tag:blogger.com,1999:blog-3269077937614438323Tue, 10 Sep 2024 23:11:23 +0000آرشايرانكمانگيركمان‌گيرخاطرات روزمره‌ي منhttp://nhejazy.blogspot.com/noreply@blogger.com (Nima)Blogger1125tag:blogger.com,1999:blog-3269077937614438323.post-2244376891243060443Thu, 02 Apr 2009 01:52:00 +00002009-04-07T21:54:08.622-04:00آرشايرانكمانگيركمان‌گير<div dir="rtl" style="text-align: right;">برف مي‌بارد؛<br />برف مي‌بارد به روي خار و خاراسنگ.<br />كوه‌ها خاموش،<br />دره‌ها دلتنگ،<br />راه‌ها چشم انتظار كارواني با صداي زنگ...<br />بر نمي‌شد گر ز بام كلبه‌ها دودي،<br />يا كه سوسوي چراغي گر پيامي‌مان نمي‌آورد،<br />ردِّ پاها گر نمي‌افتاد روي جاده‌ها لغزان،<br />ما چه مي‌كرديم در كولاكِ دل آشفته‌ي دم سرد؟<br />آنك، آنك كلبه‌اي روشن،<br />روي تپه، رو به روي من...<br /><br />در گشودندم.<br />مهرباني‌ها نمودندم.<br />زود دانستم، كه دور از داستان خشم برف و سوز،<br />در كنار شعله‌ي آتش،<br />قصه مي‌گويد براي بچه‌هاي خود عمو نوروز،<br />«... گفته بودم زندگي زيباست.<br />گفته و ناگفته، اي بس نكته‌ها كاينجاست.<br />آسمان باز؛<br />آفتاب زر؛<br />باغ‌هاي گل؛ دشت‌هاي بي در و پيكر؛<br /><br />سر برون آوردن گل از درون برف؛<br />تاب نرم رقص ماهي در بلور آب؛<br />بوي عطر خاك باران‌خورده در كهسار؛<br />خواب گندم‌زارها در چشمه‌ي مهتاب؛<br />آمدن، رفتن، دويدن؛<br />عشق ورزيدن؛<br />در غم انسان نشستن؛<br />پا به پاي شادماني‌هاي مردم پاي‌كوبيدن؛<br /><br />كار كردن، كار كردن؛<br />آرميدن؛<br />چشم‌انداز بيابان‌هاي خشك و تشنه را ديدن؛<br />جرعه‌هايي از سبوي تازه آبِ پاك نوشيدن؛<br /><br />گوسفندان را سحرگاهان به سوي كوه راندن؛<br />هم‌نفس با بلبلان كوهي آواره خواندن؛<br />در تله افتاده آهوبچگان را شير دادن و رهانيدن؛<br />نيم‌روز خستگي را در پناه دره ماندن؛<br /><br />گاه گاهي،<br />زيرِ سقفِ اين سفالين بام‌هاي مه گرفته،<br />قصه‌هاي درهم غم را ز نم نم‌هاي باران‌ها شنيدن؛<br />بي تكان گهواره‌ي رنگين كمان را<br />در كنار بام ديدن؛<br /><br />يا، شب برفي،<br />پيشِ آتش‌ها نشستن،<br />دل به رؤياهاي دامن‌گير و گرمِ شعله بستن...<br /><br />آري، آري، زندگي زيباست.<br />زندگي آتش گهي ديرنده پابرجاست.<br />گر بيفروزيش، رقص شعله اش در هر كران پيداست.<br />ورنه، خاموش است و خاموشي گناه ماست.»<br /><br /><br />پيرمرد، آرام و با لبخند،<br />كنده اي در كوره ي افسرده جان افكند.<br />چشم‌هايش در سياهي‌هاي كومه جست وجو مي‌كرد؛<br />زير لب آهسته با خود گفت وگو مي‌كرد:<br /><br />« زندگي را شعله بايد برفروزنده؛<br />شعله‌ها را هيمه سوزنده.<br />جنگلي هستي تو، اي انسان!<br /><br />جنگل، اي روييده آزاده،<br />بي دريغ افكنده روي كوه‌ها دامان،<br />آشيان‌ها بر سرانگشتان تو جاويد،<br />چشمه‌ها در سايبان‌هاي تو جوشنده،<br />آفتاب و باد و باران بر سرت افشان،<br />جان تو خدمت‌گرِ آتش...<br />سربلند و سبز باش، اي جنگلِ انسان!<br /><br />«زندگاني شعله مي‌خواهد»، صدا سرداد عمو نوروز،<br />شعله‌ها را هيمه بايد روشني افروز.<br />كودكانم، داستان ما ز آرش بود.<br />او به جان خدمت‌گزار باغ آتش بود.