Girişimcilik bir iş modeli ya da kariyer yolu değildir, girişimcilik farklı insanların farklı şekillerde ortaya koydukları bir davranış şeklidir.

Herhangi bir alanda girişimde bulunduktan sonraki durumu değil de öncesi ile ilgili konular daha çok. Adından ve kapağından da anlaşılacağı üzere belli bir iş tecrübesine sahip olan kişiler hedef alınmış. Mevcut rahat çalışma ortamınızdan çıkana kadar olan psikolojik durumunuz, karar verme aşamasındaki gitgelleriniz gerçek hikayelerle irdeleniyor. “Geçmiş başarılarınızı ardınızda bırakarak tutkunuz olan işe girişin!” mesajı veriyor diyebilirim.

Kitaptan altını çizdiklerim:

• Daha önce gitmediğiniz yollardan yürümeye, hiç ilgi duymadığınız konulara bir göz atmaya önem verin, çünkü bulduğunuz bilgilerin sizi nereye götüreceğini ancak bilgiyi elde ettikten sonra görebilirsiniz.
• “Akış, insanların yoğun konsantrasyon ve kararlılık gerektiren zorlu görevleri yerine getirirken oluşan derin odaklanma durumudur. Akış, net hedeflere sahip olan ve anında geri bildirime imkan tanıyan bir görevin zorluk derecesiyle, o görevi yerine getiren kişinin beceri seviyesinin dengelenmesi sonucunda oluşur.” Mihayl Csikszentmihalyi
• Akış bilinçli bir olgu değildir. Akış durumunda başkalarının sizi nasıl gördüğünü düşünmezsiniz, hakkınızda ne düşündükleriyle meşgul olmazsınız, yani kendinizi unutursunuz. Akış durumundayken egonuzdan sıyrılarak yükselirsiniz.
• Profesyonel hayatınızın ikinci yarısı kariyerinizin “ikinci baharıdır” ve nasıl olacağı tamamen size kalmıştır.
• Zamanınızı televizyon karşısında harcamak yerine zevk aldığınız konular üzerinde çalışarak geçirdiğinizde daha üretken olursunuz.
• İstatistikler girişimcilerin başarılı olmadan önce en azından dört kez başarısız olduklarını gösteriyor.
• Başarı, “dene, başarısız ol, öğren, tekrarla” süreçlerinde gerçekten iyi olduğunuzda gelir.
• Hayal kurmaya daha az, uygulamaya daha fazla zaman harcadığınızda, hedefe ne kadar hızlı yaklaştığınızı görerek kendinize şaşıracaksınız.
• “Bir balığa karada yürümenin ne olduğunu anlatabilir misiniz? Karada bir günlük yürüyüş, onun hakkında bin yıl konuşmaktan iyidir. İş hayatı da böyledir.” Warren Buffet
• Ibarra’ya göre hayatta ilerlemek için mutlaka bir hedefimizin olması gerekmiyor. Aslında pek çoklarının da savunduğu gibi hedefi henüz belirlemeden hareket edebilmek, tam anlamıyla girişimci düşünce şekli.
• “Bazı yenilgilerin nedeni, insanların işi yarıda bıraktıklarında, başarıya ne kadar yakın olduklarını bilememeleridir.” Thomas Edison
• Gelin, bir girişimci olarak yeni hayatınızı gözümüzde canlandıralım: Hangi yöne gideceğinize karar verme özgürlüğünüzün olması… Yaratıcılığınızı daha fazla kullanacak olmanız… Bürokratik engellere takılmadan işlerinizi hızla halledebilme imkanı… Özel hayatınız üzerinde daha fazla kontrole sahip olma şansı… Çocuklarınızı okuldan almayı istediğiniz zaman işten çıkabilme lüksü… Öğleden sonra gidip o çok istediğiniz mobilyayı satın alabilecek olma fırsatı… Kısacası hep arzuladığınız o özgür hayat…
• Öncelikle neden girişimci olmak istediğinizi bulmanız ve girişimciliğin hayatınıza nasıl bir anlam katacağını fark etmeniz, kariyer yolculuğunuzun yönünü değiştirmenizde en önemli etkendir.
• Geçmişinizde elde ettiğiniz başarılar sizi ilerlemekten alıkoyabilir. Geçmişe fazla bakıyorsanız şu anda yaşamıyorsunuzdur. Şu anda yaşamıyorsanız geleceğe doğru hareket edemezsiniz.
• Şans, fırsatın hazırlıkla buluştuğu yerdedir.
• Saplantılardan arınmanın (bir şeyi unutmanın) en iyi yolu ona bakmayı bırakmaktır.
• “İş dünyasında zirveye giden yol” Marshall Goldsmith

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Bir katı hal sürücüsünde sürekli kayıt etkinliği yaratan uygulamalardan uzak durmak gerek. Eğer kayıt etkinliğini zaten kullanmıyorsanız bunu kökünden temizlemek için öncelikle uçbirimden (kısayol: CTRL + ALT + T) bu arthizmeti durdurun:

zeitgeist-daemon --quit

Sonrasında ilgili paketleri kaldırın:

sudo apt-get --purge autoremove activity-log-manager-common activity-log-manager-control-center zeitgeist zeitgeist-core zeitgeist-datahub

Son olarak da Zeitgeist arthizmetinin oluşturmuş olduğu dizinleri/dosyaları silin:

sudo rm -fr {/root,/home/*}/.local/share/zeitgeist

Faydalı kaynaklar:

• Zeitgeist sistemden defetmek
• Removing Zeitgeist
• Any reason to keep Zeitgeist?

