DAUTARI :: दौंतरी

नेपालको संविधान जारी

2012-05-26T12:45:00.000-05:00

नेपालको संविधान बनाउने पटके संविधान सभा जारी छ। २ वर्ष पाएको म्यादमा पनि संविधानको कुनै खेस्रा तयार नभएको ले पटक पटक म्याद थप्दै सर्वोच्च अदालतले थपेको म्यादमा पनि संविधान बन्ने कुनै लक्षण छैन तर म्याद सकिने अन्तिम दिन सम्म पनि सभा भने जारी छ। साँच्चै कै संविधान त अब छोरा नातिको पालामा आउला तर नक्कली संविधानको खेस्रा भने यस्तो छः
राज्य विभाजन - नेपाललाई आना धूरको हिसाबमा जति जति कित्ता जग्गा छन, ती सबैलाई आफ्नो अधिकार सुनिस्चीत गर्दै सयौं राज्य - उप राज्यमा बांडिने छ। त्यसो गर्दा हरेक जातले मात्र नभइ हरेक ब्यक्तीले आफ्नो हिसाबले राज्य कायम गर्न सक्नेछन्।
चाड पर्व - दशैँ, क्रिस्मस, लोसार, छठ आदि छुट्टा छुट्टै जाती धर्मले मान्ने हुंदा अब देखी नेपाल बन्दलाई राष्ट्रिय चाडको रुपमा स्थापना गरिने छ। उक्त राष्ट्रिय चाडलाई हरेक जाती समुदायले आः-आफ्नो हिसाबले छुट्टा छुट्टै दिन वर्षको एक पटक या महिना मारी रुपमा मनाउन सक्ने छन।
सरकार गठन - संसदको चुनाब पटक पटक गर्दा असुरक्षा हुने तथा खर्च धेरै हुने भएकोले अब देखी बिना चुनाब अहिलेको संविधान सभाको पार्टी तथा वर्तमान सभासदबाट आलो पालो गरी सरकार चलाइने छ।
जनसेवा- नेपाली ले बडो दुःखले आर्जेको लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्दै हरेक जनतालाई मरण प्रान्त सहिद घोषणा गरिने छ।
अर्थतन्त्र - नेपालको अर्थतन्त्रलाई टेवा दिन आगामी दिनमा नेपालको करको दायरा अझ बलियो पारिने छ। धनी गरिब सबै सँग बराबर कर असु लिने छ। उक्त करको दायरमा भ्याट छल्ने ठूला व्यापारिक घरानालाई भने पूरा छुट दिइने छ।
शिक्षा - पढेका जति सबै बेरोजगार हुने हुँदा हालको शिक्षा व्यवस्था नयाँ नेपाललाई काफी देखिन्छ। त्यसैले अहिलेको कुनै परिवर्तन आवश्यक देखिँदैन। सरकारी शिक्षामा चित्त नबुझ्न ले आफ्ना छोरा छोरी बोर्डीगं स्कुल पठाउन सक्ने छन।
स्वास्थ्य - जति डाक्टर उत्पादन भए पनि सबै डाक्टर शहरमा बस्ने हुँदा गाउंबासीहरु ले आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल आफैं ख्याल गर्नुपर्नेछ। सार्है टाउको दुखे सिटामोल खानुहोला। अन्य बिरामीले पनि सिटामोल खान सरकार उत्प्रेरित गर्दछ। सिटामोलले काम नगरे सक्नेले नर्सिंगहोम गएर उपचार गर्न सक्नेछन्।
रोजगार - सरकारी सेवाको लागी लोकसेवा आयोगले अति अप्ठ्यारा प्रश्न तयार गर्ने हुँदा लोकसेवा आयोग नै खारेज गरिएको छ। राष्ट्रिय पार्टीबाट कोटा प्रणाली अनुसार रोजगारको संख्या कायम गरिने छ। पार्टीको कोटामा नेपर्नेले अरब,कतार तिर रोजगार का लागी जान सक्नेछन्। वैदेशिक रोजगारका लागी भारतीय, बङ्गलादेशीय आदि नागरिकलाई पनि नेपाली पासपोर्ट दिलाउन सहयोग गरिनेछ।
सुचना तथा संचार- रेडियो नेपाल, नेपाल टीभी, गोरखापत्र लाई सरकारकै अधीनमा राखी सरकारकै निर्देशन अनुरूप समाचार सम्प्रेषण गरिनेछ। अन्य पार्टी तथा समूहले आ‍फ्नै तरिकाले समाचार प्रकाशन गर्न आफ्नै पत्रिका निकाल्न छूट दिइने छ। पार्टीको खबर छापी राखे तथा पार्टीलाई चन्दा दिइ राखे निजी संचार माध्यमलाई पनि निर्बाध रुपमा चल्न दिइने छ।
गृह तथा सुरक्षा - प्रहरी तथा सैनिक पर्याप्त नभएको ले आफ्नो सुरक्षा आफैं गर्न अनुरोध गरिएको छ। कानुन उल्लंघन गर्ने ब्यक्तीहरुलाई उनीहरूको पार्टीसँगको आबद्धता, आर्थिक तथा सामाजिक हैसियत हेरी कारबाही गरिने छ। राजनीतिक पार्टीका नेताहरूलाई भने सबै नियम कानुनको दायराबाट मुक्त गरिएको छ।
राष्ट्रिय चिन्ह -राष्ट्रिय चिन्ह राख्नेमा धेरै विवाद भएकोले राष्ट्रिय चिन्ह सकेसम्म विवाद रहित राखिने छ। राष्ट्रिय चरोमा कुखुरो राखिएको छ। कुखुराको अण्डा र मासु सार्है लोकप्रिय रहेकोले कुखुरालाई राष्ट्रिय चराको रुपमा रोजिएको हो। कुखुरो राष्ट्रिय चरोको घोषणा साथै बर्ड फ्लूलाई वर्गीय शत्रुको रुपमा राखिएको छ। राष्ट्रिय जनावरमा गधा राखिएको छ। नेपाल बन्दामा पनि नरोकिने तथा गाडी पुग्न नसक्ने ठाउँमा पनि गधा पुग्न सक्ने भएकाले गधा राष्ट्रिय जनावरको रुपमा राखिएको छ।
संविधान संक्षेप - समग्र मा छोटो समयमा हतारले लेखिएको संविधानले सबै क्षेत्र नसमेट्ने हुँदा बाँकी रहेका क्षेत्रहरू फेरी संविधान सभाको समय लम्याएर समेटिने छ। उक्त प्रकाशित संविधान सबैले मान्नु पर्छ भन्ने छैन। मन नपर्ने महानुभावले आफ्ना संविधान लेख्न सक्नुहुने छ भने संविधान लेख्न अल्छी लागे यो नयाँ संविधान जलाएर आगो ताप्न सक्नुहुनेछ।

हामी नेपाली

2012-05-26T12:02:00.001-05:00

- प्रेम ओली
बली चढाउने अर्कै
मासुको स्वाद चाख्ने पनि अर्कै
बलिमा सधैं चढने
बलिका बोकाहरु हामी
सिकारीहरू अर्कै
सिकार खानेहरू अर्कै
बन्दुकमा प्रयोग हुने र
फालिने खोकाहरु हामी
दूध खाने पनि अर्कै
तर मार्ने पनि अर्कै
खाए पछी फ्याकिने
दूधका पोकाहरु हामी
चोर आए पनि
डाँका आए पनि
लुटेरा आए पनि
वेश्या आए पनि
सधैं खुला रहने
मन्दिरका ढोकाहरू हामी
कसैले फल बोक्न
कसैले जल बोक्न
कसैले मल बोक्न
सर्ब सुलभ पाइने
सस्ता डोकाहरु हामी
देश हसुर्नेहरु उनै
घुस हसुर्नेहरू पनि उनै
खाने हुने
खान नहुने
शेष हसुर्नेहरू पनि उनै
उनैहरुकै ईशारामा
घाम घाम खाँदै
झरी खाँदै
खाली पेटका भोकाहरु हामी ।

फेसबुकबाट सापटी

2012-05-20T23:17:00.004-05:00

Baru sambidhan nabane nabanos...Tara yo pyaro desh jaati jaatiko tukra nabanos....mero haardik anurodh......maobaadile salkayeko aago le aaja desh jaliraheko chha..haami aba pani nabole kahi le Bolne ho...lau an aawaz bulanda paarnu paryo..
धेरै समय भयो फेसबुक र दौंतरीबाट टाढारहेको। आज समय निकालेर फुसबुक नियांले। लाइक, डिसलाइक,ट्यागका जालले भरिएको पेजमा एक जना डाक्टर साथीले प्रोफाइल स्टाटसमा माथि लेखिएको कुरा राखेका थिए।
जेठ १४ नजिकंदै जांदा नया नेपालको नयाँ संविधानको नाटकको क्लाइमेक्स तिर पुग्दै छ। एक हुलले जात जातिको भरमा राज्य राख्नु पर्ने भनेर नेपाल बन्द नसकाउँदै अर्को थरीले जात जातिको भरमा राज्य राख्न हुँदैन भनेर नेपाल बन्दको तालीका तयार पारिसकेका हुन्छन्। राई लिम्बुले पूर्वमा बन्द नसकाउंदै ब्रामण क्षेत्रीले पोखरामा बन्द सुरू गर्दछन। सुदूर पश्चिमका पनि के कम, अखण्ड सुदूर पश्चिम भनेर २ हप्ता जन जिबन ठप्प पारीदिन्छन।
बुढा पाका भन्थे मान्छे मरे भनेर हैन कि काल पल्क्यो भनेर चिन्ता गर्नु। त्यस्तै भएको छ नेपाल। २ - ४ जनाको ज्यान लिनु र देशको शासन ब्यबास्थाको खिली उडाउनु लाई आन्दोलन ठान्ने माओवादीको रोग अहिले देश भरी राम्रैसंग सल्किएको छ र माथि ती साथीले फेसबुकमा बाँडेको प्रसङ्ग प्रया नेपालीको चिन्ताको विषय भएको छ। आफ्नै कार्यकर्ताले वितण्डा मच्चाए आन्दोलन हुन्छ अर्को समूहले त्यही गरे अपराध। पार्टीहरूले आफ्नै पकेटका भोटरहरु उचालेर आफ्नो दुनो सोजाउने काम अब सबैले सिकेका छन। चाहेको कुरा नपुगे उपाय सरल छ - नेपाल बन्द। त्यसको विरोधमा को उत्रिने? पार्टीहरू उत्रिने कुरै भएन किनकी त्यो अस्त्र आफूहरूले प्रयोग गरिसकेका छन र भविष्यमा पनि प्रयोग हुन सक्छ। जनताले प्रतिकार गर्ने कुरै भएन, जो मर्यो मर्यो, अरू कठै भन्ने मात्र हुन। आखिर जुन पार्टी सरकारमा गए पनि सुरक्षा संयन्त्र त्यही हो। पटक पटक असफल त्यो संयन्त्रले जनताको सुरक्षाको चासो नामसँग मात्र सम्बन्ध छ।
जेठ १४ आउने पक्का छ। त्यसलाई कसैले रोक्न सक्दैनन्। अदालतको निर्यणले गर्दा संबिधान सभाको आयो पनि त्यसै दिन टुङ्गिन्छ। यसको अर्थ संविधान जारी हुन्छ हुन्छ। पार्टीहरूले आफूले काम गरेको देखाउनु छ। खोस्टो भए पनि संविधान जारी हुन्छ। राम्रै जारी भए पनि विरोध पक्कै हुनेछ तर झारपाट संबिधान आए त सरकारले ठुलै विरोधको सामना गर्नुपर्ला। कागजी ज्ञानका विज्ञ मानिने हाम्रा नेताहरूले अरूको देशमा देखेको जस्तै राज्य गणराज्य बनाएर विकासको छलांग मार्ने सपना भने सपनामै सीमित रहनेछ। सुर न सार भात खान तयार भने जस्तो आर्थिक,कानुनी हिसाबबाट स्पष्ट नपारी कागजमा देश बाँडेर संविधान बनाउँदा देश लँगडो त हुन्छ नै, अझ एउटा बर्गलाई पेलेर अर्को बर्गलाई काँधमा राखेर संविधान जारी गरे देश झन खिचातानीमा अल्झने छ। आशा छ जनताले फेरी अर्को आन्दोलनको सास्थी ब्योहर्न नपरोस्।

थिएटरमा जम्दै स्कुले नानीहरु, रंगमञ्च जोगाउँन खुत्रुके अभियान

2012-05-17T08:34:00.003-05:00

‘यति साना नानीहरुले यस्तो कला देखाँउछन् भन्ने कल्पनै गरेको थिइँन्,’ पसिना पुछ्दै महेन्द्र राई भन्दै थिए, ‘नानीहरुको प्रस्तुतीले मलाई भावुक बनायो ।’
धनकुटाबाट आफ्नो छोराको प्रस्तुती हेर्नै भनेर इटहरी आएका राईले स्कुल थिएटर २ मा बालबालिकाले मञ्चन गरेको नाटक हेरेपछि आफुले जीवनमा यस्तो कहिल्यै नदेखेको बताए । आफु धनकुटामा व्यपार गरेपनि छोरा कपिललाई पढाउन इटहरीमा राखेको बताउँदै राइले छोराले आफुहरुको नाटक मञ्चन हुने खबर गरेपछि धनकुटाबाट झरेको उनको भनाइ थियो ।

शनिबार र आइतबार चलेको

थिएटरमा बालबालिकाको प्रस्तुती देखेर राइमात्र हैन प्राध्यापक डा अभि सुवेदी समेत चकित भए । मञ्चबाटै उनले बालबाललिकाले मञ्चन गरेका नाटक संसारका जुनसुकै कुनामा लगेर मञ्चन गरेपनि उत्कृष्ट ठहरिने घोषणा गरे । कला विनाको जीवन बाँच्न असम्भव छ । सबै मानिसमा भएको कला रंगमञ्चमा प्रस्तुत हुन सक्दैनन् । प्रतिभा भएकाहरुले जीवनको कला रंगमञ्चमा मञ्चन गरेर दर्शकलाई बोध गराउँछन् । प्रतिभा भएका बालबालिकाले आफ्नो प्रतिभा देखाउँने वातावारण सिर्जना गर्ने काम उदाहरणीय भएको बताउदै डा सुवेदीले रंगमञ्चका लागि भोलीका दरिला खम्बा निमार्ण भएको भन्दै खुसी व्यक्त गरे । उनले यो कार्यलाई निरन्तरता दिन आग्रह गरे ।

