मेरो बिचार र अभिव्यक्तिको साझा चौतारी

को हो त मर्द ?

2009-11-04T19:33:00.001+05:30

यो कुनै काल्पनिक कथा नभै पूर्ण रुपमा वास्तविक घटना हो । कोही- कसैसंग पहिला मिलेको भए, हाल मिलिरहेको भए र भविश्यमा पनि मिल्न गएमा पनि त्यो संयोग नभै सामान्य घटना हुनसक्छ ।

जबाफदेयीता वा अजबाफदेयीतका यति कुरा लेखिसकेपछि अब मेरो कुरा सुरु गर्दै छु ।

कुरा के भने, म हाल दक्षिण तर्फको छिमेकी देशमा उत्तरतर्फका छिमेकीहरु संग बराबर सम्पर्क हुने काममा छु । तर यो कुरा, कामको नभै काम नभएको बेलाको हो

अघिल्लो साता २ दिन बिदा परेको थियो यता, त्यसैले एक दिन अलिक परको स्थानमा घुम्ने निधो भयो । माथी लेखे जस्तै त्यतीबेला उत्तर र दक्षिण दुबैतर्फका एक-एक जोडी पनि हामीसंगै घुम्न जान तम्से ।

कुरा घुम्नेसंग पनि सम्बन्धित नभएकोले र यो नियात्रा पनि नभएकोले, यहाँ म कता घुमेको र कसरी घुमेको बारेमा पनि लेख्ने तरखरमा छैन । अँ त, दिनभर घुमेर निवासमा फर्कने क्रममा हामी सबैजना हप्ता दिनको रासनको बन्दोबस्त गर्न भनेर एउटा डिपार्टमेण्ट स्टोरमा छिर्‍यौं ।

कुरालाई लामो नपारी सक्दा, संयोग बस तीनै जोडीले एक-एक जोडी झोला हुने गरी सामान खरिद गरेछन । अर्थात हरेक जोडीसंग पसलबाट बाहिर निस्कने बेलामा २-२ वटा झोला भए ।

मैले आफूले खरिद गरेको सामानको दुईवटा झोला मध्य अलिक ठूलो र गरम झोला उठाएँ, र सानो झोला श्रीमतीले समातीन।

दक्षिणतर्फका साथी, पसलबाट यसरी निस्के मानौं सामानको पैसा तिरेपछि सो सामनहरु आफैं तीनका घरमा पुग्छन । याने उनका दुबै झोलाहरु उनकी श्रीमतीले सकी-नसकी बोकी रहेकी थीईन ।

उत्तरतर्फका मित्रले सामान पनि अलिक बढी नै किनेका थिए र २-३ वटा झोला कम्मर नै झुक्ने गरी बल्ल-तल्ल आफ्नो हातमा झुण्याए, उता उनकी श्रीमती पनि दक्षिणका श्रीमान जस्तै गरी आरामसंग खाली हात अघि बढीन।

यी सबै उपक्रमहरु दैनिक आदत र आ-आफ्नै अभ्यस्त तालमा एकदमै सहजताका साथ घटे । न कसैले कसैलाई आ-आफ्नो भागको पोका-पन्तरा कस्ले कुन र कस्ले कुन बोक्ने भन्ने छलफल गर्नु पर्‍यो, न आग्रह, न त ईशारा सम्म नै ।

आ-आफ्ना सामान लिएर सवारी साधनसम्म पुग्ने बेलामा उत्तरका मित्रले दक्षिणका साथीलाई व्यङ्ग्य गर्दै भने “ हेर, हामी त ‘मर्दानगी’मा विश्वास गर्छौं ....त्यसैले यो झोलाहरु सबै मैले नै बोकें…”

दक्षिणका साथी उनको कुरा सुनेर जोडसंग हाँसे : “ हैन, भारी बोक्ने मर्द हुन्छ कि, भारी बोकाउने?…” उनले पनि सटिक जबाफ दिए ।

व्यंङ्ग्य, बिनोद र विवाद चुलीदैँ जाँदा, दुबै तर्फका छिमेकी मलाई आफ्नोतर्फ खडागर्न जोड कसेर लागे र मेरो समर्थन माग्न थाले। मैले भने असंलग्नताको पाठ पढाएर दुबैको विबादको दर्शक बनेर मजा उठाएँ ।

साँच्चै मर्द को हो त ?, तपाई नै भन्नुस न ।

के छ त विण्डोज ७ मा ?

2009-10-28T14:24:00.000+05:30

केही महिना अगाडि आफ्नो बिटा भर्सन पहिलो पटक नि:शुल्क रुपमा डाउनलोडको लागि उपलब्ध गराएको भएपनि माईक्रोसफ्टको अपरेटिङ सिस्टमको नयाँ अबतार “विण्डोज ७” भर्खरै सार्वजनिक भएको छ । राम्ररी चलाउन नभ्याएकोले यसका विविध पक्षबारे जानकारी नभए पनि यसको स्टार्ट मेनु, डेस्कटप र टास्कबारका केही नयाँ उपयोगीताहरुबारे यो पोष्टमा सामान्य जानकारी दिने कोसिस गर्दै छु ।

जम्प लिस्ट: साधारणतया विण्डोजका पुराना भर्सनहरुमा हामीले हालसालै खोलेका फाईलहरु ‘रिसेन्ट डकुमेन्ट’ बाट हेर्न सकिन्थ्यो । यसरी रिसेन्ट डकुमेन्टमा सिमीत संख्यामा फाईलहरु सूचिकृत हुने भएको र सबै प्रकारका फाईलहरु एकै ठाउँमा रहने भएकोले आफूलाई चाहिएको फाईल खोज्न मुश्किल हुन्थ्यो । तर विण्डोज ७ मा भने जम्प लिस्ट एक्टिभेट गरेको खण्डमा हरेक प्रोग्रामद्वारा खोलिएका फाईलहरु जुन जुन प्रोग्रामबाट खोलिएका हुन त्यसैमा सूचिकृत भएर बस्छ । जसका कारण फाईलहरु खोज्ने र खोल्ने कार्य छिटो हुन्छ ।

साथै कुनै पनि प्रोग्राम टास्कबारमा रहेको बेलामा सो टास्कबारमा राईट क्लिक गर्दा पनि हालै खोलिएका फाईलका सूची हेर्न सकिन्छ, तलको स्क्रिनशट हेर्नुहोस:

लाईव टास्कबार प्रिभ्यू : विण्डोज एक्स्पीबाट भिष्टासम्म पुग्दा विण्डोजको टास्कबारमा केही सुधार भए पनि विण्डोज ७ ले मात्रै यसलाई अझ परिस्कृत बनाएको छ । विण्डोजका पुराना अवतारमा एकै समयमा धेरै फाईलहरु खुलेको अबस्थामा टास्कबारमा लहरै बसेका फाईलहरु मध्य आफूले खोजेको फाईल एकैचोटी खोज्नु परेमा वा त्यसमा भएको कुनै डाटा हेर्न सो फाईलालाई ‘म्याक्सीमाईज’ गर्नु पर्थ्यो । तर अब भने टास्कबारमा रहेका आईकोनमा माउस लग्ने बित्तिकै सो फाईल वा प्रोग्रामको सानो प्रिभ्यू टास्कबारमै देखिन्छ । साथै सो प्रिभ्यू स्क्रिनमा माउस लग्यो भने सो माउस त्यहाँ राखुन्जेलसम्म फाईल वा प्रोग्राम ईनलार्ज भएर डेस्कटपमा देखिनेछ ।

उदाहरणको लागि तपाईको मिडिया प्लेयरमा चलिरहेको भिडियोको लाईब प्रिभ्यू तपाईले सो प्रोग्राम म्याक्सिमाईज नगरी टास्कबारबाटै हेर्न सक्नुहुन्छ । माथीको स्क्रिनशट हेर्नुस:

एरो सेक: डेस्कटपमा एकैपटक धेरै फाईल वा प्रोग्राम चलिरहेको अबस्थामा कुनै एउटा फाईल वा प्रोग्रामलाई मात्रै ठूलो गरेर हेर्न एउटा रमाईलो तरिका निक्लेको छ विण्डोज ७ मा । उदाहरणको लागि तपाईको डेस्कटपमा वर्ड, एक्सेल, फोटोसप, फाएरफक्स आदि ७-८ वटा प्रोग्राम छन र ती मध्य तपाईलाई फाएरफक्सलाई मात्रै फोकस गरेर अरुलाई एकैछीन हटाउनु पर्‍यो । यस्तो अबस्थामा तपाई फायरफक्सको टाईटलबारमा माउस राखेर लेफ्ट क्लिक गर्दै एकैछिन सो माउसलाई दायाँ बायाँ हल्लाउनुहोस, मानौं तपाई बोरामा हालेको कुनै कुरा थिग्राउने उपक्रममा हुनुहुन्छ । बस, तपाईले होल्ड गर्नु भएको विण्डो बाहेकका डेस्कटपमा रहेका अरु सबै विण्डोहरु टास्कबारमा मिनमाईज भएर बस्नेछन । तपाईले पून: एकपटक सो विण्डोलाई ढकढकाउनु भयो भने मिनमाईज भएका सम्पूर्ण विण्डोहरु फेरि पहिलेकै अबस्थामा आउनेछन ।

