrosse wat 'n prieel vorm by die ingang van die oord waar ons bly.

Ons sien 'n kant van Indië wat 'n mens, na al die verkeer, armoede, bouwerk, mense-massas, nie gedink het moontlik is nie.

Skoonheid vind ek in die dam, omsoom met reuse-berge:

Tee-plantasies:

Mooi lyk die prieel van blomme by die kantoor van ons blyplek:

Maar eers van naby bekoor die leeubekkie-agtige blomme in die geel-rooi-groen kleurespel:

Reuse goliatterige bome staan die woud vol. As 'n mens mooi kyk, sien jy, minuskuul, my twee kollegas, onder na die regterkant van die boom se stam, terwyl hulle op 'n swaai sit:

Ook te midde van hierdie prag, laat die mens sy teenwoordigheid blyk. Besoedeling is 'n manier waarop mense die natuur se skoonheid verbykyk:

Wiele met hul wavragte

2012-01-28T21:51:00.000+02:00

Terwyl ek nog boedel opmaak oor my ervaringe in Indië, kom die beelde oor al die voertuie gereeld by my op. Dit bult jou brein hoe mense enige iets gans vernuftig op hul wiele oplaai. En daarby, samehangend, is die grootskaalse informele ekonomie. Want wat op wiele is, is op pad om verkwansel te word.

Orals, orals sien jy dinge te koop. Op die manier, soos op die foto hieronder wys, verkoop mense sommer langs die pad hordes valhelms vir motorfietse - netjies in hul plastiek toegedraai, hul tuite in een rigting gerangskik.

Hele gesinne is op een motorfiets op pad (kyk die straatverkoper op die agtergrond van die tweede foto):

En tussen al die gewoel in, oral langs die strate, bly mense. Op die foto hier onder is daar 'n hele gesin wat in haglike omstandighede langs die pad woon.

Op die foto hieronder sien 'n mens 'n reuse-pot en, al in die ry, 'n vuurtjie, op die driewielfiets, aan die brand onder die pot.

Die bus vol sakke op sy kop.

En hier 'n bol potte vir die hele Indië:

Jou wysbroue kan jy nou hoog optrek. Maar, by nadere denke, vertel die foto's van geswoeg om te verdien. En van mense wat, brandarm, eenvoudig enige plek in die groot stad sal bly om naby 'n inkomste te wees, om aan die lewe te kan bly.

Hoe meer ek daaroor nadink, hoe meer besef ek: Indië en Afrika (dink Transkei-busse) deel veel. Wat by ons meestal verborge is, is by hulle vir almal om te sien.

Want, dikwels, onthou ek, as ek die vinniger roete hier op ons dorpie deur Plankenburg neem, sien ek dieselfde tonele. Opslaanhuisies, sommer langs die pad. Maar elke tweede een is 'n winkeltjie, of 'n garage of een of ander besigheid.

Dit gaan om mooi te kyk en nie te veel vinger te wys nie....

Die liefde is hartsake.

2012-01-27T21:09:00.000+02:00

“Die Prinsie” (The Little Prince) is ‘n merkwaardige boek wat deur die Franse skrywer en vlieënier, Antoine de Saint-Exupery geskryf is en wat een van die mees-gelese boeke van die twintigste eeu geword het.

Dit vertel die verhaal van ‘n seuntjie wat in die woestyn saam met ‘n vlieënier beland en vir hom leer om die sin van die lewe te ontdek.

Die seuntjie is die voorbeeld par excellence van iemand wat goed weet dat ‘n mens alleen die sin van die lewe ontdek as hy of sy al die harde skille van sy of haar skeefgetrekte waardes en vooroordele van sy of haar oë laat val en na die lewe so eenvoudig en oop soos ‘n kindjie kyk.

Die seuntjie onthul dus aan die leser van die boek waar ‘n mens in die lewe liefde ontdek.

Die liefde is nie te vind in al die plekke waar mense normaalweg graag daarna gaan soek nie.

Hy weet te goed: Die liefde is iets wat ‘n mens ook nie netjies kan analiseer en peil nie. Dit is ook nie iets wat net wag om raakgesien te word nie.

Liefde, leer die merkwaardige boekie sy lesers, is iets verborge, weggesteek en iets besonder intiems. Jy sal dit op die mees onverwagte plek moet gaan soek.

