Artykuł zatytułowany Wolisz sąd czy bibliotekę? Na razie głosują internauci to dość obszerne podsumowanie organizowanego po raz jedenasty konkursu na najlepszą przestrzeń publiczną województwa śląskiego. O tym konkursie pisałem już trzy lata temu. Zainteresował mnie wtedy, bo jedną z inwestycji, na którą można głosować, był projekt MBP w Imielinie. Potem jakoś zapomniałem o tym konkursie, a szkoda, bo projekt biblioteki wygrał!

Rozejrzałem się zatem po kolejnych edycjach konkursu i ku mojemu największemu zaskoczeniu okazało się, że rok później również zwyciężyła biblioteka. Tym razem był to budynek centrali MBP w Jaworznie. W 2009 żadna biblioteka nie brała udziału w konkursie, ale w tym roku po raz kolejny możemy głosować na budynek z książkami.

Tym razem jest to Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie. Ten projekt też przewinął się dwa lata temu przez niniejszego bloga. A wszystko dzięki pomysłowi, który jest naprawdę fantastyczny. Otóż w Mikołowie w jednym budynku połączono bibliotekę i kino. Za dnia MBP, wieczorami — przybytek dla fanów X muzy. Szczegółowy opis znajduje się na stronie projektu i w moim wcześniejszym wpisie, ja pokażę tylko dwa z kilkunastu zamieszczonych tam zdjęć:

Szczerze mówiąc, to jestem w kropce, jeśli chodzi o projekt, który mam ocenić najwyżej. Wśród zgłoszonych do konkursu projektów jest też modernizacja placu Baczyńskiego w moich rodzinnych Tychach. Byłem tam niedawno, pięknie odnowiono plac, aż chce się tam pójść na spacer. No i na placu jest księgarnia :-)

Ale czytelników oczywiście zachęcam do głosowania na bibliotekę. Może trzeci rok też będzie nasz?

Narzędzie nazywa się iReader i jest instalowane jako rozszerzenie do przeglądarki Firefox lub Chrome. Działa nieco inaczej niż Readability, bo zamiast jeszcze raz ładować stronę internetową z inaczej sformatowanym tekstem i bez reszty elementów, tworzy nad stroną osobną warstwę, która wygląda jak strona książki. Żeby włączyć podgląd strony należy kliknąć ikonę iReadera, która po zainstalowaniu rozszerzenia widoczna jest po prawej stronie paska adresu.

Wygląda to mniej więcej tak (przykład mojego wcześniejszego wpisu):

Pasek narzędzi widoczny w dolnej części artykułu pojawia się jedynie w chwili, gdy najedziemy na dolny rejon tekstu myszą. W innym przypadku jest niewidoczny i nie przeszkadza w czytaniu. Przy widocznym pasku narzędzi mamy możliwość powiększenia lub zmniejszenia tekstu, wydrukowania go, wysłania mailem, opublikowania linku na Twitterze i Facebooku, usunięcia obrazków, wejścia do opcji rozszerzenia (na zrzucie ekranu z Firefoksa poniżej, w Chrome wyświetla się osobna karta z ustawieniami) oraz wyjścia do zwykłego podglądu strony. Wyjść możemy nie tylko naciskając X w narzędziach, ale również poprzez kliknięcie na ciemne pole poza tekstem.

Narzędzie ma swoje złe i dobre strony. Najważniejsze jest to, że artykuły w iReaderze czyta się naprawdę wygodnie. Mnie szczególnie spodobała się jedna z nich: możliwość czytania artykułów dzielonych na strony bez potrzeby przeładowania stron. To jest wielka bolączka Readability. Po przeczytaniu jednej strony trzeba przeładować stronę, żeby wrócić do poprzedniego stanu, przejść na kolejną stronę czytanego artykułu i znowu załadować Readability. W iReaderze gdy załaduje się strona, nawet jeśli jest ona podzielona, to w podglądzie mamy od razu wszystkie trzy. To jest fajne.

Poniżej krótka demonstracja tego jak sprawuje się iReader w przeglądarce Chrome:

Niestety widać, że narzędzie jest nowe i średnio dopracowane, szczególnie rozszerzenie do Firefoksa. Podczas używania zauważyłem bardzo dużo problemów utrudniających korzystanie z rozszerzenia. Przede wszystkim przewijanie idzie dość wolno i bardzo często strona “się rwie”. Ponadto z tym chwalonym przed chwilą stronicowaniem tak idealnie nie jest, nie zawsze to działa. Jeśli nie działa, to najczęściej wygląda tak, że klikam ikonę iReadera, artykuł się przeładowuje i widzę tylko drugą stronę tekstu.

