Red Arch Tüneli, Utah

Gittiği her yere aşık olup ağlaya sızlaya geri dönen şaşkın adamdan herkese selamlar.

2012 yılının son 11 gününü ABD’nin Güneybatısında bulunan Nevada, Arizona ve Utah eyaletlerinde, yollarda geçirdim. Las Vegas’ta başlayıp Las Vegas’ta sonlanan gezinin ana hatları 1600km araba yolculuğu, 4 milli park ziyareti, bu parklarda onlarca km’lik zorlu doğa yürüyüşleri (hiking), 2000 kadar fotoğraf ve unutulmaz anılar şeklinde özetlenebilir.

Mevsimin kış olması, üstüne bütün ülkeyi etkisi altına alan büyük bir kar fırtınasının da yolda olduğum günlere denk gelmesi sebebiyle, beklediğimin çok ötesinde sert koşullarla karşılaştım. Yolculuğun büyük bölümü buz üzerinde, kar yağışı altında, -5 ile -20 dereceler arasında geçti. Bu durumdan şikayetçi olmak bir yana, gezinin benim için daha da özel hale geldiğini eklemeliyim.

Zion Milli Parkı’nda günbatımı

Gezinin ana durakları şu şekildeydi:

Las Vegas, Nevada – Zion National Park, Utah – Bryce Canyon National Park, Utah – Glen Canyon, Arizona – Grand Canyon National Park, Arizona – Las Vegas, Nevada

Bryce Kanyon Milli Parkı’nda her sabah taze kar vardı

New York’tan ayrılmadan önce kesin olarak planladığım tek şey Las Vegas’a uçuş ve New York’a geri dönüş tarihlerimdi. Görmek istediğim yerleri ve buralarda uzun yürüyüşler / tırmanışlar yapmak istediğimi biliyordum ama kalacak yerler ve kalış süreleri anlık kararlarla gelişti, iyi de oldu. Plansızlık acele etmeden, sevdiğim yerlerde istediğim kadar zaman geçirme şansı verdi.

Yolda olmak başlı başına müthişti, yavaş yavaş, seyrederek, koklayarak ilerledim. Çölleri geçerken ufukta beliren karlı dağlar, suyun, rüzgarın, karın şekillendirdiği garip kaya şekilleri sık sık bir western filminin (vahşi batı) setinde hissettirdi kendimi. Her an atlarının üzerinde yerliler bir taraftan belirecekmiş gibiydi.

yollar yollar yollar…

Mevsim koşulları ziyaret ettiğim milli parklarda rahat hareket etmemi de sağladı. Yazın tam kapasite dolu olan parklar ve konaklama tesisleri bomboştu. Yürüyüş parkurlarında çoğu zaman saatlerce insan görmeden, doğayı dinleyerek ilerleyebildim.

önce donuz olduğundan şüphelendiğim, gezi boyu bolca gördüğüm geyiklerden biri

Şehir ışıklarının yıldızları görmemizi engellediği gibi, kulaklarımız da şehrin gürültüsünden “köreliyormuş” meğer. Doğada 300 civarı kaldığı tahmin edilen, üç metre kanat açıklığıyla dev California Condor’unun süzülüşünü, karın yapraklara dokunuşunu, ağaçkakanları dinlemek güzeldi.

grand canyon’u karlıyken görmek hep hayalimdi, gerçekleşti.

Yolda olmanın belki de en çekici tarafı yine yolda olmaktı. Benim için 11 gün boyunca, yaşadığım andan daha önemli olan başka hiç bir şey yoktu. Anlatmaya çabalamak yerine sözü Jack Kerouac’a bırakalım:

yoldaysan eğer, sadece yolda olmayı düşünürsün. Acıktıysan acıkmayı, susadıysan bir çeşmeye eğilip kana kana su içmeyi, yaralıysan acıyı.

Zaman içinde Zion ve Bryce Canyon üzerine bolca fotoğraf içeren bir yazı yazmak da istiyorum, her ikisi de özel yerler.

dolunaylı bir gecede bryce canyon milli parkı’nda bir otoportre

Geziden döneli 10 gün geçmesine rağmen henüz fotoğrafların büyük çoğunluğuna bakacak fırsatı bulamadım. Hayat şehirde, dağlardaki kadar yavaş, sakin ilerlemiyor. Çoğu zaman bir işe başlayıp bitiremiyorum. Mesela bu yazıyı 3 parça halinde tamamlayabildim. Daha çok yazmak, düşünmek ve paylaşmak istiyorum fakat hayat yaşamaya bile yetmiyor.

Son yazıdan beri neredeyse iki ay geçmiş, daha dün gibi hissediyorum oysa. Fotoğrafları alt alta dizip paylaşmak da beni tatmin etmediği için blog biraz ağır aksak ve eksik ilerliyor ama 2013 için ayda 2 yazı hedefim var, başaracağımı umuyorum.

Bu geziden 40-50 fotoğraflık bir seçkiyi önümüzdeki günlerde facebook sayfamda yayınlayacağım. Hazır olduğunda twitter‘dan da mutlaka duyururum.

Notlar: Yakın zamanda konuk fotoğrafçı köşesine A. Murat Eren geliyor. 2 hafta önce themagger.com‘da küçük bir söyleşim yayınlandı. Oyungezer dergisinin Ocak sayısında ise oldukça güzel sorular cevapladım, sanırım 3 sayfalık geniş bir röportajım var.

Cumartesi Leica Gallery’de, Beyaz Saray resmi fotoğrafçısı Pete Souza’nın Barack Obama fotoğraflarından oluşan sergiyi görmeye gittim. Sergi, Obama’nın basında göremediğimiz özel anlarını bir fotojurnalistin gözünden aktarması sebebiyle ilgimi çekiyordu. Souza’nın fotoğraflarına muhteşem kalitede baskılar ve tarihi bir binada yer alan Leica Gallery’nin ortamı eklenince ayırdığım zamanın karşılığını fazlasıyla almış oldum.