Neem maar ‘n praktiese voorbeeld uit die gewone lewe om hierdie les van die verborge liefde te kan verstaan: ‘n normale pa en ‘n doodgewone seun deel ‘n spesiale ouer-kind liefde vir mekaar. Niemand kan daardie liefde tussen die twee verklaar nie. Daar is immers baie pa’s met seuns en seuns met pa’s in die wêreld, maar hierdie spesifieke pa en hierdie spesifieke seun is lief net vir mekaar. Hulle het nie ‘n saak met ander pa’s of seuns nie. En so gaan dit gewoonlik met die liefde: daar is baie moontlike mense om lief te hê, maar egte liefde vind ‘n mens op ‘n vreemde manier in ‘n spesifieke verhouding tussen twee mense. En dikwels weet hulle nie eers waarom hulle mekaar lief het nie. Die boekie wil dit verduidelik:

Die pa en seun gee om vir mekaar omdat hulle vir baie jare hulle lewe met mekaar gedeel het. Hulle het soms woorde gehad. Partykeer het hulle met mekaar baklei. Ander kere het hulle mekaar vermy. Saam is hulle deur tye van swaarkry en saam het hulle oor en aan baie dinge gesukkel. Hulle het, soos die spreukwoord lui, ‘n reuse sak sout saam opgeëet. Omdat hulle so baie dinge vir mekaar gegee het en soveel tyd saam bestee het, het daar deur die jare ‘n verborge, spesiale en intieme verhouding tussen hulle gegroei. Soos aan niemand anders nie, het hulle aan mekaar gewoond geraak, mekaar se foute verdra en selfs begin lief kry, mekaar versorg, mekaar ondersteun en trou by en aan mekaar gebly.

Hulle gedeelde, saam beleefde lewe het die verhouding tussen hulle spesiaal en liefderyk gemaak.

Hulle liefde vir mekaar het dus oor die jare heen baie gevolge gehad. Hulle het hierdie gevolge op baie vlakke en in vele opsigte gedra en dit het hulle aan mekaar laat vasgroei soos aan min ander mense.

Niemand kan dit verklaar nie: hoe kan twee mense wat soveel saam deurgemaak het so na aanmekaar groei en leef? Twee doodgewone mense, ‘n pa soos baie pa’s en ‘n seun soos baie seuns, het mekaar lief en vir hulle bestaan daar daarom net een pa onder al die pa’s en net een seun onder al die seuns.

Dit alles word dus heel eenvoudig en heel duidelik in die Prinsie van Saint-Exupery verduidelik.

Die boek is ‘n verhaal oor ‘n prinsie wat op die planeet waarvandaan hy gekom het, ‘n roos gehad het. Hy het op die aarde beland waar hy op sy reise onder andere by ‘n bos rose beland. Hy bekyk die rose. Hy dink die rose is mooi, maar tog, vertel hy, is hulle “leeg”. Hulle doen nie aan hom wat sy eie roos aan hom doen nie.

Die prinsie praat mooi met die rose: “Iemand wat hier verby loop sal dink julle is mooi en lyk net soos my roos op my planeet. Maar julle doen niks aan my nie. Julle kom nie naasteby so naby aan my soos my eie roos nie. Sy behoort aan my. Sy is vir my baie meer werd as al julle baie rose. Ek het haar versorg, water op haar worteltjies gegooi, vir haar in die skaduwee gesit as dit te warm geword het, die wurms wat haar wou vervreet doodgemaak. Ek het na haar geluister – die kere toe sy gekla het, of die kere dat sy gespog het, en selfs die kere dat sy niks gesê het nie. Sy was my roos, myne.”

Nadat die prinsie op die manier met die rose gepraat het, raak hy ook aan die gesels met die jakkals ‘n ander karakter in hierdie hoogs simboliese “kinderboekie”. Die prinsie maak dan een van die mees beroemde uitsprake in hierdie boek – ‘n uitspraak wat vandag baie aangehaal word:

“’n Mens kan net met die hart goed sien. Dit wat regtig saak maak, is onsigbaar vir die oog.”

En dan kom daar sy verdere opmerking, vir my amper nog mooier as die vorige een: “Dit is die tyd wat jy aan jou roos spandeer het wat jou roos o spesiaal maak.” Hy het soveel belê in sy eie roos dat die roos vir hom kosbaarder as enige ander roos geword het.

En dan, in ‘n derde sin, word die verhaal nog dieper geskryf en die aard van die liefde nog duideliker gemaak as die prinsie byvoeg: “As ‘n mens vir iets omgee, vir iets sorg, al jou tyd aan iemand spandeer, word jy daarvoor verantwoordelik.”

Drie dinge dan:

1. Liefde kan nie met die blote oog gesien of verklaar word nie. Dit is iets wat verborge wag om raakgesien te word. Dit kom na hulle wat dieper kyk, wat met die hart verstaan. Liefde is hartsake. Jy kan dit nie altyd kop nie. Daarom is die liefde nie oppervlakkig nie.

2. Liefde gaan om wat jy gee, om hoe jy jouself aan die ander een toevertrou en uitverkoop. En hoe meer jy omgee, hoe dieper wortel die liefde en hoe ryker vul dit jou lewe. Hoe groter die liefde, hoe groter die offer wat jy daarvoor gemaak het. Wanneer jy die liefde ontdek het, steek dit ‘n vlam in jou aan wat jou verteer en jou hele wese in beslag neem – om die liefde verder te laat ontvlam en te laat groei.