‘रनको’ स्मार्ट विकल्प: त्यसो त, विण्डोजको लागि ‘रन’ भन्ने प्रोग्राम धेरै कुनै नौलो होईन । जसबाट हामी कमाण्ड विण्डो र अन्य प्रोग्राम र फाईलहरु खोल्न सक्थ्यौं । तर विण्डोज ७ को स्टार्ट मेनुमा देखिने “Search program and files” भन्ने बक्सले भने तपाईको कम्प्युटरमा ईन्स्टल गरिएका सबै प्रोग्रामहरु खोज्न भिष्टमा भन्दा पनि सजिलो बनाई दिएको छ । तपाईको कम्प्युटरमा स्टार्टमेनुमा नदेखिएका प्रोग्रामका सुरुका केही अक्षरहरु त्यो कोठामा टाईप गर्ने बित्तिकै स्टार्ट मेनुमा सो अक्षरहरुबाट सुरुहुने प्रोग्राम र कन्ट्रोल प्यानलका अनुप्रयोगहरु देखिन थाल्नेछन । स्क्रिनशटमा हेर्नुहोस । साथै सोही बक्समा तपाईले विण्डोजका पुराना कमाण्डलाईनहरु (cmd, clac, regedit, appwiz.cpl, gpedit.msc आदि जस्ता) पनि टाईप गरेर यसलाई रनको विकल्पको रुपमा पनि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।

जे होस, आफूले बूझ्नेसम्मका सबै कुरा हेर्न र चलाउन नभ्याएपनि यी केही अनुप्रयोगहरु भने छरितो र रमाईलो लागेकोको यहाँ राखेको छु । र मेरो अनुभवमा हार्डवेयर रिक्वाएरमेण्ट र मूल्यका कुरालाई थाँती राख्‍ने हो भने विण्डोज ७ पहिलेका विण्डोजका अवतार भन्दा बढी उपयोगी भएको कुरा भने मान्नै पर्छ ।

बाँदरको खोजी !

2009-10-21T11:17:00.001+05:30

धेरै पहिले भारतीय टेलिभिजनमा एउटा हास्य कार्यक्रम हेरेथें । एकजना कविले सुरुमा निक्कै रंगीन कविता पाठ गरेपछि अन्तमा एउटा मन छुने कविता पाठ गरे।

बाँदर नचाएर गुजारा गर्ने एकजना 'मदारी' पात्रको जीवन र चरित्रलाई कविले आफ्नो कवितामा व्यक्त गरेका थिए । कविताको पुरै अंश मलाई याद रहेन, (नेटमा सामान्य खोजी गर्दा पनि भेटिएन), तर उनको सुरुका दुई लाईन कहिल्यै नभुल्ने गरी मेरो मनमा बस्यो ।

मेरा एक बन्दर जैसा बेटा
और एक बेटा जैसा बन्दर है !

मदारीको एम. ए. पास बेरोजगार छोरा दिनभर बाँदर जस्तो यता-उता गरेर समय बिताउने, तर उसैको बाँदरले दिनभर शहर- बजारमा खेल देखाएर र नाचेर पैसा कमाएर पुरै परिवारको पेट पाल्ने कुरा उनले जादूमय शब्दद्वारा कवितामा उतारेका थिए । स्टेजका दर्शक सब उनको कवितामा स्तब्ध भए भने उनको शब्दले सबैलाई भावुक बनायो ।

कवितामा मदारी पात्रको घरमा, छोरा बेकम्मा बाँदर जस्तो र बाँदर भने जिम्मेवार छोराको रुपमा देखीन्थ्यो ।

केही दिन देखी म पनि यो यो बाँदरको खोजमा लागेको थिएँ -- देश चलाउने बाँदर-- किनकी दलहरुले भनेजस्तै व्यबस्था र संबिधान सभाको चुनाव पछि पनि देश स्थायीत्व, शान्ति र समुन्नतीको दिशामा नगाएर झन् झन् नयाँ नयाँ विवाद, समस्या र आपसी खिचातानीमा बल्झीदैँ गएपछि नेताहरु बाँदर भएकोमा शंका गर्नु पर्ने त कुनै स्थान रहेन । सायद यस्तै बाँदरहरुबाट देशको संबिधान नबन्ने देखेर होला नेपाली जनताले केही समय अगाडि समयमै संविधान बनोस भने र देवी देवतालाई पनि पुकार्नु पर्‍यो ।

नेपाली जनताहरुले धेरै बलिदान दिए, म त भन्छु यिनै घाँस खानेहरुका अदूरदर्शीता र अपरिपक्वताका कारण अनावश्यक रुपमा बढी भन्दा बढी निर्दोष नेपालीहरुले बलीको बोका बन्नु पर्‍यो । तर हरेक पटकको जनताको त्याग, बलिदान र आन्दोलन भने खाली यीनै बाँदर जस्ता नेतालाई चप्पल लाउने बाट पजेरो चढ्ने, सुईखुट्टेबाट भुँडे बनाउने र झोपडीबाट महलमा सार्ने फजितमा मात्रै खर्चीयो । भर्खरकै कुरा गर्ने हो भने पनि, राजनैतीक गतिरोधका कारण देशै अबरुद्द हुने बेला हुँदा पनि हाम्रा महानतम नेताहरु भने राष्ट्रपति, प्रम, मन्त्री, सभासदहरुको तलब बढाउने महान कार्यमा लागे ।

देशमा चलिरहेका र चल्न सक्ने आन्दोलनको कुरा गर्ने हो भने त, अबका दिनहरुमा देशमा कति यस्ता 'बाँदरे ताण्डब' हुने हुन लेखाजोखा गर्न पनि मुश्किल छ । देश जहाँसुकै पुगोस, जे सुकै होस कसैलाई मतलब भएको देखीँदैन। मेल-मिलाम, समन्वय, भाईचारा कुनै पनि दल वा नेतामा भेटन मुस्किल छ । सुलभ छ त एउटै नेपाली उखान चरितार्थ गर्ने स्वभाव: "बाँदरले आफ्नो घर पनि बनाउँदैन, अर्कोलाई पनि बनाउन दिँदैन" । आखिर बाँदरले गर्ने पनि त्यति त हो । थरी-थरिका छन बाँदर पनि- सत्तापक्षका बाँदर, विपक्षका बाँदर, एउटै पक्ष भित्रका उपगुट बाँदर, देशको माना खाने विदेशि दूत बाँदर ।

धेरै लेख्‍नु जरुरी छैन हामीकहाँ बाँदर जस्ता नेता खोज्नु पर्दैन, जत्ती पनि छन, जताततै छन र चाहिने भन्दा धेरै नै छन ।

देशको यो हाल देखे पछि हिजों म माथिको कवितालाई नेपाली परिवेशमा उतार्ने कोसिसमा लागेको थिएँ । कापी कलम लिएर लेख्‍न बसें:

मकहाँ बाँदर जस्ता नेता र...
.... ..... .... ......

तर खै, पहिलो लाईन लेखे पछि थाहा भयो, हामीकहाँ बाँदर जस्ता नेता मात्रै रहेछन, नेताजस्तो बाँदर समेत पनि रहेनछन (देश साँच्चै गरिव रहेछ!)। त्यसैले म खोजी गर्दैछु, पशुपतिमा..., स्वयंभुमा... र देशका वन जंगलमा समेत ।

कमसेकम एक-दुई वटा नेता जस्ता बाँदर भैदिएको भए नेपाली जनताले यो सधैंको समस्याबाट त्राण पाउँथे होलान। तपाई पनि खोज्नुस र भेटेमा मलाई खवर गर्नुस, कसमेकम मेरो कविताको दोस्रो हरफ पुरा भए पनि केही आशा जा्गथ्यो :

मकहाँ बाँदर जस्तो नेता र
नेता जस्ता बाँदर छन ....

कविता पुरा नभएपनि मैले हरेस खाएको छैन, अहिलेलाई फेरि निक्ले बाँदरको खोजमा ..... ।

***** **** ***** *****

यो पनि हेर्नुस:

बाँदर, झण्डा र गँजडी गफ ।

Holy Hacks – केही कम्प्युटर ह्याकहरु !

2009-10-13T16:50:00.001+05:30

कम्प्युटर प्रयोग गर्ने आफ्नो गति कम होउन्जेल र यसका अनुप्रयोगहरुसंग राम्ररी नभिज्दा सम्म आफ्नो सिस्टममा भएका सबै विकल्पहरु सबैलाई पर्याप्त लाग्छन । तर आफ्नो गति र प्रयोगात्मक आवश्यक्ता बढन थालेपछि भने सबैलाई आफ्नो सिस्टममा भएका विकल्पहरु कम भएको महशुस हुन्छ, अनि सुरु हुन्छ नयाँ नयाँ विकल्पको खोजी ।

हामीले प्रयोग गर्ने कम्प्युटरमा यस्ता केही लुकेका विकल्पहरु हुनसक्छन, जुन साधारण रुपमा कम्प्युटरमा देखीदैन । तर कम्प्युटरको रजिष्ट्रिमा सम्पादन गरेर त्यसलाई सक्रिय गराउन सकिन्छ । यो भन्दा पहिला मैले यो पोष्टमा पनि यस बारेका केही कुरा लेखेको थिएँ । आजको पोष्टमा पनि त्यस्तै केही सामान्य ह्याकहरु दिँदैछु ।

टास्कबारका आईकोन साईजलाई घटाउनुहोस:

विण्डोजका सिस्टममा कुनै पनि फाईल वा फोल्डर खोलेपछि सो फाईल वा फोल्डरहरु टास्कबारमा लहरै मिलेर बस्छन । एक पटकमा १-२ वटा फाईल वा सफ्टवेयरहरु मात्रै चलाउँदा त समस्या हुँदैन, तर यदि तपाई पनि म जस्तै एकै पटकमा धेरै फाईल व फोल्डरहरु खोलेर काम गर्न बस्नुहुन्छ भने टास्कबारमा आफुलाई चाहिएका चिज खोज्न मुश्किल हुन्छ । किनकि विण्डोजको डिफल्ट सेटीङमा यसको साईज निक्कै ठूलो हुन्छ र दुई तीन वटा फाईल वा प्रोग्राम चलाउने बित्तीककै त्यो भरिन्छ । (तलको चित्रमा हेर्नुहोस:)