Bu yazı ile katı hal sürücüleri için olan yazı serisi sonlanmış oluyor. Bu yazılardaki uygulamalar katıl hal sürücüleri için faydalı olduğu gibi çoğu sistemde halen kullanılmakta olan sabit diskler için de faydalı.

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

vm.swappiness – Makinanın ne kadar takas alanı kullanacağını belirler. Yüksek değer takas alanı etkinliğini arttırır. Düşük değer fiziksel bellek kullanıma yöneltir.

vm.vfs_cache_pressure – Bu değişken dosya sistemi belleği ile ilgilidir, arama yaparken ve dosya sisteminde gezinirken işe yarar. Düşük değer takas etkinliği oluşturur. Çok yüksek değer de fazla bir kazanç sağlamaz.

vm.overcommit_memory – Yoğun bellek kullanımı gerektiren isteklerin ne şekilde karşılanacağını belirler. Ayarın “2″ yapılması durumunda takas alanı ve fiziksel belleğin belirlenen oranda (overcommit_ratio ayarı ile) kullanılması sağlanabilir.

vm.overcommit_ratio – Aşırı yüklemelerde kullanılacak fiziksel bellek yüzdesidir. “overcommit_memory” değerinin 2 yapılması ile geçerlidir. Bellek tahsisi sınırı şu şekilde hesaplanır = takas alanı + fiziksel bellek*(overcommit_ratio/100)

vm.dirty_writeback_centisecs – Geri yazma arthizmetleri belli aralıklarla etkinleşerek “eski” veriyi diske geri yazarlar. Bunu 0 yapmak geri yazma işlemlerini etkisizleştirir. Ya da 500 olan standart değer 1500 gibi daha büyük bir aralıkla değiştirilebilir.

vm.dirty_ratio – Verinin, dosya sistemi belleğinin fiziksel belleğin belirlenen oranına ulaşana kadar fiziksel belleğe yazılacağı demektir. Sonrasında diske yazılacak.

Açıklanan değişiklikleri yapmak için uçbirimden:

gksu gedit /etc/sysctl.conf

Açılan dosyanın en altına aşağıdaki satırları ekleyin ve kaydedin.

vm.swappiness=0
vm.vfs_cache_pressure=90
vm.overcommit_memory=2
vm.overcommit_ratio=90
vm.dirty_writeback_centisecs=1500
vm.dirty_ratio=40

Yaptığınız değişikliklerin hemen etkin olması için uçbirimden:

sudo sysctl -p

Sistemde takas alanı kullanmadıysanız buradaki sanal bellek ayarlarının pek bir önemi kalmıyor..

Faydalı kaynaklar:

• /proc/sys/vm hierarchy
• Centos – /proc/sys/vm
• Linux tuning the VM subsystem
• Ram ve takas alanı kullanımı

Sonraki yazı: [-10-] Zeitgeist arthizmetinin kaldırılması

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

cat /sys/block/sda/queue/scheduler

Aşağıdakine benzer bir çıktı elde edeceksiniz:

[noop] deadline cfq

Eğer seçini zamanlayıcınız “noop” (no-operation) değilse bunu değiştirmeniz katı hal sürücünüz için faydalı olacaktır. Bu zamanlayıcı ile verinin disk üzerinde nerede kayıtlı olduğuna bakılmaksızın, gelen istekler geliş sırasına bakılarak ele alınacak. Bu katı hal sürücüleri için iyi bir durumdur çünkü oynayan ya da dönen bir parçaları yoktur ve diskin tüm bölümlerine olan erişim zamanı benzerdir.

Zamanlayıcınız “noop” değilse değiştirmek için aşağıdaki komut ile “rc.local” dosyasını açın:

sudo gedit /etc/rc.local

Dosyadaki “exit 0″ bulunan satırın bir üst satırına aşağıdaki komutu ekleyip kaydedin:

echo noop > /sys/block/sda/queue/scheduler

İşleminiz sonunda dosyanızın son satırları aşağıdaki gibi görülecek:

Faydalı kaynaklar:

• Tuninf Solid State Drives in Linux
• Wikipedia – Noop Scheduler
• Opensuse – Tuning I/O Performance

Sonraki yazı: [-9-] Sanal bellek değişiklikleri

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Bunun için öncelikle “ramfs” ve “tmpfs” için iki dizin oluşturalım. Uçbirimden (kısayol: CTRL + ALT + T):

sudo mkdir -p /mnt/ramdisk/

sudo mkdir -p /mnt/tmpdisk/

“fstab” dosyasını açın:

gksudo gedit /etc/fstab

Aşağıdaki iki satırı ekleyin ve kaydedin:

ramfs /mnt/ramdisk ramfs size=5G 0 0
tmpfs /mnt/tmpdisk tmpfs noatime,nodev,nosuid,size=1G 0 0

Boyutlantırmaları sistem yapınıza göre değiştirebilirsiniz. Değişikliğin etkinleşmesi için:

sudo mount / -o remount

Tarayıcılarımızın önbelleklerini yönlendireceğimiz dizinleri oluşturup bunları geçici dosya sistemleri ile bağlamış olduk.