3. Liefde is nie ‘n romantiese ding wat jou oorval nie. Liefde het te doen met die verantwoordelikheid waarmee jy jou aan die ander gee. ‘n Mens sit nie en wag dat iemand jou lief het nie. Jy het lief en in die liefde is die vreugde te vind.

Dankbaarheid en God se nabyheid

2012-01-26T21:13:00.000+02:00

Gelowiges verlang vanuit die dieptes van hul innerlike om naby aan God te wees. Mense het ‘n behoefte na intimiteit, om volledig een met God te kan wees.

Dit is ‘n spesiale ideaal waarna ‘n mens verlang.

Maar die behoefte na eenwording met God begin by ‘n heel eenvoudige punt.

Dit begin byvoorbeeld deur die dankbare manier waarop ‘n mens die lewe bekyk.

Soms kan die dankbaarheid oor heel normale, gewone en alledaagse dinge gaan: Ek bly byvoorbeel geboeid deur die manier waarop Paulus in Handelinge 24:3 vir Felix vertel hoedat mense gevul is met “diepe dankbaarheid” oor die manier waarop hy geregeer het – oor die rus en vrede in sy tyd en oor die verbeteringe wat vir die volk onder hom gekom het.

Dankbaarheid oor sulke eenvoudige dinge kan 'n mens se lewe omkeer.

‘n Mens hoef nie veel te besit of te presteer om die gevoel te kry dat ‘n mens se lewe geseënd is nie.

Die insig het weer op sy beurt sekere gevolge: Iemand wat weet hoeveel seëninge kom onverdiend na sy of haar kant, is ‘n dankbare mens.

Dit is dan uit dankbaarheid dat ‘n mens se hart uitreik na God. ‘n Dankbare mens, ongeag sy of haar omstandighede, is iemand wat reageer op God se liefde.

Dankbaarheid is nie ‘n goedkoop gevoel nie: ‘n Mens kan te midde van seerkry en swaarkry tog nog dankbaar bly. Selfs – of juis in teenspoed kan mens nog dankbaar wees vir God se liefdevolle teenwoordigheid.

‘n Dankbare mens soek daarom met verlange na eenwording met God. Daar is die behoefte by ‘n dankbare mens om te reageer op al die seëninge wat God oor ‘n mens se pad laat kom en wat ‘n mens se lewe vul. Die dankbare mense soek God op en woon in God se liefde.

Terwyl ek my leeswerk hieroor doen, tref dit my dat ons desperaatheid oor ons onvervulde lewens, ironies genoeg, groei uit ons onvermoë om dankbaar te wees.

Deur dankbaar te wees, gebeur daar iets verborge met die mens: in dankbaarheid teenoor God vir alle seëninge wat die mens ervaar, gee die mens te kenne dat hy of sy nie die middelpunt van sy of haar bestaan is nie. Dankbaarheid beteken om vry van jouself te wees. Dit beteken dat ‘n mens sy of haar bestemming alleen in God raaksien. En daarmee begin die proses van eenwording: want wat die mens in dankbaarheid beleef, soek hy of sy om in sy of haar lewe al hoe meer te soek.

Wie dus naby aan God wil wees, geborge in die intimiteit van God se teenwoordigheid, moet begin om met ‘n dankbare hart te leef.

Spiritualiteit en humor.

2012-01-25T17:12:00.000+02:00

Ek lees onderstaande artikel oor humor in 'n Joodse spiritualiteitskonteks (www.spirituaityandpractice.com) en bedink dat dit die moeite werd sou wees om dieselfde tema in Christelike Spiritualiteit aan te roer. Spiritualiteit moet immers deurtrek wees met vreugde en humor is 'n spesiale bron daarvoor.

Hier is die artikel:

An Excerpt from Jewish Tales of Mystic Joyby Yitzhak Buxbaum
In this interesting collection of Hasidic stories, Yitzhak Buxbaum reveals the connection between mystical experiences of God and joy. Here is an excerpt on the spiritual practice of joy.

"Because religion is the most serious aspect of life, there is always a danger of it becoming too serious, of it becoming heavy and severe. It needs to be lightened with the joy of holy humor.

"In Judaism, religion and humor are not antithetical. A rabbi is even required to have a sense of humor, since the Talmud says that before a session of Torah study, a good teacher tells a joke to expand his pupils' minds. A Talmudic story tells about Elijah the Prophet appearing in a vision to a mystic named Rabbi Beroka and, in a conversation with him, praising holy badhanim — comedians with a spiritual vocation to cheer up sad people — and saying that they would certainly have a share in the World to Come.

"In recent centuries in Eastern Europe, more ordinary badhanimspecialized in merrymaking at traditional Jewish celebrations, particularly weddings. A badhanwould stand on a table at the feast and tell rhymed jokes — interweaving Torah or Talmud verses — making fun of prominent guests.

"But in the period before the advent of the Baal Shem Tov, the Jewish people, suffering from terrible persecutions, were plunged into a profound sadness and were in danger of losing their collective sense of humor. The Baal Shem Tov taught them to laugh and smile again. He taught that there can be no true worship without joy, and his Hasidic movement revived not only religious singing and dancing, but also Jewish humor and laughter.

