میرزا پیکوفسکی

تا

لبه‌های تاریخ‌اند که به کار ثبت می‌آیند، همان جا که تاریخ تا می‌خورد، خم می‌شود. بر بلندای این لبه‌ها زمین و زمان شفاف می‌شوند. جبهه‌ها روشن و آدمیان به پلیدان و آزادگان تقسیم می‌گردند. خاکستری‌ها جان می‌بازند و سیاه و سفید فارغ از سرپوش‌های مدرن، هویت خود را فریاد می‌زنند. خشونت از زیرزمین باز می‌گردد و طوفان سر می‌گیرد. آنان که تاریخ را خم می‌کنند از این موهبت برخوردارند که تمام چهره‌های آدمی را در ناب‌ترین و عیان‌ترین شکل نظاره کنند، خشم و نفرت و ایثار و ایمان و الخ. انگار که همه اینان صیقل می‌خورد، جلا می‌یابند. سال‌ها بعد دیده‌های آنان به تجربه بدل می‌گردند و برای نسل‌های بعد به یادگار می‌مانند، در شعر و متن و زمزمه. آدمیان به همین روایات زنده می‌ماند تا باز نسلی قصد کند تاریخ را تا بزند.

Where the wild things are

- It's going to be a place where only the things you want to happen, would happen.
- We could totally build a place like that!
Where the wild things are

حرف

«...مردم لیمریک اغلب با همدیگر حرف نمی‌زنند، انگار سال‌ها این کار را تمرین کرده‌اند. کسانی هستند که با هم حرف نمی‌زنند چون پدرهایشان در جنگ‌های داخلی سال 1922 در دو جبهه مخالف بودند. اگر کسی در ارتش انگلیس خدمت کند، افراد خانواده‌اش به بخش دیگری از لیمریک نقل مکان می‌کنند، جایی که مردان خانواده‌ها همگی در خدمت ارتش انگلیس‌اند. اگر یکی از اعضای خانواده‌تان کمترین رابطه‌ی دوستانه‌ای با ارتش انگلیس در هشتصد سال گذشته داشته باشد، آن را به رختان می‌کشند و مجبورتان می‌کنند به دابلین نقل مکان کنید چون کسی در آنجا اهمیتی به این حرفها نمی‌دهد. خانواده‌هایی هستند که همیشه خجالت‌زده‌اند چون اجدادشان در زمان قحطی، مذهب خود را فروخته‌اند و از پروتستان‌ها یک کاسه سوپ گرفته‌اند و از آن زمان آن‌ها را سوپ‌خور صدا می‌زنند. خیلی بد است که کسی سوپ‌خور باشد، چون باید به قسمت سوپ‌خور‌های جهنم نقل مکان کنند. بدتر از آن کسانی هستند که جاسوس‌اند. معلممان در مدرسه می‌گفت که هر زمان ایرلندی‌ها می‌خواستند انگلیسی‌ها را شکست جانانه‌ای بدهند، یک جاسوس کثیف آن‌ها را لو می‌داد. هر کسی که جاسوسی کند باید اعدام شود، و بدتر از آن کسی با او حرف نمی‌زند، و اعدام شدن بهتر از آن است که کسی با آدم حرف نزند...»
فرانک مک‌کورت، خاکسترهای آنجلا، نشر پیکان

me: leveled [Flickr]

mirza peakovsky posted a photo:

frankfurt, germany

signs behind doors [Flickr]

mirza peakovsky posted a photo:

innsbruck, austria

weird combination [Flickr]

mirza peakovsky posted a photo:

innsbruck, austria

gate of paradise [Flickr]

mirza peakovsky posted a photo:

paris, france

O'Horten

این روزها

اطرافم تصویر زیاد دارم. نوشتن‌شان کلیشه‌ام است. ازشان گفتن را هنوز دوست دارم.
ساختمان روبرویی را تازه ساخته‌اند. یکی دوماه پیش افتتاح شد. دانشکده بیزنس است. فارسی برایش ندارم. از پنجره دفتر تمام قد دیده می‌شود. جلوی آفتاب گمانم صبح را می‌گیرد. زیاد مطمئن نیستم چون هیچ وقت صبح اینجا نیامده‌ام. فرناز می‌گوید ساختمان جان مولسون -اسمش است- کار تلویزیون را برایمان می‌کند، هر پنجره‌اش یک کانال. یک چیز عجیبی که دارد سالن رقصش است. نمی‌دانم در دانشکده کراواتی‌ها رقص به چه کاری می‌آید. شاید هم مال دانشکده هنر است که از کراواتی‌ها قرضش گرفته‌اند. سالن بزرگ است. تقریبا تمام طبقه را گرفته. سالن خیلی بزرگ و کف چوبی و یک دور میله و همین. کل روز هم تمرین می‌کنند. همه‌جور رقص، از خیابانی گرفته تا باله، تا دیر وقت. من روزم زیادی چرخیده، بعضی وقت‌ها ساعت پنج عصر تازه شروع می‌کنم و به کار کردن. بعد یازده شب که می‌خواهم برم خانه آن‌ها هنوز دارند می‌رقصند. هیچ وقت زیاد نیستند. سه چهار نفر بیشتر نمی‌بینم. ولی همیشه کسی هست. تماشای‌شان لذت‌بخش‌ترین کار این روزهایم است. انگار دارم به یک زندگی زیبا نگاه می‌کنم. یاد مادربزرگم هم می‌افتم.
دانشگاه مک‌گیل یک دانشگاه دیگر شهر است. من آنجا درس نمی‌خوانم. دلم می‌خواست ولی خب نمی‌خوانم. آدمی به اسم مک‌گیل پایه‌گذاریش کرده. گمانم اولین دانشگاه کشور گوزن‌های بزرگ بوده. این که بگویم یک مجسمه از همین آقا گذاشته‌اند نزدیکی دروازه ورودی زیاد دور از انتظار نیست. ولی مجسمه مثل بقیه نیست. آدم‌های مجسمه‌های دیگر عموماً ژست فاتح دارند، یا نشسته‌اند. یک طور آرام و با وقار. آقای مگ‌گیل دارد در خلاف جهت باد پیش می‌رود. باد کتش را عقب برده. با دست کلاهش را گرفته باد نبرد و لبخند می‌زند. عصایش را چند قدم جلوتر کوبیده. خلاصه نه از وقار خبری است نه از متانت و این حرفها، فقط پیش‌رفتن در کمال آرامش.
از خانه برایم یک فرش فرستادند. فرش خودم است. نه که خودم بافته باشمش ولی همیشه دوستش داشتم. نقشش ماهی هست. نه آنی که در آب است، این اسم طرحش ماهی است و هیچ دخلی به آن ندارد. از نقش‌های طرف ماست. رنگ زمینه‌اش سرمه‌ای است. این ماهی سرمه‌ای را از وقتی خریدندش دوست داشتم تا بالاخره مال خودم شد، هدیه شد. تهران نبردمش، هیچ وقت فکر نکردم باید ببرم. از وقتی به خانه‌ی پلاتو اسباب‌کشی کردم هوسش را کرده بودم. فکر می‌کردم با آن حیاط رنگارنگ چه خوب می‌شود. با نورهای آرام این خانه چه خوب می‌شود. فکر کردم صبر می‌کنم تا بشود بی دردسر آوردش. حالا آمده. حتی زنگ زدم به ابوی که خوابش باید رو به کدام طرف باشد. آخر فرش خواب دارد. حتی پرسیدم چه فرقی می‌کند رو به نور باشد یا پشت به نور. حالا بعضی شب‌ها دراز می‌کشم روی حاشیه‌اش. بعد خیال می‌بافم.

bubblish sky [Flickr]

mirza peakovsky posted a photo:

munich, germany

personal garden [Flickr]

mirza peakovsky posted a photo:

innsbruck, austria

خط

امشب هزار بار نوشته‌ام و خط زدم. گمانم گزارش این استیصال خود قابل خط زدن باشد. خط البته تمام شده.

هزار

- صبح یک پری ازم پرسید ما چرا پاییز نداریم؟
- داشتیم. پاییزمان هزار سال بود. خیلی وقت گذشته از آن سال‌ها.
- پاییز دیگری نداشتیم؟
- فقط همان یک پاییز. همان هم غنیمت بود. پیرمرد عاشق پاییز بود ولی دیگر نخواست ملکوت را پاییز کند. از آن هزار سال زرد و نارنجی هم یادگاری فقط همین گربه حنایی مانده.
- پس چرا آن یکبار پاییز آورد؟
- حوا ازش خواسته بود.