Fotoğraflar başkanın aile yaşamından katıldığı davetlere, tatillerinden spor salonuna, köpeğiyle geçirdiği zamanlara kadar çok çeşitli anları içeriyordu.

Kişisel fotoğraf arşivlerinin, dolayısı ile kişilerin hayatlarının belgeleri olan albümlerin tam bir çöplüğe döndüğü günümüzde, “Başkan Obama, yaşlandığında harika bir arşive sahip olacak, torunlarını dizine oturtup geçmişinden anılar anlatabilecek şanslı azınlığın içinde yer alıyor, bu kesin” diye düşünmekten alamadım kendimi. (“Bir kere de toplumsal yaraya parmak basma, mesaj verme anasını satayım” dediğinizi duyar gibiyim, maalesef olmuyor, olamıyor!)

Başkanınkiler kadar iyi olmasalar da yıllardır ailemin, arkadaşlarımın fotoğraflarını çekerim, düzenli bir arşiv tutmaya da çalışıyorum. Bunun verdiği hafif gurur / mutluluk karışımıyla Leica Gallery’den çıktım ve kahvemi alıp yakınlardaki Washington Square Park’a dalıverdim.

Parka girdiğimde bir köşede iphone telefonlarıyla fotoğraf çekmeye çalışan, etraftan da büyük ilgi çeken 3 balerin kızcağız gözüme ilişti. Biraz izledim, bir türlü istedikleri anları yakalayamıyorlardı. Bu tip fotoğraflarda hareketin doruk noktasını yakalamak önemlidir. Düğmesine bastıktan birkaç saniye sonra fotoğraf çeken bir aletle doğru anı yakalamak ancak şansa kalır.

Dayanamayıp yanlarına gittim, kendimi tanıtıp 20 dakika vaktim olduğunu, isterlerse fotoğraflarını çekebileceğimi ve kendilerine de ulaştırabileceğimi söyledim, sevindiler. Etrafa bakınıp uygun olacağını düşündüğüm bir açı buldum, balerinleri ne yapmak istediğime dair bilgilendirdim ve çekime başladık.

Bu yazıda gördüğünüz fotoğraflar Nikon D600 model dijital kamera ve Voigtlander Ultron 40mm f/2 SL II model, manuel fokus bir lensle çekildiler. Yanımda Kodak TRİ-X 400 siyah beyaz negatif film içeren Canon AE-1 Program ve 50mm lens de vardı, onunla da yaklaşık bir makara portrelerini çektim. (Tabii zaman bulup filmi yıkamam sonra da taramam gerekiyor. Buzlukta sırada bekleyen 10 kadar film olduğunu düşünürsek bu iş biraz yaş diyebilir miyiz? Bence diyebiliriz.)

Fotoğrafları gönderdiğimde çok sevindiler. Facebook’tan ekleyip tekrar çekim yapıp yapamayacağımızı sordular. Salı günü bir aksilik olmazsa bir binanın terasında, birbirimizi tanımış olmanın ve plan yapabilecek olmanın avantajıyla arşivlik, güzel işler çıkartacağımızı düşünüyorum.

Sonuçta sokak çocuğu olmak güzel! Karşınıza ne çıkacağını, kiminle tanışacağınızı, nasıl fotoğraflar çekeceğinizi bilmiyorsunuz. Olaylar kendiliğinden gelişiyor, beraberinde arkadaşlıklar, yeni projeler, işler ve güzellikler getiriyor. Okuduğunuz için teşekkürler!

Balerin fotoğrafları yayınlamışken bir önceki yazıya bağlantı vermemek olmaz: Korhan Başaran Modern Dans Topluluğu Prova Fotoğrafları

Not: instagram’ı artık ciddi ciddi kullanmaya başladım, sayfama buradan ulaşabilirsiniz.

Korhan Başaran New York’ta yaşayan başarılı koreograf / dansçı. Bu sıralar, 8 Kasım’da Cemal Reşit Rey Gösteri Merkezi‘nde de sergilenecek olan “a kin dof beau ty” adlı gösterinin hazırlıklarına devam ediyor ve ne şanslıyım ki beni de provalarını izlemeye davet etti.

Gina Gibney Dans Stüdyoları şehrin önemli merkezlerinden Union Square yakınlarında, Broadway üzerinde tarihi bir binanın beşinci katında yer alıyor. Herşeyi el yordamıyla çalışan binanın asansörü, bir görevli olmadan kullanılamıyor, asansörün şoförü var! Bina o kadar eski…

Binaya girer girmez burnumu çok farklı ortamlara sokabilmemi sağladığı, beni, hayatın çok farklı yerlerine hızlıca adapte olmaya zorladığı için fotoğrafı çok sevdiğimi bir kez daha hissettim. Hemen ardından da neyle karşılaşacağımı bilmemekten kaynaklanan “ya fotoğraflar bir şeye benzemezse” tedirginliği devreye girdi. Bir klasik!

Özellikle performans fotoğraflarında vasatın üzerinde işler elde etmek zordur. Çoğu zaman size düşen yalnızca teknik ayarları doğru yapmak, mümkün olduğunca çok fotoğraf çekmek, evde de birbirine benzer binlerce fotoğrafın arasından bir kısmını seçip düzenlemektir. Işık, makyaj, kostüm, arka plan gibi fotoğrafın önemli detaylarını başkaları önceden düşünmüştür, siz sadece olayı kaydedersiniz.

Provalar ise tam bir bilinmezdir. Salonun büyüklüğü, tavan yüksekliği, ışık kalitesi, sanatçıların giyim kuşamları kontrolünüz dışıdır. Bir köşeye bırakılmış kişisel eşyalar yığını, salonun orta yerinde sandalyelerinde rahat rahat oturan proje ilgilileri, aniden salona dalan beklenmedik kişiler çekime uygun olacağını düşündüğünüz açıları bir bir devre dışı bırakırlar.

Yazı “bir fotoğrafçının acılarla dolu hayatı” tadı aldı, farkındayım. Daha fazla şikayet etmeden konuya dönüyorum.