थिएटरमा बिद्याबारिधी गरेका डा शिव रिजालले नानीहरुको कलाको प्रशंसा गर्दै उनिहरुलाई रंगमञ्चको निरन्तरताका लागि वातावण बनाइ राख्नु चुनौतीपुर्ण रहेको बताए । उनले बालबालिकाहरुलाई निरन्तर अभ्यास गर्ने वातावरण जोगाइराख्न सके देशकै उदाहरणीय काम हुने र सुस्ताउदै गरेको नेपाली रंगमञ्चको अवस्था माथि उठ्न मद्दत पुर्याउने दावी गरे ।

युकेजी देखि कक्षा ८ सम्मका ७६ जना बालबालिकाले आफै लेखन र निर्देशन गरेका ९ वटा नाटकले दर्शकलाई आर्कषित गरेको थियो । नाटकमा बर्षा केसी, विराज गौतम, श्रीजा दाहाल, अनुजा पौडेल, पुजन कार्कीलगायतका बालबालीकाले दर्शकको मन छुने अभिनय कला प्रस्तुत गरे । बालबालिकाहरुले मञ्चन गरेका नाटकमा अहिलेको अस्थिर राजनीतिले मुलुकमा पारेको प्रभाव चित्रण गरिएको थियो । भने वनजंगलको विनासले मौसम परिवर्तनमा ल्याएको असर, सामाजिक विकृति विसंगतीका साथै बालबालिकाका बिषयबस्तुलाई स्कुले नानीहरुले नाटकमा कलात्मक तरिकाले पस्किएका थिए ।

बिराज गौतम, मन्जिल खुलाल, बर्षा केसी, अनुजा पौडेल, आयुष ढकाल, शुशिला घिमिरेले छुट्टा छुट्टै नाटक निर्देशन गरेका थिए । तीनवटा नाटक बालबालिकाले आफै लेखेका र अरु चर्चित स्वदेशी तथा विदेशी लेखकका आधा दर्जन कथालाई नानीहरु आफैले नाटक बनाएको कलालयका अध्यक्ष सोनु जयन्तीले बताए । भोलिको समाज निर्माण गर्न साना नानीहरुको लुकेको प्रतिभालाई उज्यालोमा ल्याउने र परिस्कार गर्ने कार्यको निरन्तरताका लागि थिएटरको दोस्रौ संसकरण गरिएको र यसलाई निरन्तरता दिन नयाँ शैली समेत अपनाइएको कलालयका अध्यक्ष जयन्तीले जानकारी दिए ।

जहाँ इच्छा त्यहाँ उपाय भने जस्तै रंगमञ्चमा बालबालिकालाई खर्च जुटाउँन कलालयले नयाँ शैली सुरु गरेको छ ।

जीवनका लागि कला आवश्यक छ । त्यो कला रंगमञ्चमा प्रर्दशन गर्न निक्कै रकमको अवश्यकता पर्दछ । इटहरीका बालबालिकाले गत बर्ष देखि स्कुल थिएटर अभियान मार्फत आफ्नो कला देखाउँदै आएका छन् । तर रंगमञ्च जमाउँन लाग्ने खर्चका लागि भने सधै अभाव हुदैं आएको छ । त्यसैले यस बर्ष देखि नयाँ शैली अपनाइएको हो । त्यो हो खुत्रुके बचत अभियान ।

कवि मनु मन्जिलको योजनामा सुरु गरिएको खुत्रुके बचत अभियानबाट उठेको रकम स्कुल थिएटरको आगामी संस्करणका लागि खर्च गरिने कलालयले जनाएको छ । यो अभियान अन्र्तगत कलालयले यस बर्ष इटहरीका प्रतिष्ठित ब्यक्तिहरुलाई २ सय वटा खुत्रुके वितरण गर्ने र आउँदो चैतमा ति खुत्रुके भेला गरेर सार्वजनीक रुपमा त्यसमा भएको रकम संकलन गरिने योजनाकार कवि मनु मन्जिलले बताए ।

उनले भने ‘नाट्य कला र साहित्यका लागि कसैले पनि ठुलो रकम खर्च गर्दैनन् । कला साहित्य र संगीतका क्रियाकलप गर्ने संस्थाहरुसंग पैसा पनि हुदैन । त्यसैले सबैबाट स सानो रकम संकलन गर्न सक्यो भने कार्यक्रम र्गा सहज हुने विश्वासका साथ यो अभियान थालनी गरिएको हो ।’

गाउँखाने कथा ५१

2012-04-28T14:15:00.001-05:00

सप्ताहान्तको समय पारेर नेपालीलाई मनपर्ने गाउँखाने कथा लिएर हाँजिर भएको छ।

सुनको बटुकी चांदिको खिल, टपटप टिपी सुटुक्क निल् , के हो?

यो गाउँखाने कथाको उत्तर पत्ता लगाएर गाऊँ माग्नुहोला। उत्तर जान्न गाह्रो परे अनुमान लगाएर भए पनि रमाईलो लिनुहोला। नेपाली भाषा र सामाजिक जीवनको मौलिकपन झल्काउने अन्य रमाईला सामग्री भए , प्रस्तुत गर्नुहोला।

नयाँ बर्ष २०६९ को उपलक्ष्यमा हार्दिक मंगलमय शुभ कामना

2012-04-14T08:21:00.000-05:00

१२ महिनाको अन्तरालमा भित्ताको क्यालेन्डर फेर्न समय हुन्छ, नयाँ क्यालेन्डरले पुरानोको ठाउँ ओगट्छ, एक आपसमा शुभकामनाको आदान प्रदान हुन्छ र पुन नयाँ सालको यात्रामा दिन चर्या बित्न थाल्दछन। नयाँ सालमा नयाँ आयाम थप्ने प्रण प्राय सबैले गर्छन्। त्यो जिबनको एउटा महत्वपूर्ण औचित्य पनि हो।

तपाईँले जसरी जसरी नयाँ साल बिताउने प्रण गर्नुभएको छ, यो नयाँ साल सोचे भन्दा पनि अझ अब्बल भएर जाओस् भन्ने दौँतरीको तर्फबाट संपूर्ण मित्र बर्ग प्रति कामना गर्दछु।

तरकारीको महिमा ( तीतो पिरो )

2012-03-17T08:04:00.001-05:00

- प्रेम ओली

कुभिन्डो

यो सन्त महाराजको शैलीमा खरानी घसेर कतै छाना माथि टुसुक्क ध्यान मग्न हुन्छ त कतै तर्ल्याङ्ग तुर्लुङ्ग झुन्डिएर झुला बाबा आसनमा झुन्डिराखेको देख्न पाइन्छ । यो बाबा जस्तो तरकारी बजारमा आफ्नो प्रभाव बढाउन सकेको चाँही छैन । यो मान्छेको लागि लोक प्रिय नभए पनि देवीको लागि प्रिय नै छ । त्यसैले यसलाई भगवतीको लागि बली चढाइँदै आएको पाइन्छ । यो तरकारीको लागि खास प्रयोग नभए पनि बोकाको मुखमा कुभिन्डो भन्ने उखान बार बार प्रयोग आउँछ । एक दिन मेरो छोराले बोकाको मुखमा कुभिन्डो भनेको भनेर सोध्न आयो । आफू त गाउँमा जन्मिएकाले यसको बारेमा थाहा थियो । शहरमा जन्मिएका बालबालिकालाई के थाह ?कसरी बुझाउने एक छिन त अलमल्ल परे । मेरो पालो उदाहरण दिँदै भने । संविधान सभा । बोकाहरूलाई दुई वर्ष भित्र संविधान बनाउन दिएको आज ३ वर्ष नाघी सक्दा पनि भुत्लो झार्न नसकेर बोकाहरू झन् ठुस ठ्स्ती गनाइ रखेकाछन । अब त यी बोकाहरू स्वदेशमा मात्र नभएर विदेशमा पनि उपद्रो गर्दै गनाउन
थालेकाछन । अब आउने दशैँमा कुभिन्डो सट्टामा यी बोकालाई नै बली चढाउन सके काली प्रसन्न भई देश र जनताको भलो हुने कुरो गर्दै केही कुभिन्डे बाबाहरु प्रचारमा लागेका छन् ।

लौका
यो आम नेपाली जस्तै अग्लो ,घैंटे, भुँडे ,होचो आकारमा पाइन्छ । यो कतै फन्को मार्दै नेपाल नेपालको नक्सा कोर्न हिँडेको जस्तो देखिन्छ । कतै घरको छाना देखी रुखको टुप्पोमा सगरमाथाको टुप्पो छुन भिडेको हाइ कि जस्तो देखिन्छ । भ्यागुतो जति उफ्रे पनि भुइँ को भुइँ भने जस्तो , यसले फुर्ती लाए पनि भारतीय सुर्ती नखाए केही लछारो लाउन सक्तैन। यो अहिले सम्म आत्म निर्भर हुनसकेको छैन । चाहे ठ्याङ्ग्रोको घोडा चढेर होस वा घरको बुई चढेर होस , यसलाई अरूको निर्भर हुनै पर्छ । रामदेब बाबाले यसको जुसले स्फूर्ति दिन्छ भने पनि यो अरूको बुई चढ्ने पाटे अल्छी हो । कसैको बुई चढेन भने त लत्याक लुतुक भएर नेपाल सरकार जस्तै गर्ल्याम गुर्लुम ढल्छ

रुबाइ

2012-03-11T12:44:00.001-05:00

टाढा सम्झिए टाढा हुन्छ मान्छे
ऋाफ्नै सम्झिए गाढा हुन्छ मान्छे
धेरै नजीक पनि बनाउन हुन्न रे
मनमै पसेपछि छाडा हुन्छ मान्छे ।

खै के भा के भा?

2012-03-10T06:50:00.001-06:00

धेरै दिन पछि दौँतरीका ठरकी दादासंग जिमेलमा गफ गर्न मेसो मिल्यो। केही समय भयो दौँतरीको इमेल हेर्ने मेसो मिलेको थिएन। जिमेलले इमेल मात्र होइन, ब्लगर र पाठकसँग गफ गर्ने मेसो पनि जुराउँछ। आज त्यस्तै समय जुर्यो।

कुनै बेला हरेक दिन जसो ठरकी दादाका लेख दौँतरीमा हेर्न पाइन्थ्यो। हेरक दिन जसो सरदर ३ लेख प्रकाशित हुन्थे। ठरकी,एकलव्य,बिर्खे,मिसमी,दिप,कृष्णपक्ष,ह्याप्पी डेज,गोकुल,चना,राहुल,दिनेश,पिजी,पोष्टक,म्याभरीख,यात्री शेखर लिस्ट अझै लामो छ। अहिले लेखहरू निकै पातलो मात्र भएका होइनन्, नयाँ लेख पढ्न हम्मे हम्मे नै हुन्छ। केही छिनको सन्चो बिसन्चो पाछि ठरकी दादासंग पनि यही कुरो चल्यो। उहाँले झट्ट भन्नुभयो, खै के भा के भा। हुन पनि हो, दिनै दिनै नयाँ लेख नभइ पनि हप्तामा एउटा लेख त हुनु पर्ने हो। खै के भएर हो, महिनामा नै एउटा लेख पढ्न पाउन मुस्किल भएको छ।
समयसँगै हरेको कुरा परिवर्तन हुन्छ। ५ बर्ष पहिले फेसबुक बिरलै सुनिन्थ्यो।अहिले फसबुकमा गाउँका हजुरबुबा पनि लोडसेडिगंको बाबजुत स्टेटस अपटडेट गर्न भ्याउनुहुन्छ। फेसबुक तथा अन्य इन्टरनेट संजालले निकै ठाउं ओगटेको छ तर ब्लगको महत्व पक्कै पनि घटेको छैन।

समयले कोल्टो पक्कै फेर्ने छ तर समयसँगै दौँतरीलाई अनुकूल पक्कै बनाउने बाचा गर्दै केही समय पहिले सपना संसारमा प्रकाशित राजु लामिछानेको रमाइलो कार्टून प्रस्तुत गर्दै दौँतरीमा पुन झुल्किने बाचा गर्दछु।

बदला मायाको

2012-02-13T20:10:00.001-06:00

यात्री शेखर

‘अंकल तपाई मलाई किन यति धेरै माया गर्नुहुन्छ’, अचानक आज उस्ले गरेको प्रश्नले मलाई दिनभर असजिलो बनाइरह्यो । अघिल्ला भेटहरुमा कहिले पनि उसले यस्तो प्रश्न गरेको थिएन ।
उसंगको पहिलो भेट सम्झन्छु ‘नाइ म त नचिनेका मानिससंग बोल्दीन,’ उस्ले भनि नसक्दै सोधेको थिए ‘किन कस्ले भन्यो, म त चिनेकै मान्छे हुँ नी नचिनेको भए तिम्रो नाम मलाई कसरी थाहा हुन्छ?’ अलि अलि डराए जस्तो अलि अलि हासे जस्तो गर्दै उस्ले भन्यो ‘मामुले भन्नुभा’को नचिनेका मान्छेहरुले हामी बच्चाहरुलाई फकाएर टाढा लग्छन रे, बेच्छन् रे जे पनि गर्न सक्छन् रे, हो अंकल ? अनि तपाइले मेरो नाम कसरी थाहा पाउनु भयो त? तपाइ को हो नी ?’
‘म रोशु अंकल हो नानी, ममिले भने जस्तो सबै मानिस खराब हुदैनन् त्यसरी लगेर बेचिहाल्ने मानिस हाम्रो वरपर त्यति सजिलै आउदैनन् । यता तिर त असल असल मानिसहरु हिड्छन्’, मैले उस्लाई सम्झाए । ‘संसारमा कसैले कसैलाई चिनेको हुदैन । नचिनाउने हो भने बाबु आमा पनि त चिनिदैन नी त्यसैले संसारमा कोही अपरिचित हुदैन सबैसंग परिचय बनाउने हो ।’