Firefox için önbellek değişikliği

Firefox önbelleğini fiziksel belleğe taşımak için iki yöntem mevcut.

1. Yöntem

• Firefox adres satırına “about:config” yazarak yapılandırma sayfasını açın.
• Sağ tıklayarak yeni bir dizgi oluşturma seçimini yapın.
• Yeni dizgi değeri adı olarak “browser.cache.disk.parent_directory” girişini yapın.
• Sonrasında sorulacak değer sizin önbellek dizininiz olacak. Buraya (tırnaklar hariç) “mnt/ramdisk” ya da “/mnt/tmpdisk” girişini yapın.

Firefox’u yeniden başlattığınızda geçici önbellek ile çalışacaktır.

2. Yöntem

Ramdisk’e bağlı olmadan Firefox’un kendi ayarlarının değiştirilmesiyle uygulanır.

• Firefox adres satırına “about:config” yazarak yapılandırma sayfasını açın.
• “browser.cache.disk.enable” ayarını bularak çift tıklayın ve “false” değerini görün.
• “browser.cache.memory.enable” ayarını bularak çift tıklayın ve “true” değerini görün.
• Sağ tıklayarak “browser.cache.memory.capacity” adında yeni bir sayı değeri oluşturun. Önbellek için kullanılacak kapasiteyi KB cinsinden girin.
• Bu kapasite ayarını “-1″ yaparsanız ne kadar fiziksel belleğe sahip olduğunuza bağlı olarak Firefox yapacaktır.

Firefox’u yeniden başlattığınızda değişiklikleriniz etkin olacaktır.

Google Chrome/Chromium önbellek değişikliği

Chrome ile önbelleğin nerede olacağını belirlemek için aşağıdaki komutlardaki gibi bir ekleme yapmak gerekiyor başlatırken. Uçbirimden başlatarak her iki geçici önbelleğin nasıl çalıştığını gözlemleyebilirsiniz. Chromium kullanıyorsanız aşağıdaki başlangıç komutları kullanılabilir:

chromium-browser %U --disk-cache-dir="/mnt/ramdisk" --media-cache-dir="/mnt/ramdisk"

chromium-browser %U --disk-cache-dir="/mnt/tmpdisk" --media-cache-dir="/mnt/tmpdisk"

Google Chrome kullanıyorsanız aşağıdaki komutlar kullanılabilir:

google-chrome %U --disk-cache-dir="/mnt/ramdisk" --media-cache-dir="/mnt/ramdisk"

google-chrome %U --disk-cache-dir="/mnt/tmpdisk" --media-cache-dir="/mnt/tmpdisk"

Bu komutlar için kalıcı kısayollar oluşturmak için ise Ubuntu Yazılım Merkezi’nden Ana Menü gibi bir uygulama kullanılabilir.

Kullanıcı gözlemlerim

“Chrome’daki geçici önbellek değişiklikleri Firefox’dan daha iyi sonuç veriyor” demiştim SUDO’daki yazımda. Ancak yazıdan sonra Firefox 15 çıktı ve bu dediğim geçerliliğini kaybetti.

• Varsa bağlı sabit disk (ya da bir USB belleği bile) tarayıcı önbelleği olarak kullanılabilir. Buna “harici önbellek” diyelim.
• Sayfaların ilk yükleme hızları arasında (sayfa daha önce ziyaret edilmiş kabul edilerek) bir sıralama yaparsak (küçük olan daha iyi): harici önbellek < ramdisk <= tmpdisk. Tabi ilk yükleme hızı, internet hızınız ne kadar yükselirse ve sayfayı ilk kez ziyaret ediyorsanız o düzeyde benzer olacak.
• Chrome’da yapılan ziyaretlerde:
  • “ramfs” tabanlı önbellek ile aynı site olsa bile sıfırdan o sayfayı indiriyor. Ancak site aynı sekmede gezilirken yalnızca yeni sayfasının farklı elemanları yükleniyor.
  • “tmpfs” tabanlı önbellek ile diske yazım olduğu için yeni sekme açılsa bile site tamamıyla sıfırdan indirilmiyor. Aynı siteyi yeni sekmelerde kullanım açısından bakarsak “tmpfs” bir adım öne çıkıyor.
  • Kullanım alışkanlığınız bir siteyi genellikle bir sekmede gezmek ise “ramfs” daha kullanışlı. Çünkü RAM katı hal sürücüsünden daha hızlıdır.
  • “ramfs”nin bir özelliği de sekmeyi kapattığınız zaman hemen fiziksel belleğinizin boşaldığını görebilirsiniz.
  • Video izlemek ise (eğer videoyu kopyalamayacaksanız) “ramfs” ile daha iyi. Sonuçta olan biten fiziksel bellekte. Video gibi dosyaların kayıt etkinliği diski uzun vadede olumsuz etkileyebilir. Ancak aynı sekmede uzun süre video izlenince fiziksel bellek kapasiteniz yetersiz ise zorlanmalar yaşanabilir.
  • “tmpfs” ile sistem yeniden başladığında bilginin sıfırlanıyor olması güvenliği arttırıcı bir durum. “ramfs” ile ise sekme kapatıldığında bilginin gidiyor olması daha güvenli.
  • “ramfs” tabanlı önbellek kullanırken geçmiş kaydı, çerez ve betik engelleyici birkaç eklenti kullanarak gizli pencere kullanıyormuş tadında bir hayalet gezinim düşünülebilir.
  • Uzun süre tarayıcıyı kapatmadan kullanınca açık olan sekmelerden kapatmadan yeni sekme açamadım. Daha doğrusu açtığım yeni sekmelerdeki sayfalar sürekli çökmeye başladı. Belleğin bir noktadan sonra tıkanması bunun sebebi sanırım.
• Firefox 15 ile yapılan ziyaretlerde aynı siteyi aynı sekmede gezmek ile yeni sekmede açmak arasında fark göremedim.
• Firefox bellek konusunda gelişim olacağı söyleniyordu, başarmışlar. Chrome’da yaşadığım bir süre tarayıcıyı kapatmadan çalışmaktan dolayı olan çökmeleri yaşamadım.
• 35 eklenti kurulu Firefox’un bellek tüketimi, yaklaşık aynı sayıdaki eklentiye sahip Chrome’dan daha düşük. (Aynı sitenin ve aynı sayıda sekmenin açık olduğu koşulda)