Mimo tych uciążliwości iReader jest świetnym narzędziem, które, mam nadzieję, rozwinie się w przyszłości i zastąpi mi Readability, z którego korzystam naprawdę często.

Kilka dni temu zainstalowałem sobie w przeglądarce rozszerzenie o nazwie Web of Trust (WOT), raczej z ciekawości niż z chęci zabezpieczenia się przed niebezpiecznymi stronami. Web of Trust to takie społecznościowe ocenianie bezpieczeństwa stron internetowych. Instalujesz sobie rozszerzenie do swojej przeglądarki, a potem, jeśli wejdziesz na jakąś stronę, to od razu widzisz jak inni oceniali zaufanie do strony, wiarygodność jej operatora, prywatność oraz bezpieczeństwo dzieci.

Samemu też można oceniać. Średnia wszystkich ocen pokazuje się w rozszerzeniu, wynikach wyszukiwania i na innych tego typu stronach. Dzięki temu od razu po wejściu na stronę internetową można zobaczyć, co o jej bezpieczeństwie myślą inni. Każda oceniona strona ma też własny kawałek miejsca w serwisie mywot.com, na którym można zobaczyć, jak oceniali inni.

Przykład: pierwsza w rankingu WOT strona, czyli google.com:

Ładne zieloniutkie tło sugerujące, że wszystko jest w porządku, bardzo dobra ocena strony, komentarze innych oceniających i tak dalej. Piękny wynalazek.

Dziś gdy przeglądałem RSS-y, zobaczyłem, że jest coś z EBIB-u i oczywiście kliknąłem, żeby przeczytać, bo w RSS-ie nic nie ma. Oczom moim ukazała się strona EBIB-u, ale nie całkiem taka, jaka powinna być:

Trochę zbaraniałem, przyznam szczerze. Czegoś takiego to się mogłem spodziewać po jakimś automacie, który hurtem przegląda strony i porównuje z ostrzeżeniami o zagrożeniach, ale nie w serwisie, gdzie żywe osoby oceniają strony. Zajrzałem jeszcze dla pewności na stronę EBIB-u na MyWOT i zobaczyłem coś takiego:

Kolor tła jest ostrzegawczy, pomarańczowy, w środku strony pasek z ostrzeżeniem, że ta strona ma złą reputację, a na dole gwóźdź do trumny czyli opinie oceniających: jedna pozytywna, a reszta mówi, że strona ma “browser exploit” oraz “malicious content, viruses”.

Oczywiście pierwsze co zrobiłem to pozytywnie oceniłem stronę przyznając jej wysokie noty, ale podejrzewam, że to jeszcze za mało. Wydaje mi się, że za EBIB-em wciąż jeszcze ciągnie się zeszłoroczna historia, gdy serwis został zaliczon do niebezpiecznych.

Co ciekawe, w jednym z komentarzy jest informacja ze strony MalwareURL.com, oraz odnośnik do oceny EBIB-u właśnie tam. I kolejna nieprzyjemna rzecz:

This web site is a known security risk. Security Category: Compromised website / Exploits — Trojan-PSW.Win32.Kates. Malicious URLs on ebib.info:
/cache/globals.php
/cache/globals.php?s=niUCc7M&id=2
/cache/globals.php?s=niUCc7M&id=3
/cache/globals.php?s=niUCc7M&id=4
/cache/globals.php?s=niUCc7M&id=12

Z tego miejsca uśmiecham się zachęcająco do administratorów EBIB-u o przyjrzenie się tej sprawie.

Cała ta sprawa bardzo wyraźnie pokazuje, jak ważna jest troska o bezpieczeństwo serwisu internetowego szczególnie gdy używa się popularnego CMS-a, jak Joomla. Znany CMS — dużo exploitów — więcej uwagi trzeba poświęcić zabezpieczeniu strony.

A na koniec optymistyczniej. Przynajmniej Google lubi EBIB:

Disclaimer to takie ładne słówko, które dobrze wyjaśnia Wikipedia:

Disclaimer (dosłownie: zrzeczenie się) — zapożyczony z języka angielskiego termin w najogólniejszym rozumieniu określający jakikolwiek zapis, którego celem jest wyłączenie przez autora części lub całości odpowiedzialności cywilnoprawnej związanej z korzystaniem ze świadczonych przez niego usług. Konstrukcje tego typu szczególnie częste są w licencjach oprogramowania komputerowego, a także spotykane w życiu codziennym.