मेरा कुरा सकिन नपाउँदै उस्ले सोध्यो ‘कसरी बनाउने परिचय ?’ मैले उसलाई भने परिचय आफै बन्दै जान्छ । तिमी जति ठुलो हुदैजान्छौ त्यति परिचयहरु थपिदै जान्छन् । मेरा कुरा सुनेर उ बुझे जस्तै गरी चुप लाग्यो ।
म एयरपोर्ट जादाँ बाटामा पटक–पटक म उस्लाई देख्थे । उस्को नाम पनि फेसबुकमा आज भन्दा सात बर्ष अगाडी नै थाहा पाएको हुँ । तर उसंग बोल्ने र उस्लाई बोलाउने रहर कहिले आएन । त्यसदिन म एयरर्पोट जादै थिए उ स्कुल जादै रहेछ बाटामा अचानक भेट भयो । मैले नै उस्लाई बोलाएं । आफ्नै नाम लिएर बोलाएपछि उ आफ्नो गति रोक्न बाध्य भयो । मैले उस्लाइ ‘सन्चै छौ’ भनेको थिए । उस्ले जवाफमा त्यहि भनेको थियो, ‘नाइ म त नचिनेका मानिससंग बोल्दीन ।’
यसरी उसंग भेटघाट हुन थालेको छ महिना बितिसकेछ । सात बर्षको अत्ति नै जिज्ञासु बच्चा पहिलो भेटमै उस्लाई प्रतिबद्धता जनाउन लगाए । मलाई भेटेको नभन्न भने उस्ले पनि मलाई विस्वास गर्यो र भन्यो, ‘ममीलाई हजुरसंग भेट भएको भन्दिन ल ?’ मैले पनि उस्लाई विश्वस्त पारे, म चिने कै मान्छे हुँ भन्नेमा । उस्को सहित उस्को ममी बाबुको नाम र अफिसको नाम समेत भने पछि उ ढुक्क भयो । मैले उस्लाई तिम्रो ममी बाबालाई आफै भेटेर भन्छु भनेको छु, उस्ले आजसम्म पनि उस्का ममी बुवालाई मसंगको सम्बन्धका बारेमा भनेको छैन् ।

उ मेरो असल मित्र भएको छ यतिवेला । यो छ महिनाको अवधिमा उ मसंग दुइपटक सिनेमा हेर्न गएको छ । हरेक भेटमा मैले उस्का साथै उस्का आमा बाबुको खबर सोध्ने गरेको छु । धेरै पटक बाटोबाट टिपेर उस्को स्कुल गेटमा छाडिदिएको छु । मैले स्कुलसम्म छाड्दा उस्ले मेरो कारको स्टेरिङ समाउँछ, कहिलेकाही त ‘रोशु अंकल मैले यो घुमाउँदा हुदैन’ भन्छ । म उस्लाई तिम्रो अहिले यो घुमाउँने बेला भएको छैन भन्छु । उ वेला वेला जिद्धी पनि गर्छ, तर उ एकदमै समझदार बच्चा छ । यस्ता बच्चा सायदै होलान् ।
उ मसंग निकै नजिक पनि भएको छु, उपनि मसंग उत्तिकै छ । मसंग चल्न घुक्र्याउन र चकलेट किन्न लगाउन सक्ने भएको छ । एक दिन उस्ले मलाई घुमाउन लैजानु भन्यो । मैले तिम्रा बाबा ममिले तिमीलाई घुम्न जान दिदैनन् भने तर उ मानेन् । जसरी भएपनि घुमाउन लैजानु भन्यो उस्को जिद्धिसामु मेरो केहि लागेन । मैले उस्का बाबुआमालाई भेटेर भन्न सक्ने अवस्था छैन अझै । त्यतिकै उस्लाई लिएर हिड्दा पनि देख्लान अरु कसैले । अहिले जताततै अपहरणका घटनाहरु भैरहेका छन् । उस्लाइ लादाँ यस्तै अपहरणकारी बनाए भने मैले भन्ने ठाउँ पनि कमै छ । उस्लाई साथीको घरमा बेलुकासम्म खेल्न जान्छु भन्न लगाँए । नजिकै रहेको साथी सदिक्षाको घर जान्छु भनेर आयो उ । त्यसदिन मैले उस्लाई भेडेटार लगे । चाल्स प्वाइन्टमा पु¥याए । उ एकदमै रमायो । खुसिले उर्फियो । उस्का आखाँमा यस्तो खुसी कहिले देखेको थिइन् मैले । उ चिच्यायो, मलाइ अंगालो हाल्यो र गालाको दुवै तिर म्वाइ खायो । म पनि उ भन्दा धेरै खुसि भएँ, उस्को खुसी देखेर । धेरै पटक चाल्र्स प्वाइन्ट पुगेको मलाई पहिलो पटक जादाँ पनि त्यति धेरै रमाइलो लागेको थिएन । म पनि साच्चै जीवनमा पहिलो पटक त्यति खुसी भएको थिएं, अरु कसैको खुसीमा पहिलो पटक त्यति धेरै रमाएको थिए । मलाई पनि नाच्न मन थियो मयुर जस्तै उसंग मिलेर विचमा मेरो नैतिकता अगाडी उभियो ।
उ बारम्बार मलाई सताउँछ । कहिले खुट्टा दुख्यो भन्छ, म उसका दुवै खुट्टा समाइदिन पर्छ मैले, कहिले औषधी दिनुपर्छ त कहिले चकलेट । कहिले होमवर्क बाटैमा गरिदिन लगाउँछ । कार भित्र बसेर होमवर्क सकेर उ घर तिर लाग्छ मलाई हात हल्लाउँदै । म पनि उसलाई खुसी पार्न पाउँदा एकदमै खुसी हुन्छु । खै किन हो उ मेरो आफ्नै बच्चा जस्तो लागिरहेछ ।
दुइ तीन महिना यता त हाम्रो भेट बाक्लै हुन थालेको थियो । मलाई पनि उस्लाई भेटन पर्ने उ पनि म धेरै दिन पछि जादाँ रिसाए झै गथ्र्यो ‘किन यति धेरै दिन वेपत्ता’ भन्न थालेको छ । आजकालका केटाकेटीसंग बोलेर कहाँ सकिन्छ र ?

आज उस्ले गरेको प्रश्नले मलाई दिनभर असजिलो मात्र बनाएन, विगतका धेरै तीता मीठा क्षणहरु सम्झन बाध्य पार्यो । आज भन्दा १० बर्ष अगाडी मंसिर २० गतेको त्यो दिनको याद आयो । जुन दिन मेरी उनिसंग अन्तिम भेट भएको थियो । ट्राफिक चौकको भेनिषा पिज्जा हाउसमा । त्यसदिन खाएको चाउमिन जीवनमै नमिठो चाउमिन थियो । त्यसको स्वाद पनि थाहा पाइन मैले । त्यसको तीनदिन पछि उनको विवाह भयो । उनले त्यहिवेला त्यस्तो निर्णय गरिन् । धन सम्पत्तिको स्वार्थमा मेरो चोखो मायालाई लत्याएर गइन । तर पनि अहिलेसम्म म उसैलाई माया गरिहेको छु । चाउमिन खाए ठाउमा उनले भुक्किएर छाडेको त्यो रातो गुलावको फर्कन नपाएको कोपिला अझैपनि मेरो डायरीमा सुरक्षीत छ । उनि नीलो स्कुटी चढेर गएदेखि फर्केर हेरिनन् । त्यसै दिन देखि हाम्रो सम्बन्ध सकियो । उनको कमजोरी या मेरो, मैले अहिलेसम्म बुझ्न सकेको छैन् । हामीले करिव दुइबर्ष संगसगै बितायौ, शरिर टाढा भएपनि मन संगसगै हुन्थ्यो । उनलाई दुख्दा मलाई दुख्थ्यो उन्लाई त्यस्तो हुन्थेन क्यारे सायद । सुन्दर सपना सजाएका थियौं । एउटा छुट्टै संसारको कल्पना थियो हरेक प्रेम जोडीको जस्तै । पहिलो र अन्तिम प्रेम हो जीवनको । त्यसैले पनि त्यतिधेरै झुकाव र लगाव थियो । एकदिन मोवाइल बन्द हुदा पनि दुवैलाई छटपटि उत्तीकै हुन्थ्यो । तर उनी कठोर बनिन् । मन ढुगों बनाइन् । मानिसहरु स्वार्थका लगि यत्ति धेरै गिर्न सक्छन् जस्तो लागेको थिएन् । असल प्रेममा धन सम्पत्ति तगारो होला भन्ने कल्पना भन्दा टाढा थियो । रोमियो जुलियट मुनामदनको प्रेमलाई आर्दश मानेर लगाएको माया उनले लत्याएदेखि हरेक पल यादमा मुटु जलिरहेछ ।
थाहा छैन किन बच्चाले आज त्यो प्रश्न गर्यो । उस्को प्रश्नको मैले तत्काल जवाफ दिन सकिन । साच्चै मैले उस्लाई त्यति धेरै माया गर्न थाले त ? म सोच्छु, उस्लाई किन त्यस्तो लाग्यो ? उस्लाई माया किन गरेको म भन्न सक्दिन । मायाको बद्ला माया भन्दा अरु छैन रहेछ । त्यसैले मायाको बद्लामा धोका दिने पनि म माया नै गरिरहेछु, उस्लाई र उस्का सन्तती सम्मलाई ।
जिज्ञासु बच्चाले भोली त्यो प्रश्न अवश्य दोहोर्याउने छ । के भनौ उस्लाई ‘तिमी धोकेबाज जोडीको बच्चा हौ’, भन्न पनि सक्दिन ‘तिम्री आमाले मलाई र बाबाले रश्मिनालाई धोका दिए ।’ उ न उस्लाई थाहा छ न त समाजालाई मात्र थाहा छ जल्नेहरुलाई । चोखो माया गर्नेहरुले धोकेबाजसंग बदला लिन पनि सकिन्न रहेछ । फेरी भोली त भ्यालेन्टाइन डे खै भनौ या नभनौ त्यो प्रेम कहानी बच्चालाई दोधारमा छु ।

२०६८ माघ २८

खुसुर - फुसुर सम्बाद

2012-02-02T07:35:00.000-06:00

लुना

' कस्तरी सुकुला हुन सक्या हजुर ! उठ्स्यो न भन्या ! ह्या आफूलाई कस्तो मज्जा आईरा' बेलाँ '
उसले लोग्नेलाई घच्घच्याई तारम्तार ।

' ओ !!!!! यस्तरी डिस्टर्ब नगर न ! निदाउ तिमी पनि !!!!! पार्टी / पेगले टाउको उठाउन नसकी रा' बेलाँ --- '
उसले तकियाले अनुहार ढाकेर निदाउने चेस्टा गर्यो ।

' म कसरी निदाउ हजुर ! यस्तो रमाईलो लाई'रा बेलाँ !
हिजो तेल्ले हाम्लाई कम्ता गिराएन ! हाम्रो निद चैन कम् खोस्या थ्यो तेल्ले अनि तिनीहरुले !!!
आहा ! यी हेरीबक्स्योस त हजुर ! भंगेरे अछरमा कस्तरी लेख्या छन् मिडियाले तेल्लाई अनि तिनीहरुको कामलाई !!! मलाई त यो अखबार
च्यापेरै निदाउन मन लाग्या हो ! बरु निद नै आएन र पो हजुरलाई उठाई रा' नि !
हेरीबक्स्योस् न भन्या मिडियाले कस्तरी लेख्या छ तेस्को अनि तिनीहरुको बारेमा !