आउनुस, आज हामी यो टासक्बारमा बन्ने आईकोनको साईज सानो गर्ने विधिमा लागौं । यो विधि अपनाईसके पछि तपाईका टास्कबारमा धेरै भन्दा धेरै आईकोनहरु अटनेछन्। (तलको चित्र हेर्नुहोस)

१) यसको लागि रजिष्ट्रीमा साधारण सम्पादन गर्नु पर्ने भएकोले पहिला आफ्नो क्म्प्युटरको Start>>Run…मा थिच्नुहोस र त्यहा देखिने Open भन्ने खाली स्थानमा regedit टाईप गरेर Ok गर्नुहोस ।
२) अब HKEY_CURRENT_USER>>Control Panel>>Desktop>>WindowMetrics मा जानुहोस।

३) अब WindowMetrics लाई माउसले सेलेक्ट गरेर त्यसको दाँयापट्टीको ठुलो कोठामा हेर्नुहोस। त्यहाँको खाली ठाउँमा माउसले राईट क्लिक गरेर New > String Value चयन गर्नुहोस।

४) सो नयाँ बनेको String लाई MinWidth भन्ने नाम दिनुहोस (अर्थात सो String को नाम MinWidth राख्‍नुहोस- तलको चित्र हेर्नुहोस् ।)

५) अब सो Stringलाई डबल क्लिक गर्नुहोस र सो को value 38 बनाएर Ok गर्नुहोस ।
यसको असर लागु गर्न कम्प्युटर एकपटक लगअफ गररे पून लग ईन गर्नु पर्ने हुन्छ ।

यदि तपाईलाई सो साईज साह्रै सानो लागेमा 38 लाई डबल गरेर 76 गर्न सक्नु हुन्छ वा अन्य कुनै संख्यासंग खेल्न सक्नुहुन्छ ।

फाईल फोल्डर लुकाउने र देखाउने ।

प्राय: हामी सबैको कम्प्युटरमा कुनै व्यबसायीक वा व्यक्तिगत प्रयोजनको लागि बनाईएका केही गोप्य फाईल वा फोल्डरहरु हुन सक्छन । विण्डोजको सबै सिस्टममा यस्ता फाईलहरुलाई सबैले नदेख्‍ने गरी लुकाउन मिल्ने विकल्पहरु छन । साधारणतया कुनै पनि फाईल वा फोल्डरलाई राईट क्लिक गरी त्यसको Properties मा गई Attributes: भन्दा पछाडि रहेको "Hidden" मा चेक मार्क लगाएर Apply>> Ok गरेर विण्डोजलाई एकपटक Refresh गरेपछि ती फाईल वा फोल्डरहरु नदेखिने गरी बस्छन । तर यसरी लुकाईएको फाईल हेर्न भने विण्डोज एक्सप्लोरर वा My Computer खोलेर Tools>>Folder Options>>View> हुँदैं Hidden files and folders भन्दा मुनिको Show hidden files and folder चयन गर्नु पर्ने हुन्छ । जुन झन्झटीलो छ ।

तर एउटा सानो VBS स्क्रिप्टको मद्दतले तपाई आफ्ना सबै लुकाईएका फाईलहरुलाई एकै क्लिकमा देखिने र फेरि एकै क्लिकमा नदेखिने पनि बनाउन सक्नुहुन्छ। अब आउनुहोस यो सर्टकट बनाउन लागौं।

१) सबैभन्दा पहिला आफ्नो कम्प्युटरको Notepad खोल्नुहोस र तलको टेक्स्टहरु कपि पेस्ट गर्नुहोस।

If 1=1 Then

Set sh = CreateObject("WScript.Shell")
theKey = "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced\Hidden"
setHidden = sh.RegRead(theKey)

If setHidden = 1 Then
setHidden = 0
MsgBox "Your hidden files and folders are now safe from prying eyes.",64,"Hidden File Exchange"
Else
setHidden = 1
MsgBox "Your files and folders are visible now !",64,"Hidden File Exchange"
End If

sh.RegWrite theKey,setHidden,"REG_DWORD"
Set sh = Nothing
End If

२) अब सो टेक्स्टलाई डेस्कटप वा अन्त कतै सेभ गर्नुहोस ।
३) सेभ गर्ने बेलामा यसको नाम जे राखेपनि अन्तमा भने .vbs थप्नुहोस। अर्थात तपाईले यसको नाम Hidden Magic राख्‍न चाहनुहुन्छ भने File name: मा Hidden Magic.vbs लेख्‍नुहोस Save as type: मा All Files गर्नुहोस र Save दबाउनुहोस (तलको चित्र हेर्नुहोस)।

बस तपाइको साँचो तयार भयो । अब तपाईको कम्प्युटरमा यो दायाँ तर्फको चित्रमा जस्तो फाईल बन्ने छ । जब जब तपाई सो नयाँ फाईलमा डबल क्लिक गर्नुहुन्छ तपाईका कम्प्युटरका सबै अदृश्य वा लुकाईएका फाईलहरु देखिनेछन । सोही आईकोनलाई पून दबाउँदा सबै फाईलहरु पून: लुक्नेछन । (माथी बताईएजस्तै यसको असर देखीनको लागी यस्को: प्रयोग पछी स्क्रिन रिफ्रेस गर्नु पर्ने हुन्छ ।

लुकाईएका फाईल फोल्डरलाई पासवर्डद्वारा सुरक्षीत राख्‍नुहोस ।

यदि तपाई आफ्ना लुकाईएका फाईल वा फोल्डरहरुलाई यो VBS स्क्रिप्टको मद्दतले जो कोहिले देख्‍न नसक्ने र केवल आफ्नै पासवर्ड राखेर मात्र देखाउन र लुकाउन मिल्ने बनाउन चाहनुहुन्छ भने, अरु सबै तरिका माथिकै अपनाउनुहोस तर नोटप्याडमा कपि गरिने टेक्स्ट भने यो राख्‍नु होला:

pWord = "123456"

If InputBox("Please enter your password:","Password") = pWord Then

Set sh = CreateObject("WScript.Shell")
theKey = "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced\Hidden"
setHidden = sh.RegRead(theKey)

If setHidden = 1 Then
setHidden = 0
MsgBox " Your hidden files and folders are now safe from prying eyes.",64,"Hidden File Exchange"
Else
setHidden = 1
MsgBox " Your files and folders are visible now !",64,"Hidden File Exchange"
End If

sh.RegWrite theKey,setHidden,"REG_DWORD"
Set sh = Nothing
End If

नोट: यो टेक्स्टमा माथी रातो फण्टमा लेखीएको 123456 पासवर्ड हुन्छ । तपाइ सो 123456 को ठाउँमा आफ्नो कुनै पनि पासवर्ड राख्‍न सक्नुहुन्छ ।

Enjoy !

नयाँ नेपाल- केही अनुभव, केही अनुभूति

2009-10-07T09:55:00.001+05:30

केही समय अगाडि दसैं मनाउन घर गैएको थियो, करिब २ हप्ता जति बसेर फेरि कामको ठाममा फर्केको छु । दुई हप्ताको बिदाका कारण आलस्यले अझै झ्याप्पै छोपेको छ। फेरि दुई हप्ता बिदामा बसेर फर्कदा काम गर्ने ठाउँमा भने २ महिनामा नसकिने जस्तो काम थुप्रिएको छ त्यसैले ब्लगमा लेख्‍ने धेरै कुराहरु हुँदाहुदैं पनि यो पेजमा धेरै दिन देखी केही पनि कोरिएको छैन ।

हुन त यो दुई हप्ताको बीचमा धेरै साथीहरुको ब्लग पनि मेरो जस्तै आराम फर्माएर बसेको थियो, तर अब भने आलस्यलाई तोड्दै ब्लगमा आफ्नो उपस्थिति जनाउन पनि केही लेख्‍नु पर्ने बेला भैसकेको छ । त्यसैले आज यस पटकको दसैं बिदामा भएका केही अनौपचारिक गन्थन गर्नु पर्‍यो ।

गणतन्त्र र नयाँ नेपाल

करिब तीन बर्ष देखि बाहिर रहेकोले पत्र पत्रिका र विशेषगरी हाम्रा दिग्गज नेताहरुबाट प्रयुक्त हुने उपर्युक्त वाक्याशंको शाब्दिक अर्थको साधारण भेउ पाए पनि वास्तविक अर्थ भने बुझेको थिईन । यसपाला त्यसको पनि केही अनुभव भयो ।

‘गणतन्त्र’ माने जनताको तन्त्र वा जनताको राज। अझ कुरा प्रष्ट गर्दा जनता आफैले शासन गर्ने व्यबस्था । यसपाला घरपुग्दा जनताले आफ्नो शासन नभए पनि व्यबस्था आफैं गरेको टडकारो प्रमाण मिल्यो मलाई ।

लोडसेडीङको मारले सामान्य जीवनयापन नै असम्भव प्राय: भएपछि नेपाली जनताहरुले आफ्नो व्यबस्था आफैं गर्नु पर्ने कर्तव्य र अधिकारलाई सहि ढंगबाट निर्वाह गरेको पाएँ । काठमाण्डौका अधिकांश घरमा गच्छे अनुसारको ईन्भर्टर, सोलार प्यानल, ईमरजेन्सी लाईट वा प्रकाश र उर्जाका अन्य वैकल्पीक स्रोतको व्यबस्थापन भएको रहेछ । अब गणतन्त्रमा पनि सरकारले नै सबै व्यबस्था गर्‍यो भने त के गणहरुले के गर्ने त हैन ?

