Orain arteko webgunearen gabeziarik handiena bilaketa sistema zen, oso mantsoa baitzen, eta gainera erabiltzaileari nahiko arrotza gertatzen zitzaion. Bilaketa berria Google-ek garatutako Google Search Appliance sisteman oinarrituta dago eta erantzun azkarrago eta zehatzagoak ematen ditu, aldi berean erabiltzailearentzako erraza suertatzen delarik.

Jadanik ez da beharrezkoa izango bilatzen ari garen informazioa zein dokumentu fondotan topatu dezakegun aurretik jakitea. Bilaketa fondo guztietan batera burutuko da eta emaitzak garrantziaren arabera antolatuta jasoko ditugu, orain arteko orden alfabetikoa alde batetara utzita. Gainera, gure bilaketarekin elkarlotuta dauden dokumentuetara iristeko ere lotura gehiago jasoko dugu, gai jakin baten gaineko informazioa jorratzeko aukera erraztuz.

Hurrengo asteetan hobekuntza eta berrikuntza lanekin jarraituko dugu. Eskertuko genuke webgunearen inguruko iradokizun izanez gero web.berria@euskomedia.org helbidera helaraztea.

Mugimendu honekin Google-ek web semantikoari bultzada eman diezaioke, edozein webgunetan datu egituratuak erabiltzea interesgarria suertatuko baita.

Informazio zabalagoa: Introducing Rich Snippets

Informazio gehiago Berrian.

Zenbait titular

• ABC: ETA anuncia un alto el fuego permanente
• BBC: Eta ‘calls permanent ceasefire’
• Berria: Su etena
• CNN: ETA to declare cease-fire
• Diaro Vasco: ETA anuncia un alto el fuego permanente desde el viernes
• Gara: ETAk su-eten iraunkorra aldarrikatu du / ETA declara un alto el fuego permanente
• Liberation: L’ETA en passe d’annoncer un cessez-le-feu permanent
• Le Monde: L’organisation séparatiste basque ETA annonce un “cessez-le-feu”
• El Mundo: ETA anuncia un ‘alto el fuego permanente’
• El País: ETA anuncia un “alto el fuego”
• La Razón: ETA anuncia un alto el fuego permanente
• La Vanguardia: ETA anuncia un alto el fuego permanente

Ale berezi honetan sei artikulu eta Clotilde Olaran, Bizkaiko Foru Liburutegiko arduradunari egindako elkarrizketa biltzen dira. Azken honetan Clotildek informatizazioak eta digitalizazioak liburutegiei ekarri dizkien abantailak eta arazoak aztertzen ditu. Artikuluetan, besteak beste, artea, dokumentazio politikoa eta hizkuntzalaritza hedatzeko egindako hainbat digitalizazio lanen arduradunek, proiektu horiek izan dituzten helburuen berri ematen dute.

Mintegia oso interesgarria suertatu zen, bertara hurbildu ginenok egun bakar batean azalpen teorikoak eta esperientzia praktikoen azalpenak entzuteko aukera izan genuelarik.

Goizean goiz, ponentzia teorikoak aurkeztu ziren:

• Asunción Gómez-Pérezek web semantikoaren oinarriak azaldu zituen, ontologien garrantzia azpimarratuz.
• Ángeles Maldonadok hiztegiaren kontrola ezinbestekotzak jo zuen informazioaren berreskuraketa bermatzeko.
• Antonio García Jiménezek tesauro eta ontologiek duten harremana azaldu zuen, azken hauek aurrekoak hobetzen dituztelaren iritzia defendatuz, baina gaur egun ere tesauroak ere beharrezkoak eta lagungarriak direla argi utziz.
• Martín Álvarez Espinar OWL eta SKOS estandarren arteko ezberdintasunak azaltzen saiatu zen —lehenengoaren potentzia azpimarratuz eta bigarrenaren sinpletasuna— Nuevos lenguajes de marcado y estándares para la codificación de lenguajes documentales (OWL y SKOS-Core) izeneko ponentzia luzeago batean.

Mintegiaren bigarren atalean alderdi praktikoagoak landu ziren:

• Gómez-Pérezek ontologien garatzeko dauden hainbat programen —Protégé, WebODE, OilEd…— eta metodoen berri eman zuen, erabilitako metodoak ontologia batean jaso daiteken ezagutza mugatzen duela argituz eta horren arabera ontologia arinak —lightweight, tesauroak barne— eta astunak —heavyweight— ezberdinduz.
• Rodrigo Sánchez Jiménezek web semantikoaren tresnak erabiliz UCMko bere lantaldea garatzen ari dan klasifikatzaile automatiko bat aurkeztu zigun, dokumentu bilduma batentzako SKOS lengoaian tesauro berezi bat sortzeko gai dena.
• Xabier Agenjok, Francisca Hernándezekin batera Cantabriako kultur ondarea web semantikorako prestatzeko egin duten lanaz hitzegin zuen. Bere ustetan, mota horretako lanak egiterakoan aurretik egindako kontzeptualizazioak kontutan edukitzea beharrezkoa da, batez ere Conceptual Reference Model delakoa azpimarratuz. Bidean den ISO 21127, FRBR, FRANAR, DCMI, PREMIS, MARC, EAD… ere aipatu zituen.
• Richard Benjaminsek iSOCO enpresak egindako web semantikoko proiektu batzuk aurkeztu zizkigun. Lehenengo eta behin, proiektu hauen oinarri eta garatzeko alderdirik gogorrena ontologiaren garapena dela azaldu zuen. Hau da, beti gertatzen zaigun bezala, hemendik aurrera ere kontzeptualizazioa, abstrakzioa eta dokumentuen egituraren jabe egitea izango da gure lanaren alderik zailena… eta interesgarriena. Enpresa honek egin dituen proiektuen artean, Espainiako Botere Judizialak eskatu duen eipaile berriek dituzten galderak erantzuteko sistema bat iruditu zitzaidan interesgarriena.
• Jesús Gascón Garcíak Temaria datu baseaz hitzegin zuen. Sistema honek dokumentazioren inguruko gaiak lantzen dituzten hainbat aldizkaritako artikuluen katalogazioa jasotzen du. Bere ezaugarririk garrantzitsuena hiru hizkuntzetan —katalana, gaztelera eta ingelesa— dagoen tesauro baten erabilera da. Ponentziak tesauro horren erabilerak dituen abantailak eta zailtasunak azaldu zituen.

Partehartzaileen artean informatikariak eta dokumentalistak egoteak landutako gaien ikuspuntu ezberdinak entzuteko aukera eman zuen. Aldi berean, ezagutza eta dokumentazioaren antolaketak espezialista ezberdinak behar dituela erakutsi zuen. Argi dago ordenagailuak —informatikarien esparrua— ezagutza eta dokumentazioaren antolakuntzaren —dokumentalisten arloa— oraina eta geroa direla, bi ikasketa tradizioen elkarulertzea ezinbestekoa bihurtzen delarik.

Argi geratu zen, nire eritziz behintzat, benetako web semantikoa —gizakiok eta makinek ulertuko dugun sarea— lortu nahi badugu, webean dauden dokumentuen kodeketa hobetu beharra dagoela. Hobekuntza honek bi bide jarraitu behar lituzke:

• Datu gehiago idatzi: metadatuak erabili.
• Erabiltzen diren datuen kontrola, metadatuetan jasotako informazioa ahalik eta erabilgarriena izan dadin.

Urrian jarri zen martxan eta oso gai interesgarria lantzen du: weberako estandarrak —RSS, OpenDocument, SVG…—, irisgarritasunean duten eragina eta estandar horiek onartzen/lantzen dituzten programak.

Orain gutxi Bloggeretik Blogari.net plataforma berrira salto egin du webgune honek.

• SKOS Core Vocabulary Specification
• SKOS Core Guide

Dokumentuak prestatu dituen lantaldeak iritziak eta iradokizunak jasotzeko epea ireki du, horretarako public-esw-thes@w3.org posta zerrenda erabili daitekelarik.

Lehenengo bertsioa atera zanean, Dokulanen SKOSen gaineko aipamen luzeago bat egin genuen. Bertan lengoairen azalpena eta dokumentu hauen deskribapena topa daiteke, baita aurreko bertsioetarako loturak ere.

Bide batez aipatu SEDIC eta CINDOC erakundendeek abenduaren 12rako Uso de lenguajes documentales en la web semántica mintegia antolatu dutela Madrilen, non, beste gai batzuren artean, SKOS ere landuko dan.

Bi hilabete pasa diren honetan, egun haietan egindako lanaren fruituak sarean argitaratu dituzte:

• Hitzaldien aurkezpenak kongresuaren webgunean bertan daude.
• Artikulu luzeak Dublin Core lantzen dute artikuluen biltegian.

Bide batez aipatu 2006ek kongresua Mexikoko Manzanillo hirian ospatuko dala, Universidad de Colimak antolatuta.

Guneak oraingoz ez du ezer askorik eskeintzen: Google Scholar eta Google Print zerbitzuetara loturak; laster argitaratzen hasiko diren liburuzainei zuzenduriko hiruhilabetekaria jasotzeko izen emate formularioa; eta Googleen erabilera azaltzen duen materialik prestatu baduzu, eurei jakinarazteko helbide bat.

Hasiera baino ez da. Ea zer gehiago eskeintzen digun Interneteko erraldoi honek.

Catorze.blog gunetik ekarria.

Oso interesgarriak iruditu zaizkit Danimarkako Netarchive (webguneen legezko gordailua bermatzeko sistema) esperientziaren ingurukoak, bai gaur egun duen egoera azaltzen duena bai agiritegi digital hau gordetzeko gainditu behar izan dituzten arazoak agertzen dituena ere.

Mintegi hau European Conference on Research and Advanced Technology for Digital Libraries konferentziaren baitan ospatu da.

Txosten guztiak Creative Commons lizentzia baten menpe erabil daitezke, antolatzaileak zoriontzeko beste arrazoi bat dana.