हजुरबाट यस सम्बन्धमा केही भनाई राख्नु पर्छ ! हजुरले केही नबोल्ने हो भने म भोलि नै पत्रकार सम्मेलन गर्छु हाम्रै निवासमा टन्न भोजको ब्यबस्था गरेर ---
तेल्लाई अनि तिनीहरुलाई मौकामा किन छोड्ने उँधो घचेट्न ! --- '
पत्रकार आ'सी हजुरले क्यै नबोल्सेर सुख्ख !
आहा ! मलाई त क्या मज्जा आई'रा छ भन्या ! '

अघि सम्म जबरजस्ती निदाउन खोजेको उ ऐले चै नराम्रो
सपनाबाट ब्युझे झैँ भएर झस्कंदै बोल्यो ,
' हँ ! हँ ! हँ ! ??? के भन्यौ तिम्ले ???!!! तिम्रो होश त ठेगानमा छ ??? पत्रकार सम्मेलन गर्छु रे !!! त्यो पनि हाम्रो निवासमा !!! हेर !
हेर ! यो आईमाईको बुद्दी ! हरे !
उसले आफ्नै हातले आफ्नो निधार ठोक्यो अनि बोल्यो , ' भुल्यौ तिम्ले हिजोका ति दिन मेरा ??? --- कसरी म गाउँबाट राजधानी
छिर्या थे ???!!! --- एउटा झोला त्यो पनि फाटेर टालेको अनि मैलो -- चप्पल त्यो पनि छिनेर टालेको अनि खिइएको --
तिम्रा मिडियाले त्यो भुल्या छन् भन्ठानेकी छ्यौ तिम्ले ???-- ति आउने छन् - टन्न खाने छन् अनि थालमा चुठेर हाम्रै
बिरुद्द लेख्ने छन् --- यस्तो कुरा कस्तो नबुझ्या तिम्ले ???!!!--

लोग्नेको कुरा सुनेर केही बेर गम खाए पछी स्वास्नी बोलि , 'त्यो त हो हजुर तर अब यस्तो -- हुँदा ति सबै हाम्रै दाँजोमा
पुग्न सहज हुने भए भन्ने पिर ला'र हो ---

' ह्या ! तिमी पनि ! यतिको पढे लेखेकी भएर पनि कत्ति लाटी भन्या ! धत् !
उनेरको त्यो कामले त हाम्लाई हाईसन्चो नै बनायो नि -- हिजो सम्म कम्ता डर लाग्दैनथ्यो हामी माथि हामी माथी बेला बेलामा
ढुंगा बर्सिरहला भन्ने -- अब त हामि जस्तै उनीहरु पनि भए पछी अनि उनीहरुले आफूलाई जोगाउन त्यस्तो नियम बसाउने भए
पछी उनीहरु जोगिदा हामी पनि जोगिने भयौ --- अनि आज उनीहरु त्यहाँ छन् मनलाग्दी गर्न -- भोलि हामी त्यो ठाउमा हुन सक्छौ -
-- यो सब हाम्रै भलाईको लागि भई'राको कुरा हो भन्ने हाम्ले बुझ्नु पर्छ बुझ्यौ ! -- हाम्ले तेल्लाई र तिनीहरुलाई बिरोध गरेर पहिरोमा
घचेटे हामी पनि तिनीहरु संगै पहिरो बाट उँधो मुन्टो गुल्टिन्छौ ----
नभुल तिम्ले !!! हाम्ले यतिका सम्पति सहजै थुपार्या होईनौ यति छिट्टै -- कम्ता दुख्ख भएन त्यतिका ढाँट - छल - भ्रस्टचार गर्न --
मुलुक लुट्न --- त्यै भ र बरु चुपचाप बसौ देखेको नदेखे झैँ गरि -- सुनेको नसुने झैँ गरि -- यसो गर्नुमा नै हाम्रो बुद्दिमानी
हुने छ -- बुझ्यौ ??? '
अहिले सबै कुरा बुझेकी उ फेरी पनि रमाएर बोल्न थालि , ' बुझ्न त बुझे नि हजुर तर के गर्नु मन चै कस्तो कस्तो औडा
भई'रा छ --- का के का के जस्तो --- '

उ गनगन गर्दै निदाउने प्रयास गर्दै थिइ , खै के सम्झिएर उसको लोग्ने नजिकै पुग्यो र कानमा खुसुर फुसुर गर्न थाल्यो , '
हेर ! यो कुरा तिम्ले मसंग गरे पनि अरु कोई कसै संग नगर है ! यस्तो बिषयमा त तै चुप मै चुप हुनुमा नै फाईदा छ --
बुझ्यौ ???!!! --- '

गोरु जुधाई - एक संसमरण (Bullfighting Nepalese style)

2012-01-18T05:53:00.005-06:00

समाचार हेर्दै जाँदा एएफपीले नेपालमा गोरु जुधाइ निकै चर्चित रहेको भनेर एउटा भिडियो राखेको रहेछ। भिडियो हेर्दा त्यो जुधाई निकै प्रचार प्रसार र तयारीका साथ गरेको देखिन्थ्यो। नेपालमा यसरी तयार गरेर गरिने जुधाई पनि होलान् तर मैले देखेका गोरु जुधाई भने आकस्मिक हुने गरेका थिए।

१) एक पटक पोखराको लेखसाइमा घुम्दै जाँदा अचानक २ गोरु देखापरे। हेर्दा हेर्दै त्याहां बिसाल गोरुको लडाई सुरु भयो। गोरु लडाइले बाटो त रोकियो नै,छेउको साइकल पसलका सबै साइकल गर्लायम गुर्लुम ढले। हामी त रमाइलो मानेर हेरिरहेका थियौँ, विदेशी भने बुल फाइट भन्दै क्यामेरा तेर्स्याउन थाले। केही साइकल,एउटा पसलको बेन्च आदि केही नोक्सानी भएपछि गोरुको लडाइ समाप्त भयो।

२) मेरा एक जना छिमेकी काका हुनुहुन्थ्यो। उनि गोरु भने पछि हुरुक्कै। संधै आफ्नो घरमा निकै बलियो गोरु पाल्ने गर्नुहुन्थ्यो। जब हिउँद सुरु हुन्थ्यो,अरूका गोरु ल्याएर आफ्नो गोरुसंग लडाउनु हुन्थ्यो। एक पटक विशाल गेरु जुधाइ भएछ। जित्ने गोरुले हार्ने गोरुलाई पेल्दै पेल्दै तिनै काका छेउ ल्याएछ र हार्ने गोरु तिनै काकाको खुट्टामा सुत्न पुग्यो। हार्ने गोरुको एउटा सिंग त फुक्लियो तर ती काकाका दुवै खुट्टा भाँचिए र सधैं भर लौरोको सहारामा हिँड्नुपर्ने भयो।

३) मेरा एक जना साथी थिए। एक पटक उनले निकै ठूलो गोरु किनेका थिए। आफ्नो गोरु गाउँकै शक्तिशाली भनेर गफ लगाउँदै हिँड्थे। एक पटक त्यही गोरु अर्को गोरुसँग लडाउँदा उनको गोरुले त जित्यो तर एउटा सिंग भने गुमाउन पुग्यो। त्यो लडाइले गोरुको प्रतिष्ठामा त आँच आएन तर एउटा सिंग फुक्लेको हुँदा गोरुको मूल्य भने तल खस्कियो।

नेपाल पिँडालु पार्टीको आयव्यय

2012-01-11T22:49:00.001-06:00

नेपालको निर्वाचन आयोगले पार्टीको आयव्ययको हिसाब बुझाउन पुस मसान्तको अल्टिमेटम दिएकोमा नेपाल पिँडालु पार्टीले सबैभन्दा पहिला पार्टीको हिसाब किताब बूझाएर नेपालको नं १ पार्टी भएको प्रमाणित गरेको छ। नेपाल पिँडालु पार्टीको आय व्यय यस प्रकार छः

आयः
चंदा सङ्कलन ९० करोड
ठेक्का पट्टाः ३० करोड
कर्मचारी सरुवा बढुवाः १० करोड
मन्त्री भर्नाः ५ करोड
बिदेशी प्रभूको दक्षिणाः ५ करोड
जम्मा आयः १४० करोड
खर्चः
पार्टी कार्यालय खर्चः१ करोड
बिदेश भ्रमणः २५ करोड
सांसद किनबेच १२ करोड
पार्टी भोजः १५ करोड
नेताका छोराछोरीको पकटे मनीः ५ करोड
पार्टी भित्र हिनामिनाः २० करोड
क्याल्कुलेटर मिस्टेकः ६२ करोड
जम्मा खर्चः १४० करोड

संपूर्ण स्वास्थानी ब्रतकथा (Swasthani Brata Katha- All Section)

2012-01-10T19:07:00.001-06:00

स्वास्थानी ब्रतकथा को अडियो स्वास्थानी पढ्ने समय भएको ले पून लिएर उपस्थीती भएका छौं।

Its time to listen Swasthani Brata katha. So we have brought this post again.

स्वस्थानी सुन्ने तरीका: महादेव पार्बतीको फोटोमा माउस क्लिक "File Download" भन्ने मेसेज आउने छ। तपाईले "open" भन्ने बटन थिच्नुहोला। त्यस पछी केही समय अस्थाई फाइल बन्न लाग्ने छ र त्यस पछी तपाई स्वास्थानी कथा सुन्नसक्नुहुनेछ। चित्रमा देखाए जसरी १ र २ तरिका अपनाए पछी स्वस्थानी सुन्न सक्नुहुनेछ।

स्वस्थानी बिधी

अध्याय १

अध्याय: २

अध्याय: ३

स्वस्थानी अध्याए: ४

स्वस्थानी अध्याए: ५

स्वस्थानी अध्याए: ६

अध्याय: ७

अध्याय:८

अध्याय:९

अध्याय:१०

अध्याय:११

अध्याय:१२

अध्याय:१३

अध्याय: १४

अध्याय:१५

अध्याय:१६

अध्याय:१७

अध्याय:१८

अध्याय:१९

अध्याय:२०

अध्याय:२१

अध्याय:२२

अध्याय:२३

अध्याय:२४

अध्याय २५

अध्याय २६

अध्याय:२७

अध्याय:२८

अध्याय:२९

अध्याय:३०/३१

स्वस्थानी ब्रत कथा पुष्पाञ्जली (कथा भन्नु अघी)
यं ब्रह्मा बरुणेन्द्ररुद्मरुत: स्तुन्वन्ति दिव्यै:
स्तवैवेर्दै: साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगा: ।
ध्याना बस्थीततदगतेन मनमा पशयन्ति यं योगिनी
यस्यान्तं न विदु: सुरासुरगणा देवाय तस्मै नम: ।।१।।
श्रीमच्चन्दनचर्चितोज्ज्वलबपु: शुक्लाम्बरामल्लिका
मालालङ्कृतकुण्डला प्रविलसन्मुक्तावली - शोभिता ।
सर्वज्ञाननिदानपुस्तकधरा रुद्राक्षमाला धरा
वाग्देवी बदनाम्बुजे बसतु मे त्रैलोकमाता चिरम्।।२।।
मूकं करोति वाचालं पङ्गुं लङ्घयते गिरिम्।
यत्कृपा तमहं वन्दे परमानन्दमाधवम्।।३।।
नमो भगवते तस्मै व्यासायsमिततेजसे।
यस्य प्रसादाद्दक्ष्यामि नारायणकथामिमाम्।।४।।
नाराणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्।।५।।

यो प्राथना सकेर कथा सुन्नु

अनी
कथा सकेर पुष्पान्जली गर्ने बेलामा यो पढ्नु

उपनयतु मङ्गल व:
सकल जगन्मङ्गलालय
श्रीमान्, दिनकर किरण निवोदित
- नव नलिनदल निभेक्षण: कृष्ण:।।
काले बर्षनु पर्जन्य: पृथिवी शस्यशालिनी।
देशोsयं क्षोभरहितो ब्राह्मणा: सन्तु निर्भया:।।
अपुत्रा: पुत्रिण; सन्तु पुत्रिण: सन्तु पौत्रिण:।
निर्धना: सधना: सन्तु जीवन्तु शरदां शतम्।।
तत्रैव गङ्गा यमुना च तत्र।
गोदावरी सिन्धु सरस्वती च।।
सर्वाणि तीर्थानि बसन्ति तत्र।
यत्राच्युतोदार-कथा प्रसङग।।
या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या
या वीणवरदण्डमण्डितकरा या श्वेतपध्मासना।।
या ब्रह्मsच्युतशङ्करप्रभृतिभिर्देवै: सदावन्दिता।
सा मां पातु सरस्वती भगवती नि:शेषजाड्यापहा।।
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा, बुद्ध्यात्मना वाsनुर्सृते: स्वाभावात्।
करोमि यघ्यत्सकलं परस्मै नारायणायति समर्पये तत्।।

माता स्वास्थानीसंग प्रणाम सकेपछि चिताएको वर माग्नु । कृपया स्बस्थानी सुनिसके पछी कमेन्ट लेख्नुहोला, कस्तो सुनियो भन्ने थाहा हुनेछ। स्वस्थानी सुन्दैमा पनि कान पबित्र हुन्छन भने मनले चिताएको काम पनि पुरा हुनेछ। आशा छ तपाइले मनले चिताएको काम छिटै पुरा होस।
Swasthani Bratakatha , a story of swasthani goddess is quite popular in Nepal. People believe that if become her devotee or even listen to the story for a month (during Jan), your wishes come true!

तपाई आफै अनुमान गर्नुस् त्यो घाउ

2012-01-08T08:29:00.002-06:00

लुना

बेल्जियम नागरिक तिबों नेपाल घुम्न आएको छ । यो उसको पहिलो नेपाल भ्रमण हो । यहाँ आउनु अघि उसले उतै बेल्जियममा सक्दो जानकारी लिएको थियो नेपाल सम्बन्धी । यहाँ को अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्य , फरक किसिमका आ- आफ्नै सांस्कृतिक गरिमा आदिको बारेमा जे जति उसले सुनेको थियो त्यसलाई प्रतक्ष्य अनुभव गर्न पाउँदा उसको खुशीले हिमाल छोइरहेको थियो । 'क्लिक ! क्लिक !क्लिक ! क्लिक ! ' देखे जति दृश्यलाई उ क्यामेरामा कैद गरिरहन्थ्यो । काठमाण्डौं हुँदै गणेश हिमाल छेत्रमा आईपुगेको ७-८ दिन भएको छ । यही क्रममा आज उ तिप्लिंग आइपुगेको छ । उ जसै तिप्लिंग आइपुग्यो त्यहाँ एउटै गाउँमा ५-६ बटा क्रस ठड्याइएको चर्च देख्दा उ आश्चर्य चकित बन्न पुगेको थियो । मन भरी प्रश्नहरू उमार्दै केही बेर हिँड्दा ताल्चा लगाइएको पुरानो गुम्बाको ढोकामा पर्यो उसको आँखा ।

बेलुकी पख हुन लागेको ले सायद गाउँका मान्छेहरू आ- आफ्ना घर काममा व्यस्त थिए । उसले गुम्बाको वरि परी कोही भेटेन । केही मिनेट सुस्ताउने बिचार गरि ब्याग गुम्बाको छेउमा राख्दै बन्द ढोकाको गुम्बालाई हेर्यो अनि केही सोच्दै गुम्बाको वरि परी घुमिरह्यो केही बेर, जसरी उसले काण्माडौँमा रहँदा स्वयम्भू घुमेको थियो घडीको सुई झैँ ।

केही बेर घुमे पछि फेरी गुम्बाको बन्द ढोका अगाडि टक्क अडियो अनि ढोकामा छिद्र छ कि नियाल्न खोजी उ ढोकाको समिप ( नजिक )पुग्यो । जसै उ ढोकाको एकदम नजिक भएको थियो भित्रबाट एक किसिमको गन्ध आएको महसुस गर्यो उसले । गुम्बाबाट आएको त्यो गन्ध धुप या तेल-घिउ बत्तीको सुगन्ध थिएन । स्वयम्भू , बौद्दनाथ घुमी हिँड्दा धुप बत्तीको सुगन्ध चिनिसकेको थियो उसले । तर यो अहिले गुम्बा बाट आएको गन्ध ? उसलाई कता कता यो गन्धसँग धेरै पटक परिचित भए झैँ लाग्यो तर ठ्याक्कै ठ्म्यौना भने सकेन । उसको

मनमा खुल्दुली मच्चियो 'के छ होला यो गुम्बा भित्र '?