खसी-पैसा-खसी

दसैंको अगि र पछि अर्को एउटा कुराले विशेष चर्चा पायो । सुरुमा चाहिए जत्ती खसी, च्याङ्रा नभित्रेकाले र खाद्यसंस्थानको थोक पनि समयमा नआएकोले बजारमा खसीको अभाव हुने अडकलबाजी र हल्ला फैलीयो । जिउँदो खसी- बोकाका भाउले पनि आकाश छोए ।

केही समय पश्चात नेपाली जनताले दु:ख जीलो गरी कमाएर बैंकमा थन्काएको पैसा पनि दसैंको मुखमा ‘नोट अभाव’ भएका कारण बैंकबाट झीक्न पाएनन् । धेरै बैंकहरुमा बिहानै देखी लाईन लाग्यो भने केही सिमीत बैकंले पनि ‘यत्ती भन्दा बढी दिन नसकीने’ भनेर भित्तामा पर्चा नै टाँसे ।

नयाँ नेपालका पुराना नेपालीहरुलाई यसलाई पनि नयाँ नेपालको एउटा अर्को कडी सम्झेर बस्नु बाहेक अर्को कुनै उपाए रहेन । नहुनेको त कुरा छोडौं, पैसा भएकाले पनि नोट अभावका कारण खसी हैन फर्सी किन्न समेत समस्या झेल्नु पर्‍यो ।

अब आफैंले बचत गरेर राखेको पैसा पनि झिक्न नसके पछि बजारमा असर पर्ने नै भयो। दसैं करिव करिव संघारमै पुग्दा भने खसी व्यापारीहरु क्रेतासंगको नोट अभावका कारण नयाँ नेपालमा आफ्ना पुराना खसी नबिकेको गुनासो गर्दै थिए ।

राजश्व तिर्न घुस

हो, शीर्षक देखेर म झुक्कीएँ कि भन्ने ठान्नु भएको हो भने त्यसो हैन । यो राजश्व छल्न हैन, राजश्व तिर्न पनि घुस खुवाउने पर्ने नयाँ नेपालको कथा हो ।

बिदा सुरुहुनु भन्दा २ दिन अगि घर पुगेको थिएँ, घरमा थन्किएको एउटा कलियुगको घोडा (मोटर साईकल) को कर तिर्नु पर्ने समय पनि भएकोले एकदिन सवारी कर तिर्न हिँडें । दसैंको मौकामा मानिस कम होलान भनेर गएको त म पुग्ने बेलामा नै लामामा करिब १५० जना जत्ती थिए ।

बागमती अञ्चलमा चल्ने करिब ३, साढे तीन लाख मोटरसाईकलको कर त्यहा जम्मा तीनवटा काउण्टरबाट ‘कलेक्शन’ हुने रहेछ । सालाखालाकै हिसाब गर्दा पनि दिनमा करिब १०००-१२०० जनाको कर त्यो तिनवटा काउण्टरबाट कलेक्शन हुने देखियो । यस्तो अबस्थामा ‘ससम्मान’ कर तिर्न गएकालाई ‘टेन्सन’ हुने नै भयो ।

एकातर्फ बैंकमा नोट अभाव भएको खवर थियो भने अर्कातिर सरकारलाई ‘नोट बुझाउन’ जान पनि सानोतिनो ज्यानका मानिसलाई त्यो तिन घण्टे लाममा पैठोजोरी खेलेर बस्न सम्भव थिएन । म त, बिदा नै मनाउन गएको र अन्य काममा व्यबधान नआउने बएकोले त्यो मस्त लामको ‘आनन्द’ लिएर नै बसें । तर अन्य काममा पुग्नु पर्ने र सीमित समय लिएर निस्केकाहरु भने ससम्मान राजश्व तिर्न बसेकाका लाम देखेपछि तर्सन थाले । कसैको अफीस पुग्नु पर्ने, कसैको घरमा जरुरी काम भएका, कोही १ घण्टाको फुर्सदमा निस्केका त कोही त्यस्तै अन्य काम भ्याउने हडबडमा रहेका ।

तर आत्तिनु पर्ने रहेनछ, नयाँ नेपालाका केही स्वयं सेवकहरु (मतलब आफ्नै सेवा गर्नेहरु) त्यहा परिचालन भएका रहेछन । उनीहरु त्यस्ता कम समय लिएर निस्कने करदाताका कागजातहरु द्रुत गतिमा तयार गरिदिँदा रहेछन । मेरो अगि-पछि बस्ने केही मजबुर करदाताले मेरै आखाँ अगाडी द्रुत सेवा प्राप्त गर्न २-२ सयको भेटी ती स्वयं सेवकलाई चडाए ।

हुन पनि म बसेको लाईन डेग नचलेको अबस्थामा उनीहरुको कागजात तयार भएर बाहिर आईसकेको पनि थियो ।

समष्टिमा नयाँ नेपाल भनेको यस्तै यस्तै नयाँ-नौलो कुराको थालनी गरिएको पुरानो मुलुक भएको स्मृति लिएर फर्केको छु । बाँकी पछि…

विशेषता (लघुकथा)

2009-09-27T10:35:00.001+05:30

(यो लघुकथा यही ब्लगमा पनि धेरै अघी अंग्रेजीमा लेखेर हालेको थिएँ, तर धेरै दिन ब्लग अपडेट गर्ने मेसो नमिलेकोले हाललाई फेरि नेपाली भाषामा लेखेर टाँस्दैछु)

देशका एकजना प्रतिष्ठित वैज्ञानिकले एउटा बिशेष प्रकारको ऐनाको आविष्कार गरेको समाचारलले सवैतीर चर्चा पायो । सो ऐना, झ्वाट्ट साधारण ऐना जस्तै देखिए पनि मानिसरुले त्यसमा हेर्दा अनुहारको प्रतिबिम्बको साटो अरुनै भिन्न भिन्न कुराहरु देख्दथे।

यसरी अनुहार नदेखिने विशेष ऐनाको खास विशेषता भने पछि मात्रै खुलाउने वताएर ती वैज्ञानिकले आफ्नो आविष्कारको सार्वजनिक प्रदर्शनको आयोजन गरे ।

धेरै दर्शकहरुले प्रदर्शनीमा गएर त्यो विशेष ऐना हेरे, तर ऐनामा आ-आफ्नो अनुहारको साटो सवैले भिन्न भिन्न रंगको संयोजन र प्रकाश पुञ्ज अनी अकल्पनीय विम्बहरु मात्रै देखे ।

प्रदर्शनीको अन्तिम दिनमा एकजना चर्चित नेता ऐना अगाडि आएर उभिए, उनले त्यसमा एउटा कालो कालो धमिलो र अस्पष्ट चित्र देखे र भनेः "मलाई त यो आकृति मन परेन यो त राम्रो छैन ।"

एकजना सानो बालक पनि त्यहा आईपुगेको थियो । ऐनाको अगाडि पुग्ने बित्तिकै उ खुसीले उफ्रीयो। आफूले त्यसमा चमकिलो सफा र सेतो प्रकाशपुञ्ज देखेको बताउँदै उसले भन्यो "यो ऐना त साह्रै राम्रो रहेछ"।

अर्का एकजना बाटोमा हिडदै गरेको सन्तलाई पनि वैज्ञानिकले आग्रह पूर्वक ऐना अगाडि उभ्याए । उनले एकैछिन त्यहाँ दृष्टिगोचर गरे र सामान्य रुपमा आफूले त्यसमा केहि पनि नदेखेको वताए "यो त पानी जस्तो रगंहिन र हावा जस्तो निर्विकार छ "।

एउटै कुराको बारेमा तीन थरी अती विपरीत र पूर्ण भिन्न बक्तव्य आएपछि उपस्थित पत्रकारहरुले वैज्ञानिकलाई सो ऐनाको विशेषता बताइदिन भने । वैज्ञानिक एकैछिन मौन रहे, अनी लामो सास फेरेर बोल्न शुरु गरे: "… यो पनि अरु ऐना जस्तै प्रतिबिम्ब बनाउने ऐना नै हो, …तर फरक यत्ती छ की यसले शारीरीक बिम्ब हैन, मानसिक सोच, चित्त दशा र चरित्रलाई प्रतिबिम्बित गर्छ"

पश्येम शरदः शतम । जीवेम शरदः शतम ।।

2009-09-20T10:00:00.001+05:30

विजया दशमीको सुखद उपलक्षमा हार्दिक मंगलमय शुभकामाना !

खै, तिनी पनि जाँड खाएरै सपथ लिन गा’थे कि !