Salon oldukça büyük olmasına rağmen 9 kişilik ekibi birlikte, uygun şekilde fotoğraflayamayacağımı farkettim ve aralarında gezinip yakın çekimler yapmaya, 2-3 kişilik kompozisyonlar kurmaya, fotoğraflarda ağırlığı vücut dili ve yoğun, etkili yüz ifadelerine vermeye karar verdim. Rahatsızlık verip vermediğimi bilemiyorum ama yeri geldi dansçılarla birlikte yerde süründüm, yeri geldi kamerayı burunlarının dibine kadar soktum.

Prova bittiğinde kompozisyonların yapısı gereği fotoğrafların en iyi kare formatta görüleceğini düşündüm ve instagram denen naneyi de işin içine dahil etmeye karar verdim. Canon EOS 5D Mark ii ve 40mm F/2.8 Pancake lens ile 3200 ISO ve f/4 değerlerinde çektiğim fotoğrafları, ipad’ime yüklediğim instagram programcığı ile kesip biçtim, düzenledim.

Bu bana epeyi zaman kazandırdı, fotoğraflara ise değerlerinden bir şey kaybettirmedi. Ben oradaydım, becerebildiğimce doğru kararlar verip provayı belgeledim ve sonuçlardan tatmin oldum, şimdi de sizlere gösteriyorum. Fotoğraflar asıl görevleri olan orada olmayan insanlara orayı anlatma vazifesini dürüst ve yalın şekilde yerine getiriyorlar.

otoportre

Bağışlayın, sosyal mesaj vermek için fırsat doğmuşken kaçırmak istemiyorum, sonuçta damarlarımda mikrofon gördüğünde her konuda uzman kesilen asil bir milletin kanı fokurduyor.

“Fotoğraf gösterdiği ile değer kazanır. Keskinliği, renkleri ve diğer teknik özellikleri bir fotoğrafı iyi yapmaz. Fotoğrafçı meraklı, hayata karşı ilgili, öğrenmeye açık kişidir. Bu kişilerin hayatlarında güzellikler, yenilikler, kıymetli anılar vardır. Yaşarlar, öğrenirler, belgelerler, başkalarına gösterirler. Kamerasının kullanma klavuzunu ezberlemiş bir kişi ancak makina operatörü olabilir.”

Mesajımı verdim, rahatladım, ilkokul öğretmenimden öğrendiğim gibi de yazıya girdim, geliştirdim ve sonlandırıyorum.

Korhan’a ve ekibine beni misafir ettikleri için teşekkür ederim. Kendileri ile 27 Ekim 2012 tarihinde Alvin Ailey Dance School’daki gösterileri öncesi de buluşup kostümlü son provalarını izleyeceğim. Umarım yazıyı okuyanlar da İstanbul’da CRR’deki gösteriye gidebilirler.

Bir önceki yazıda duyurduğum yeni belgesel fotoğraf projeme destek veren herkese teşekkür ediyorum. Çok güzel mesajlar, yorumlar aldım. İlgi beni daha da üretken ve dikkatli olmaya zorlayacak, sonunda da ortaya güzel bir iş çıkacak, eminim.

Güç sizinle olsun!

Hep masal mı anlatacağım? Biraz da gelişmelerden bahsedeyim, heyecanıma ve sıkıntıma ortak edeyim okuyanları.

Uzun zamandır bir fikir üzerine kafa yoruyordum, sonunda gerçek oluyor! Hem de sponsorlu-editörlü ciddi şekilde gerçek oluyor: “Okyanus Aşırı Türkler“

1 Kasım itibariyle New York’ta yaşayan 12 Türk ile uzun soluklu bir belgesel fotoğraf projesine başlıyorum. Çalışacağım insanlar içinde dansçı, sporcu, doktora öğrencisi, avukat, manav, ressam, garson, yatırım bankacısı gibi farklı mesleklerden, New York’un farklı mahallelerinde ikamet edip, şehrin farklı yüzlerini tecrübe eden insanlar bulunuyor.

Altı ay boyunca kendileriyle düzenli olarak görüşüp, evlerinde, işlerinde, sosyal yaşantılarında, sokakta, seyahatte ve şu an tahmin bile edemeyeceğim çok farklı koşullarda yaşamlarını fotoğraflarla belgeleyecek, röportaj yapacak ve ortaya çeşitli hikayeler çıkartmaya çalışacağım.

Araya mevsimler de girecek, hayat değişecek, giyim kuşam değişecek, ruh halleri değişecek, güzel olacak!

Proje süresince gelişmeleri ve olayların perde arkasını blogda düzenli olarak paylaşacağım. İş bitiminde derleyeceğim hikayeleri ise yazılı basında bir seri olarak yayınlamayı, ardından kalıcı bir web sitesine dönüştürmeyi düşünüyorum. Tüm bunlar hem Türkçe hem İngilizce olarak gerçekleşiyor bu arada. (Çeşitli kuruluşlarla yazışmalara başladım, gayet ilgililer)

Projeye dair bir de kitap hayalim var, bu kadar çabanın ardından dikili bir ağacım olsun değil mi?

Bu çalışma ile dünyayı kurtarmak peşinde değilim. Belgesel etiği çerçevesinde, dürüst ve sade hikayeler toparlayacağım, sizlerle de paylaşacağım. New York hayatına, burada bir yabancı olmaya, şehrin insanlara kattıklarına ve tam tersine kişilerden götürdüklerine dair fikirler edineceğimizi düşünüyorum.

Proje yol aldıkça 7 yıllık New York serüvenimi, geleceğe dair kuşkularımı ve hayatın anlamı gibi kişisel karın ağrılarımı da sıkça sorgulayacağıma eminim.