"The Besht himself had an active sense of humor. It is said that he once made a humorous remark that brought smiles to the faces of the angels in the highest heaven. More than a few tales portray him as laughing broadly, sometimes without obvious cause. Humor had a natural place in his mysticism too, since jokes and laughter expand consciousness, the mystic goal. He once explained that a holy comedian or jester, like those mentioned in the Talmud, can, by befriending and cheering up a downcast person through jokes and humor, elevate him spiritually. Through humor and laughter for the sake of heaven, he said, you can elevate even your own childishness and raise it to spiritual heights.

"The Besht elevated others through humor and elevated his own childishness too. He also knew when to laugh at the world. He once said, 'Who is a holy jester? Someone who, when everyone is laughing at his piety, laughs at them, unconcerned at their mockery.'

"Rabbi Dov Ber of Mezritch, the Besht's great disciple, took the Talmud's recommendation of a joke before Torah study and applied it to prayer, so as to pray with a joyful expanded consciousness. Once, before daily prayers, he organized a practical joke on one of his Hasidim, and after everyone was convulsed in laughter, he called out, 'Now let's pray!'

"The best humor is elevated and spiritual, but even lowly, foolish humor may be used to ward off sadness and depression. Rebbe Mendel of Yaroslav taught, 'It is so important to avoid any sadness, even about your sins, that you should make yourself happy even by telling and listening to ordinary foolish jokes.'

"According to the Kabbalah, all forms of pleasure derive from the bliss that emanates from the radiance of the Shechinah that shines through all the worlds. But that pleasure can be experienced on higher or lower planes. Rebbe Pinhas of Koretz, a great disciple of the Baal Shem Tov, once said that even the pleasure and laughter from a good joke come from the divine bliss that emanates from the Shechinah.

"One of Hasidism's most appealing qualities is its sense of humor. Some Hasidic rebbes even had a badhan, a jester, of their own, as would a king at court, to lighten their burdens of office. A few of these badhanim, such as Rabbi Mordechai Rackover, the badhanof Rebbe Yaakov Yitzhak, the Seer of Lublin, became famous. The badhanimof great rebbes were not simple fools. They were usually rabbis themselves and spiritually advanced disciples of the rebbe. One of the Seer's greatest disciples, Raabi Naftali of Ropshitz, who was renowned for his wit and wisdom, in his earlier years before he became a rebbe himself, sometimes performed as a badhan at weddings. Rabbi Mordechai Rackover and the Ropshitzer pursed humor as a spiritual path, as a way to God. Both of them appear in the tales in this section."

Die motorfiets en die priester

2012-01-24T20:04:00.002+02:00

Ek waag my lewe om hier in Bangalore by die groot winkelsentrum uit te kom waar ek die middag wil deurbring en sommer iets ligs wil eet.

Die verskriklike verkeer in die straat voor die sentrum vee hulle af aan voetgangers. Almal waarsku my dat 'n mens 'n tegniek moet volg om oor die straat te kom. Jy moet maar eerder by die plaaslike inwoners aansluit as om op jou eie oor die straat te kom.

Ek oorleef die oorgang oor die straat net-net, en dan die staptog, kuier in die sentrum, die enigste wat ek raakloop wat soos 'n gewone sentrum in alle groot wêreldstede lyk. By 'n MacDonalds eet ek 'n plein hoenderburger, tjips en 'n coke - my eerste nie-Indiese kos in 'n week se tyd. Al die dieet diepte-strukture van my gestel kom vir 'n halfuurtjie tot rus.

Maar dit is met die terugloopslag na die Universiteit in Bangalore se besigste straat dat ek op 'n fassinerende toneeltjie afkom.

Terwyl al wat 'n voertuig al donderende verby hulle jaag, staan 'n Hindoe-priestertjie by 'n gesin: pa en ma het kennelik so pas vir hulle seun 'n motorfiets gekoop. In die Indiese kultuur moet die ouers vir die kinders sorg tot hulle 'n eie gesin het. Hulle sorg vir hul kinders se opleiding, hul troue, hul huis en hul motors.

En, hoor ek later, as hulle vir 'n kind 'n ryding koop, seën die priester dit in. Dit is 'n gevestigde kultureel-religieuse gebruik. Hier, as gesin, is hul met hul materiële besittings godsdienstig besig. Sommer daar net langs die straat terwyl ek soms my hart vashou dat 'n voertuig die fiets platry sonder dat die priester sy seëninge klaar kan maak.

Die priester het 'n klein silwer skinkbordjie met twee geel en rooi verfpotjies daarop. Hy druk sy vinger in die potjies, oor en oor, en dan druk hy dit op die fiets se voorkant en neus. Dit is 'n hele ritueel, oor en oor, van versiering, viering, gebed en toewyding.