<br /><br />روزگاري بود؛<br />روزگار تلخ و تاري بود.<br />بخت ما چون روي بدخواهان ما تيره.<br />دشمنان بر جان ما چيره.<br />شهرِ سيلي‌خورده هذيان داشت؛<br />بر زبان بس داستان‌هاي پريشان داشت.<br />زندگي سرد و سيه چون سنگ؛<br />روزِ بدنامي،<br />روزگار ننگ.<br />غيرت اندر بندهاي بندگي پيچان؛<br />عشق در بيماري دل‌مردگي بي‌جان.<br /><br />فصل‌ها فصلِ زمستان شد،<br />صحنه‌ي گلگشت‌ها گم شد، نشستن در شبستان<br />در شبستان‌هاي خاموشي،<br />مي‌تراويد از گلِ انديشه‌ها عطر فراموشي.<br /><br />ترس بود و بال‌هاي مرگ؛<br />كس نمي‌جنبيد، چون بر شاخه برگ از برگ.<br />سنگر آزادگان خاموش؛<br />خيمه‌گاه دشمنان پرجوش.<br /><br />مرزهاي مُلك،<br />همچو سرحدّات دامن‌گستر انديشه، بي سامان.<br />برج‌هاي شهر،<br />همچو باروهاي دل، بشكسته و ويران.<br />دشمنان بگذشته از سرحدّ و از باور...<br />هيچ سينه كينه‌اي در بر نمي‌اندوخت.<br />هيچ دل مهري نمي‌ورزيد.<br />هيچ كس دستي به سوي كس نمي‌آورد.<br />هيچ كس در روي ديگر كس نمي‌خنديد.<br /><br />باغ‌هاي آرزو بي‌برگ؛<br />آسمان اشك‌ها پربار.<br />گرم‌رو آزادگان در بند؛<br />روسپي نامردمان در كار...<br /><br />انجمن‌ها كرد دشمن؛<br />رايزن‌ها گردِ هم آورد دشمن؛<br />تا به تدبيري كه در ناپاك دل دارند،<br />هم به دست ما شكستِ ما برانديشند.<br />نازك انديشان‌شان، بي شرم،<br />كه مباداشان دگر روزِ بهي در چشم،<br />يافتند آخر فسوني را كه مي‌جستند...<br />چشم‌ها با وحشتي در چشم خانه<br />هر طرف را جست وجو مي‌كرد؛<br />وين خبر را هر دهاني زيرِ گوشي بازگو مي‌كرد.<br /><br />«آخرين فرمان، آخرين تحقير...<br />مرز را پروازِ تيري مي‌دهد سامان!<br />گر به نزديكي فرود آيد،<br />خانه‌هامان تنگ،<br />آرزومان كور...<br />ور بپرّد دور،<br />تا كجا؟ ... تا چند؟<br />آه! ... كو بازوي پولادين و كو سرپنجه‌ي ايمان؟»<br /><br />هر دهاني اين خبر را بازگو مي‌كرد؛<br />چشم‌ها، بي گفت و گويي،<br />هر طرف را جست و جو مي‌كرد.»<br /><br />پيرمرد، اندوهگين، دستي به ديگر دست مي‌ساييد.<br />از ميان دره‌هاي دور، گرگي خسته مي‌ناليد.<br />برف روي برف مي‌باريد.<br />باد بالش را به پشتِ شيشه مي‌ماليد.<br /><br />«صبح مي‌آمد – پيرمرد آرام كرد آغاز،<br />پيشِ روي لشكر دشمن سپاهِ دوست؛<br />دشت نه، دريايي از سرباز...<br /><br />آسمان الماسِ اخترهاي خود را داده بود از دست<br />بي‌نفس مي‌شد سياهي در دهان صبح؛<br />باد پر مي‌ريخت روي دشت بازدامن البرز.<br /><br />لشكر ايرانيان در اضطرابي سخت دردآور،<br />دو دو و سه سه به پچ پچ گرد يكديگر؛<br />كودكان بر بام،<br />دختران بنشسته بر روزن،<br />مادران غمگين كنارِ در.<br /><br />كم كَمَك در اوج آمد پچ پچ خفته.<br />خلق، چون بحري برآشفته،<br />به جوش آمد؛<br />خروشان شد؛<br />به موج افتاد؛<br />برش بگرفت و مردي چون صدف<br />از سينه بيرون داد.<br /><br />«منم آرش،<br />چنين آغاز كرد آن مرد با دشمن؛<br />منم آرش، سپاهي مردي آزاده،<br />به تنها تير تركش، آزمون تلختان را<br />اينك آماده.<br /><br />مجوييدم نسب،<br />فرزند رنج و كار؛<br />گريزان چون شهاب از شب،<br />چو صبح آماده‌ي ديدار.<br /><br />مبارك باد آن جامه كه اندر رزم پوشندش؛<br />گوارا باد آن باده كه اندر فتح نوشندش.