بیل

یکی با بیل برداشته پاییز روی سر شهر ریخته. یک‌هو پاییز شده. سنجاب‌ها بیشتر به چشم می‌آیند. عصرها آنقدر دم می‌کنند تا آسمان از رو برود و ببارد. صدای دوچرخه روی برگ‌های کنار پیاده‌رو کم و زیاد می‌شود تا می‌ایستد. هوا ایستاده، منتظر. سنگریزه قوس برمی‌دارد می‌خورد آن طرف خیابان به شیر قرمز آتش‌نشانی. شیر صدای نامفهومی از خودش درمی‌آورد، انگار بگوید هوم یا بوم. اگر آن بچه را عابر حساب کنیم سه نفر از جلوی پله گذشتند. من هنوز فکر می‌کنم در مورد یک پاییز یک‌هو چه می‌شود نوشت. یک‌هو بودنش که بیشتر از یک خط پر نمی‌کند، هر چقدر هم برای من عجیب باشد.

پیش

- به پیش سرباز!
- گذشت آن روزها قربان.

مبارزه

پیرو یک سری مشکلات فیلتری رخ‌داده و بن‌بست مذاکرات بین طرفین درگیر، نگارنده بر آن شد به طریق سنتی وارد میدان شود؛ هر چند این روش‌های سنتی علی‌رغم میل نگارنده از دور و نزدیک ارتباطی با آقای آلن دوباتن ندارد. من باب احترام به سنن مبارزه آنلاین و نیز تفریح با فیلتریون آدرس peakovsky.me به ثبت رسیده و آدرس سابق به این آدرس جدید بامزه آینه شده است. فلذا اگر پشت فیلتر بودید می‌توانید از آدرس جدید استفاده کنید. در ضمن درست مثل وقتی هوس می‌کنید کمدتان را مرتب کنید ولی دور برتان می‌دارد و خانه تکانی می‌کنید، نگارنده نیز دستی به سر و روی این‌جا کشید و تغییراتی جزیی در ظاهر قضیه داد. کامنت‌دونی نیز من باب نمی‌دانم چه باز است تا چه پیش آید. زیاده عرضی نیست.

خودآگاهی

«... جان راسکین از طریق علاقه‌اش به زیبایی و میل به مالکیت آن به پنج راه حل اساسی دست یافت. نخست این‌که زیبایی حاصل مجموعه‌ای از عوامل پیچیده است که از نظر روانی و دیداری بر ذهن تأثیر می‌گذارد. دوم این‌که انسان با گرایشی درونی نسبت به زیبایی و میل به مالکیت آن واکنش نشان می‌دهد. سوم این‌که روش‌های نازلی برای این تمایل به مالکیت وجود دارد، از جمله میل به خرید اشیاء و قالی تا کندن نام خود بر یادبودی و گرفتن عکس. چهارم اینکه فقط یک راه برای تملک درست زیبایی وجود دارد و آن نیز از طریق درک آن است، با خوداگاه شدن نسبت به عواملی (روانی و دیداری) که مسؤول آن هستند. و سرانجام اینکه مؤثرترین روش پی‌گیری این خودآگاهی، تشریح مکان‌های زیبا از طریق هنر است، با نوشتن یا نقاشی، بدون در نظر گرفتن این‌که استعدادش را داشته باشیم یا نداشته باشیم...»
آلن دو باتن، هنر سیر و سفر، برگردان گلی امامی

زیبایی

«... در سفرهای من زیبایی فراوان بود. در مادرید، به فاصله‌ی چند بلوک از هتلم زمین بایری بود که حاشیه‌ی آن را آپارتمان‌های مسکونی و یک پمپ بنزین نارنجی بزرگ و کارواش احاطه کرده بود. یک شب در تاریکی قطار بلند و باریکی با تک و توک مسافر از چند متری بالای این پمپ بنزین عبور کرد و با پیچ و خم از میان آپارتمان‌ها گذشت. در آن تاریکی پلی که ریل قطار روی آن قرار داشت دیده نمی‌شد، در نتیجه به نظر می‌رسید که قطار در بالای زمین شناور است و با ظاهر فوق مدرن آن و نور سبز شبح‌گونه‌ای که از پنجره‌هایش می‌تابید جشنواره‌ای از فناوری را می‌نمایاند. در داخل آپارتمان‌ها ساکنین مشغول تماشای تلویزیون یا حرکت در آشپزخانه بودند. در همان حال، تک و توک مسافران پراکنده در واگن‌ها یا مشغول تماشای شهر یا خواندن روزنامه بودند: در آغاز سفری به سویل یا کوردوبا، مدت‌ها پس از آن‌که ماشین ظرفشویی‌ها دورشان را تمام کرده بودند و تلویزیون‌ها خاموش شده بودند. مسافران قطار و ساکنین آپارتمان‌ها کمترین توجه‌ای به یکدیگر نداشتند، زندگی‌شان در امتداد خطوطی ادامه داشت که هرگز به هم نمی‌رسیدند، مگر لمحه‌ای در قرنیه‌ی مشاهده کننده‌ای که برای نجات از اتاق کسالت‌بار هتلش در حال قدم زدن بود...»
آلن دو باتن، هنر سیر و سفر، برگردان گلی امامی