2009-09-15T16:10:00.001+05:30

(म हाल दक्षिण भारतमा छु र यो लेखमा भएका घटनाहरु दक्षीण भारतकै भएका कुरा हुन, कसैमा भ्रम सृजना नहोस )

हिजो केही कामको सिलसिलामा म आफू बस्ने शहरको एउटा सरकारी कार्यालयमा पुगेको थिएँ। त्यहाँ निकै ताम-झाम र उल्लासको वातावरण देखीयो । प्राय: पुगी रहने र शुन्य रहने ठाउँ र त्यो पनि सरकारी कार्यालयमा यो मनोरञ्जनको माहौल देख्दा अचम्म लाग्यो । अनि सधैं भेटीने मानिसहरुले पनि मसंग हिन्दीमा अभिवादन र कुरा गर्ने प्रयास गर्दै थिए, जुन यो ठाउँकोलागी अनौठो नै थियो। तर पछि सोधेपछि थाहा भयो हिजोको दिन यहाँ “हिन्दी दिवस” रहेछ ।

वास्तवमा १४ सेप्टेम्बर १९४९ मा भारतको संविधान सभाले हिन्दी भारतको राजभाषा हुने निर्णय गरेको रहेछ र सोहि दिनको सम्झनामा १९५३ देखी सम्पूर्ण भारतमा १४ सेप्टेम्बरको दिनलाई हिन्दी-दिवसको रुपमा मनाउन थालिएको रहेछ ।

चिनजानको ठाउँ भएकोले म पनि केही छिन त्यहा घुलमिल भएँ । सो कार्यालयले यो पुरै हप्तालाई “हिन्दी सप्ताह” को रुपमा मनाउने निर्णय गरेको रहेछ र कार्यालयको भित्ता-भित्तामा ‘हिन्दी बोलौं’, ‘हिन्दी हाम्रो भाषा हो’ भन्ने जस्ता नाराहरु लेखीएका थिए ।

तर, उही हामीकहाँ शहिद दिवसको दिनमा शहिद र बाल दिवस, अपांग दिवस वा त्यस्तै कुनै खेमा वा वर्गको दिवसमा तिनका नाम याद गरे जस्तै भोलि देखी यहाँ पनि कसैले फेरि एक बर्षसम्म हिन्दी बोल्ने छैनन ।

करिव १ घण्टाको कार्यक्रममा अकस्मात सहभागी हुन पुगेपछि मेरो मनमा भने खाली आफ्नै देशका महानतम नेताहरुको मात्रै चित्र आईरह्यो । भारत, जहाँ आफ्नै भाषा बोल्न पनि मानिसहरुलाई यस्ता दिवसहरु कुर्नु पर्छ भने हाम्रा सेवक र स्वामीभक्तहरु भने दिन न दिवस अनि ठाउँ र कुठाउँ हिन्दी बोलेर गज्जबको विद्वता र भक्ती प्रदर्शन गर्दैछन ।

उपराष्ट्रपतिबाट सुरु भएको यस महानतम अभियान अहिले मन्त्रि र अन्य दर्जामा पनि सर्दै छ र स्थिति यस्तै रहे कुनै दिन हाम्रा मेयर, उपमेयर, वडा अध्यक्ष र गा. वि. स. का सदस्यहरुले समेत यही भाषामा सपथ खानेमा कुनै शंका नगरे हुन्छ ।

बिना कारण वा पूर्वाग्रही भएर कुनैपनि भाषाप्रति वैमनस्यपूर्ण भावना राख्‍नु वा कुनै भाषाको विरोध गर्नु गलत हो, तर त्यसै गरी अनावश्यक रुपमा र केवल द्बन्द सृजना गर्न मात्रै ठाउँ-कुठाउँ र बेला न कूबेला विदेशी भाषामा सपथ खानु पनि गलत नै हो । राष्ट्र भाषा वा मातृ भाषा समेत नभएको अबस्थामा अरु जुनसुकै तर्क वा कूतर्क गरेपनि हिन्दीमा सपथ खानु, सपथ खानेको लागि मालिकको अगाडि आफू पक्का सेवक भएको प्रमाणीत गर्ने अचुक अवसर बाहेक अरु केही हुँदै होईन भन्दा फरक पर्दैन ।

एउटा आँकडा अनुसार पुरै भारतमा जम्मा करिव ४०% जनताले मात्रै हिन्दी बोल्छन वा बुझछन । यो पनि उत्तर भारतका दिल्ली, हरियाणा र उत्तरकै केही राज्यहरुमा बोलीने बाहेक जती जती दक्षिण लाग्यो हिन्दी बोल्ने र बुझ्ने मानिस भेटन उत्तीकै मुश्किल हुन्छ भन्दा फरक पर्दैन ।

केही समय अगाडि म तामिलनाडु र आन्ध्र प्रदेशको सीमावर्ती ईलाकामा पुग्दा भोग्नु परेको भाषिक समस्याले मलाई यसबारे झनै राम्रो ज्ञान भएको थियो ।

प्रसंग फेरि हिजैको, १ घण्टाको समारोहमा वक्ताहरुले केही सानोतिनो भाषण र केही कविता पाठ गरेपछि कार्यक्रम समापन भयो । कार्यक्रम समापन गर्ने महोदयले बढो मुश्किलले केही वाक्यहरु हिन्दीमा बोले र अन्तमा स्थानीय तेलुगु भाषामा “अब यो भन्दा बढी बोलेमा तपाईहरुलाई पनि बुझ्न गाह्रो होला” भन्दा हलमा सबै गलल्ल हाँसे ।

कार्यक्रम पछिको चियापानमा एकजना परिचितसंग कुरा गर्दा उनले पनि रमाईलो कुरा गरे : “…सबैलाई विदेशी वा अर्काको भाषाप्रति आकर्षण हुन्छ । ...उत्तर भारतीयहरु रक्सीले मात्तीएपछि अंग्रेजी बोल्छन, ....दक्षिणका भने रक्सी लागेपछि हिन्दी बोल्न खोज्छन ।”

गफगाफकै क्रममा नेपालबारे केही चासो राख्‍ने एकजना सहभागीले मलाई सोधेका थिए “...अनि तिमीहरुको उपराष्ट्रपतिले साँच्चै किन हिन्दीमा सपथ लिएका हुन ?” । “…खै, तिनी पनि जाँड खाएरै सपथ लिन गएका थिए कि… !” मैले पनि आफू पनि बच्ने र माहौल पनि रंगीन बनाउने उत्तर दिएर संकट टाँरे ।

अब ब्लगरको आफ्नै “Read More”

2009-09-10T10:51:00.003+05:30

अक्टोबर महिनाको २३ देखि ब्लगर दस बर्षमा प्रवेश गरेको छ र ब्लगरले आफ् दस बर्ष पुगेको अबसरमा केहि नयाँ कुराहरु थप्ने जानाकरी दिएको थियो र केही भने प्रयोगमा आईसकेका पनि छन । यस बारेमा मैले पहिला यो पोष्टमा पनि केही लेखी सकेको छु। मैले सो पोष्टमा अनुमान गरे जस्तै आज ब्लगरले ‘रिड मोर’ वा ब्लगको मुख्‍य पृष्ठमा केही वाक्यहरु देखाएर बाँकी पेज भने ‘रिड मोर’ मा क्लिक गरेपछि खुल्‍ने अनुप्रयोगको सुरुवात गरेको छ ।

हुन त यसभन्दा अघि पनि हामीमध्य धेरैले गुगल वा ब्लगर बाहेकका अन्य प्रदायकका कोड वा ग्याजेट प्रयोग गरेर वा आफ्ना कोडहरुलाई ‘छेड-छाड’ गरेर आफ्नो पोष्टमा ‘रिड मोर’ अप्सन हालेका छौं । तर अब तपाई चाहनुहुन्छ भने गुगलकै आफ्नै ‘रिड मोर’ अप्सन प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। यसको तरिका यस प्रकार छ:

१. पहिलो कुरा त हाल यो रिड मोर अप्सन ब्लगरको “Updated editor” मा मात्रै उपलब्ध भएकोले सबैभन्दा पहिला आफ्नो Dashboard मा जानुहोस अनि Settings >> Basic हुँदै Global Settings भन्दा मुनि हेर्नुहोस । त्यहाँ "Select post editor" को पछाडी "Updated editor" मा चेक मार्क लगाएर "SAVE SETTINGS" मा क्लिक गर्नुहोस । (यसको बिस्तृत तरिका यो पोष्टमा दिईएको छ)

२. अब तपाई अब तपाई आफ्नो post editor पेजमा जानु भयो भने तपाईले मेनुबारको अन्ततिर तलको चित्रमा जस्तै “Insert Jump Break” लेखेको एउटा नयाँ आईकोन देख्‍नु हुनेछ।

३. अब आफुले लेख्‍ने कुराहरु आफ्नो post editor बक्समा लेख्‍नुहोस र कति वाक्य मुख्य पेजमा देखाउने निर्धारण गर्नुहोस । अब माथिको चित्रमा जस्तै मुख्‍य पेजमा देखाउन चाहेका वाक्यहरुभन्दा पछाडि आफ्नो माउसको क्रसर राखेर “Insert Jump Break” मा क्लिक गर्नुहोस ।

४. बस, अब चित्रमा जस्तै तपाईको post editor बक्समा माउस क्रसर राखेको ठाउँ भन्दा मुनि एउटा लाईन देखिने छ । अब तपाईले आफ्नो पोष्ट पब्लिस गर्नु भयो भने सो लाईन भन्दा माथिका वाक्यहरु मुख्य पेजमा आउने छन र लाईन भन्दा मुनिका कुराहरु “Read more” मा क्लिक गरेपछि मात्रै देखिनेछन।
अब केहि रंग-रोगनका कुरा। यदि तपाई मुख्य पेजमा देखिने “Read more” को सट्टामा आफ्नै कुनै शब्दहरु राख्‍न चाहनुहुन्छ भने के गर्ने त ? । यो पनि सजिलो छ । यसको लगि आफ्नो Dashboard बाट Layout मा जानुहोस वाँया पट्टीको चित्रमा जस्तै “Blog Posts” भन्दा मुनि रहेको “Edit” दबाउनुहोस ।
अब खुल्ने नयाँ पेजमा तलको चित्रमा जस्तै “Post page link text:” भन्दा पछाडिको बक्समा “Read more>>” को सट्टा “पुरै पढनुस”, “बाँकी यता” वा आफुलाई मन पर्ने कुनै शब्द हाल्नुस र सेभ गर्नुहोस ।

यो भन्दा पहिला हामीले प्रयोग गर्दै आएका थर्ड पा्र्टी ग्याजेट र यसमा अझै पनि केहि भिन्नताहरु छन । हुन त गुगलले यसमा पनि सुधार गर्ला तर हाल रहेका केहि फाईदा र बेफाईदाहरु:

फाईदाहरु

गुगलको आफ्नै कोड भएकोले छिटो लोड हुने ।
ईनेबल र डिसेबल गर्न सजिलो ।

बेफाईदाहरु:

पुराना टाँसोहरु पहिला जे जस्तो हालतमा थिए त्यस्तै देखिने ।
पुराना पूर्ण टाँसोको मुनि पनि “Read more>>” देखिने ।
पोष्टमा फोटो भएको अबस्थामा मुख्य पेजमा जत्ति कम शब्द वा वाक्य राखे पनि फोटोले ओगटने जत्ती भाग (खाली भएपनि) मुख्य पेजमा देखिने ।
हरेक पटक मुख्य पेजमा कति देखाउने र बाँकी भाग कति राख्‍ने मिलाउनु पर्ने ।

-------------------------------------------------------------------------
यो त भयो गुगलको आफ्नो अप्सन। तर यदि तपाई आफ्ना पुराना र नयाँ पोष्टहरु हरेक पल्ट छापिँदा आफै केहि भाग मुख्य पेजमा र बाँकी “Read more>>” क्लिक गरेपछि देखाउन चाहनु हुन्छ भने म त्यसको कोड पनि यहाँ राख्दै छु। यो कोड राख्‍ने तरिका भन्दा पहिला यसका केहि फाईदा र बेफाईदाहरु:

फाईदाहरु

एकचोटी टेम्प्लेटमा कोडहरु मिलाएपछि यो कोड राख्‍नु भन्दा पहिला लेखिएका पुराना पोष्टहरु पनि आफैं मुख्य पेजमा केही भाग र बाँकी “Read more>>” क्लिक गरेपछि देखिने भएर बस्नेछन।
पोष्टमा फोटो वा फोटोहरु छन भने पोष्टको पहिलो फोटो ‘थम्बनेल’ बनेर आफै मुख्य पृष्टमा सानो आकारमा देखिन्छ ।
मुख्य पेजमा कति देखाउने र बाँकि कति देखाउने सम्पादन गर्न मिल्ने ।
मुख्य पेजमा देखिने फोटोको साईज आफैले निर्धारण गर्न मिल्ने ।

बेफाईदाहरु:

यो थर्ड पार्टी कोड भएकोले यसले पेज लोड हुने समयलाई केहि लम्बाउन सक्ने छ।
हाल्न र झीक्न अलिकता झन्झटिलो ।

यो कोड थर्ड पार्टी कोड भएपनि एक पटक राखेपछि माथि भनेजस्तै हालसम्मका जम्मै पुराना पोष्टहरुमा पनि आफैं लागु हुने भएकोले यसलाई धेरैले रुचाएका छन। यसको उदाहरण यो ब्लगमा देख्‍न सक्नुहुन्छ। यदि तपाई पनि आफ्ना पोष्टहरु छापिने बेलामा आफै केहि भाग मुख्य पृष्ठ र बाँकी “Read more>>” क्लिक गरेपछि देखिने बनाउन चाहनुहुन्छ भने यसो गर्नुस:

१. आफ्नो Dashboard मा जानुहोस अनि Layout हुँदैं Edit HTML मा। अब त्यहाँ “Expand widget templates” मा चेक मार्क लगाएर निम्न कोडहरु खोज्नुहोस (कोड खोज्न CTRL+F key थीचेर search गर्नु भयो भने छिटो र सजिलै भेटिनेछन):

<data:post.body/> (कुनै कुनै टेम्प्लेटमा <data:post.body> पनि हुन सक्छ)

२. अब माथिको कोडको सट्टा ( अर्थात माथिको कोड डिलिट गरेर सो को ठाउँमा) तलको कोड कपि पेष्ट गर्नुहोस:

<b:if cond='data:blog.pageType == "item"'>
<data:post.body/>
<b:else/>
<div expr:id='"summary" + data:post.id'>
<data:post.body/>
</div>
<script type='text/javascript'>
createSummaryAndThumb("summary<data:post.id/>");
</script>
<div style='clear: both;'/>
<span style='padding-top:5px;;float:right;text-align:right;'><a expr:href='data:post.url' rel='bookmark'><b>Read more >></b></a></span>
</b:if>

३. अब फेरि </head> खोज्नुहोस (याद गर्नुहोस यो “<head>” हैन “</head>” हो ) ।

४. अब सो </head> भन्दा ठ्याकै माथि तलको कोडहरु कपि पेष्ट गर्नुहोस:

अब “SAVE TEMPLATE” दबाउनुहोस । बस तयार भयो तपाईको ‘स्वचालित रिड मोर ग्याजेट” । अब तपाईका नयाँ पुराना सबै पोष्टहरु आफै केहि भाग मुख्य पेजमा र बाँकी भने “Read more>>” क्लिक गरेपछि देखिने छ।

माथिको कोडमा रहेको

summary_noimg = 630; ले पोष्टमा तस्बिर नभएको बेलामा मुख्य पेजमा देखिने शब्द संख्या,
summary_img = 440; ले पोष्टमा तस्बिर भएको बेलामा मुख्य पेजमा देखिने शब्द संख्या
img_thumb_height = 170; ले मुख्य पेजमा देखिने तस्बिरको उचाई (height) र
img_thumb_width = 200; ले मुख्य पेजमा देखिने तस्बिरको चौडाई (width) निर्धारण गर्छ

अत: सो संख्याहरुलाई आफ्नो ईच्छा र टेम्प्लेटको नाप नक्शा अनुसार सम्पादन गर्न सक्नुहुन्छ ।

अपडेट:

केही साथीहरुले गुगगलको “रिड मोर” ट्याग प्रयोग गरेपछि आफ्नो साईडबार तल झरेको बताउनु भएको छ ।

यो ब्लगरको नयाँ फिचर भएकोले यसमा यस्तै केही समस्या देखीएका छन र गुगलले सो सुधार पनि गर्दै छ रे (तर गुगलले कहिले सुधार गर्छ त्यो बेलासम्म कुर्ने कुरा पनि भएन )

साईडबार तल झर्ने समस्या भने यसमा प्रयोग गरीएको “div” ट्याग र  ट्यागका कारणले हुन्छ । सजिलो भाषामा भन्ने हो भने, धेरै फर्म्याटीङ भएको र कहीलेकाही भने वेब बेस्ड कन्भर्टरबाट कन्भर्ट गरी हालिएका टेक्स्टका कारण पनि यो समस्या आउन सक्छ । यसको समाधानको लागि केवल एउटा क्लोजिङ “div” ट्यागलाई  भन्दा अगाडि राख्‍दा यो समस्या समाधान हुन्छ ।

त्यसको लागि आफ्नो Dashboard>>Edit Posts>> हुँदै यो रिड मोर प्रयोग गरिएको कुनै पोष्टको अगाडि रहेको “Edit” मा क्लिक गर्नुहोस ।

त्यहा क्लिक गरेपछि, उदाहरणको लागि मेरो यही पोष्टलाई लिने हो भने पोष्ट ईटिटरको "Compose" mode मा यो पोष्टको छुट्टयाईएको भाग करिव करिव यस्तो देखीन्छ:

अब तपाईले "Edit HTML" मा क्लिक गर्नु भयो भने त्यहा यो पोष्ट करिव करिव यसरी बसेको हुन्छ:

<div style="text-align: justify"> हुन त यसभन्दा अघि पनि हामीमध्य धेरैले गुगल वा ब्लगर बाहेकका अन्य प्रदायकका कोड वा ग्याजेट प्रयोग गरेर वा आफ्ना कोडहरुलाई ‘छेड-छाड’ गरेर आफ्नो पोष्टमा ‘रिड मोर’ अप्सन हालेका छौं । तर अब तपाई चाहनुहुन्छ भने गुगलकै आफ्नै ‘रिड मोर’ अप्सन प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। यसको तरिका यस प्रकार छ: </span></div>

<div style="text-align: justify"> १. पहिलो कुरा त हाल यो रिड मोर अप्सन ब्लगरको “Updated editor” मा मात्रै उपलब्ध भएकोले सबैभन्दा पहिला आफ्नो Dashboard मा जानुहोस अनि Settings >> Basic हुँदै Global Settings भन्दा मुनि हेर्नुहोस ।</div>

अब माथी भएको </span></div> लाई </div></span> बनाउनुहोस र पोष्ट पब्लिस गर्नुहोस । (त्यहाँ अरु कोडहरु पनि हुनसक्छन तर ती कुनै कोड चलाउनु आवश्यक छैन, केवल </div> लाइ  भन्दा अगाडि तान्ने मात्रै हो)

सुरुमा अन्तिम (लेटेष्ट) पोष्टमा मात्रै यो ट्याग सारेर पब्लीस गरी हेर्नुहोस, नभएमा यो रिड मोर ट्याग हालेका सबै पोष्टमा यो </div> ट्याग लाई  भन्दा अगाडि राख्‍नु पर्ने हुन सक्छ ।

यस्ता सबै कोडिङका समस्याबाट बच्न म सबैलाई Windows Live Writer प्रयोग गर्न पनि सल्लाह दिन्छु ।

Happy Blogging !

अमर आत्मा र जिउँदो लासहरु !