Bu işin en önemli eksiği bütçe idi. 6 aylık süreçte ihtiyaç duyacağım 35.000 USD’nin 24.000 USD’lik önemli bir kısmını 3 farklı kaynaktan toparlamayı başardım. Kendilerine projenin sayfasında teşekkür edecek, projenin yayınlandığı her ortamda da adlarının anılmasını sağlayacağım. Eksik kısmı da kısa sürede tamamlayacağımı umuyorum, arama kurtarma çalışmalarım sürüyor. (Yazar burada sponsor / destekçi adaylarına da göz kırpıyor)

Masrafların en büyük kısmı kullanacağım ekipman ve yardım alacağım profosyonel metin editörü, kalanı da 6 aylık süreçte ihtiyaç duyacağım ulaşım, iletişim ve diğer temel giderler için kullanılacak. Paraları toplayıp Karayipler’e kaçmayı da düşünmedim değil, fakat bu mevsimde oraların kasırgası filan eksik olmaz diyerek vazgeçtim.

Dansçı / koreograf Korhan Başaran da projemde yer alacak isimlerden. Fotoğraf geçen kıştan.

Sanırım projeye dair gerekli temel bilgileri verdim. Bundan sonrası adım adım gelişecek ve Kasım ortası itibariyle düzenli bilgilendirmeler yapacağımı düşünüyorum. Projeye destek ya da çalışmanın bir şekilde parçası olmak isterseniz guneyc (@) gmail adresinden bana ulaşabilirsiniz.

Bunun dışında, Kamil Koç firmasının yayını olan Yolculuk adlı dergiye ilk yazımı gönderdim. Kasım sayısında derginin “Uzak Menzil” köşesinde 7 sayfalık Bermuda yazımı ve fotoğraflarımı görebilirsiniz. Selamlar!

Xiangqi – “Çin satrancı” oynayan adamlar.

New York Sokaklarında Boş Boş Gezinmek serisi aldı başını gidiyor, durduramıyoruz!

Bu defa ninjalar, bambu ormanları, panda hayvanı ve ejderhalarıyla tanıdığımız sevimli ülke Çin’e konuk oluyoruz. Yani tam Çin değil aslında, New York’taki Çin Mahallesi, nam-ı diğer Chinatown… Gerçi Çin’e gittim desem de yalandan başım ağrımazdı hani!

* Yazıya başlamadan önce kısa bir duyuruda da bulunmak istiyorum: Donuz.com severlerden gelen yoğun talep üzerine New York rehberi olarak küçük bir hizmet vermeye başladım. Artık New York’u ziyaret edenler şehri benimle gezip, klasik turist aktivitelerinin dışında, gerçek New York’u, New Yorker‘ların yaşadığı, yediği, eğlendiği şekilde tecrübe edebilecekler. Bunun dışında fotoğraf gezileri ve sokak fotoğrafçılığı atölyesi de tüm hızıyla sürüyor. Detay için New York Rehberi‘ne tiklayabilirsiniz. Ayrıca sayfaya bir New York fotoğrafları bölümü de ekledim. Reklamları dinlediniz!

Chinatown, Manhattan’ın aşağı ve doğu kısımlarında, Canal Street çevresinde yer alıyor. Şehrin farklı bölgelerinde belirli ülkelerden insanların yoğun yaşadığı, kültürlerini ve yaşam biçimlerini yoğun hissettirdikleri bölgeler bulunsa da Chinatown “burası Çin kardeşim, mahallesi falan değil, bildiğin Çin!” diye insanın üzerine üzerine geliyor.

Tüm tabelalar Çince, nadiren Latin alfabesi de bir köşeye iliştirilmiş. Çinliler dışında başka milletten insanın işlettiği dükkan görmek mümkün değil. İnsanların büyük çoğunluğu tek kelime İngilizce bilmiyor ve pek de sıcak kanlı, iletişilebilir olduklarını söyleyemeyeceğim.

Müthiş canlı bir sokak hayatı var. Nereye dönseniz meyve, sebze, deniz mahsulleri, baharat, ördek, domuz görüyorsunuz. New York’ta en taze ve en çok çeşitli meyve / sebze tezgahlarını Çin Mahallesi’nde gördüm kesinlikle.

Bizdeki halk pazarları gibi seçerek ve bol bol, kilo kilo alıyor herşeyi insanlar. New York’un genelinde bu durumun tam tersi olur. Alışverişler genelde 1 elma, 2 domates, 1 salatalık, 2 portakal şeklinde sayıyla, herkesin günlük ihtiyacını karşılayacak şekilde yapılır. ABD’nin çoğu yernide de durumun benzer olduğunu biliyorum.

Adının “Ejderha Meyvesi” olduğunu öğrendiğim renkli meyveleri satan tezgahtar hanım, pek istekli olmasa da fotoğraf çekme talebimi kabul etti.

Domuza inanmıyorum ama bir Pekin ördeği gerçeği var!

Çeşit çeşit balık, kafadanbacaklı ve kabuklu deniz mahlukatının yanında canlı canlı kaplumbağa ve kurbağa da alabiliyor olmak beni epeyi şaşırttı! Yeme içme ile zaten arası pek olmayan yazarınız, teyzem bir kovaya doldurulmuş kurbağaları tek tek eline alıp, beğendiklerini torbasına attıkça gittim gittim geldim, bi fena oldum… Bu konuda söyleyeceklerim bu kadar!

New York demek sokak / metro müzisyeni demek. Çin mahallesi de bu geleneği tam hız devam ettiriyor.

Çin Mahallesi‘nin en canlı noktalarından birisi de Columbus Park. Tıklım tıklım dolu olan parkta her köşede gurup gurup insanlar oyun oynuyor, sohbet ediyor, müzik yapıp şarkı söylüyorlar. En tepedeki fotoğrafta görülen oyun Çin satrancı diye geçen “Xiangqi“. Parktan iki kare daha aşağıda.

Bu yazının son fotoğrafı Çin Mahallesi’nin itfaiye binasından. New York’taki tüm itfaiye ekiplerinin bir lakabı ve bunu temsil eden görselleri var. Gördüklerim içinde, ki sadece bu konuya ait bir blog yazısı düşünüyorum, en etkileyici olanı kesinlikle bu: “Dragon Fighters” yani “Ejderha Savaşçıları”

Çin kültürü, ejderhalar ve alevler düşünüldüğünde çok çok ince bir iş olduğunu farkediyorsunuz. Görseli de dikkatli inceleyin lütfen!