Firefox 15 sürümü etkileyici. Yaklaşık 2-3 senedir ilk tarayıcı olarak Chromium kullanıyordum. 15 sürümü ile birlikte yeniden Firefox dedim. Yukarıdaki bellek ayarları için mutlak katı hal sürücüsü kullanmaya gerek yok. Sabit disk kullanıcıları için de sayfa yüklemede hissedilir bir başarım artışı olacaktır.

Sonraki yazı: [-8-] Disk zamanlayıcının seçilmesi

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Uçbirimden (kısayol: CTRL + ALT + T):

gksudo gedit /etc/fstab

Açılan sayfanın alt kısmına aşağıdaki satırları ekleyin:

tmpfs /tmp tmpfs noatime,nodev,nosuid,size=1G 0 0
tmpfs /var/log tmpfs noatime,nodev,nosuid,size=512M 0 0
tmpfs /var/lock tmpfs noatime,nodev,nosuid,size=512M 0 0
tmpfs /var/run tmpfs noatime,nodev,nosuid,size=512M 0 0

“tmpfs” olan kısımlar “ramfs” olarak değiştirilerek de kullanılabilir:

ramfs /tmp ramfs noatime,nodev,nosuid,size=1G 0 0
ramfs /var/log ramfs noatime,nodev,nosuid,size=512M 0 0
ramfs /var/lock ramfs noatime,nodev,nosuid,size=512M 0 0
ramfs /var/run ramfs noatime,nodev,nosuid,size=512M 0 0

İki durumdan birini seçip dosyanın altına satırları yapıştırdıktan sonra kaydedip kapatın. Değişiklikleriniz sistemi yeniden başlattıktan sonra etkin olacak.

Eklenen kısımdaki boyutları istediğiniz şekilde değiştirebilirsiniz. Geçici dosya sistemi olarak kullanacağınız dizini dikkatli seçmelisiniz. Yanlış seçimler sistemin açılmamasına sebep olabilir.

Faydalı kaynaklar:

• Ubuntu – Fstab Options
• Arch Linux – Fstab
• How to optimize Ubuntu for SSD?

Sonraki yazı: [-7-] Firefox’ta ve Google Chrome/Chromium’da önbellek değişikliği nasıl yapılır?

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

tmpfs (temporary file system)

• Geçici dosya sistemidir.
• Veriyi diske yazar, takas alanı gibi kullanılır.
• Belirli bir alan ile sınırlanabilir.
• Alan dolduğunda yazmaya devam etmez, hata iletisi verir.
• Geçici depo gibi davranır. Sistem yeniden başladığında ilgili dizindeki veriler silinmiş olur.

ramfs (random access memory file system)

• Geçici dosya sistemidir.
• Veriyi diske yazmaz, rastgele erişimli belleğe yazar.
• Sınırlanabilir ancak veri yazma işlemi sınıra ulaştıktan sonra da devingen olarak devam eder. Sistem bunu durdurmaz. Bu sınır ne işe yarar o zaman? Sınırlamadıktan sonra fiziksel belleğinizin yarısı kadar sınır standarttır. Eğer sizin fiziksel belleğiniz (+4 GB gibi) iyi durumda ise yarısından fazlasını kullanmak için sınırı yarıdan fazla yapmak iş görür.
• Geçici depo gibi davranır. Bilinen RAM mantığı.

Faydalı kaynaklar:

• Debian – Ramfs
• Wikipedia – Tmpfs
• Overview of Ramfs and Tmpfs on Linux
• Introducing initramfs, a new model for RAM disks
• Linux Ramdisk with Tmpfs

Sonraki yazı: [-6-] RAM tabanlı geçici dosya sistemlerinin oluşturulması

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

1. relatime: Dosya sistemi doğru göreli sırada erişim zamanlarını günceller ve saklar.
2. nodiratime: Dizin erişimlerinde erişim zamanları güncellenmez.
3. noatime: Hem dizinler hem de dosyalar içir erişim zamanları kaydını engeller.