मनको खुल्दुली केही बेरको लागि हराउन पुग्यो जब उसको आँखा पहाडको टुप्पोबाट गुल्टि नै लागेको घामको डल्लो माथि पर्यो । हत्त पत्त फेरी उसले क्यामेरा सोझ्यायो अनि 'क्लिक क्लिक !!' दृश्यलाई कैद गर्न थाल्यो ।

उसले हेर्दा हेर्दै संसार उज्यालो बनाउने घामको डल्लो चिप्लँदै पहाडको टुप्पोबाट गुल्टियो --

बिस्तारै बाताबरण अन्धकारमय हुन खोज्दै थियो , उसको ध्यान पुन: गुम्बाको बन्द ढोकामा पुग्यो । 'यहाँका स्थानीय बासिन्दासँग सोध्नु पर्ला ' सोच्दै आजको रात यही कतै बास बस्ने निचोडमा पुग्यो र उ गुम्बाबाट अल्लि परको घर अगाडि पुग्यो ।

ढुंगाको गाह्रो , टिनको छानो भएको घर भित्रबाट मान्छेहरू बोलेको आवाज बाहिर सम्म आइरहेको थियो । केही बेरमै ५-६ वर्षको बालक घर बाहिर देखा पर्यो । छेउ छेउमा छेडेर गुड्ने बनाइएको कोकाकोलाको टिनको क्यानलाई खेल्ने गाडी बनाउँदै " भूम ! भूम !'खेल्नमा व्यस्त थियो । एउटा फालिएको कोकको क्यानलाई खेलौनाको रुपमा प्रयोग गर्दै असिम सन्तुष्टिका साथ खेलिरहेको बालक र खेलौनाको दृश्यले तिंबोको हिर्दय छोयो । ' क्लिक ! क्लिक ! ' उसले उक्त दृश्यलाई क्यामेरामा कैद गरिरहँदा फ्ल्यासको उज्यालो छरिन पुग्दा

बालक झस्कियो र तिंबो तिर हेर्न पुग्यो । बालक झस्किएको देखे पछि हतास ' सरि !!!' बोल्दै अकमक्क पर्यो तिंबो ।तिंबोको बोलि सुने पछी बालक उ नजिकै आयो र ' नमाते ! चक्लेट ! ' भन्दै मुसुक्क मुस्कुरायो ।

बल्ल तिंबोले सहज महसुस गर्यो र उ पनि हाँस्यो ' हे ! हे ! नमस्ते बाबु ! ' भन्दै ।

यति बेला सम्म घरबाट २-३ जना बाहिर निस्की सकेका थिए । साँझको बेला आँगनमा उभिएको विदेशी लाई देखे पछि उनीहरू नजिक आए । तिबोंले नमस्ते अभिभावन गर्यो । आफू घुम्दै आएको र साँझ पर्न लागेको ले बस्ने ठाउँ खोजेको बताए पछि उनीहरूले तिंबोलाई आफ्नै घरमा निम्त्याए ।

केही बेरको कुराकानी पछि अघि आफूले देखेको गुम्बाको बन्द ढोका सम्झियो अनि उसले आफू बसेको घरका सदस्यसँग त्यस गुम्बाको बारेमा बुझ्न खोज्यो । गुम्बाको साँचो उनीहरुको छिमेकी संग थियो , अनुरोध गरे पछि छिमेकी आइन् र गुम्बाको ढोका खोल्दीन् ।

गुम्बा भित्र टन्न आलु थुप्राइएको थियो । केही बेर अघि को त्यो चिर परिचित गन्ध आलु भण्डारको गन्ध थियो । बेल्जियममा तिबोका आफन्ती किसानी थिए जसले हरेक बर्ष हजारौं किलो आलु बेचबिखन गर्थे । आलु भण्डारको गन्ध सँग परिचित उसले गुम्बालाई आलु भण्डारको रुपमा प्रयोग गरिएको कल्पना पनि गरेको थिएन । पुरातन महिमा बोकेको गुम्बाको त्यो अबस्था - स्थिति देख्दा तिंबोको मन भरि घाउ लाग्यो ।

...............................................................................................................

आज बिहान आइतबार , तिंबो बसेको घरका सदस्यहरू चर्चमा प्रार्थना गर्न जान तयार हुँदै थिए । उनीहरूले तिंबो लाई पनि निमन्त्रणा गरे प्रार्थनामा जानलाई । तिंबो चकित भएको थियो नेपाली क्रिस्टियनहरुको यो बिघ्न तत्परता देखेर । क्याथोलिक परिवेशमै हुर्केको भए पनि क्रिसमसको बेलामा आफन्तिहरुसंग बसेर खानपिनमा रमाउने काम बाहेक यसरी हरेक आइतबार प्रार्थनामा जाने कुरामा उसको कुनै दिलचस्पी थिएन ।

तर अहिले भने उसलाई अनौठो लागिरहेको थियो यी तिबेतन अनुहारका तामांग परिवारहरू यसरी चर्चमा प्रार्थना गर्न जान लागेको देखेर ।उसलाई केही बुझ्ने इछ्या लाग्यो र हुन्छ भनि उनीहरू संगै चर्चमा पुग्यो ।

त्यहाँ धेरै स्थानीय बासिन्दाहरू थिए भने केही चै काठमाण्डौं देखि स्वयंसेवकको रुपमा आएका थिए । प्रार्थना सुरु हुँदै थियो ।' ओम मणि पद्मे हूम ' भन्दै शान्त भावमा ओठ चाल्दै जप माला , माने घुमाउने हातहरू दुवै पन्जा फैलाएर आकाश छोउला झैँ गरि ' हले लुईया ! हले लुईया ! ' गर्दै चिच्याई चिच्याई प्रार्थना गरिरहेका थिए । खिन्न मन लिएर हेरिरह्यो तिंबोले यी दृश्य । केही बेर पछि उसले अर्को दृश्य देख्यो :

काठमाडौंबाट आएका स्वयंसेवकले टीभी - भिडियो देखाउने रहेछन् चर्चमा प्रार्थना गर्न आउने गाउँलेहरूलाई । जसमा देखाइएको थियो :- प्रभु जिसस क्राइस्टलाई प्राथना गर्दा विभिन्न किसिमका रोग ब्याधि हटेर जाने , रोग निको हुने आदि कुराहरू लाई कलाकार मार्फत जिबन्त अभिनय गरेर देखाइएको थियो। त्यस पछि तिंबोले अर्को अनौठो दृश्य पनि देख्यो : गाउँका मान्छेहरु , महिला - बुढा बुढी - केटाकेटी उपचारको लागी चर्चमा आएका थिए । उनीहरू संगै पास्टर ( पादरी ) ले जिसस क्राइस्ट यशुको प्रार्थना गरिरहेका थिए रोग निवारणको लागि ।

त्यो दृश्य सकिए पछि यता उता टहलिँदै तिंबो एक जना १७-१८ वर्षको युवक नजिक पुग्यो । तिंबोले ती युवक सँग केही प्रश्न सोध्यो । ती प्रश्न मध्ये एक प्रश्नको उत्तर यसरी दिँदै थिए युवक - " हामी यहाँ प्रार्थना गर्न आउँदा पास्टरले पनि हामी संगै प्रार्थना गर्छ , प्रार्थना पछि ' नि : शुल्क ' औषधि दिन्छ । प्रार्थना गरेर दिएको औषधि खाए पछी रोग निको हुन्छ । यो धर्ममा लागे निशुल्क औषधि पाउँछ ' । चर्चको रमिता हेरेर फर्कदै थियो तिंबो , अघि भर्खर चर्चमा सक्रिय देखिएकी महिलालाई देख्यो उनैको घरमा । तिंबोले त्यहा पनि थुप्रै प्रश्न गर्यो ।

ती प्रश्न मध्ये को एक प्रश्नको उत्तर थियो - " म क्रिस्टियन बन्नुको कारण मलाई वहांहरुले खोलेको स्कुलमा काम पाउनु थियो , यो धर्ममा लागे पछि वहाहरुले बिस्वास गर्ने र काम पाउन सजिलो भयो 'गरिब बिपन्न देशका मान्छेहरूलाई सहयोग गर्ने नाममा धमाधम तिनका सनातन धर्म परिवर्तन गराउँदै क्रिस्टियन धर्मावलम्बी बनाउने क्रिस्टियन मिसन प्रति खेद जनाउँदै मन भरि कुरा खेलाउँदै उ पुन : हिजो साँझ देखिएको त्यही पुरानो गुम्बामा आइपुग्यो जुन गुम्बा आलु भण्डारको रुपमा प्रयोग गरिएको थियो । उसको मनको घाउ फेरी चर्कियो गुम्बा नजिक पुगे पछि । त्यो घाउलाई उसले गणेश हिमाल छेत्र वरिपरीका गाउँहरु घुम्दा देखेको दृश्यमा समाहित गरेर भिडियो बनायो यथार्थमा आधारित । कस्तो थियो त्यो यथार्थ घाउ ? हेर्नु होस् बेल्जियम नागरिक Thibault Charpentier मार्फत बनाइएको यो भिडियो हेरे पछि तपाई आफै अनुमान गर्न सक्नु हुन्छ ----

Little Jesus, la christianisation au Népal from ben addict on Vimeo.

भारतीय ट्रक जल्यो

2011-12-24T09:28:00.000-06:00

केहि वर्ष पहिले एउटा भारतीय ट्रक यसरी नै थानकोट मा जलेको थियो. किन होला ?

यो भारतीय ट्रक नेपालमा चलाउन नपाइने भनेर माओवादीले जलाएका हुन। माओवादी जनयुद्धको बेला भारत विरुद्ध निकै खनिने माओवादी सरकारले भारतसंग विपा सम्झौता गरे पछि थानकोटमा माओवादीले जलाएको ट्रकको याद आयो र उक्त फोटो टाँसेको हुं। विपामा युद्ध, आन्तरिक द्वन्द्व र संकटकालका कारण हुने नोक्सानीको क्षतिपूर्ति ब्यबस्था गरिएको छ। आफै झाँक्री आफैं बोक्सी जस्तो पो भयो यो त?

गजलकार तथा कथाकार मनु ब्राजाकी संगको कुराकानी

2011-12-22T20:31:00.001-06:00

गजलकार तथा कथाकार मनु ब्राजाकी संगको कुराकानी यस link मा हेर्नु होला
http://www.youtube.com/watch?v=9_XcPhmdBgY&feature=player_embedded

नेपाली सामुदायिक वेवसाइट झुम्काको सुरुवात

2011-12-20T05:08:00.001-06:00

नेपाल जस्तो विकासोन्मुख मुलुकमा ईन्टरनेटका प्रयोगकर्ताहरु दिनप्रतिदिन बढ्दै गएका छन् । तिनै ईन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरुलाई लक्षित गर्दै नया समाचार वेवसाइट झुम्का डट्कम् सुरु भएको छ । अरु सामाजिक सन्जालमा भन्दा थप नया सुबिधाहरु पाईने झुम्का डट्कम्मा संसारको जुनसुकै कुनामा बसेर पनि समाचार, ब्लग, तस्विर, अडियो, भिडियो यसमा अपलोड गर्न मिल्ने सुबिधा छ ।

झुम्का डट्कम् को साइटमा छिरेर आफ्नो एकाउन्ट खोलेपछि जो सुकैलाई यो सुबिधा उपलब्ध हुनेछ । कसैलाइ मोडलिङ गर्न मन छ भने त्यो रहर पनि झुम्का डट्कमले निशुल्क रुपमा पूरा गरिदिनेछ । साथै ठूला सञ्चार माध्यमहरुले समेट्न नसकेका, ध्यान नदिएका विषयहरु पनि यसले देश विदेशका नेपालीहरुलाई जोड्न पनि मद्धत पुर्‍याउन सक्नेछ । अमेरिकामा सन्चालित धेरैजसो वेवसाइटहरुले बढीजसो नेपालको राजनीति, गरिबी, बेरोजगारीका बारेमा नकारात्मक कुराहरु लेखेकाले सकारात्मक समाचार दिन आफुले नया वेव साइट सुरु गरेको यसका सञ्चालक राम अधिकारीले बताए । 'संसारभर नेपालका बारेमा सकारात्मक खबर फैलाउन र सूचना, मनोरञ्जन दिन खोजेका छौ । उनले भने ।

घनश्याम – रमा

2011-12-16T21:20:00.003-06:00

- लुना
गोठको छानोमा ढुंगे खपेटा बिछ्याउने काम भर्खरै सिद्दियो । छानो छाउनेहरु बिस्तारै भर्यांगबाट तल झर्दै छन ।

खपेटा पुग्न दिने आईमाई केटाकेटीहरु आँगनमा लहरै गुन्द्री माथि बसिसकेका छन् । पानी नचल्ने जातका चै पराल गुटुमुटु पारेर आगनकै अर्को छेउमा छुट्टै बसेका छन् ।
काम सकिए पछी चिया खाजा खुवाएर पठाउने गाउँको परम्परा अनुसार उनीहरु चिया खाजाको पर्खाईमा छन् । गाउँमा हुनेखानेमा दरिन्छन् मुरली बाजे । घर संगै जोडिएको भान्साघरमा भित्र बाहिर गर्दै छिन् जहा बिहान भए देखि राति सम्म चुला निभेको हुदैन । काम सघाउनेहरु भए पनि मुरल्नी बज्यै आफै अघि सर्छिन् घरमा आएकालाई चिया खाजा खुबाउना । समयमै छानो छाएर सिद्दिएकोले मुरली बाजे हसिलो मुद्रा बनाउदै भान्सा नजिक पुगेर उर्दी गर्छन् ,’ मिठुकी आमा ! झट्टै गर है झट्टै ! छानो छाउनेहरु तल झरिसेक ‘ यसो भन्दै उनि
छानो तिर दृस्टी पुर्याउछन् ।