Die heel tyd spreek hy onophoudelik 'n mantra uit as deel van, sê my kollegas, 'n baie algemene ritueel. Die ritueel duur lank, seker hier by die twintig minute, terwyl ek my verstaar daaraan.

Die priester gooi op 'n stadium 'n kokosneut op die straat stukkend en hang 'n krans van jasmyn-blomme oor die fiets se stuurwiel. Hy steek 'n wierook stokkie aan en brand dit by die fiets.

Die hele Bangalore kreun en steun en jaag intussen teen verskriklike spoed deur die straat.

So tussen-in sit eers die pa en die ma, duidelik baie dankbaar, 'n rolletjie note op die skinkbordjie. Later voeg die jong eienaar van die motorfiets 'n nog dikker rol by. Die priester neem dit met een deftige greep in besit.

Ek vergaap my aan die toneel. Toe die priester sy tempel, reg langs die seremonie, binnestap, vra ek hom of hy 'n priester is. Hy knik sy kop, maar enige verdere kommunikasie is ontmoontlik: hy sê flink vir my: Hindi, hindi. Soos baie Indiërs is sy Engels tot die minimum beperk.

Ek loop terug na my blyplek op die kampus, al peinsende oor die ervaring. Hoe kan 'n mens ooit so iets peil? Hierdie gesin se godsdienstigheid: die pa en ma en suster saam met hul seun en broer rondom sy splinternuwe ryding. Hulle is verlore in die seremonie waarin hulle goddelike beskerming en seëning op hul seun se lewe en fiets vra.

Dit is duidelik vir hulle meer as 'n formaliteit - terwyl, lyk dit vir my, die priester die hele seremonie as een van vele beleef. Hy praat die mantra's en hy doen alles reg en goed, maar dit is die gesin se houding, hul inleef in die gebeurtenis wat my bybly.

Hoe sal 'n mens dit peil: hier in die groot stad Bangalore, tussen die rasende verkeer, is 'n gesin met 'n splinternuwe motorfiets bymekaar om die materiële met die religieuse te verbind.

Dit knaag so bietjie aan my - hierdie wete dat ons in al ons voorspoed en die baie rykdomme wat ons vergaar, binne ons Protestants-Christelike konteks maar min sulke gebeurtenisse kan wys. Ons koop en geniet, onbewus van die Een wat alles aan ons gee en teenoor wie ons veel dank verskuldig is. Dit is nie altyd dat ons nie wil nie. En so 'n ritueel is vir ons onbekend. Maar hoe sou 'n mens binne 'n Christelike konteks 'n jong man wat trots sy nuwe ryding kry en 'n gesin wat saam met hom bly is, kon help om dankbaar te vier dat wat hy kry, spesiaal is en van die goeie Gewer kom? Op watter soortgelyke manier sou ons die verterende materialisme van ons tyd bietjie kon stuit en uitdaag?

Iets om oor te peins.....

Hier is 'n paar foto's:

Tuk-tuks staan ingeryg in die straat langs die tempel, reg om hul bydrae tot die enorme verkeersdrukte te lewer:

Die Hindoe-priester is besig om die voorkant van die fiets met geel en rooi verf te bedruk:

Hy praat onophoudelik 'n mantra. Op die grond staan sy skinkbordjie. Om die groepie jaag tuks-tuks, motorfietse, motors en vragmotors sonder om eers die seremonie te bekyk:

Langs die groepie is die ryk versierde Hindoe-tempel, regs langs 'n opslaanhuis. Op die grond staan die skinkbord met 'n kokosneut wat die priester oomblikke later op die grond stukkend slaan sodat ie sap uitstroom.

Hier is die binnekant van die Hindoe-tempel. reg langs die straat waar die groepie staan:

Aan weerskante van die straat jaag busse verby. Die familie staan mooi opgelyn.

Die priester brand 'n vlam op sy skinkbord en die fiets is in 'n krans getooi. Die pa haal die rol note uit sy hempsak.

Ontferming

2012-01-23T18:08:00.000+02:00

Ons word op die voorlaaste aand van ons verblyf by die Universiteit uitgenooi na die finale jaar teologiese studente se afskeidsfunksie. Na 14 jaar (!) se studie, net voordat hulle op die ouderdom van gemiddeld 30 jaar in die bediening uitgeplaas word, neem hulle afskeid van hulle dosente en mekaar.

Ek kan dink dat dit 'n aand van nostalgie is.

Ons woon net die laaste deel by, want die aand word in hul moedertaal gehou en daar is lang toesprake. Hulle lewer ook items, onder andere 'n dans met al die handgebare so reg uit 'n Bollywood film. Hulle geniet dit duidelik baie.

Dit is 'n afskeid soos alle ander afskeide. Voor my flits sulke geleenthede uit die verlede helder verby. Ek herken die jeugdige idealisme, die verwagtings vir wat wag, maar ek sien ook die heimwee raak.

Maar iets anders bly my na die tyd by.