Katı hal sürücüleri için “noatime” seçimi en iyi sonucu verecektir. Bunun için uçbirimden:

gksudo gedit /etc/fstab

Aşağıdaki gibi görülen bağlı bölümlerinize “noatime” eklemesi yapın ve kaydedin.

UUID=20dd2d29-5e6d-4a84-b3c9-b40bb632cd42 / ext4 noatime,discard,errors=remount-ro 0 1
UUID=73d3d20c-8fb8-42a5-9aeb-bb23fcc90625 /home ext4 noatime,discard,defaults 0 2

Değişikliğin etkin olması için uçbirimden izleyen komutu yürütün:

sudo mount / -o remount

Faydalı kaynaklar:

• Setting up and using SSD drives in Fedora Linux

Sonraki yazı: [-5-] “tmpfs” ve “ramfs” nedir?

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Katı hal sürücüsü kullanıyorsanız bu işlemleri mutlaka yapmalısınız.

“Trim” özelliğinin etkinleştirilmesi

Öncelikle uçbirimden “fstab” dosyanızın bir yedeğini alın:

sudo cp /etc/fstab ~/fstab-backup

Uçbirimden düzenlenecek dosyayı açın:

gksudo gedit /etc/fstab

Düzeltme özelliğinin etkinleşmesi için “discard” eklemesinin yapılması gerekli. Ekleme yaptıktan sonra aşağıdakine benzer bir durumda olacak ilgili satırlar:

# / was on /dev/sda3 during installation
UUID=20dd2d29-5e6d-4a84-b3c9-b40bb632cd42 / ext4 discard,errors=remount-ro 0 1
# /home was on /dev/sda4 during installation
UUID=73d3d20c-8fb8-42a5-9aeb-bb23fcc90625 /home ext4 discard,defaults 0 2

Dosyayı kaydedip kapatın. Yeni ayarın etkin olabilmesi için sisteminizi yeniden başlatın ya da uçbirimden aşağıdaki komutu yürütün:

sudo mount / -o remount

“Trim” değişikliğinin sınanması

Yapılan değişikliğin çalışır durumda olup olmadığını aşağıdaki adımları uygulayarak sınayabiliriz:

1- Kök dizine ya da SSD üzerinde hangi bölümde kullanıyorsanız oraya gidin ve aşağıdaki komutları sırayla yürütün:

cd /

sudo dd if=/dev/urandom of=tempfile count=100 bs=512k oflag=direct

sudo hdparm --fibmap tempfile

2- Son komuttan sonra birçok sayının olduğu bir çıktı verilecek. “begin_LBA” altındaki ilk bölüm numarasını kopyalayın. Bu numara bir sonraki komutta kullanılacak.

3- Kopyaladığınız numarayı aşağıdaki komutta “XXXXXXXX” olan kısımla değiştirin ve komutu yürütün:

sudo hdparm --read-sector XXXXXXXX /dev/sda

4- Yazdığınız bölümü okuttunuz ve karşınıza birçok harf ve rakamdan oluşan bir çıktı gelecek. Bunun sonrasında aşağıdaki komutları sırayla yürütün. Son komutta “XXXXXXXX” olan kısmı daha önce kopyaladığınız bölüm numarasıyla değiştirmeyi unutmayın:

sudo rm tempfile

sync

sudo hdparm --read-sector XXXXXXXX /dev/sda

5- Karşınıza ilgili bölümün okunduğunu bildiren ve tamamıyla sıfırlardan oluşan bir çıktı gelmesi gerekli. Sıfırları görüyorsanız “trim” özelliği yeni diskiniz için başarıyla etkinleştirilmiş demektir.

Faydalı kaynaklar:

• How to enable TRIM?
• Linux altında SSD disklerde otomatik Trim desteği
• Understanding & Enabling SSD Trim Support

Sonraki yazı: [-4-] Dosyalara/dizinlere son erişim zamanı yazım kısıtı

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Katı hal sürücüleri hız konusunda iyi ve bunun bir bedeli var. Depolamaya uygun olmadıkları için film ve müzik dosyalarınız için bir sabit disk ile birlikte kullanmak en uygun çözüm. Sistem dosyaları, sık kullandığınız çalışma belgeleri ve oynuyorsanız oyunlarınızın katı hal sürücüsünde olması daha iyi.

Masaüstü için katı hal sürücüsü kızakları/disk yuvaları

Katı hal sürücüleri yaygın olarak 2.5” satılmaktadır. Bazı kasaların bu boyut için yuvaları var ama eski kasaların çoğunda bulunmuyor. Sürücüyü masaüstü kasanız içine sabitlemek için çeşitli yuvalar/kızaklar satın alınabilir.

Dizüstü sabit diski için DVD/CD okuyucu yuvası

Dizüstüne katı hal sürücüsünü yerleştirdikten sonra kendi sabit diskini yine bilgisayara yerleştirmek mümkün. DVD okuyucuyu yerinden çıkarıp aynı boyutlarda sabit disk yuvaları satılıyor. İki depolama biriminin de her zaman takılı olması bir avantaj. DVD okuyucudan vazgeçmeniz gerek bunun için, biraz da zahmetli olabilir tabi yerleştirmesi.

Dizüstü sabit diski için harici disk kutusu

Bu en esnek çözüm olarak görünüyor. Harici bir disk alacağınıza bir katı hal sürücüsü alıp çıkan sabit diskinizi tıpkı bir harici disk gibi kullanabilirsiniz. Sabit diski kutunun içine sabitledikten sonra USB-USB çıkışlı bir ara kablo ile bilgisayara bağlanabiliyor.