معاصر

«... چند متری جلوتر، در عمق بوته‌ی سبزی که کنار رودخانه روییده بود، صدایی شبیه سرفه‌ی پیرمردی که بعد از ناهار سنگینی گلویش را از خلط پاک می‌کند به گوشمان می‌رسد. به دنبال آن خش‌خش شدیدی چنان‌که گویی کسی در بستری از برگ‌های خشک دنبال شیء گرانبهایی می‌گردد. اما جانور به محض اینکه متوجه شد مهمان دارد سکوت کرد، همانند نفس حبس کودکی که در بازی قایم باشک پشت قفسه‌ی لباسی پنهان شده باشد. در آمبل‌ساید مردم مشغول خریدن روزنامه و خوردن چای و شیرینی هستند. در اینجا پنهان میان بوته‌ای، چیزی که احتمالاً پشم هم دارد و چه بسا دمی، علاقمند به خوردن توت و حشره، در میان شاخه‌ها می‌پلکد و خرناس می‌کشد و با وجود تمام غیرمعمول بودن‌هایش یک معاصر است. موجودی که تنفس می‌کند و می‌خوابد و در این سیاره‌ی منفرد و در جهانی ساخته شده از سنگ و صخره و نم و سکوت زنده است...»
آلن دو باتن، هنر سیر و سفر، برگردان گلی امامی

قابله‌

«...سفرها قابله‌ی افکارند. مکان‌های اندکی به اندازه‌ی هواپیما، کشتی یا قطار در حال حرکت منشأ گفتگوهای درونی هستند. گویی همبستگی غریبی میان چیزی که مقابل چشم‌مان قرار دارد و افکار درون ذهن‌مان وجود دارد: گاهی افکار بزرگ به مناظر عظیم نیاز دارند و افکار جدید به مکان‌های جدید. ظاهراً افکار درونی که به درجا زدن گرایش دارند با گذر سریع مناظر به تحرک در می‌آیند. شاید ذهن زمانی که باید بیاندیشد از فکر کردن باز می‌ایستد. این کار همان اندازه فلج‌کننده است که مجبور بشویم ناغافل لطیفه‌ای بگوییم یا لهجه‌ای را تقلید کنیم. فکر کردن زمانی که بخش‌هایی از ذهن به کارهای دیگری مشغول می‌شود بهتر انجام می‌گیرد، مثلاً با گوش دادن به موسیقی یا تماشای ردیف درخت‌های کنار جاده. گویی آهنگ موسیقی یا منظره برای لحظه‌ای آن بخش عملی، عصبی و خرده‌گیر مغز را که به هنگام برآمدن فکر دشواری در ناخودآگاه، تمایل به بسته شدن دارد و از خاطره‌ها، نیازها و افکار اصیل و درون‌گرا دور می‌شود، منفک می‌کند و در عوض افکار شخصی و سازنده را ترجیح می‌دهد...»
آلن دو باتن، هنر سیر و سفر، برگردان گلی امامی

تکرار

«...داستان‌گویی که جزئیاتی مفصل را بازگو کند ما را به سرعت به مرز جنون می‌رساند. متاسفانه، خود زندگی اغلب به چنین نحو از داستان‌گویی گرایش دارد، و با تکرارها، تاکیدهای گمراه‌کننده و حوادث بی‌نتیجه فرسوده‌امان می‌کند. مصر است که بارداک الکترولیز، دستگیره‌ی داخل اتومبیل، سگ ولگرد، یک کارت کریسمس و مگسی را که ابتدا روی لبه و سپس میان زیر سیگاری پر می‌نشیند نشان بدهد. تصورهای هنرمندانه و ناشی از هیجان واقعیت را فشرده و حذف می‌کنند، لحظه‌های کسالت‌بار را نادیده می‌گذارند و توجه ما را مستقیماً به لحظه‌های حساس معطوف می‌کنند، رک و پوست‌کنده و بدون آرایه و پیرایه، از این رو گونه‌ای تحرک و انسجام به زندگی می‌بخشند که حواس‌پرتی و پریشانی روزمره‌گی‌مان فاقد آن است...»
آلن دو باتن، هنر سیر و سفر، برگردان گلی امامی