2009-09-05T10:58:00.001+05:30

दक्षीण भारतीयहरुको आफ्‍ना नेता र अभिनेताको प्रतिको सम्मान र ‘क्रेज’ को बारेमा धेरै कुराहरु सुनेको थिएँ। करिव तीन बर्ष देखि दक्षीण भारतमै भएर पनि सिनेमा हेर्ने खासै सौख नभएको र राजनीतिमा त झन आफ्नै देशको गाईजात्रे तालका कारण अलिकता पनि चाख नरहेकोले सो कुराहरु बुझ्न कहिल्यै लागीनँ ।

यदा-कदा पत्र-पत्रिका र टेलिभिजनको माध्यमबाट भने यहाँका आम जनताले आफ्ना नेता र अभिनेतामा दर्शाउने अपार श्रद्धा र आस्थाको भने मलाई झलक मिलिनै रहेको थियो । कुनै पनि लोकप्रिय नायक-नायीकाको मन्दिर बन्नु यहाँ सामान्य कुरा नै हुन भने राजनैतीक नेताकोलागि ‘जे पनि गर्न तयार रहने’ यहाँका मानिसहरुको केही झलक भने अघिल्लो चुनावताका मिलेको थियो । ति हाम्रा लागि विल्कुलै नौलो र “अचम्म लाग्ने” घटना समेत हुँदा हुँदै पनि आफ्‍नो देशको घटना नभएका कारण त्यस बारेमा लेख्‍न जाँगर चलेको थिएन ।

तर यस पटक भने मेरो सामान्य सोच भन्दा बाहिरको घटनाहरु घटेकाले यहाँ लेख्दैछु ।

यसै हप्ता, म बस्ने आन्ध्र प्रदेशका मुख्‍य मन्त्रि श्री येदुगुड़ी सन्दिंती राजशेखर रेड्डीको एउटा हेलिकप्टर दूर्घटनामा मृत्यु भयो । लगातार दोस्रो पटक मुख्य मन्त्रिमा बहुमतका साथ विजयी भएका यिनको लोकप्रियताको बारेमा मैले खासै लेखी रहनु पर्दैन । सन २००३ ताका यहाँ तेलगु देशम पार्टिको सरकार थियो, जुन सरकार सूचना क्रान्तिसंगै विकास गर्ने भनेर लागी परेको थियो । तर सामान्य परिवारमा जन्मेर हुर्केका यि नेताले ७५% भन्दा बढी खेतीमा निर्भर रहेका जनता भएको ठाउँमा समग्र विकास गर्न कृषक देखि समाजमा उपेच्छित र दबित तप्कामा लक्षीत योजना ल्याउनु पर्ने र सूचना प्रविधिलाई पनि साथ साथै तर सन्तुलित तबरमा लानु पर्ने यथार्थवादी जागरण ल्याए र वहुमतका साथ सरकार गठन गरे ।

सन २००३ मा गाँउ-गाउँसम्म पदयात्रा गरेर साधारण भन्दा साधारण जनताको बिचार बुझ्ने उनका सुझबुझका कारण १० बर्षसम्म प्रतिपक्षमा रहेको कांग्रेस विजयी भयो र ५ बर्षसम्म सरकारमा पनि रह्यो । यसपाला पनि करिव २ महिना अघि मात्रै यिनि अर्को ५ बर्षकोलागि मुख्य मन्त्रि बनेका थीए । साना किसानका लागि नि:शुल्क बिजुली र गरिबको लागि २ रुपैया प्रति किलोको चामल वितरण गरेर यिनले साँच्चै नै समाजका पिछडिएका वर्गको हितमा ‘देखिने’ सुधारहरु गरेका थिए ।

अचानक, गएको विहिवारको दिनमा उनको निधन भयो । सायद यसको खवर भने कुनै न कुनै रुपमा संसारभर फैलियो पनि होला ।

तर यिनको मृत्युसंगै फैलिएको अन्य सैयौं मृत्यु र आत्महत्या खवरले भने सायद सवैतिर स्थान नभेटेको हुनसक्छ ।

विहिवारको दिन उनको मृत्यु भएको औपचारिक घोषणा हुने बित्तीकै पुरै प्रदेशभर गम्भीर शोकको बादल मडारीयो र तुरुन्तै उनका प्रशंसक र ‘अनुयायी’ हरुको ह्रदयघातका कारण मृत्यु भएका र आत्महत्याका समाचारहरु आउन थाले । सामान्य किसान देखि उच्च शिक्षा हासिल गरेका अनि उमेरको हिसाबमा किशोर, युबा, महिला र बृद्धहरुको नाम समेत यसमा समेल थिए ।

हिजोँका दिनसम्म करिव ५० जनाको मृत्युको खवर चर्चामा रहेको थियो भने आज विहानको पत्रिकाको खवर झस्काउने खालको छ । आज सम्ममा यहाँ २१६ जनाको मृत्यु भैसकेको छ । यसमा आत्महत्या गर्नेको संख्या ३६ जना रहेको बताईएको छ । अर्थात १८० जनाको भने ह्दयघातका कारण मृत्यु भएको छ । पुरै राज्यमा शोकको माहौल छाएको बेलामा यस्ता घटनाले खतरनाक मोड लिन थालेको देखेर स्व. मुख्यमन्त्रिका छोराले हिजों सञ्चारमाध्यमबाट सबैलाई “यस्तो उग्र कदम नउठाउन र यस्ता कदमले स्वर्गीय आत्मलाई शान्ति नमिल्ने” समेत आह्वान गर्नु पर्‍यो ।

हुन त यो प्रसंग उठाउनु उचित कुरो हैन र कसैको मृत्युमा आफै मर्नु पनि गलत कुरा हो । तर यो २-३ दिन बिचमा नचाहँदा नचाहँदै पनि मनमा आफ्नै देशको बारेमा यस्तै घटनाको कल्पनाहरु आए । सोच्दैछु, हामीकहाँ कुनै नेताको मृत्यु भएमा सामान्य नागरिकको त्यसप्रतिको रवैया कस्तो हुन्छ ? ।

यो घटनाले यि नेताको महानता र जनताको मनमा बसेको उनको छविलाई उजिल्याएको छ भने साथसाथै (ह्रदयघातका कारण मर्नेलाई भिन्दै राख्दा पनि) सनक वा क्रेजका कारण कसैको मृत्युमा आफैले मृत्यु वरण गर्दा परिवार र समाजमा झन कस्तो प्रतिकूल प्रभाव पार्छ भने र पनि दर्शाएको छ । कसैको मृत्युमा आफै मर्नु मूर्खता मात्रै हैन हुत्तिहारापन पनि हो ।

खाली विदेशिसंग दलाली गर्ने, ठगी खाने र जनता मार्ने कुरा मात्रै सिक्ने हाम्रा नेताहरुले कास, यस्ता नेताहरुको जीवनबाट केही सिक्दाहुन त कस्तो हुन्थ्यो होला ? । ईश्‍वरले यिनको अमर आत्मलाई शान्ति दिउन र हाम्रा जीवित लाशहरुलाई सदबुद्धी !

यसै समाचारसंग सम्बन्धित केहि पत्रिकाका स्र्किनशट र लिन्कहरु : (समाचारलाई ठुलो बनाएर पढन तलका स्क्रिनशटमा क्लिक गर्नुहोला- चित्र आफैं अर्को पेज वा ट्याबमा खुल्नेछन)

For whom the bells toll? YSR. And 124 others

जानें..रेड्डी की मौत पर 68 लोगों की आत्महत्या का कारण

पर्खाल (लघुकथा)

2009-09-02T09:41:00.001+05:30

केही समयअघि उसको घरसंगैको एकजना छिमेकीले घर अगाडिको बाटो र घरको बीचमा रहेको केही जग्गा मिचेर पर्खाल लगाएको थियो । यसरी सार्वजनिक जग्गा मिचेर छिमेकीले आफ्नो कम्पाउण्ड बढाएको कुरा उसलाई चित्त बुझेन । उसले विरोध गर्नु पर्ने ठाउँमा गएर विरोध गर्‍यो, उजूर हाल्नु पर्ने ठाउँमा गएर उजूर हाल्यो । तर उजूर कमजोर भएर हो वा छिमेकी बलियो भएर हो कुन्नि, न त कसैले अनुसन्धान नै गर्‍यो, न त छिमेकी नै कारवाहीमा पर्‍यो । लगाएको पर्खाल लगाएकै भयो ।

त्यसको केही समयपछि उसको अर्को छिमेकीले पनि विस्तारै आफ्‍नो पर्खाल मर्मत गर्ने बहानामा पुरानो पर्खाल भत्काई दुई-तीन फिट बाटो च्यापी नयाँ पर्खाल लगायो । उसले पुन: निवेदन दिनुपर्ने ठाउँमा गएर निवेदन दियो, नालिस हाल्नु पर्ने ठाउँमा गएर नालिस पनि हाल्यो । तर नालिस लेखेको नमिलेर हो वा सम्बन्धित हाकिम छिमेकीसंग मिलेर हो, न त कसैले छिमेकीलाई हप्कायो, न त कसैले पर्खालै भत्कायो । ठड्याएको फर्खाल ठाडै रह्यो ।

अघिल्ला दुई जनाबाट प्रेरणा पाएर गएको हप्ता, उसको तेस्रो छिमेकीले आफ्नो चार आनाको जग्गालाई बाटोतर्फ ‘घचेटेर’ ६ छ आनाको बनायो । यसरी सवैजनाले सार्वजनिक जग्गा मिच्दै व्यक्तिगत बनाउँदै गरेको उसलाई पटक्कै मन परेको थिएन । तर किन हो कुनि यसपाला भने उसले मुद्दा हालेर शत्रु कमाउने काम पनि गरेन, निरर्थक विवाद गरेर मूर्ख बन्ने बाटो पनि रोजेन ।

ऊ यसरी चुपचाप शान्त बसेको देखेर छर-छिमेकमा सबै छक्क परेका थिए । वास्तवमा अर्काले हाकाहाकी सार्वजनिक जग्गा मिच्दा पनि ऊ यसरी शान्त बस्नु एउटा आश्‍चर्यकै कुरा थियो । तर आश्‍चर्य भन्दा महा आश्‍चर्य घटेपछि मात्र सबैले उसको परिवर्तित शान्त स्वभावको रहस्य बुझे । कुरा के भने, आज बिहानदेखि ऊ पनि विस्तारै आफ्नो घर कम्पाउण्डको पुरानो पर्खाल भत्काएर चार फिट अगाडि नयाँ पर्खालको जग खन्दै थियो ।

ब्लगरको जन्मोत्सव र ब्लगरका नयाँ ग्याजेटहरु !