Teen die einde van die aand, toe ons al daar is en na die dans verby is, staan drie studente op en kom haal 'n baie ou 89-jarige man wat voor ons in die ry sit en neem hom na die verhoog.

Liefderik ondersteun hulle hom. Hy beweeg swaar. Dit lyk asof hy nie goed kan sien nie.

Hulle sit 'n papier voor hom neer en dan sing hulle saam met hom die lied op die papier. Een van hulle hou sy vinger op die lied om hom te help sien. Hy sing helder en flink saam, maar verloor plek-plek sy plek. Dan is die vinger daar om hom weer te help.

Na die lied wil hy 'n toespraak hou. Hy raak duidelik aangedaan terwyl hy praat.

Een van hulle vat hom dan weer liefderik aan die mou en saam lei hulle hom na sy sitplek.

Na die tyd gaan 'n klomp van die studente om hom sit en praat laggend, vriendelik, duidelik met groot ontferming met hom. Ek verkyk my aan die toneel. Dit is asof die studente 'n baie afgeleefde eie vader versorg.

My gasheer verduidelik dat hy 'n lid van hulle gemeenskap is, 'n mede-broeder en dat hy al die jare onder andere die pos versorg het. In sy toespraak het hy die studente bedank dat hulle so goed vir hom was. Sonder hulle het hy vertel, sou hy nie kon wees waar hy die aand was nie. En dit is toe dat sy gemoed so volgeskiet het.

Watter skoonheid is daar in ontferming. Des te meer as dit kom van die hulle wat jonk is....

Flink dans 'n deel van die klomp wat die dans opgevoer het:

Hier sit hulle met die mede-broeder in die middel agter. Die glimlaggende gesigte en die hand-om-die-skouers vertel die hele storie.

Die Wyse Jesus

2012-01-22T17:49:00.000+02:00

Ons gashere by die Universiteit in Bangalore verduidelik vir ons dat ons die Indiese kultuur nie kan begryp as ons nie sensitief is vir die hoogs simboliese aard daarvan nie.

Ek dink skielik aan die Bollywood films waarin die dansers, mans en vroue, kort-kort op die onmoontlikste tye skielik verspot begin ronddans met allerhande gebuigde palms en hande en kniee.

Wat vir my laf gelyk het, hoor ek nou, is in werklikheid hoogs gesofistikeerde taal. Daar word deur dans, sonder woorde, heel kompleks met die gehoor "gesels". As jy die tekens verstaan, kry die danse laag op laag van betekenis.

Toe neem hulle ons op ons toer deur die kampus, veral trots op hulle "guru Christus". Hier gebruik hulle die ou, ou tradisie van die lewenswyse guru wat sy aanhangers in die waarheid inlei, om Jesus uit te beeld. In Hom vind ons die egte guru, gee hulle te kenne.

Ek kyk verwonder. Nuwe lande, nuwe dinge en nuwe maniere na jou eie geloofsgoed.

Hier is foto's:

Op die voorkant van die kapel, is hierdie reuse uitbeeding van die Guru Jesus. Die mistieke gesig is duidelik.

Kyk na die hande van die Guru Jesus: hy gebruik die simboliese handgebaar wat die kyker vra om nie te vrees nie.

Hierdie Guru Jesus het as 'n stralekrans, 'n baie ou Indiese simbool.

Kyk weer na die handgebaar van vrede.

Die wysheid het na haar kinders gekom, skryf Matteus oor Jesus, en hulle het hom verwerp. Gelukkig nie almal nie.....

Die glimlaggende Christus

2012-01-21T14:40:00.004+02:00

Ons kuier vir aandete by die familie van ons gasheer hier in Bangalore.

Hy, sy vrou en die twee dogters gaan uit hulle pad om vir ons die Indiese ervaring te gee. Hul gasvryheid is ruim en gul.

In hul huis het hulle 'n heiligdom. Dit is in hulle eetkamer, toegemaak met deure. Dit is 'n Indiese gebruik, maar hulle het die totaal verchristelik.

Trots wys hulle die heiligdom vir ons - maar praat veral oor "hulle" glimlaggende Christus.

By die universiteit sien ek 'n plakaat: "Jy is wat jy aanhoudend doen." Sedert my kuier vir die aandete by hulle, bly die woorde by my. Want in hulle heiligdom het hierdie gesin 'n uitbeelding van Jesus met 'n groot, gul, warm en hartlike glimlag.

As 'n mens heel dag saamleef met so 'n Jesus in jou huis se heiligdom, kan dit nie anders nie: jy word ook 'n vriendelike, glimlaggende, gulhartige mens.

Hier is die foto's:

Oor 'n verborge manier van self-gawe by 'n merkwaardige instelling

2012-01-20T14:24:00.001+02:00

Net 2% van Indiërs is katolieke. Hulle word, vertel my kollega’s, darem nie bedreig nie, veral nie deur die Hindoes nie. Hinduïsme is ‘n vreedsame godsdiens en gee ruimte aan Christene solank as wat dit nie bedreigend is nie.