Sistem(ler)e en az ne kadar alan ayrılmalı?

Windows ile kullanacaksanız Win7′nin kendi dosyaları 15GB’ı geçmez. Buna göre kendinize göre bir boyut düşünün. Çok oyuncu biri değilseniz 30GB Windows için fazlasıyla yeterli olacaktır.

Ubuntu’nun genel kurulumunda üç bölüm kullanılır; “/” dosya sistemi, “/swap” takas alanı, “/home” kullanıcının ev dizini. Katı hal sürücüsü ile takas alanı kullanmanıza gerek yoktur. Takas alanı oluştursanız bile katı hal sürücüsü başarımı için bunun kullanımını azaltma yönünde ayarlamalar yapmanız gerekecek. Bu sebeple hiç böyle bir bölüm oluşturmayın.

Takas alanı oluşturmadığınız zaman fiziksel bellek daha çok önem kazanıyor. 4GB ve üzeri ise belleğiniz hiç düşünmeden takas alanı olmadan yola devam edebilirsiniz.

Ubuntu’nun dosya sistemi için 10GB fazlasıyla yeter. Geriye kişisel ev dizini için 70GB civarı bir alan kalıyor. 120GB’lık bir katı hal sürücüsü (SSD) için tabi bu boyutlandırmalar. Bu paylaştırma boyutlarını sıraya koyarsak:

• Windows 7 alanı: 30 GB
• Ubuntu dosya sistemi: 10 GB
• Ubuntu takas alanı: – (0 ya da 256MB)
• Ubuntu ev dizini: +70 GB

Sabit diskin depo birimi olarak biçimlendirilmesi

Diskteki veriyi Windows ortamında da kullanacaksanız “ntfs” şeklinde biçimlendirmek doğru duruyor. Her iki sistemde de görülebilir dosyalar.

Sabit diskte kullanabileceğiniz bir işletim sistemi bulundurmak da bir gün işe yarayabilir. Sabit diske de bir Ubuntu neden olmasın? Normal kurulum yapacakmış gibi diski çalıştırdıktan sonra 500GB’lık bir diske göre bölümlendirme aşağıdaki gibi yapılabilir:

• FAT32: 300GB
• Ubuntu dosya sistemi: 10GB
• Ubuntu ev dizini: geriye ne kalırsa

FAT32 olarak biçimlendirilen bölümü Windows açıkken bağladığınızda “NTFS” olarak biçimlendirmeniz istenebilir. Bu yüzden bir şeyler depolamadan önce Windows ile açıp biçimlendirin.

Diğer öneriler

Torrent v.b. uygulamalar: Torrent ve benzeri dosya paylaşım programlarını bir katı hal sürücüsü ile kullanmak sürücünün ömrünü kısaltabilir. Böyle programlar ile indirme yaparken indirilen dosya dizinini harici sabit diskinizden belirlemeniz daha doğru olacaktır.

Preload: Bu arthizmet belirli aralıklarla sistemde çalışan uygulamaları günlüğüne kaydeder ve bilgisayarın başlatılması sırasında günlükte en çok kaydı bulunan uygulamaları hızlı başlatır. Burada zararlı kısım sisteme sürekli bir günlükle kayıt tutulması. Katı hal sürücüleri zaten hızlı olduğundan Preload’un sağlayacağı çok bir katkı olmadığını düşünüyorum.

Bilgisayarı askıya alma ve uyutma: Uyutma seçeneği Ubuntu’dan kaldırıldı ancak kullanımı mümkün. Askıya alırken mevcut durum RAM’e kaydedilir ve bilgisayar çok düşük bir güç tüketimi ile çalışmaya devam eder. Uyutulurken ise mevcut durum diske, bir nevi takas alanı gibi kaydedilir ve bilgisayar tamamen kapanır. İki kullanımda da bilgisayar uyandığında kaldığı yerden çalışmaya devam eder. Katı hal sürücülerinde sürücüye böyle bir veri yazımı istenmeyen bir durum. Kullanılacaksa bilgisayarı askıya almak daha faydalı olacaktır.

Teknoseyir Sandisk bölümü: Türkçe katı hal sürücüsü üzerine yapılmış en faydalı video serisi olabilir. Olay nedir, nasıl takılır, Windows’taki başarımı, Macbook’a takılması, izleyen soruları… Linux’u atlamışlar ama izlemenmesi gereken bir seri.

Sonraki yazı: [-3-] “Trim” sorunu nedir, bu özellik nasıl etkinleştirilir?