<br />شما را باده و جامه<br />گوارا و مبارك باد!<br />دلم را در ميان دست مي‌گيرم<br />و مي‌افشارمش در چنگ،<br />دل، اين جام پر از كينِ پر از خون را؛<br />دل، اين بي‌تاب خشم آهنگ...<br /><br />كه تا نوشم به نامِ فتح‌تان در بزم؛<br />كه تا كوبم به جام قلب‌تان در رزم!<br />كه جامِ كينه از سنگ است.<br />به بزم ما و رزم ما، سبو و سنگ را جنگ است.<br /><br />درين پيكار،<br />در اين كار،<br />دل خلقي است در مشتم،<br />اميد مردمي خاموش هم‌پشتم.<br /><br />كمان كهكشان در دست،<br />كمان‌داري كمان‌گيرم.<br />شهاب تيزرو تيرم؛<br />ستيغ سربلند كوه مأوايم؛<br />به چشم آفتاب تازه‌رس جايم.<br />مرا تير است آتش‌پر؛<br />مرا باد است فرمان‌بر.<br /><br />وليكن چاره را امروز زور و پهلواني نيست.<br />رهايي با تن پولاد و نيروي جواني نيست.<br />در اين ميدان،<br />بر اين پيكان هستي‌سوز سامان‌ساز،<br />پري از جان ببايد تا فرو ننشيند از پرواز.»<br /><br />پس آن گه سر به سوي آسمان بركرد،<br />به آهنگي دگر گفتار ديگر كرد:<br /><br />«درود، اي واپسين صبح، اي سحر بدرود!<br />كه با آرش تو را اين آخرين ديدار خواهد بود.<br />به صبح راستين سوگند!<br />به پنهان آفتاب مهربار پاك بين سوگند!<br />كه آرش جان خود در تير خواهد كرد،<br />پس آنگه بي‌درنگي خواهدش افكند.<br /><br />زمين مي‌داند اين را، آسمان‌ها نيز،<br />كه تن بي‌عيب و جان پاك است.<br />نه نيرنگي به كار من، نه افسوني؛<br />نه ترسي در سرم، نه در دلم باك است.»<br /><br />درنگ آورد و يك دم شد به لب خاموش.<br />نفس در سينه‌ها بي‌تاب مي‌زد جوش.<br /><br />« ز پيشم مرگ،<br />نقابي سهمگين بر چهره، مي‌آيد.<br />به هر گام هراس‌افكن،<br />مرا با ديده‌ي خون‌بار مي‌پايد.<br />به بال كركسان گرد سرم پرواز مي‌گيرد،<br />به راهم مي‌نشيند، راه مي‌بندد؛<br />به رويم سرد مي‌خندد؛<br />به كوه و دره مي‌ريزد طنين زهرخندش را،<br />و بازش باز مي‌گيرد.<br /><br />دلم از مرگ بي زار است؛<br />كه مرگ اهرمن خو آدمي‌خوار است.<br />ولي، آن دم كه ز اندوهان روانِ زندگي تار است؛<br />ولي، آن دم كه نيكي و بدي را گاه پيكار است؛<br />فرو رفتن به كام مرگ شيرين است.<br />همان بايسته‌ي آزادگي اين است.<br /><br />هزاران چشم گويا و لب خاموش<br />مرا پيك اميد خويش مي‌داند.<br />هزاران دست لرزان و دل پرجوش<br />گهي مي‌گيردم، گه پيش مي‌راند.<br /><br />پيش مي‌آيم.<br />دل و جان را به زيورهاي انساني مي‌آرايم.<br />به نيرويي كه دارد زندگي در چشم و در لبخند،<br />نقاب از چهره‌ي ترس آفرين مرگ خواهم كند.»<br /><br />نيايش را، دو زانو بر زمين بنهاد.<br />به سوي قله‌ها دستان ز هم بگشاد؛<br />« برآ، اي آفتاب، اي توشه‌ي امّيد!<br />برآ، اي خوشه‌ي خورشيد!<br />تو جوشان چشمه‌اي، من تشنه‌اي بي‌تاب.<br />برآ، سرريز كن، تا جان شود سيراب.<br />چو پا در كام مرگي تندخو دارم،<br />چو در دل جنگ با اهريمني پرخاش‌جو دارم،<br />به موج روشنايي شست و شو خواهم؛<br />ز گل برگ تو، اي زرينه گل، من رنگ و بو خواهم.<br /><br />شما، اي قله‌هاي سركش خاموش،<br />كه پيشاني به تندرهاي سهم انگيز مي‌ساييد،<br />كه بر ايوان شب داريد چشم انداز رؤيايي،<br />كه سيمين پايه‌هاي روز زرين را به روي شانه مي‌كوبيد،<br />كه ابر آتشين را در پناه خويش مي‌گيريد؛<br />غرور و سربلندي هم شما را باد!