Maar, vertel hulle daarby, daar is ‘n besondere sensititwiteit tussen godsdienste, veral om nie die indruk te skep dat hulle ander gelowe op ‘n onbillike manier proseleteer nie.

In die suide van die land verander die prentjie. Daar is Katolieke in ‘n sterker posisie In Kerala is 20 persent Katoliek. Hulle invloed in die samelewing is beter, hulle fasisliteite ook omdat hul lidmate uit die hoër inkomste-groep kom. Hulle skole, byvoorbeeld, is uitstekend.

Die katolieke tradisie in Kerala is baie oud. Hulle voer hulle geskiedenis terug op die apostel Thomas. Hoewel daar geen dokumentasie is dat die apostel wel in Indië was en hier vermoor is nie, het hy ‘n simbool geword vir die Siro-Malabar Katolieke rite.

Hulle is trots en voel sterk oor hul identiteit. (Ander rite’s in die kerk is byvoorbeeld die Armeniese, Koptiese, Latynse rite’s). Amptelik is hulle deel van Rome en word die Latynse kerklike kultuur op hulle afgedwing, maar in hul harte is hul ‘n onafhanklike kerklike tradisie met sterk Oosterse wortels. Dit neem ‘n mens nie lank om agter te kom dat hulle slegs onder protes deel is van die Rooms-Katolieke Kerk met sy Latynse hiërargiese struktuur.

Die plaaslike kollega’s hier in Bangalore beklemtoon dat hulle nie tot die Latynse Katolisisme behoort nie. Hulle is deel van die Siriese rite.

Die verhouding met die pous en met die Latynse Katolisisme is maar strammerig, kom ek agter. Daar is baie rede’s daarvoor. Een daarvan is histories: Europese sendelinge het vanaf die sestiende eeu na Indië gekom (bv Franciskus van Xavier) en vir die plaaslike Katolieke vertel hoe hulle eintlik regtig Katoliek behoort te wees, vertel ‘n kollega van my heel lakoniek. Maar in hul harte is hul veel eerder tuis in ‘n nie-Westerse, nie-Latynse idioom van aanbidding.

Vanuit hierdie Siro-Malabar tradisie het Christ University in Bangalore ontstaan. Dit is hier waar ons ontvang word en waar ons met ons kollega’s gesprekke voer oor ons gemeenskaplike werk aan spiritualiteit (sien die foto's op gister se blog).

Ek dink meer as een keer aan die ironie en die uniekheid: Hier is ‘n “Christ University” in ‘n land waar net 2% van die bevolking Katoliek is!

Die universiteit het ‘n indruwekkende kampus. Pragtige geboue, almal splinternuut en ‘n paar in aanbou, met indrukwekkende kunswerke versier. ‘n Mens voel die diepte van die onderliggende lewensingesteldheid onmiddellik aan. Hier is geboue wat eeu-oue insigte, simbole, gewoontes, lewenswyses en houdinge uitdruk.

(Hierdie reuse-kandelaar staan op die verhooog van die ouditorium van die Universiteit. Dit is behang met 'n lourier van jasmyn-blomme. Die ligte van die kandelaar is vanoggend voor die openbare lesing deur verskeie van die deelnemers in 'n simboliese ritueel aangesteek).

Die status van die universiteit blyk uit een voorbeeld: hulle het ‘n pre-universiteit opleiding vir 2 600 studente. Maar 10 000 doen aansoek. Een uit elke vier studente word dus weggewys.

Tog is dit nie ‘n statusbewussyn wat hulle mee spog nie. ‘n Uitdruklike benadering is om kinders uit agtergeblewe gemeenskappe geleentheid te gee op studie – iets wat hulle normaalweg nie sou gehad het nie.

Die hoof van een van die afdelings van die Universiteit vertel vir my dat hulle as een van die tien beste universiteite in die land gereken word.

Ons sit in ‘n wye kring en praat oor ons gemeenskaplike werk aan spiritualiteit. Die gesprek vind plaas in ‘n lokaal van die mooi, nuwe biblioteek. Die rektor, een van die mees senior lede van die broeders, en feitlik alle leiers van fakulteite, departemente en institute is daar. Ek luister met verwondering na hulle bydraes tot die gesprek. Een na die ander kry ons ‘n beurt om iets te deel oor waarmee ons besig is.

Die gesprek loop uitstekend en dit is duidelik dat daar uit hierdie geledere belangrike nuwe kapasiteit gebied word vir ons werk aan spiritualiteit. Ek is baie dankbaar vir die konkrete resultate. Dit is duidelik dat ons kontak gaan opbou met ‘n groep wat nie net ‘n lang tradisie van ‘n unieke, oosterse, Christelike spiritualiteit ken nie, maar dat ons kontak maak met kollega’s van besondere akademiese bekwaamheid.