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Bilgisayarım çok eski değil ama 2 yılı (ve garanti kapsamını) devirdi. Başarımda artış adına bir değişiklik yapmak istedim. Dizüstü bilgisayarda bu biraz daha kısıtlı olduğundan yapılabilecek en iyi şey bir katı hal sürücüsü almak. Elinizdeki donanım ve yazılım ile karşılaştırma yapabilmeniz için değişiklikleri uyguladığım makina özellikleri:

• Değişikliğin yapıldığı sistem: Ubuntu 12.04
• Bilgisayar özellikleri: Lenovo Y550 (İşlemci: Core 2 Duo, RAM: 6 GB, Ekran kartı: Nvidia 1 GB 128bit, Sabit disk: 500 GB 5400)
• Katı hal sürücüsü: Sandisk 120 GB Extreme Sata 3

Burada işin kötü tarafı sistemim katı hal sürücüsünü Sata3 değil de Sata 2 ile çalıştırıyor. Buna rağmen sabit diske göre hız farkı müthiş. Sistem açılışı 25 saniye civarında oldu. Katı hal sürücüleri için yavaş sayılır. Çünkü ilk on saniye sonunda bilgisayar marka adı anca kayboluyor, sonrasında sürücü devrede. Kapanış hızı 3-4 saniye. Veri okuma/yazma hızı 280Mb/s civarı. Sürücüyü tam kapasite kullanamasam da günlük olarak yapılan her türlü işlemde muazzam bir hız artışı oldu. Katı hal sürücüsü ile fiziksel belleği de etkin kullanmak önemli.

Bazı yerlerde hız/oyun bilgisayarı benzeri diye reklamlar yapıyorlar katı hal sürüsü olmadan. Herhangi bir sabit disk kullandıktan sonra bu reklamlar gerçekten komik görünüyor.

İşin hikayesini geçtikten sonra sürücüyü Ubuntu ile kullanmak için yapılabilecek ayarlara geçelim. Bu yazı için yüze yakın siteyi incelediğimi sanıyorum. Denemeleri tahmin edemiyorum. En faydalı gördüğüm sayfaları konuların altında verdim. Bu katı hal sürücüsü yapılandırma yazı serisinde okuyabileceklerinizin genel görünümü aşağıdaki şekilde:

1. Katı hal sürücülerinin genel özellikleri
   • Olumlu yönleri
   • Olumsuz yönleri
2. Sistem kurulum önerileri ve katı hal sürüsü ile eski sabit diskin birlikte kullanılması
3. “Trim” sorunu nedir, bu özellik nasıl etkinleştirilir?
   • “Trim” özelliğinin etkinleştirilmesi
   • “Trim” değişikliğinin sınanması
4. Dosyalara/dizinlere son erişim zamanı yazım kısıtı
5. “tmpfs” ve “ramfs” nedir?
   • tmpfs (temporary file system)
   • ramfs (random access memory file system)
6. RAM tabanlı geçici dosya sistemlerinin oluşturulması
7. Tarayıcılar için önbellek değişikliği (önbelleğin sürücüden fiziksel belleğe alınması)
   • Firefox için önbellek değişikliği
   • Google Chrome/Chromium önbellek değişikliği
   • Kullanıcı gözlemlerim
8. Disk zamanlayıcının seçilmesi
9. Sanal bellek değişiklikleri
10. Zeitgeist arthizmetinin kaldırılması

Yazılar yayınlandıkça yukarıdaki listeye bağlantıları da eklenecek.

Katı hal sürücülerinin genel özellikleri

Olumlu yönleri:

• Sabit disklere göre birkaç kat daha hızlı yazma/okuma hızlarına sahiptirler.
• Hareketli parça yoktur.
• Sessiz çalışırlar.
• Sarsıntı ile veri kaybı yaşama ihtimali yok denecek kadar azdır.
• Sabit disklerdan çok daha az ısınırlar.
• Genel başarıma etkileri büyüktür. Sistemin ve uygulamaların açılış hızları yükselir.
• Güç tüketimi düşüktür. Pil ömrüne (sabit diske göre) uzatıcı etki yapar.
• Daha hafiftirler.
• Veriyi, depolama bileşenlerinin her birine eşit dağıtmaya yarayan bir denetleyici parçaları vardır.

Olumsuz yönleri:

• Günümüzdeki depolama kapasiteleri sabit disklere göre düşüktür.
• Depolama birim maliyeti yüksektir.
• Kullanımı için farklı ayarlar gerektirir.
• Kullanım ömrü tartışmalı. Çok farklı görüşler mevcut.
• Tamamının kullanılması başarımı düşürmektedir. Kullanılan bölümlerde %20 oranında boş alan bırakılması tavsiye edilmektedir.

Faydalı kaynaklar:

• Arch Linux – Solid State Drives
• SSD’ye geçmeli mi? SSD ile ilgili her şey!

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Türkiye için uzman önerileri kısmının “Türkiye için” olan başlık kısmı fazla bence. Çünkü kitap adı olacak kadar bir ülkemize yönelik bir anlatım yok.

Kitapta 24 yazar olunca belli bir standarda sokulmuş yazılar. Her konuda bir giriş bölümü, on adımlık öneriler ve bunlardan önce de konu yazarı hakkında “kimdir” bilgisi bulunuyor.

Şu yazar hakkında kısımlarının içerikten önce olması durumunu anlamıyorum. Neden? (270 sayfalık kitabın 50 sayfası yazarlar hakkında bir de.) İçerikten sonra gelmeli. Yazarın kimliğinin yazdığından önceliği yok bence. O kadar bilgi verilmiş ama yazarların bir Linkedin bağlantısı ya da kişisel sayfaları verilmemiş. Kitabı toparlayanlardan biri olan Ertuğrul Belen’in yazı konusu da “Networking”.