New York’a yolunuz düşerse Chinatown’a 2-3 saat ayırmayı ve cebinizde de birkaç zehirli ninja yıldızı bulundurmayı unutmayın. Selamlar!

* Fotoğrafları Canon EOS 5d Mark ii ve Canon EF 40mm F/2.8 Pancake Lens ile JPG formatında çektim, Photoshop CS5 ile boyutlandırıp buraya yükledim.

* Magnum fotoğrafçısı Chien-Chi Chang’ın 1992-2011 yılları arasında Chinatown’da çektiği fotoğraflardan bir seçki şuradan görülebiliyor. Tavsiye ederim.

© Hakan Çınar

Donuz.com ilk konuk fotoğrafçısı Hakan Çınar’ı iftiharla sunar!

Sokak fotoğrafçısı fotoğrafladığı konunun yanında usul usul kendi hikayesini de anlatır, mahremini açar. Anlatım dili romancılar ya da sinema yönetmenlerinde de olduğu gibi kendine hastır. Hikayesi ile bağlantı kurabilmek herkes için mümkün olmayabilir. Yapılan iş iyi-kötü, derin-yüzeysel olabileceği gibi fotoğraf izleyicisinin ne kadar görebildiği de bu durumda etkilidir. Bunu, sinemada görsel efektler, aksiyon sahneleri, çarpıcı çekim açıları tercih edenler olduğu gibi düşük bütçeli, derin, samimi hikayelerden tad alanların da varlığı örneği ile açıklamaya çalışabiliriz.

Hakan Çınar’ın fotoğrafçılığı da sakin, insanı kendine bağlayan, uzun uzun baktıran cinsten. Gördüm, hissettim, kaydettim, şimdi de anlatıyorum diyor. Bunu, Gesi Bağları türküsündeki “gel otur yanıma hallarımı söyleyim” dizesi kadar samimi, dostane şekilde yapıyor.

Gösterdiği anların arkasında yaşamayı çok seven, fotoğrafladığı hayatlara karşı büyük merak ve saygı duyan, samimi birisi olduğu aşikar. Zaman zaman kendisini fotoğraftaki hayatın bir parçası olarak da düşlüyor, kendine fotoğrafın içinde bir yer arıyor, heyecan duyuyor. Sonrasında o acımasız “yabancı olmak” bilinci devreye giriyor ve Hakan’ı rüyadan uyandırıyor. Hakan, başkalarının hayatlarını uzaktan uzaktan, dokunmadan okşuyor. Şimdi sözü Hakan’a ve fotoğraflarına bırakalım.

Sokak fotoğrafçısı Don Kişot’tur bana göre. Korkar, terler, ıslanır, yorulur, acıkır ama yürümeye devam eder. Bu yürüyüşler ve gitmek fiilleri, aslında yalnızlığımıza karşı bir arayış ve savaştır. Soluk almak için uzaklaşmak isteriz, lakin bu uzaklaşmalarda, bir kent figürü haline dönüşen ruhumuz, insana dair imgelerin peşinde sürüklenir.

Uzun yıllar ve uzun yolculukların sonunda ben de, kent insanı haline dönüşmüş ruhumla seyahat ederken anladım ki, aslında dünyanın hangi noktasında olursam olayım, Don Kişot misali, kalabalıklar içinde yalnızlığımın sokaktaki hallerini çekmeye çalışıyormuşum.

Fotoğraf çekmeyi içsel olarak disipline eden her insanda, gizli gizli yara haline gelmiştir yolculuk etme hayali. Bende bu gizli yaraların kurbanıyım. Ruhuma “Hayat sokakta” diye seslenip, mümkün olan her fırsatta, alışkanlıklarımı biriktirdiğim rutin hayatımdan uzaklaşmaya çalışıyorum. Bu uzaklaşma çabalarının sınırı, yaşadığım yerden 10 metre uzaklıkla başlayıp, 1000′lerce kilometre uzaklıklarla devam ediyor.

Her fotoğraf karesinin bir hikayesi vardır. İçinde anılarımız ve bizi biz yapan yanlarımız gizlidir. Bunun içindir ki sokak, içinde barındırdığı devinim sayesinde hayatı an be an kaydeder gizlice. Gözümü kapayıp duyduğum sesleri, gözümü açıp kaydetme duygusuyla fotoğraf çekiyorum. Zaman ilerliyor, biçimler değişiyor, mekanlar değişiyor ama bir tek insancıl davranışlar ve çevreye uyguladığı değiştirme gücü değişmiyor.

Hakan Çınar, Bartın’da yaşıyor. 90′lı yıllardan bu yana fotoğraf çekiyor. İki kişisel sergisi oldu, birçok karma sergiye katıldı. Kahvehane Halleri, Avrasya Sirki, Çoban ve çekimleri halen devam eden Karakucak adlı serileri hazırladı. Kendisini sokak ve belgesel fotoğrafçısı diye adlandırıyor. Dünyalı.

© Hakan Çınar otoportre

Hakan Çınar’a fotoğraflarını ve samimi fikirlerini bizimle paylaştığı için teşekkür ediyorum. Kendisine ulaşabileceğiniz bağlantılar şöyle:

facebook / twitter / tumblr / flickr / instagram

Konuk fotoğrafçı köşesine Hakan ile iyi bir başlangıç yaptığımızı, bu bölümü düzenli şekilde sürdürebileceğimi umuyorum. Takipte kalın, herkese selamlar.

Bryant Park Hotel ve Empire State Building

New York Sokaklarında Boş Boş Gezinmek serisine devam ediyoruz. Bu sefer şehrin meşhur Midtown bölgesindeki 42. Sokak ve çevresinde, gece fotoğrafları ile.