छानो छाउने मध्ये घनश्याम अझै पनि तल झरेको छैन । उ छाना माथि नै बसेर पत्रै पत्र पारेर खप्त्याईएको ढुंगाको खपेटा सुम्सुम्याउदै केहि सोचिरहेको छ ।

तल आँगनमा कर्ल्यांग बर्ल्यांग चलिरहेको छ ।
‘ ज्याला थापिदेउ है बाजे ! हाम्ले भोलि भ्याउने काम आजै भ्यायो ‘ ३६ नाघेको सानो गाठीको मगर साईला झुस्सको दार्ही कन्याउदै बोल्यो ।
‘ आजु ता बाज्या कात्ती रमाछा होई , थप्चा पो ‘ तमांगी ठुलिले बाजेलाई पढे झैँ मुखमा हेर्दै बोलि । बाजेले पुर्लुक्क ठुलीका मुखमा हेरे । ‘ हैना त बाज्या ‘ भन्दै हासी ठुली । हास्दा उसको झुम्के बुलाकी पनि उ संगै हल्लिएर दांत छोउ झैँ गरि हल्लियो ।
‘ हाम्ले पनि कम्ति छिट्टो चला हैन हात ‘ ज्याला थपियोस भन्ने आग्रहमा स्वर थपी घनश्यामकि बहिनि कान्छीले ।
‘ कान्छी ! आ यता बस् छेउमा ‘ घनश्यामकि आमाले आफूसंगै बस्न हप्काईन् छोरीलाई ।

उनीहरु थरले बिस्वकर्मा । आमा सधै सतर्क हुन्थिन् आफूहरुबाट हुने छोई छिटाको कारण गाल नपाईयोस् भन्ने कुरामा ।

८ कक्ष पढ्दै गरेकी कान्छी ध्यान दिन्न थि यस्ता कुरामा । झर्को लाग्ने भावले पुर्लुक्क हेरी आमालाई ।
आमाको निधार गाठो परिरहेको थियो उसैलाई हेर्दै । नजानिदो आँखा तर्दै रमाको छेउतिर सरेर बसी कान्छी ।

‘सबै झरिसके आँगनमा ! श्याम मात्रै के हेरेर बसीरा ‘ हो !?’ खुल्दुल खुल्दुल हुदै कैले घनश्याम तिर कैले आँगनमा जम्मा
भएका तिर हेर्दै थिई रमा ।
‘ किन सुन्दिन यो ! कति छुक छुक हुनुपर्या तँलाई ! ‘ अरुले सुन्लान् झैँ गरि बिस्तारै तर रिसाएको स्वरमा फेरी हप्काईन् आमाले कान्छीलाई । यस पटकको आमाको हप्की रमाले पनि सुनी र उ आफै आमासंगै आएर बसी । रमा आमाको छेउमा बसे पछी कान्छी पनि बल्ल आमाको छेउमा आएर बसी ।

‘ नानी त उतै बिस्टका लाईनाँ बसे हुनी नि ‘ उपल्लो जातका आईमाई केटाकेटीको झुण्ड देखाउदै बोलिन् आमा । आमाको लाचारी अनुरोध सिस्नुको पोलाई झैँ दुख्यो रमालाई । भोलिको दिनमा तपाईको छोरासंग बिबाह गरे पछी म तपाईसंगै त हुन्छु नि भन्ने आफ्नो पनको भावमा बोलि रमा ,’ म तपाईसंगै बस्छु आमा ‘ —

हुरुक्कै गर्थी रमा घनश्यामलाई । उनीहरु सानै देखि संगै हुर्के बढेका साथी । कोही कसैबाट मनमा जति नै पिर परे पनि उ अरुलाई कहिल्यै मुखले पिर्दैनाथ्यो । असाध्यै सहनशील थियो घनश्याम । अग्लो पातलोशरीर , सुलुत्त ठिक्कको नाक , फराकिलो निधार , शितल तर गहिरो हेराई , बोल्दा बिस्तारै बोल्ने , कसैलाई केहि परे ज्यान फालेर मद्दत गर्ने स्बभाबको थियो घनश्याम । गाउले हरु कुरा गर्दा भन्थे ‘ आँखैमा राखे पनि नबिझाउला जस्तो है घने ! ‘ रमा पनि यसै यसै भुतुक्कै भएर माया गर्थी घनश्यामलाई ।

रमा र घनश्याम बिचको प्रेममा तगारो थिईनन् आमा तर यो समाज तगारो बन्ने छ भन्ने उनलाई थाहा थियो । आँखामा दयाभाब ल्याएर हेरिरहिन् चुपचाप रमालाई ।

रमाको नजर घनश्याममै अडिएको थियो ऐले पनि । घनश्याम अझै पनि गोठको छाना माथि नै थियो । छानो हुँदै उसको नजर पर ठिंग उभिएको आफ्नो घरको धुरी सम्म पुग्यो । कुहिसकेको खरको छानोमाथि भाचिएका हाँगाबंगाको आडमा केही मुठा पराल ओत लागिदीन लम्पसार थिए । धन्यबाद भरिएका आँखाले हेर्यो उसले ति पराले मुठालाई र मनमनै प्रण गर्यो,’ छिट्टै नै तिमीहरुले मुक्ति पाउने छौ । मुसाले गुँड बनाएर राज गर्ने छैन तिमीहरु माथि — अझै केहि दिन पर्ख , म ढुंगे खपेटाको बन्दोबस्त गर्ने छु –
ढुंगे खपेटा बिच्याईएको कल्पना गर्दै केहि बेर हराई रह्यो २३ बर्षे घनश्याम ।

‘ ए डान्घ्रा ! किन ढिलो गर्छस् बज्या तल ओर्लन ! भोक ला’ छैन तँलाई ? आईज आ ‘ हेपाई र माया मिस्रित स्वर झाड्याम्म् घनश्यामको कानको जालीमा ठोक्किदा उ झस्कदै तल झर्न थाल्यो छिटोछिटो ।

‘ तँलाई काठे बाउन् ! मान्छेको छोरालाई डानग्रा भन्छस् ! ‘ भन्दै कपाल कुहेलेको कल्पना गर्दै चुपचाप रिस पिई रमाले । कान्छीले घृणा भरिएको आँखा मुरली बाजेतिर हुर्याई –

हतार गरेर झर्दै गरेको घनश्यामतिर हेर्दै मुरली बाजेले सतर्क गराए ‘ बिस्तारै झर् घने ! लड़लास् बाबै ! ‘

मानवियताको प्रचुर अंश हुदा हुँदै पनि माथिल्लो जात हुनुको धन्धन्गिमा मुरली बाजेको बोलि गोलि झैँ हुन पुग्थ्यो घनश्याम – कान्छिहरुको लागि । यस्ता बोलीको गोलीले मन-मुटुको भित्तामा कति भ्बांग परे कति — गनेर के साध्य — कुनै दिन हिसाब किताब हुन सक्ला — मुरली बाजेहरूले कहिल्यै बिचार गरेनन् —

***
हिजोआज खाडीतिर कमाई गर्न जाने नेपालीहरुको लहर बढ्दो छ गाउँघरमा । घनश्याम पनि त्यहि लहरमा थपिन जाँदै छ । कान्छी खुशीले फुरुंग भएकी छ दाई विदेश जाने कुरा सुने देखि । ‘अब त हाम्रो पनि दिन आउने छ — ‘ उ काल्पनिक पिङ्गमा चचाहुई खेल्छे ।

घनश्यामले विदेश जाने कुरा गरेदेखि निन्याउरिएकि छ रमा । डुब्दै गरेको घामले ओसाए झैँ ओसिएको छ उसको तनमन –
***

एक साँझ ,
केराघारीमा छेलिदै घनश्याम रमालाई पर्खदै थियो । परबाट रमा छिटो छिटो पाईला चाल्दै आईरहेकी थिई । । आउँदा आउदै बोलि रमा ‘ भोलि मन्दिर आउ है श्याम ! बरु ब्यानै पाचै बजे उठ है !’
सरर सरर चलिरहेको हावाले केराका पात फरर फरर फर्फराउदा रमाका घुम्रैला केश मुहार भरि छरियो । घनश्यामले रमाको कपाल पन्छायो । बाटुलो मुहार , डल्लो सानो नाक , नाकलाई सुहाउने सानो पानपाते फुली , बदामे गाजलु नयन कति शुन्दर ! मोहित बनेर हेरिरह्यो रमालाई । रमाले पढी घनश्यामको आँखालाई । अनि लाज मानेर बोलि ‘ भोलि आउ है भन्या ! पाँचै बजे उठ है ! ‘ फेरी दोहोर्याएर अनुरोध गरि । बल्ल उसले ‘हुन्छ ‘ को संकेतमा टाउको हल्लायो अनि रमाको कपालमा टासिएको झार झिकेर भुई तिर फाल्दै बोल्यो ,’ म गए है , भोलि भेटुला ब्यानै ‘
घनश्यामको मायालु हातले छोएको कपाललाई आफैले पनि माया गरेर सुमसुम्याई रमाले अनि पर सम्म पुग्दै गरेको घनश्यामलाई आँखाले देखुन्जेल हेरिरही ।
***

मंगलबार बिहानको समय ,
रमा गणेश मन्दिर पुगेर फर्कदै छे , घनश्याम पनि साथैमा छ । घनश्याम धेरै बोल्दैन , अन्तर्मुखी स्बभाबको छ । ठिक बिपरित रमाको स्बभाब पटर पटर बोलिरहनु पर्ने तर हिजो आज केहि दिन भयो घनश्याम विदेश जाने कुरा सुने देखि रमा गुमसुम भएकी छ । आज पनि उनीहरु चुपचाप हिडिरहेका छन् गणेश मन्दिरबाट पर शुनसान बाटोमा । घनश्याम बेला बेलामा पुर्लुक्क हेर्छ रमालाई , रमा पनि उसै गरि हेर्छे । केही बेरको मौन हिडाई पछी घनश्याम बोल्यो ,’ यो बाटो नहीडम् तलको बाटो हिडम् घाम उदाउनै लायो ‘। मुलबाटो हिड्दा बाटो हिड्ने गाउलेहरुले देख्लान् भन्ने उसको आशयलाई रमाले बुझी र मुलबाटो छाडी उनीहरु फटाफट घासे बाटो हिड्न थाले ।

केहि बेर हिडे पछी भुताहा ढुङ्गो आईपुग्यो . ‘भूताहा ढुङ्गो ‘ जहाँ गाउँका आईमाई – केटाकेटी एक्लै दुक्लाई हिड्न डराउछन् । उसो त रमालाई पनि डर लाग्थ्यो भूताहा ढुङ्गो हुदै एक्लै हिड्न । उ हिड्दा पनि हिडेकी थिइन कहिल्यै एक्लै यो बाटो तर घनश्याम संग भने आएकी छ केहि पटक । उनीहरु यहा आउदा निस्फिक्री हुन्थे । त्यसरी निस्फिक्री गाउले समाजको सामु हुन सकेका छैनन् उनीहरु । कारण त्यहि जात नामको जिउदो भूतले तर्सौथ्यो उनीहरुलाई । सन्काहा स्बभाबका आफ्नो दाईसंग असाध्यै डराउथी रमा । । उसो त उसको दाई भरत छेत्रीसंग सारा गाउले नै डराउथे । उसको पछाडी नाम लिनु पर्दा भक्ष भन्थे गाउँलेहरु । उ पनि रक्सि खाएको सुरमा आफूलाई ‘ मेरो नाम भक्ष हो भक्ष ! भरत छेत्री ! छेत्रीको छोरो खुकुरी बोक्ने जात !’ भन्दै आफू नजिक जे हतियार भेट्टायो त्यसलाई हावामा हलाउथ्यो । गाउँलेहरु भक्ष बौलायो भन्थे र आ- आफ्ना झ्याल ढोका बन्द गर्थे । यस्ताबाट जोगिन भागेर बिबाह नगरुन्जेल घनश्याम र रमाले आफ्नो प्रेमलाई गुप्चुप राखेका थिए । यसरी आफूहरु बीच पलाएको प्रेमलाई गुपचुप राख्नु पर्दा आफ्नो परिबार – गाउलेहरुको डरको अगाडी यो भूताहा ढुङ्गोको डर भुसुना बराबर हुन पुगेको थियो रमालाई । यहि भूताहा ढुङ्गो माथि दुवै चुपचाप छन् अहिले ।

माघ सिद्दिएर् भर्खर शुरु भएको फाल्गुनको बिहानी , उदाउदै गरेको घामको तापले तन न्यानो भए पनि मन न्यानो हुन सकेको छैन रमाको । डाँडा छोपिएको तुवालो निरस ओसिलो ओसिलो आँखाले हेरिरहेकी छ । हिजो अस्ति यिनै तुवालो हेरेर कल्पनामा डुब्न कति प्रिय लाग्थ्यो उसलाई ! तर आज त्यही दृश्य कति बिरक्त लाग्दो ! कति उराठ लाग्दो !