Maar daar is twee dinge wat my bybly:

Die een is dat hierdie mense in hul lewensstyl geïntegreerd is. Daar is ‘n afgerondheid, rustigheid en innerlike kompleetheid aan hul geloof. Ek kan dink dat daar die normale porsie van kompetisie, onenigheid en mislukkings is. Dit sou net maar moontlik wees. Daar is nietemin iets aan die Indiese leefwyse wat my boei. Die mense in die lokaal is daar vir die werk waarmee hulle besig is. Hulle is nie die base van die plaas nie. Daar is, eerder, ‘n plaas wat bewerk moet word en iedereen kry sy deeltjie uitgesit waaraan hy of sy moet werk. Hulle is ook slim mense. Hier word teologiese studente eers na 15 jaar studie – ja, vyftien – tot die bediening toegelaat. Hulle moet twee grade kry (o.a. in filosofie) voordat hulle teologie kan studeer en voordat hulle dan op die ouderdom van ongeveer 30 deur die kerk na ‘n werkveld uitgestuur word. Onder die deelnemers aan ons gesprek is daar mense wat aan die voorste instellings in die wêreld navorsing gedoen het.

Ons sou kon baat by hul kundigheid, besef ek. As Christene wat in hul konteks diep nagedink het oor hul eie baie ou tradisies, het hulle op 'n spesiale manier aan hul Christelike identiteit aandag gegee. Ek bedink die kundigheid van hierdie mense en vra myself af: hoe het dit gebeur dat ons in Afrika en in ons eie tradisie so eurosentries geraak het, en dit terwyl tradisies wat tot op die vroegste tye van die Christendom terug gaan, nie eers ons aandag getrek het nie.

Die ander ding wat my opval is hoe die geestelikes leiers verantwoordelikheid vir die akademiese werk op hulle neem. Die professore is almal priesters. Hulle het 'n roeping om uit te leef.

Tussen hulle is daar geen hiërargie nie: hulle kies die rektor en ander hoë ampte uit hul eie geledere en elkeen kry die kans om twee termyne te dien. Meer nog – en dit is die ongelooflikste kant van my onmoeting met die groep – die rektor en al die professore bly in klein kamertjies in hul gemeenskap se huise op die kampus. Nie een het ‘n amptelike woning met ‘n blink kar en allerhande afwyserighede nie. Die rektor nooi ons vir ete in sy “huis” vandag: en daar sit ons, die eregaste, aan by ‘n eenvoudige tafel in die studente se eetlokaal. Ons eet die kos van die studente. En dit is ‘n man met twee doktorsgrade – een daarvan in Oxford.

Veel gesê, dink ek, van mense wat dikwels praat van hul “roeping” en, lyk dit vir my, hulle verstaan goed dat dit ‘n roeping tot diens is. En dit besef ek, is waarom ek met verwondering na hulle kyk. Egte grootheid, word vir my geïllustreer, is nie in die uiterlike dinge te vinde nie. Dit word aangetref in die gee van jouself in diens van ‘n groter roeping wat van Buite jou kom. Egte spiritualiteit, al is daar sekerlik ook maar dorings aan die rose.

'n Akademiese tuinparadys

2012-01-19T14:51:00.003+02:00

Ons is op besoek in Bangalore, een van die bekendste stede in Indie. Die stad staan egter nie 'n tree agter vir Delhi nie. Die verkeer is net so erg. En die armoede is ook duidelik te sien.

Maar met die besoek aan die Universiteit kom ek agter waarom Indie tans een van die vinnig groeiendste lande op aarde is. Hierdie private universiteit, Christ University, in die hande van die Karmeliete, is 'n lewende bewys van hoe ryk hulle in menslike kapitaal is en hoe indrukwekkend hul akademiese opleiding is.

Hier is 'n paar foto's:

Die indrukwekkende ingangsportaal van die hoofgebou van Christ University met sy reuse kunswerke:

Die binneplein van een van die gewone geboue het 'n groot kunswerk:

Die luukse ouditorium van die Universiteit waarin vanoggend se belangrike voorlesing deur 'n Amerikaanse spreker aangebied is, kan 2 200 mense huisves. Dit is glo een van die bes toegeruste ouditoriums in Bangalore.

Die kampus is op 'n reuse stuk grond, hektare groot, omring deur twee strate waar hondsdol voertuie die blou hel uit jou jaag. Maar in die afgeslote, groot tuin-kampus kom jy niks daarvan agter nie. Hier is 'n kykie op die tuin-atmosfeer, naby die hoofgebou:

Orals is daar klein kunswerke. Die akademie het hier 'n duidelike estetiese karakter. Hier is 'n voorbeeld daarvan: dit is 'n Christus-figuur, in 'n meditatiewe sit-posisie, saam met sukkulente-plante uit Indie se woestyn-gebiede:

Hier is 'n ander, weer eens met n sterk inheemse karakter, met 'n moderne universiteitsgebou in die agtergrond:

Die volgende blog skryf ek meer oor die universiteit.