<br />اميدم را برافرازيد،<br />چو پرچم‌ها كه از باد سحرگاهان به سر داريد.<br />غرورم را نگه داريد،<br />به سان آن پلنگاني كه در كوه و كمر داريد.»<br /><br />زمين خاموش بود و آسمان خاموش.<br />تو گويي اين جهان را بود با گفتار آرش گوش.<br />به يال كوه‌ها لغزيد كم كم پنجه ي خورشيد.<br />هزاران نيزه ي زرّين به چشم آسمان پاشيد.<br />نظر افكند آرش سوي شهر، آرام.<br />كودكان بر بام؛<br />دختران بنشسته بر روزن؛<br />مادران غمگين كنار در؛<br />مردها در راه.<br />سرود بي كلامي، با غمي جان‌كاه،<br />ز چشمان بر همي‌شد با نسيم صبح دم هم راه.<br />كدامين نغمه مي‌ريزد،<br />كدام آهنگ آيا مي‌تواند ساخت،<br />طنين گام‌هاي استواري را كه سوي نيستي مردانه مي‌رفتند؟<br />طنين گام‌هايي را كه آگاهانه مي‌رفتند؟<br /><br />دشمنانش، در سكوتي ريشخند آميز،<br />راه وا كردند.<br />كودكان از بام‌ها او را صدا كردند،<br />مادران او را دعا كردند.<br />پيرمردان چشم گرداندند.<br />دختران، بفشرده گردن بندها در مشت،<br />همرهِ او قدرت عشق و وفا كردند.<br />آرش، امّا همچنان خاموش،<br />از شكاف دامن البرز بالا رفت.<br />وز پي او،<br />پرده‌هاي اشك پي در پي فرود آمد.»<br /><br />بست يك دم چشم‌هايش را عمو نوروز،<br />خنده بر لب، غرقه در رؤيا.<br />كودكان، با ديدگان خسته و پي جو،<br />در شگفت از پهلواني‌ها.<br />شعله‌هاي كوره در پرواز،<br />باد در غوغا.<br /><br />« شام گاهان،<br />راه جوياني كه مي‌جستند آرش را به روي قله‌ها، پي گير،<br />بازگرديدند،<br />بي نشان از پيكر آرش،<br />با كمان و تركشي بي تير.<br />آري، آري، جان خود در تير كرد آرش.<br />كار صدها صد هزاران تيغه ي شمشير كرد آرش.<br /><br />تير آرش را سواراني كه مي‌راندند بر جيحون،<br />به ديگر نيم روزي از پي آن روز،<br />نشسته بر تناور ساق گردويي فرو ديدند.<br />و آنجا را، از آن پس،<br />مرزِ ايران شهر و توران بازناميدند.<br /><br />آفتاب،<br />در گريز بي شتاب خويش،<br />سال‌ها بر بام دنيا پا كشان سر زد.<br /><br />ماهتاب،<br />بي نصيب از شبروي‌هايش، همه خاموش،<br />در دل هر كوي و هر برزن،<br />سر به هر ايوان و هر در زد.<br />آفتاب و ماه را درگشت<br />سال‌ها بگذشت.<br />سال‌ها و باز،<br />در تمام پهنه‌ي البرز،<br />وين سراسر قله‌ي مغموم و خاموشي كه مي‌بينيد،<br />وندرون دره‌هاي برف آلودي كه مي‌دانيد،<br />رهگذرهايي كه شب در راه مي‌مانند<br />نام آرش را پياپي در دل كهسار مي‌خوانند،<br />و نياز خويش مي‌خواهند.<br /><br />با دهان سنگ‌هاي كوه آرش مي‌دهد پاسخ.<br />مي‌كندشان از فراز و از نشيب جاده‌ها آگاه؛<br />مي‌دهد اميد،<br />مي‌نمايد راه.»<br /><br />در برون كلبه مي‌بارد.<br />برف مي‌بارد به روي خار و خاراسنگ.<br />كوه‌ها خاموش،<br />دره‌ها دل تنگ.<br />راه‌ها چشم انتظار كارواني با صداي زنگ...<br />كودكان ديري است در خوابند،<br />در خواب است عمو نوروز.<br />مي‌گذارم كنده‌اي هيزم در آتش‌دان.<br />شعله بالا مي‌رود پرسوز...</div>http://nhejazy.blogspot.com/2009/04/blog-post.htmlnoreply@blogger.com (Nima)0