Gece fotoğraflarını çok sevsem de iyi fotoğraflar üretebilmek için tripod kullanma gerekliliği çoğu zaman yoluma taş koyuyor. Profosyonel amaçlı kullandığım Manfrotto tripod yaklaşık 3 kg ağırlığında ve oldukça büyük, taşıması zor bir model. Ulaşımını bisikletle sağlayan ve sırt çantası yeterince kalabalık birisi olarak günlük hayatta yanımda bulundurmam haliyle mümkün olmuyor. İş için tripodumu taşıyorsam da bisiklet kullanamıyorum, metro ile ulaşım yapıyorum.

Çarşamba akşam üzeri şehrin Lower East Side bölgesinde işimi bitirmiş, metro ile eve dönüyordum ki donuz.com’a uzun süredir kelli felli bir yazı yazmadığımı hatırlayıp kendimi Grand Central Terminal’de trenden dışarı atıverdim.

Grand Central Terminal, şehrin en işlek ulaşım noktalarından birisi, aynı zamanda da filmlerde, dizilerde sıklıkla rastlanan özel bir mekan. Ana girişi 42. Sokak üzerinde bulunuyor ve biz de boş boş gezinmeye buradan başlıyoruz…

Pershing Square Cafe, New York

Grand Central’dan çıkar çıkmaz karşımıza Pershing Square Cafe geliyor. 2005′te şehre gelişimin ilk haftasında burada kuzenimle buluşmuş, güzel bir yemek eşliğinde New York’ta yaşama planlarımı, hedeflerimi ve Türkiye’den ayrılmak isteme nedenlerimi konuşmuştuk. Burada yaşamakta kararlıydım, sanırım, daha da önemlisi Türkiye’de olmamakta kararlıydım. Aradan 7 yıl geçti, zamanın akıp gidişini pek takip edemedim. Planlı yaşayan birisi olmadığımdan, anlık kararların birbirini takibi ile hayat devam etti. Mutluyum.

New York Halk Kütüphanesi’nin de bulunduğu 42. sokak ile 5. cadde köşesine geldiğimde 2 fotoğraf çektim. Saat akşamın 10′u olmasına ve bölgede sadece iş merkezleri bulunmasına rağmen ortalık ışıl ışıl ve nispeten hareketliydi. “Shish Kebab” ve çeşitli sandviçler satan arabanın sahibi günün yorgunluğundan olsa gerek, arabadan biraz uzakta bir kamyona dayanmış sigarasını tüttürüyordu.

Altıncı Cadde’ye doğru 20 metre kadar yürüdüğümde Bryant Park metro istasyonu girişinde bir çift gördüm. Yaklaşık 20 saniye pozlama yaptığım bu fotoğrafta hareketsiz olmalarından dolayı onları görebiliyoruz, dikkatli bakarsanız metroya girip çıkan hareketli insanları ve bir bisikleti de hayal meyal görebilirsiniz. Az ışıkta fotoğraf çekmenin getirdiği güzel sürprizler…

Saat 10.30′a yaklaşıyor ve geliyoruz Bryant Park’a… New York’un göz bebeği, gecesi gündüzü, yazı kışı başka güzel olan, benim için New York’un en kıymetli yeri. İnsanlar dolunaylı harika ağustos akşamını fırsat bilip kendilerini atmışlar dışarı. Parktaki yoğun ışıklandırma sayesinde ağaçlar da tüm güzellikleriyle fotoğraflara yansıyor.

Parkın ortasındaki dev çim alandan Altıncı Caddeye ve binalara bakıyoruz. Burası kışın buz pateni pistine yazın ise açık hava sinemasına dönüşüyor. Eylül ayında ise New York Moda Haftası yine buraya kurulan prefabrik yapıda gerçekleştiriliyor. Çevre binalarda çalışanlar yaz / kış öğle yemeklerini alıp parka koşuyorlar. New York’u ziyaret ederseniz burada zaman geçirmeyi ihmal etmeyin!

Bir de sırtımızı Altıncı Caddeye çevirip, yüzümüzü kütüphaneye dönelim. Çimlerde uyuyanlar, kütüphanenin arkasında yer alen restaurant ve parkın yüce ağaçları karşınızda. (Aşk mektubu gibi yazdığımın farkındayım, parkla ilişkim bu şekilde)

Parktan çıkıp Times Square yönünde, yine 42. sokak üzerinden yürüyorum. Fotoğrafta “pedicab” olarak adlandırılan, bisiklet taksileri görüyorsunuz. Bu araçlarda bir çok Türk arkadaş çalışıyor. Ben hiç kullanmadım ama gayet pahalı olduklarını biliyorum.

Times Square’e yaklaştıkça reklamlar, tabelalar, ışıklar, turistler…

Ve New York’un olmazsa olmazlarından, ilginç insanlardan birisi.

Şehrin meşhur gösteri merkezlerinden Radio City Music Hall, şu an Cirque Du Soleil‘in Zarkana adlı gösterisine ev sahipliği yapıyor. Benim de yürüyüşüm yorgunluk sebebiyle burada son buluyor ve atlıyorum bir taksiye.

*New York Sokaklarında Boş Boş Gezinmek yazı dizisinin birinci ve ikinci kısımlarına da göz atmayı unutmayın.

*Bu yazıdaki fotoğrafları büyük boyda slayt gösterisi eklinde görmek isterseniz buraya tıklayın.

*Ekipman: Canon Eos 5d Mark ii + Canon EF 40mm f/2.8 STM Pancake Lens + Tripod

Fotoğraflardaki graffiti çalışmaları, bisikletimle yaptığım, New York’un Queens ilçesinde yaşayan bir arkadaşımı ziyaretten dönüşte, bir deponun duvarlarında görüp aşık olduğum işler. Depo tam Queensboro Köprüsü’nün altında kalıyor.

Olur da şehri ziyaret edenler görmek isterlerse diye depoyu harita üzerine de işaretledim, tıkırdatın.

Graffitileri detaylı görmek isterseniz buraya tıklayıp tam ekran yapabilirsiniz.