घामको न्यानो ताप संगै डाँडामा हराउदै गईरहेको तुवालो हेर्दै मनमा कुरा खेलाउछे रमा ‘ कतै घनश्याम पनि यसै गरि उता विदेशमै हराउने पो हो कि — ‘ उ झस्कन्छे अनि पुर्लुक्क माया भरिएका आँखा उठाएर हेर्छे घनश्यामलाई ।

उसैको मनको कुरा पढे झैँ गरि घनश्याम बोल्छ ,’ म उतै हराउने हो र यस्तरी पिर ले को तिम्ले !’
‘मनमायाको दाई ऐले सम्म आ’ छैन ! खबर पनि छैन ग’को पाच -छ बर्ष भैसक्यो ! भाउजु मोर्न ला’छ दुब्लार ! स- साना भुराहरुको बिजोग छ ! के ! के यो विदेश जानी कुरा पनि ! ‘
अबिस्बासको भावमा असन्तुस्टी पोख्छे रमा ।
‘भोज दाई पो फर्केनन् त , उ ! बिस्वको बा लाई हेर त ! ४ बर्ष कतारमा काम गरेर फर्के सी बन्धकी जग्गा निखन्यो , घरको छानो फेर्यो खपटे ढुंगा बिछ्याएर ! सप्पैको कर्म औटई त हुदैन नि ! भोज दाईको कर्मै अभागी ! ‘ उसले रमालाई सम्झाउन भरमग्दुर कोशिस गर्यो ।

आफ्नो पनि बन्धकी जग्गा निखन्ने , घरको छाना फेर्ने , कान्छीलाई धेरै पढाउने ,विदेशबाट फर्के पछी गाउकै चोकमा साईकल मर्मत पसल खोलेर घरको आर्थिक स्तर उकास्ने अनि बिबाहको चाजो मिलाउने आदि इत्यादि थुप्रै सपना पुरा गर्नको लागि पैसाको जरुरत पर्ने हुँदा त्यसैको लागि आफू बिदेशिनु बाहेक अरु बिकल्प नदेखेको कटु यथार्त अबगत गराईरहदा रमा चुपचाप सोचमग्न हुदै उसका कुरा सुनिरही ।

केहि बेर पछी कपालका त्यान्द्रा औलामा बेर्दै बोलि ,’ जाने नै हो भने जाउ , तर २ बर्ष भन्दा बढी नबस है त ? आफ्नो हातमा रमाको हात राख्दै बोल्यो ,’ दुई बर्ष मात्रै नभन ! ३-४ बर्ष तिम्ले हिक्मत राख्नु पर्छ ! ‘
सहमति जनाउनु भन्दा अर्को बिकल्प देखिन रमाले ।
***

फाल्गुन सिद्दिएर् चैत शुरु हुँदाको महिना । हस्यांग फस्यांग गर्दै रमा भूताहा ढुङ्गोमा आईपुगी । ‘ तिमी आजै हिड्ने रे हो ?! पर्सि आईतबार होईन र ? भिसाको खबर पायौ र ?! ‘ दौडिदै आएकी रमाले स्या स्या हुदै एकै सासमा सोधी ।
‘ म उता जान्न ‘ रमालाई हेर्दै बोल्यो घनश्याम ।
‘ हँ ? ! होर ??? अनि यो ब्याग ??? ‘ हिड्नलाई तयार घनश्याम र उसको ब्याग हेर्दै छक्क पर्दै सोधी रमाले ।
‘ मेरो कुरा सुन पैला , तिमी बस त एकछिन ‘ भन्दै ढुंगा माथि बसायो रमालाई । अनि आकाश तिर हेरेर लामो सास फेर्यो ।
केहि कुरा बुझ्न नसकेकी रमाले घनश्यामको कुम घच्घच्याउदै सोधी ,’ के कुरा हो छिट्टो भन न श्याम ! ‘
‘ म मा – म मा -म मा ‘ घनश्याम अकमकियो ।
‘ के ?!! क ‘ रमाको पनि स्वर अकमकियो ।
‘ के भने म माबोबादी जनमुक्ति सेनामा जाने भए , हिजो राति –’
घनश्यामको बोलि टुंगिन नपाउदै तर्सेर बोलि रमा ,’ माउबादीमा !?
के भो तिम्लाई श्याम ! ठेगानमा त छ तिम्रो दिमाग !? ‘ उसका बदामे आँखाको आयातन अचानक बढेको देखेर घनश्यामले केहि भन्न मुख आ गर्दै थियो रमा लगातर बोलि ,’ मान्छेहरु जंगल जानु नपरोस भनि भाग्दै हिड्या छन् तिमी भने विदेश जानी बेला — ! के भो तिम्लाई ! हे इश्वर ! ‘ उ आत्तिएर भगवानलाई पुकार्न थालि ।
‘मेरो कुरा चित्त ला’र सुन रमा ‘ उसले रमाको काँध थपथाप्याउदै बोल्यो ,’ हिजो राति मेरो घरमा ७-८ जना जनमुक्ति सेना आ का थे । उनीहरुको सप्पै कुरा सुने सी मैले कतार नजाने निर्णय ले को हो । ’
‘के सुन्यौ ते – तेस्तो ???’ रमा बडबडाई ।
घनश्यामले हिजो रातिको कुरा बेलिबिस्तार लगाउन थाल्यो :

‘ स्कुल छुट्टी भा भ र कान्छी मामा घर जान्छु भनेर जिद्दी गर्न थाली , आमाले पनि जा न त पुर्याएर आ भन्नु भो । कान्छीलाई मामा घरसम्म छोडेर घर आईपुग्दा साँझ परिसक्याथ्यो , हात गोडा पाखालिओरी म घर भित्र पुगे । ढोका खुल्लै राखेर म चुलाको छेउमा बस्दै थिए , साँझको चिसो पस्ला भनि आग्लो नलगाई ढोका ढप्क्याउनु भो आमाले । ’ आमा के बनायौ चटनी ?’ ताप्केको ढिडो उघार्दै सोधे मैले । ’ ‘तँ जाने भनेर था पा सी बाँसघारिकी मगर्नी दिदीले सुक्या माछा देथिन् तलाई खुवाउनु भनेर , त्यै पोलेर चटनी बना’छु तँलाई मन पर्नी ‘ , मन पर्नी मा जोड दिदै बोलिन् आमा ।
‘ पस्कन त झट्टै ! तिम्ले भनेसी झन् भोक लाग्यो ! ‘ मैले बटुकाको चट्नी सुँघ्दै बोले ।
थालमा आफूलाई र मलाई ढिडो राख्दै आमा बोलिन् ,’ आज दिउसो मुरल्नी बज्जैले घिउ दे थि न् माना एकै , मई पनि ख्बात्तई खन्याईदीईन् आज त ! ‘ भन्दै अम्खोराको मई ( मोही ) म तिर सारिन् आमाले । खै मलाई के झोक चल्यो ,’ पर्दैन मई सई तिमी नै खाउ ‘ भन्दै अम्खोरा आमाकै अगाडी थाचारे । अम्खोरा बाट मईका छिट्टा उछित्तिएर् भुई भरि भो । भुई भरी उछिटेका मई हेर्दै बोलिन् आमा ,’मायै ला’र त होला नि त्यस्तरी देर पठाकिन् मुरल्नी बज्यैले ,जे पर्दा नि उनैका नगई धरो छैन ! तिनै संग ईख न लि के बाबु ! हिड्ने बेलाँ त्यसरी —

आमाका बाक्यहरु पुरा हुन नपाउदै घर्याक्क ढोका उघ्रियो । हामी दुवै आमा छोराको आँखा ढोकामा जोतिन पुग्यो । ७-८ जना बन्दुक बोकेका मान्छेहरु देख्दा हामी आमा छोरा डरले खंग्रंगई भयौ ! ढिडो समाएको आमाको हात थालमा भ्यात्त झर्यो । म जुर्रुक्कै उठे दुवै हात टाउको माथि पुर्याउन पुगेछु आत्तिएर । मलाई आमाको पिर पर्यो , आमा तिर हेर्दै फेरी उनीहरुतिर फर्केर बोल्ने कोशिस गरे ‘ हा – हाम्ले क्यै पनि ‘ बन्दुक भित्र अडिएको गोलि झैँ मेरो बोलि घाटिमै अडियो ।
बन्दुक बोकेका हुलका नेता झैँ देखिने व्यक्ति बोले , ‘ भाई ! बस्नुस ! पैला खाना सिध्यौनुस ‘मैले उर्दी झैँ सम्झिए र थच्च बसेर खपाखप खान थाले । माछा साछाको स्वाद सबै बिर्सियौ हामीले । आमा पनि मैले झैँ खपाखप खान थाल्नु भो ।

हामीले खाना खाई सिध्याए पछी अघिकै ति नेता झैँ लाग्ने ति व्यक्ति बोले ,’ भाई ! तिमीलाई जनमुक्ति सेनामा सामेल हुन आग्रह
गर्न आएका हौ हामी । ’

उनीहरु आउनाको कारण बुझे पछी सिधै ‘ जादिन म तिमीहरुसंग ‘ भन्न नसकी भुईमा हेरिरहन पुगे म । मेरो अस्विकृत भावलाई बुझेर होला फेरी तिनै व्यक्ति बोले ,’ भाई ! हाम्लाई थाहा छ सबै तिम्रो कुरा , छेत्री थरकी रमासंगको तिम्रो प्रेम , तिम्रो जग्गा बन्धक सबै हामीले थाहा पायौ । भाई ! तिम्रो प्रेमलाई नस्विकार्ने समाज — तिम्रा कम्जोर आर्थिक अबस्था — तिम्रो झैँ हालत यहा धेरैको छ — जातभात – उचनीचताको खाडललाई पुर्न औजार समाउनु पर्ने हातहरुको खाँचो छ हामीलाई ! तिमी झैँ आर्थिक चपेटामा चपेटिएर मुग्लान् भासिने थुप्रै घनश्यामहरु छन् हाम्रो समाजमा — तिनलाई सरकारले नेताले मिठो भाषणमा भुलायो ! तर व्यवहारमा सधै भरि नमिठो संग रुवाईरहेको छ –मुलुकमा आमूल परिबर्तन ल्याउन अब हामी आफैले हाम्रो सेना बनाउनु छ जनमुक्ति सेना । जातभातको खाडललाई पुर्दै आर्थिक समानताको लागी जसको जोत उसकै पोत नाराका साथ् हामी अघि बढिरहेका छौ प्रचण्ड पथमा ! —-

यसरी धेरै बेरको छलफल पछी घनश्याम व्यक्तिगत खुशीलाई त्यागेर आफू र आफू जस्ता बर्गको सामूहिक हितको लागी जनमोर्चामा सामेल हुन राजी भएको बेलिबिस्तार लगायो ।
अचानोको चोट अचानोलाई नै थाहा हुन्छ — जातीय भेदभावमा पिल्सिदै गरिबीको चपेटामा चपेटीएको घनश्यामको निर्णयलाई अहिले सही सोचिन् रमाले ।
रमाले पनि सहमति जनाए पछी घनश्यामको हौसला दोब्बर भयो ।
***

दिनहरु बित्दै गए ^^^^^^
घनश्याम माबोबादी बनेर जंगल पसेको ५-६ महिना भैसकेको थियो । यो बिचमा रमाले एक दिन पनि भेट्न सकिन घनश्यामलाई । रेडियोले राज्य र माबोबादी जनसेना बीच घमासान हुँदा भएको जनधनको छेती बारे बारम्बार फुकिरहन्थ्यो । रमा बारम्बार झस्कि रहन्थी । कैले होश हराए झैँ भएर भूताहा ढुङ्गो सम्म पुग्थी ।

रमा र घनश्यामको सम्बन्ध बारे गाईगुई हुँदै रमाका परिबारले थाहा पाउन पुगे । समाजको अगाडी शिर निहुरिने भयले रमाका परिबार रमालाई छिट्टै नै बिबाह गरि टाढा पठाउन दौडधूप गर्न थाल्यो । आफ्नो गाउँ समाज नजिक बिबाह गरिदिए भोलि रमा र घनश्यामको सम्बन्ध थाहा हुन सक्ने भयले उनीहरुले रमालाई धेरै टाढा बिबाह गरि पठाउने सोच अनुसार पोखरा निबासी भुर्तेल परिवार संग कुराकानी चल्यो ।

इजरायलमा काम गर्न पुगेकी बिष्णु भुर्तेलकि श्रीमती उतै आफूसंग काम गर्ने सहपाठी संग घरजम गरेर बसे पछी यता बिष्णु भुर्तेल र उसका दुई नानीहरुको बिजोग हुन गई भुर्तेल परिबारले बिबाहको लागि केटि खोजिरहेको अबस्थामा पोखरा निबासी भुर्तेल परिवारकै छिमेकी रमाकी फुपु
मार्फत बिबाहको कुरा मिल्न पुग्यो । रमाको परिवारलाई के खोज्छस काना आँखो भने झैँ हुन पुग्यो । २१ बर्षे रमाको ४६ बर्षे बिष्णु भुर्तेलसंग पोखराकै मन्दिरमा सुटूक्क बिबाह हुने निश्चित भयो ।
***

उडु कि बुडु भएर रमा छट्पटाउन थालीन् । २-४ दिनमै रमालाई पोखरा पुर्याउने तयारी चलिरहेको थियो ।
एक साँझ टौबा मुनि बसेर परालका त्यान्द्रा तान्दै झुण्डीएर मर्ने सम्मको सोचमा पुग्दै घोरिरहेकी थिइ रमा । मर्नु भन्दा अघि एक पल्ट घनश्यामको घरसम्म पुगेर आउने बिचार आयो रमाको मनमा र उ घनश्यामको घरतिर हिड्न के लागेकी थिई छिमेकी फुच्चीले कागजको डल्लो रमाको हातमा थमाएर ‘ कान्छीले दे कि ‘ भन्दै दौडी । श्याम नै कागजको डल्लो भित्र छ झैँ हतासिएर डल्लो परेको कागज उघारी , ‘ रमा तिमी ऐले नै आउ , म संग समय कम छ , तिम्रो श्याम ‘
उ चकित भई । झन्डै चिच्याईन ‘ श्याम !!!’ भनेर । सम्हालिएर आफ्ना हातले ओठ छोपी र बोलीलाई मुटु भित्रै दबाएर राखी अनि हावाको बेगमा दौडिदै श्यामको घरमा पुगी ।

रमाको आँशुलाई पढीसके पछी घनश्याम बोल्यो ,’ रमा ! ऐले नै हिड तिमी म संग , तिमी पनि जनमुक्ति सेनामा सामिल हुनु पर्छ ! ‘