Oczywiście żadnej odpowiedzialności cywilnoprawnej zrzekać się nie będę, chciałbym jedynie wyjaśnić kwestię, która może się kiedyś nasunąć czytelnikom tego bloga przy okazji jakiegoś tematu związanego np. z systemem bibliotecznym.

Poglądy wyrażane na tym blogu są moimi prywatnymi poglądami i w żaden sposób nie odzwierciedlają stanowiska firmy, w której obecnie pracuję. Innymi słowy, na stronach mojego bloga wypowiadam się jako ja, Marcin Malinowski, bloger a nie jako pracownik firmy Max Elektronik i osoba pracująca przy Prolibie.

Uważam, że jest to ważne, żeby kiedyś w przyszłości nie było nieporozumień, że ja coś napiszę, a czytelnik odbierze to jako oficjalne stanowisko firmy na dany temat. Takich nieporozumień chciałbym uniknąć.

Kilka dni temu na forum EBIB ukazało się ogłoszenie o naborze na ww. stanowisko. Zakres obowiązków określony został następująco:

1. Wsparcie w użytkowaniu systemu PROLIB w przydzielonej grupie klientów,
2. Szkolenia użytkowników systemu PROLIB,
3. Testowanie zmian wprowadzanych do systemu PROLIB,
4. Tworzenie i aktualizacja dokumentacji użytkowej oprogramowania,
5. Badanie oraz definiowanie potrzeb klientów, promocja produktów.

Wszelkie dodatkowe informacje dostępne są we wspomnianym wyżej wątku albo pod adresem mailowym podanym w ogłoszeniu. A jeśli kogoś nie interesuje Max Elektronik, to obecnie jest jeszcze do wyboru Muzeum Śląskie (również bardzo ciekawa praca, moja koleżanka ze studiów tam pracowała) albo Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Nie jest to dokładnie ten projekt, który chcieli bibliotekarze z UŚ, żeby doprowadzić do jego realizacji trzeba było ogromnych kompromisów, ale czasami, żeby coś zrealizować, trzeba pójść na ustępstwa. Ten kompromis to m.in. połączenie bibliotek Akademii Ekonomicznej w Katowicach z biblioteką Uniwersytetu Śląskiego. Obie te biblioteki niedługo znajdą się w jednym gmachu.

Jako że obie biblioteki działają na Prolibie, to będzie duże wyzwanie dla Max Elektronika. Dziś dział PR grupy Sygnity, do której należy Max Elektronik, opublikował newsa zatytułowanego “Rozwiązania Max Elektronik unowocześnią biblioteki śląskich uczelni”. Przeczytać tam możemy m.in. że:

Max Elektronik podpisała z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach umowy na utworzenie wspólnej bazy danych Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego i Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Katowicach oraz na rozbudowę systemu Prolib o nowe funkcjonalności związane z realizacją projektu budowy Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej (CINIBA). Łączna kwota podpisanych kontraktów wynosi 3,03 mln zł brutto.

W informacji prasowej jest więcej okrągłych, marketingowych zwrotów, które stwierdzają bardzo oczywiste rzeczy, niewiele jest szczegółów. Ale tak naprawdę jedno jest niezaprzeczalnym faktem: projekt jest duży. Wprowadzamy w Prolibie naprawę wiele dość fundamentalnych zmian, żeby przystosować system do specyficznych potrzeb, jakie mają biblioteki korzystające z Proliba. W tym przypadku chodzi głównie o kwestie związane z wolnym dostępem do księgozbioru. CINiBA jest zaprojektowana w ten sposób, że duża część dokumentów będzie w wolnym dostępie, podobnie jak to jest w BUW-ie.

Bardzo jestem ciekaw, jak już niedługo będzie wyglądać gotowa CINiBA i jak będzie wyglądało funkcjonowanie tej biblioteki. Szczególnie ciekaw jestem, jak wypadnie porównanie z istniejącą już trochę lat Biblioteką Śląską. Dowiemy się tego już niedługo, bo budowa realizowana jest w tempie naprawdę ekspresowym.