Bisiklet ve graffiti seviyorsanız şunu da kaçırmayın derim: Dixon’s Bike Shop – Park Slope, Brooklyn

New York Sokaklarında Boş Boş Gezinmek çok tutunca ikincisini yazmaya karar verdim. Fotoğrafları da siyah beyaz çektim ki sanatsal olsun, şanım yürüsün. Öylesine çıkarcı öylesine umarsız…

Şehir bu sıralar pek hareketli. Baharla birlikte sokak organizasyonları / festivaller birbiri ardına geliyor, parklar dolup taşıyor. Ben de boş durmuyorum. 2011 yazı sonunda ara verdiğim sokak fotoğrafçılığı atölye çalışmalarına yeniden başladım. 3-4 kişilik grupları takıyorum peşime, kah Brooklyn’in arka sokaklarında kah Harlem’de “sokak fotoğrafçılığı nedir – neden yapılır, yabancılarla fotoğraflarını çekmek için nasıl iletişim kurulur ya da ne zaman kurulmamalıdır, gerektiğinde fotoğraf makinası bir saldırı silahına nasıl dönüşür” gibi konuları dilim döndüğünce anlatıyorum, öğretmeye çalışıyorum.

Canon EOS 5D mark ii‘yi çantadan çıkartmayalı 1 ayı geçti. Leica M6 ve ebay’den 46$’a edindiğim Canon AE-1 Program ile siyah beyaz film çekiyorum bu sıralar. Evde ufak çaplı bir yıkama-yağlama ünitesi de kurdum, çektiğim filmleri aklayıp paklayıp, kurutup tarıyorum, oluyor sana mis gibi dijital fotoğraf.

Girizgahı uzattım, bakalım yazının sonunda nereden çıkacağız, hayırlısı…

Manhattan‘da Üçüncü Cadde ile 95. Sokak kesişiminde yaşıyorum. Ulaşımımı yürüyerek ya da bisikletle sağlasam da metroyu da haftada 2-3 defa kullanıyorum. 1 Mayıs‘ta Union Square’de toplanan kalabalığı fotoğraflamak için de 96. Sokak ile Lexington Caddesi’nin köşesindeki metro durağından 6 numaralı trene atladım ve ilk gördüğüm boş yere oturdum. Fotoğraf makinamı çıkartıp içinde film olup olmadığını, lensin temizliğini vs. kontrol ederken 59. sokak istasyonunda duran trenin kapıları açıldığında içeriye harika bir gitar sesi doldu. Ne olduğunu anlamak için kafamı kaldırmamla yukarıdaki sahneyi görmem, makinayı doğrultup fotoğrafı çekmem arasında 2 saniye geçmedi.

Trene girerken bulutlu olan hava Union Square’e vardığımda günlük güneşlikti. İstasyondan çıkınca kendimi kalabalığın içinde buldum ve etrafı izlemeye başladım. Bağdaş kurup oturan arkadaşın dövmeleri ilgimi çekti, fotoğraflamak için sert güneş ışığını vücudumla mümkün olduğu kadar engelleyerek bu fotoğrafı çektim.

Güneşi engellemeye çalışan tek kişi ben değildim.

Birkaç metre ötede bir grup kaykaycı genç kaykaylarını ters çevirmiş, tablalarında taşıdıkları esrarı (marijuana) sarıp içiyorlardı. Gün boyu Union Square’de çeşitli noktalarda esrar kokusu eksik olmadı. Fotoğrafı sert güneş ışığını hesap ederek biraz eksik pozlama (underexpose) ile çektim. Merak ettiğim, üzerinizde bulunması halinde en iyi ihtimalle geceyi karakolda geçirerek kurtulabildiğiniz esrarı bu gençlerin nasıl bu rahatlıkta ortalık yerde sarıp içebildikleri.

Biraz daha ötede yoga yapan bir grup dikkatimi çekti. Yanlarına yanaşıp birkaç dakika izledim, sakin sessiz etrafı umursamadan işlerine devam ettiler.

1 Mayıs işçi bayramından daha çok, geniş çaplı bir “occupy wall street” eylemi havasındaydı. Göçmenlik yasasının yumuşatılmasını, sınırdışıların iptalini isteyenlerden tutun eşcinsel haklarını savunan örgütlere, ırkçılık karşıtı gruplara kadar new york eylemlerinin demirbaşı olan herkes oradaydı. Daha önceki bir yazıda ows hareketinin kendi kendine zarar verdiğini yazmıştım. 1 Mayıs’ta da durum farklı değildi. Eylem bittiğinde “bir avuç hippi kendi kendine çalıp söyledi”nin ötesinde bir sonuç çıkmadı ortaya.

(bkz. şekil 1A)

Union Square’den Wall Street’e yürüyüş başlamadan önce Rage Against the Machine grubunun gitaristi Tom Morello, Das Racist ve Guitarmy adını verdikleri onlarca gitarcıdan oluşan topluluk kısa bir konser verdi. Morello, Occupy Wall Street hareketine başından beri destek veren, zaman zaman eylemlerde görmeye alıştığımız, sevdiğimiz yetkili bir abi.

Union Square’den ayrılmadan etrafı biraz daha kolaçan ettim ve bir köşede öpüşen bu çifti gördüm. Çektiği sokak fotoğraflarını paylaşmakta oldukça zorlanan, habersiz çekilenleri ise %99 kullanmayan birisiyim. Ancak 1 Mayıs eyleminde, etrafta onlarca hatta yüzlerce fotoğrafçı ve on binlerce insan varken gerçekleşen bu anı yayınlamayı uygun buldum.

Genç bir çift birlikte fotoğraf çekinmek* ve mümkünse de fotoğrafı kendilerine ulaştırmamı istedi. Üzerinde e-posta adresim olan kartı uzatıp bana ulaşmalarını istedim ve yanlarından ayrıldım.