केही बेर अघि मर्ने सोचमा पुगेकी रमा घनश्यामको साथमा साथ् दिदै लड्न तयार भई । कान्छीले २ जोर आफ्नो लुगा रमाको लागि भनेर दाईको भिरुबा ब्यागमा राखीदिई ।

‘ कान्छी ! राम्रो संग पढ है ! ‘ बहिनीलाई मायाले मुसार्यो टाउकोमा अनि आमालाई ढोग्दै भन्यो ,’ आमा ! हामी हिड्छौ अब ‘
रमाले पनि शिर निहुराएर ढोग्न खोज्दै थिइन् आमाले नै ‘नानी ‘भन्दै अंगालोमा हालिन् रमालाई । बररर आँशु खसालिन् आमाले । कान्छीका आँखा पनि जलमग्न भए ।
‘ रमा ! बेर नगरौ ! हिडौ यहाबाट ! ‘ उसले आमाबाट रमालाई आफू तिर तान्यो र ब्याग बन्दुक बोक्यो ।
***

घनश्यामसंग रमा पनि भागेर जंगल पसेको कुरा गाउँ भरि फैलियो । रमाको माईतिहरुले घनश्यामकि आमा –– बहिनीलाई दिनु सम्म दुख दिन थाले बारम्बार । खासगरी रमाको दाईबाट जिउ ज्यान जोगाएर हिड्नु परिरहेको थियो उनीहरुलाई ।
***
एक दिन मेलाबाट फर्कदै छोरा घनश्याम र रमाको बारेमा सोच्दै हिडिरहेकी थिईन् आमा ।’ कठै बरी ! हुने खाने घरकी छोरी जंगलमा कति दुखले बस्दि हो ! हे इश्वर ! सार्है कमलो मनकी छे रमा , रछे गर इश्वर ! ‘ मनमनै भगवान पुकार्दै उनि आफ्नै बारीको डिल नजिक आईपुग्दा असिन पसिन हुँदै धंगधग्यौदै
आईरहेको भरत छेत्रीसंग जम्का भेट भयो । दुवै झस्किए , आमा बेस्मारी तर्सिन् । ‘ थु !’ गर्दै आमातिर थुक्दै धंगधगीएर हिड्यो । आमाले बल्ल सास फेरिन् ।
।
‘ आज बजियालाई कता हिड्न हतार भएच ! थुकेर मात्रै हिड्यो ! ज्यान जोगियो आज ! अब यो गाउँ छोडेर हिड्नै पर्छ ‘ भन्ने सोच्दै उनी घर भित्र पुग्दा —- कान्छी बेहालतमा लडेकी थिई भुईमा —-
आमाको चित्कार – गुहार गाँउको भित्ता भित्तामा बजारिन पुग्यो तर कोही पनि आएनन् – - – घनश्याम माबोबादिमा हिडे देखि राज्य पछको तारो बनेका उनीहरुलाई मद्दत गरे ‘मतियार’को नाममा कारबाई हुन सक्ने भय थियो गाउँलेहरुलाई ।
***
विछिप्त अबस्थामा पुगेकी घनश्यामकि बहिनी कान्छी र आमालाई क्याम्पमा ल्याई पुराए घनश्यामका साथीहरुले । स्वयं सेबिहरुले सक्दो उपचार गर्दै थिए ।

***
क्याम्पमा गाउँघरबाट नया साथीहरु आउने क्रम बढीरहन्थ्यो । नया केहीलाई थोरै समय मेस ( भान्सा घर ) को जिम्मेबारी
दीइन्थ्यो । एबम रितले रमाबाट मेसको जिम्मेबारी अरुमा पुगे पछी अब रमाले पनि तालिम लिने भई । शुरुआती तालिम घनश्याम मार्फत हुँदै थियो ।

***

’अझै कति हिड्नु पर्छ श्याम ?’ गोडा फतक्कै गलेपछी आत्तिएर सोधी रमाले । ‘ दोब्बर बाँकी छ , भोली देखि दगुर्नु पर्छ तिमी ‘
‘ मेरा गोडा फतक्कै गले श्याम ! सक्तिन म हिड्न ‘ भनेर मनले मनै संग भनि तर घनश्यामलाई भनिन उसले । घनश्यामको मुटु

भरिको घाउ उसलाई पनि खुब दुखेको छ । बदलाको ज्वाला दुवै भित्र सल्किएको छ – दुवै रातो फलाम बन्दै थिए –
***
दौडिने क्रम चलिरहेको छ बेदनालाई उर्जामा बदलेर –
***
उकाली ओराली खाल्टा खुल्टी खोलानाला नाघ्दै तर्दै हाम फाल्दै दौडिन सक्ने भईसकेकी थिइ रमा । सिस्नु घारिमाथी दौडिनु पर्दा पोल्ला भन्ने जब सोच्न पुग्थी कान्छीको निर्दोष अनुहार आँखा भरि रुन्थ्यो , अनि, अनि मुठी कसेर दौद्थी रमा घनश्याम संगै ।

***
दुवै मोर्चाका सफल सबल लडाकु बने ।

***
थुप्रै भरत छेत्रिहरुको हत्या भयो ।

केही पत्रुकारहरुले ‘ छापामारबाट सफाया ‘ लेख्दै भक्ष हरुको श्रादमा भात , आलुको तरकारी , खिर खाएर डकारे ।

***
जनान्दोलन बढ्दै गएको थियो । सफलता प्राप्त हुनुमा घनश्याम -रमाहरुको भूमिका आफ्नै ठाउमा महत्वपूर्ण थियो ।
***

लोकतन्त्र आगमन पछिका धेरै बिहानी सपना बोकेर उदाउथ्यो सूर्य –

घनश्याम र रमाहरु उज्यालो हाँसो हास्दै थिए बिगतका सबै पिडा बिर्सिएर —
***
सपनामा तुषारो लागिसकेको तब तिनले थाहा पाए जब सत्ताको लागि लुछाचुडी गर्दै तिनका प्रिय नेताहरु आ- आफूमा भुक्न
थाले ‘ भौं भौं भौं ‘ –
***
घनश्याम र रमाहरु बिस्तारै सपनाबाट ब्युझिदै छन् –
***
अवकाश लिने कि समायोजनमा जाने ? या पुनस्थापनामा ?
३५ को नजिकै पुगेको घनश्याम अवकाश लिने निर्णयमा पुग्यो ।
३२ को नजिकै पुगेकी रमाले घनश्यामको निर्णयमा सहमति जनाई ।
***

जीवन र् प्रश्न

2011-12-15T21:20:00.000-06:00

-प्रयास
प्रश्नहरू को ताँती लागेको छ ,
एक पछि अर्को अर्को पछि अझै अर्को ,
निस्तब्ध सुन्यतामा बाँचेको छु ,
प्रश्नै प्रश्नहरू को बीचमा रूमल्लियर्,
सबै भन्दा पहिलो प्रश्न कुन थियो ?
बिर्से,
कुन प्रश्न मनमा पहिले ऊब्जेथ्यो ?
भुली सकेछु ,
कुन प्रश्न प्राथमिकतामा परेको थियो ?
कल्पना को पाण्डोरा भित्र
आफ्नै कैदी भएको छु ,
थुप्रै बेइमानी प्रश्नहरू पनि थिए
जसको उत्तर खोज्नै सकिन ,
मेरो प्रश्नको जवाफ तिमीबाट आएन
अलमल मा छु अचेल ,
तिम्रो प्रश्नको जवाफ दिन म वाध्य छु कि छैन ?
अनुत्तरित प्रश्नहरू यथास्थान मैछन अझै ...
तिमी र् मेरा बीच !!!!!!!!
अहिले जीवन हतार मा गुज्री रहेको छ
फुर्सद मा समयको पाना पल्टाएर् हेरौँला
शायद कुनै उत्तर थियो कि ?

गजल

2011-12-10T06:37:00.001-06:00

एउटै मन कहिले आगो कहिले पानी हुन्छ ।
भइदिन्छ कहिले राजा कहिले रानी हुन्छ ।

खुसी हुदाँ उफ्रिएर मनको हिमाल चढे पनि,
यही मन कहिले बद्मास् कहिले ज्ञानी हुन्छ ।

संसारको रीतसँग मिल्नु पर्ने बाध्यता छ
त्यसैले पो कहिलो चोर कहिले ध्यानी हुन्छ ।

मृत घोषित ब्यक्ति आर्यघाटमा ब्यूँतिए

2011-11-29T19:28:00.001-06:00

काठमाडौं, मंसिर १४ । अस्पतालले मृत घोषित गरेको मानिस पशुपति आर्यघाटमा पुर्याएपछि व्यूँतिए। काठमाडौंको बाँसबारीस्थित न्युरो अस्पतालमा उपचाररत रामहरि श्रेष्ठलाई अस्पतालले मृत घोषणा गरी शववाहनमा आर्यघाट पुर्याइएका विरामी श्रेष्ठले श्वासप्रश्वास लिन थाले। विरामीका आफन्तहरूले अस्पतालले उपचार सम्बन्धी कुनै पनि कागजपत्र नदिइ मृत घोषणा गरी शववाहानमै राखेर पठाएको बताए। विरामीका भाईले अस्पतालमा अरु आफन्तहरूलाई जान नदिएर आफूलाइ मात्र भित्र बोलाएर कागजमा हस्तारक्षर गराई डाक्टरले मृत्यु भएको जानकारी दिएको बताए।

कात्तिक २३ राती ११ वजेको समयमा चाबहिल चोकमा मोटरसाइकल दुर्घटनामा परी शख्त घाइते अवस्थामा भेटेपछि श्रेष्ठलाई प्रहरीले उपचारार्थ महाराजगंज शिक्षण अस्पताल पुर्याशई आफन्तलाई खवर गरेको आफन्तले बताएका छन्। दुर्घटनामा परी टाउकोमा गहिरो चोट लागेको र दिमागमा रगत जमेकोले त्रिवि अस्पतालमा उपचार हुन नसकेपछि लाइफ केयर अस्पतालमा रिफर गरिएको र त्यहाँ पनि उपचारह हुन नसक्ने भएपछि न्युरो अस्पताल पुर्याएइएको बताइएको छ। दोरम्भा–९ रामेछापका २७ वर्षीय श्रेष्ठले कपनमा कुखुराको मासु व्यवसाय गर्दै आएका थिए। उपचारका लागि आठ लाख खर्च भइसकेको र अस्पतालले थप एक लाख माग गरेको उनका आफन्तले बताए।

अस्पतालले मंसिर २ गते शुक्रवार विहान १० वजे नै मृत घोषणा गरेपनि उपचारमा लागेको रकम दिन नसकेपछि साँझ ४ बजे मात्र रकम वुझाएर विरामीलाई शववाहनमा राखेर आर्यघाट पठाएको विरामीका आफन्तले बताए। श्रेष्ठ आर्यघाटमा पुगेर व्यूँतिएपछि उनको पशुपति धर्मशालामै अक्सिजन दिएर उपचार भैरहेको भए पनि हालको उनको अवस्था बारेमा थाहा पाउन सकिएन। रामहरि श्रेष्ठका बारेमा न्युरो अस्पताल प्रशासनले भने श्रेष्ठलाई अस्पतालले मृत घोषित गरेको नभई उनका आफन्तहरूको आग्रहमा अस्पतालले डिस्चार्ज गरेको दाबी गरेको छ। अस्पतालले डेथ अन रिक्वेष्ट डीओआरको आधारमा श्रेष्ठलाई डिस्चार्ज गरेको जनाएको छ। रामहरि श्रेष्ठका श्रीमती, ५ वर्षीय छोरी र ७ महिनाका छोरा रहेका छन्।

गाउँखाने कथा ५०

2011-11-25T11:14:00.004-06:00

अपडेट: गाउँखाने कथा ५० को सही उत्तर हो: अण्डा

उत्तरको प्रयास गर्नुहुने सबैलाई धन्यवाद। उत्तर मिलाउने लुनाजीलाइ विशेष धन्यवाद।
--------------------------------------------------
सप्ताहान्तको समय पारेर नेपालीलाई मनपर्ने गाउँखाने कथा लिएर हाँजिर भएको छ।

माउले हाडपायो हाडले नानी हाड भित्र हेर्दा दुईथरी पानी , के हो?

यो गाउँखाने कथाको उत्तर पत्ता लगाएर गाऊँ माग्नुहोला। उत्तर जान्न गाह्रो परे अनुमान लगाएर भए पनि रमाईलो लिनुहोला। नेपाली भाषा र सामाजिक जीवनको मौलिकपन झल्काउने अन्य रमाईला सामग्री भए , प्रस्तुत गर्नुहोला।

मुटुका डोबहरु

2011-11-24T07:49:00.001-06:00

- स्वेता बानिया

आँखा भित्रका गहिरा भावनाहरु
के देख्न सक्छौ ..
मुटुमा लागेका चोटहरु ..
के मेटाउन सक्छौ ..
मुटुका असंख्य डोबहरू
के नियाल्न सक्छौ ..
आँखाका पवित्र पानीका थोपाहरु
के सुकाउन सक्छौ..
बचनले दिएका गहिरा चोटहरु ..
के भुलाउन सक्छौ..

गजल

2011-11-12T15:29:00.000-06:00

उज्यालो नै देख्न नपाई रात हुन लाग्यो रे
भर थियो तिम्रो कुठारघात हुन लाग्यो रे

कलीयुगको राम राज्य यस्तै हुँदो रैछ कि
सुन्छु चोरलाइ चौतारीको बात हुन लाग्यो रे

घाइते भै ढलेको छ बिचारो निरह शान्ति
उठोस् कसरी बारुद सौगात हुन लाग्यो रे

सबको आश अब बिस्तारै लाश हुँदै छ यहाँ
खुशी मर्‍यो मलामिको शुरुवात हुन लाग्यो रे

बिबेकमा बिर्को लाग्यो कि बुद्धी धेरै भो तिम्रो
जाली फटाहाको टोली पो साथ हुन लाग्यो रे