Ja na urlop na razie się nie wybieram, może pod koniec października. Do tego mam jeszcze kilka innych zajęć, którymi zajmuję się od jakiegoś czasu. Z całą wyrazistością zobaczyłem to przy okazji rozliczania się z fiskusem. Do rozliczenia miałem siedem pitów, czyli w 2009 roku byłem zatrudniony w siedmiu miejscach. Generowało mi to dość dużo pracy poza moim stałym zatrudnieniem. Teraz trochę się to już zmieniło, ale wciąż domykam kilka niezamkniętych tematów.

Mam nadzieję, że niedługo się to wszystko ureguluje i z powrotem zacznę nieco częściej pisywać. Na pierwszy ogień pójdzie zapewne kilka słów o mojej nowej pracy, bo tu jest dużo do opisania i w komentarzach do wpisu o mojej przeprowadzce też się upominaliście. Przeglądając czeluści internetu co jakiś czas trafiam na ciekawe tematy i składuję je w swoim brudnopisie. Mam już tego trochę. Wszystkie na pewno prędzej czy później trafią na łamy niniejszego bloga, więc przy odrobinie cierpliwości wszystkiego się doczekacie. Stay tuned!

Wydarzenie to wpisuje się w Perservation Week – zorganizowany po raz pierwszy w tym roku przez Amerykańskie Stowarzyszenie Bibliotekarzy (ALA), Bibliotekę Kongresu, Instytut Muzeów i Usług Bibliotecznych (IMLS) oraz organizacje partnerskie narodowy tydzień zabezpieczania dziedzictwa kulturowego.

Pomysł na taką akcję narodził się już w 2005 roku, gdy w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono pierwsze narodowe badanie kondycji zbiorów 30 tysięcy amerykańskich instytucji takich jak biblioteki, muzea, prywatne stowarzyszenia historyczne oraz repozytoria archeologiczne. Instytucje te w swoich zasobach mają obecnie ponad 4,8 mld różnego rodzaju dzieł, m.in 153 mln fotografii oraz 270 mln rzadkich książek, czasopism i magazynów.

Stworzono wtedy Heritage Health Index – wskaźnik kondycji amerykańskiego dziedzictwa kulturowego, w którym stwierdzono m.in., że

• 80% instytucji nie posiada planu ewakuacji zbiorów na wypadek katastrofy ani pracowników przeszkolonych w procedurach zabezpieczania zbiorów w takich przypadkach. Nie są to tylko małe stowarzyszenia historyczne lub prywatne kolekcje – takiego planu nie ma 78% muzeów i bibliotek oraz 70% archiwów;
• 2,6 mld obiektów o znaczeniu historycznym, kulturowym czy naukowym nie jest objęte żadnym planem ratunkowym na wypadek katastrofy
• 26% instytucji nie ma żadnej kontroli nad warunkami, w jakich przechowywane są ich zbiory, a zasoby 59% instytucji przechowywane są w pomieszczeniach zbyt małych, aby zaplanować jakiekolwiek prawidłowe ich zabezpieczenie;
• 59% instytucji przyznało, że ich zbiory uszkodzone są przez działanie światła, a 53% – przez działanie wilgoci.

Biblioteka Kongresu od dłuższego czasu w ramach programu narodowej strategii ochrony dziedzictwa cyfrowego (o którym nota bene już kiedyś pisałem) propaguje samodzielne zabezpieczanie i archiwizowanie dokumentów. Przygotowana specjalnie dla małych instytucji oraz osób prywatnych strona Personal Archiving zawiera źródła i wskazówki dla osób, które chcą zająć się zabezpieczeniem własnych zbiorów, nie tylko tych ważnych dla przyszłych pokoleń, ale również rodzinnych zdjęć i filmów wideo.

***

Niniejszy artykuł jest kolejnym z serii wpisów, które piszę dla serwisu Historia i Media. Jakiś czas temu otrzymałem od twórcy tego serwisu, Marcina Wilkowskiego, propozycję współpracy i moje teksty będą się tam od czasu do czasu pojawiać. Nieco później będę się je starał umieszczać również tutaj, żeby czytelnikom mojego bloga nic nie umknęło. Wszystkie wpisy pochodzące stamtąd będę oznaczał tagiem historia i media.