Wall Street’e kadar göstericilerin arasında yürüdüm, toplam 8 makara fotoğraf çektim, epeyce de yoruldum. En yakındaki istasyondan trene atlayıp evin yolunu tuttum. Yaklaşık 20 dakikalık yolculukta günün fotoğraf açısından zengin ve başarılı geçmiş olsa da 1 Mayıs kutlaması olarak epeyi zayıf olduğunu düşündüm.

Eve geldiğimde hayatın acı gerçekleri beni bekliyordu. 3 makinayı dolduracak kadar çamaşır birikmiş, temiz havlu, çarşaf kalmamış, çamaşır sepetine sığmayan kirliler sağa sola dağılmaya başlamıştı. Günün yorgunluğunun üzerine söylene söylene, yaşadığım binanın en alt katındaki çamaşırhanede o işi de hallettim.

Birşeyler yemek için mutfağa girdiğimde gördüklerimi ise burada anlatmam mümkün değil. Sadece kapıyı usulca kapatıp telefonla pizza sipariş ettiğimi söyleyeyim, yeterli….

Not: Fotoğrafların tamamı Kodak tri-x 400 siyah beyaz filme, Canon AE-1 Program ve 50mm FD lens ile çekildi. Fotoğrafların henüz hepsini hazırlayamadığım için, yazıda sadece ilk 2 filmden çıkanlardan kullandım. (Film ile çalışmanın böyle zorlukları var, işler yavaş ilerliyor)

Yaşlı bir sih erkeği. Türbanı ve sakalları ile tanınabilir.

Donuz.com bir fotoğraf bloğu olarak anılıyor olsa da ben fotoğraf destekli hikayeler bloğu demeyi tercih ediyorum. Yazılarda kullandığım fotoğrafların teknik olarak üretebildiğim “en iyi” işler olmaması, fotoğraf tekniği / ekipmanı üzerine asla konuşmuyor oluşum, fotoğrafların yazıda anlatılan etkinlik / gezi ya da düşünceleri destekleyen “amaca uygun seçilmiş” görseller oluşu gibi kendimce haklı bulduğum sebeplerim var.

Zaten fotoğrafın görsel olarak ne kadar çarpıcı, teknik olarak ne kadar kusursuz olursa olsun tek başına bir şey ifade etmediği, bir hikayenin aktarılışına katkı sağlamadığı sürece “duvar kağıdı” ya da “takvim sayfası” olmaktan öte bir değeri olmadığına tamamiyle inanmış birisiyim.

Hikaye anlatabilmek ise hayata karşı meraklı, tecrübeye ve öğrenmeye açık, kendisini sürekli geliştiren bir insan olmayı gerektiriyor. Öğreneceğiz ki aktarabilelim, göreceğiz ki gösterebilelim…

Türbanlı Sih kadınları.

Sanırım benim fotoğraf tutkumun temelinde de bu işi bir “öğrenme biçimi” olarak kabul etmiş olmam yatıyor. Bu sayede önünden hızlıca geçip gidebileceğim şeyleri durup inceleyen, farklı açılardan görmeye çalışan, hakkında araştırma yapıp okuyan birisi oldum. Fotoğraf bütün bu öğrenme sürecinin bir parçası, hafızaya kaydetme ve başkalarıyla paylaşma aşaması diyelim. (Yazar burada fotoğrafa ilgi duyan insanlara bir mesaj veriyor, bir nevi öğreten adamlığa soyunuyor.)

Sih erkekleri konferans dinlerken.

Fotoğraflar geçtiğimiz haftasonu New York City’nin en işlek parklarından Madison Square Park’ta düzenlenen geleneksel Sih festivalinden. Sihizm (Sih Dini) 16. ve 17. yüzyıllarda Kuzey Hindistan’da yaşamış olan on gurunun öğretilerini temel alan monoteistik (tek tanrılı) bir din.

Harika bir bahar günü, Madison Square Park'ta dinlenen Sih kadınları

Çoğu Sih Pencap kökenli ve Hindistan’ın Pencap eyaletinde yaşıyor olsa da, Sihizm 100′den fazla ulusta ve dünyadaki her kıtada varlığını sürdürüyor ve 23 milyondan fazla mensubu mevcut. Sih erkekler ve bazı Sih kadınlar, uzun saçlarını kapayan türbanlarından tanınabilirler.

Sihler reenkarnasyona, yani tüm yaratıkların öldükten sonra farklı vücutlara geçen bir ruha sahip olduğuna, bu ruh göçünün de bağımsızlığa, özgürlüğe ulaşılana kadar devam ettiğine inanıyorlar. Her Sih’in yenmekle yükümlü olduğu beş şeytan (kötülük) var:

ego – öfke – hırs – maddi bağlılık – şehvet

Ve sahip olması gereken, yukarıdaki beş kötülükle savaşında kullanacağı beş erdem:

memnuniyet – hayırseverlik – şefkat – olumlu tutum – tevazu

Sihizm hakkında daha detaylı bilgi için wikipedia‘daki türkçe bilgi oldukça doyurucu. İngilizce olarak arama yapmak isterseniz Sih > Sikh olarak, Sihizm de Sikhism olarak aratılabilir.

Fotoğrafları ebay’den 46 dolara aldığım Canon AE-1 Program ve 50mm 1.8 lens ile, Kodak tri-x 400 asa siyah beyaz filme çektim. Herhangi bir fotoğrafçıda banyo ettirip çok da iyi olmayan bir tarayıcı ile dijitale dönüştürdüm. Bunu yazma amacım yazının başında belirttiğim gibi, insanın anlatacak hikayesi olduktan sonra gerisinin bahane olduğunu belirtmek. Canon 5d Mark ii ile de çekmiş olsam sonuç çok farklı olmayacaktı.

Bir sonraki yazıda New York’taki 1 mayıs kutlamalarından bolca fotoğraf ve görüşlerimi paylaşacağım. Sih festivalinde olduğu gibi Canon AE-1 Program‘ın yanına bir de Leica M6 ekleyip yine dijital kullanmadan günü belgeledim.

Okuduğunuz için teşekkürler.