Baybars Altuntaş, bir önerisinde “Melek yatırımcıyla aynı dili konuşmalısınız” demiş. Ne var bunda, gayet doğru bir şey! Ancak kastettiği aynı dil ilgimi çekti. Yazar, girişmcilikle ilgili bir tarafta İngilizce, diğer tarafta Türkçe 10 kelime ya da  kelime grubu yazmış. Bunları doğru telaffuz etmek ve kullanmak melek yatırımcının ilgisini çektiğini yazmış. Bunların kullanımdan kastı Türkçe konuşurken (anlamını da yazdığı) İngilizce kelimeleri kastettiği anlaşılıyor.

Optimist Kitap‘ın iş hayatı ve bilişim konularıyla ilgili çeviri kitaplarını da okumuştum daha önce. Yalnızca üstteki örnek için söylemiyorum ama diğer okuduğum çeviri kitapların Türkçesi bundan daha iyiydi. Türk yazarların kitaplarını da yayınlanmadan önce bir çevirmenin gözden geçirmesi gerekli.

Kitaptan altını çizdiklerim:

• Fikre aşık olmak riskli: Önemli olan fikrinize aşık olmadan bu olumlu/olumsuz görüşleri alıp sağlıklı şekilde değerlendirmeniz ve gerekli adımları atmanız. Belki de başta size çok iyi gelen fikir bu yorumlar sonrasında size çok sempatik gelmeyebilir. – Alaaddin Alpay
• En iyi bildiğiniz işi yapın ve yanlışlarınızdan ders alın. Her hata, işin nasıl yürüdüğünü anlamaya yaklaştıran bir adımdır. – Necip Uludağ
• Pahalı ofisler iyidir ama çoğu zaman değersizdir. Süslü eşyalarla başlayan işler nadiren başarılı olur. Evde çalışmayı ya da ofis açmayı düşünün. – N. U.
• İyi liderler bir şeyi başarmak için vardır, biri olmak için değil. – Phil Dourado
• Yedi yaşındaki bir çocuğa fikrinizin nasıl işlediğini anlatın. Sizi anlarsa problem yok demektir. – Taylan Demirkaya
• “Ben kendim yaparım” psikolojisinden çıkın. – T. D.
• Fikrinizin daha önce ne şekilde uygulandığını araştırmadan değerlendirmeye gitmeyin. – T.D.
• Fikrinizin en önemli katma değeri size ait olmalıdır. Fikrinizi diğerlerinden avantajlı duruma getiren şey neyse, onu sizin mutlaka yapabiliyor olmanız gereklidir. – T.D.
• Düşünceler uygulanmadıkça sadece düşünülmüş olurlar. Bir fikrin değeri ancak uygulandığı zaman kanıtlanabilir. – Zuhal Baltaş
• Girişimcinin kendisi her zaman en iyi satışçıdır. Nedeni basittir. En çok kendisi inanır! – Taner Özdeş
• Müşteri odaklılık, şirketin kaynaklarını daha iyi müşterilere daha iyi hizmet ederek; diğer müşterilere de zaten mutlaka verilmesi gereken bir düzeyde özenerek kullanmak, böylece kısıtlı kaynaklarla şirketin daha uzun yıllar ayakta kalmasını sağlamak demektir. – Uğur Özmen
• Yenilik her zaman bir şey icat etmek değildir. Eski bir işin yeni bir şekilde yönetilmesi de olabilir. Yeter ki girişimciler neyi, niçin yaptıklarının farkında olsunlar. – Nevzat Erdağ
• Vergi (nedir?), kısaca devletin ticari faaliyet yapan herkese yüklediği ekonomik yükümlülük olarak açıklanabilir. – N. E.
• İşleriniz biraz iyi giderse, yaptığınız şeyler kopyalanacaktır. – Nurettin Özdoğan

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter

Ubuntu Çeviri Tayfası

4 senedir (aralıklı olsa da) Ubuntu çevirilerine zaman ayırıyorum. Çeviri üzerine fikir paylaşımında bulunduğumuz yer forumdaki Ubuntu Çevirileri bölümü.

Ubuntu Türkiye Anasayfası

Ubuntu anasayfa bloğunda Haber ve Çeviri kategorilerinde yazacağım. Kişisel taraftakinden farklı olarak daha kısa şekilde çeviri durumu, sürüm duyuruları ve son haberler şeklinde olacak.

Ubuntu Türkiye Twitter

Twitter’dan da öne çıkan haberleri, forumdan konuları, Türkçe günlük yazılarını ve Canonical duyurularını paylaşıyoruz.

SUDO

Aylık yayımlanan ücretsiz dergi. İki kere çeviride karıştırılan kelimeler hakkında yazmıştım. Zaman oldukça yazacağım karıştırılan kelimeler hakkında. 44. sayısında “Katı Hal Sürücüsü (SSD) Başarımı için Ubuntu’nun Yapılandırılması” başlıklı bir yazım oldu. Bu yazıyı yakın zamanda günlüğümde de paylaşmayı düşünüyorum, belki biraz ekleme/düzenleme yapabilirim.

Bunların hepsi için uğraşan, zaman ayıran daha birçok gönüllü var. Siz de gönüllü olmak isterseniz forumdan ilgilendiğiniz bölüm için düşüncenizi dile getirebilirsiniz.

Hasan Yılmaz I Hakkında I Hedef Türkçe I Twitter