Jako pierwsza wystąpi Małgorzata Sopyło z Biblioteki Narodowej w Warszawie, autorka książki Estetyka książki elektronicznej, z prezentacją Od książki papierowej do e-książki, a po niej swoje wystąpienie będzie miała Agnieszka Koszowska z Biblioteki Śląskiej w Katowicach, której prezentacja ma tytuł Książka i nie tylko książka w bibliotece cyfrowej.

Ja będę zamykał część merytoryczną konferencji (po mnie będzie jeszcze czas dla sponsorów) prezentacją O czytnikach e-booków słów kilka. Konferencja zaczyna się o 14:30, więc jeśli ktoś ma czas i ochotę na wysłuchanie kilku ciekawych wystąpień, serdecznie zapraszam.

Tradycyjnie, do celów archiwizacyjnych załączam w pliku .doc program konferencji.

Aktualizacja, 07.06.2010. Niestety okazało się, że zainteresowanie konferencją było zbyt małe i impreza została odwołana. Być może spróbujemy jeszcze raz na jesieni.

Posunięcie twórców Twittera z miejsca wzbudziło falę wątpliwości, zadanych zostało kilka bardzo oczywistych pytań. Przede wszystkim zaniepokojono się kwestią prywatności: czy archiwizowane będą również prywatne konta lub wiadomości usunięte albo skierowane bezpośrednio od użytkownika do użytkownika.

Kwestie te wyjaśnił w rozmowie z CNN John Verdi z Electronic Privacy Information Center in Washington. mówiąc: Twitter był zaprojektowany jako serwis publicznie dostępny. Wydaje mi się, że użytkownicy rozumieją, że wszystko, co umieszczają w Twitterze ma być dostępne dla innych. Nie widzę tu żadnego problemu. Przedstawiciele Biblioteki Kongresu zapewnili dodatkowo, że prywatne, usunięte lub bezpośrednie wiadomości nie trafią do archiwum.

Niektórzy komentujący tę decyzję zakwestionowali również sens całego tego przedsięwzięcia mówiąc, że nie ma po co archiwizować miliardów wpisów o treści „Nudzi mi się” lub „Jestem zmęczony”. Jak jednak zauważyli inni użytkownicy w serwisie Facebook, zachowanie archiwum Twittera dla kolejnych pokoleń jest współczesnym ekwiwalentem zachowania wszystkich dzienników żołnierzy biorących udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych niezależnie od tego, czy ich zawartością były notatki o treści „Boli mnie noga”.

Warto przypomnieć, że to nie jest pierwsze tego typu przedsięwzięcie Biblioteki Kongresu. Instytucja ta już od dziesięciu lat zajmuje się digitalizacją i archiwizowaniem materiałów w postaci cyfrowej, ze szczególnym nastawieniem na materiały typu born digital, czyli takie, które nie mają swojego fizycznego odpowiednika.

Obecnie w zasobach biblioteki jest ponad 167 terabajtów danych, m.in. stron internetowych kandydatów na prezydenta czy członków Kongresu. Całość prowadzona jest w ramach programu o nazwie National Digital Information Infrastructure and Preservation Program, czyli narodowej strategii ochrony dziedzictwa cyfrowego.

Do już zachowanych materiałów dołączą wpisy z Twittera, wśród których mamy również te bardzo istotne: pierwszy wpis w Twitterze, wpis Baracka Obamy po zwycięstwie w wyborach prezydenckich, czy dwa statusy amerykańskiego fotoreportera, który został aresztowany w Egipcie i uwolniony po interwencji zapoczątkowanej właśnie przez wpis w Twitterze.

***

Niniejszy artykuł początkuje serię wpisów, które piszę dla serwisu Historia i Media. Jakiś czas temu otrzymałem od twórcy tego serwisu, Marcina Wilkowskiego, propozycję współpracy i moje teksty będą się tam od czasu do czasu pojawiać. Nieco później będę się je starał umieszczać również tutaj, żeby czytelnikom mojego bloga nic nie umknęło.Wszystkie wpisy pochodzące stamtąd będę oznaczał tagiem historia i media.

Historia i Media to serwis poświęcony zagadnieniom relacji między historią a mediami. Rola mediów w kulturze historycznej, ich wpływ na kształtowanie świadomości przeszłości, internet i nowe technologie w badaniach i edukacji historycznej, historia w sztuce współczesnej – to tylko niektóre z tematów poruszanych na tej stronie. Celem projektu jest promocja koncepcji digital history – zainteresowanie historyków internetem jako narzędziem wspomagającym badania i edukację historyczną.