2009-08-26T09:28:00.002+05:30

यहि महिनाको २३ का दिन ब्लगर दश बर्ष पुगेको छ । आजभन्दा १० बर्ष अगाडि Pyra Labs को नाममा दर्ता भएको ब्लगर, सन August 23, 1999 को दिन देखि सञ्चालनमा आएको थियो । पछि सन २००३ मा Pyra Labs संग गुगलले लिएपछि भने यसका प्रयोगकर्तामा नाटकीय रुपमा बृद्धि भयो । अनि २००४ मा गुगले आफ्नै फोटो शेयर गर्ने साईट Picasa लाई ब्लगरसंग जोडेर फोटो अपलोड गर्ने र अन्य विभिन्न विकल्पहरु थपेपछि भने ब्लगरका उपयोगीतामा धेरै परिवर्तन आएका छन ।

यसै सन्दर्भमा गुगलले केही महिना अगाडि बल्गरमा के कस्तो सुधार गर्न सकिन्छ भनेर यसका प्रयोग कर्ताहरुसंग सुझाव पनि संकलन गरको थियो ( १-२ वटा सुझाव मैले पनि दिएको थिएँ :)

१० बर्ष बीचमा आएको ईण्टरनेट प्रविधिको सुधार र परिवर्तन अनि यसका प्रतिस्पर्धीसंगको दौडमा अगि बढ्न, गुगल ब्लगरमा सधैं नयाँ नयाँ उपयोगी ग्याजेट र विकल्पहरु थप्न लागी परेको छ ।
यसै सन्दर्भमा गुगले थपी सकेका केहि नयाँ अनुप्रयोगहरु र निकट भविष्यमा थपिन सक्ने केही विकल्पको बारेमा यहा सामान्य चर्चा गर्दै छु:

छपाई र सम्पादन:
केही समय अगाडी आफ्नो साबिक ब्लग पोष्ट र ईडिट गर्ने पेजलाई ब्लगरले पहिला भन्दा निक्कै सजिलो र बहुउपयोगी बनाएको छ । यदि तपाई आफ्ना पोष्टहरु सिधै ब्लगरको वेबपेज वा ‘पोष्ट ईडिटर पेज’मा गएर लेख्‍ने वा सम्पादन गर्ने गर्नुहुन्छ भने तपाईले यो नयाँ विकल्पको फाईदा लिन सक्नुहुन्छ:

यसको लागि आफ्नो ब्लगरको Dashboard मा जानुहोस अनि Settings >> Basic हुँदै Global Settings भन्दा मुनि हेर्नुहोस । त्यहाँ, यो बाँयातर्फको चित्रमा जस्तै, "Select post editor" को पछाडी "Updated editor" मा चेक मार्क लगाएर "SAVE SETTINGS" मा क्लिक गर्नुहोस । अब तपाई आफ्नो post editor पेजमा जानु भयो भने तपाईले पहिलाको भन्दा धेरै सरल मेनुबार भएको नया पोष्ट ईडिटर देख्‍नु हुनेछ । जसको आकार (हाईट) तपाई आफ्नो आवश्यक्ता अनुसार तलको चित्रमा देखाए जस्तै गरी माउस क्रसरको मद्दतले चाहे जत्रो बनाउन पनि सक्नुहुन्छ ।

साथै यो Updated editor प्रयोग गरेपछी "Post Options" मा पनि पहिला भन्दा बढि विकल्पहरु देखीने छन，तलको चित्र हेर्नुहोस:

लेबल क्लाउड:
ब्लगरले आफ्नै लेबल क्लाउड नबनाएकोले धेरैसम्म हामीहरुले अन्य कुनै थर्ड पार्टी ग्याजेट प्रयोग गरिरहेका थियौं , तर हालै ब्लगरले आफ्नो "Labels" gadget लाई पुरानो जस्तै केवल बिषय सूचीको रुपमा मात्रै प्रयोग गर्न मिल्ने वा त्यसैलाई लेबल क्लाउडको रुपमा देखाउन मिल्ने गरी सुधार गरेको छ।

साथै यो क्लाउड वा सूचीमा पनि आफूले चाहेको मात्रै विधा देखाउन मिल्ने, बर्णानुक्रमको आधारमा वा संख्यात्मक हिसाबमा देखाउन मिल्ने गरी केही नयाँ विकल्पहरु थपीएको छ ।

यदि तपाई आफ्नो ब्लगमा भएका भिन्न भिन्न विधालाई ‘लेबल क्लाउड’का माध्यमबाट देखाउन चाहनुहुन्छ भने:

पहिला आफ्नो Dashboard मा जानुहोस अनि Layout हुँदैं “Add a Gadget” मा। अब तपाईले “Basic” ट्याब मुनि हेर्नु भयो भने त्यँहा "Labels" भन्ने ग्याजेट देखीने छ (जुन पहिला पनि थियो तर हाल सुधार गरीएको छ) । बस, त्यसलाई क्लिक गर्नुहोस र आफुलाई चयन गर्न मन लाग्ने विकल्पहरु छान्नुहोस । अब तलको चित्रमा जस्तै "Display" भन्दा दायाँ तर्फ रहेका "List" र "Cloud" मध्य "Cloud" मा चेकमार्क लगाउनुहोस अनि सेभ गर्नुहोस ।

यसको साथै तपाई आफ्ना केही सीमित वा निश्चित विधा मात्रै देखाउन चाहनुहुन्छ भने सो को लागि "Select Labels" मा चिन्ह लगाएर आफुले रोजेको विधा मात्रै देखिने बनाउन सक्नुहुन्छ ।

स्मरण रहोस हाल यो एउटै ग्याजेटलाई एउटै ब्लगमा पनि २ चोटी वा त्यो भन्दा बढि प्रयोग गर्न सकिने बनाईएको छ । अर्थात तपाईले यहि ग्याजेटलाई आफ्नो ब्लगको कुनै एक कुनामा ‘लेबल ग्याजेट’ र अर्को कुनामा ‘लेबल क्लाउड’ को रुपमा प्रयोग गर्न सक्नु हुन्छ । यसको प्रयोगात्मक उदाहरण मेरो यही ब्लगको वायाँ साईडबारमा रहेको "Label Cloud" मा हेर्न सक्नुहुन्छ ।

साथै विगत केही समय देखी ब्लगका फिडहरु गुगल रिडर वा अन्य फिड रिडरहरुमा पोष्ट टाँसीने बित्तिकै अपडेट हुन थालेका छन ।

त्यसो त, गुगलले ब्लगरको १० बर्षको जन्मोत्सवको उपलक्षमा धेरै नयाँ ग्याजेट र विकल्पहरु रिलिज गर्ने जनाए पनि उसका आधिकारिक साईट वा ब्लगहरुमा के कस्ता नयाँ ग्याजेट वा विकल्पहरु आउनेहुन भन्ने बारेमा कुनै विवरण दिईएको छैन । तर माथि बताए जस्तै गुगलले आफ्ना प्रयोग कर्ताहरुसंग गरेको सुझाव संकलन र मेरो आफ्नै आंकलनको आधारमा सायद निम्न लिखित केही नयाँ कुराहरु अब आउने २-३ महिना भीत्र ब्लगरमा थपिदैछन:

ब्लगरको कमेण्ट सिस्टममा व्यापक हेरफेर हुनेछ र सम्भवत थ्रेडेड कमेण्ट सुरु गरीने छ ।
वर्डप्रेसमा जस्तै स्टाटिक पेज (आफ्नो आवश्यक्ता अनुसार नयाँ पेज बनाउन मिल्ने सुबिधा) ।
ब्लगरको आफ्नै ‘रिड मोर” अप्सन ।
ब्लगरको आफ्नै नयाँ टेम्लेटहरु ।
गुगलको आफ्नै ‘रिलेटेड पोष्ट” ग्याजेट ।
लेबल र पुराना पोष्ट सम्पादनमा नयाँ हेरफेर ।

जे होस ढीलै भएपनि Happy 10th. Birthday Blogger and
Happy Blogging !

के नेपालमा साहित्यको बजार छैन ?

2009-08-21T21:36:00.001+05:30

नेपाली साहित्यका माहिर हस्तीहरु वा ‘लेखेर खाने’ कसैसंग पनि मेरो सामान्य चिनजान समेत छैन । तर बेला-बखतमा पत्र-पत्रिका र अन्य माध्यमबाट केही चर्चित साहित्यकार वा लेखेर खाने अनि केही भने ‘खाएर लेख्‍ने’ हरुको पनि सामूहिक गुनासो भने सुन्ने गरेको छु । शब्द वा वाक्यमा केही हेरफेर भएपनि मूल चुरो एउटै हुन्छ “नेपालमा साहित्यको बजार छैन”

म साहित्यकार हैन, तर एकजना पाठकको दृष्टिले हेर्दा मलाई यो कुरा कहील्यै पनि चित्त बुझ्दैन । हुन त, नेपालमा साहित्यको बजार छ वा छैन भन्ने गहनतम बिषय प्रवेश गर्न मेरो सामान्य सुझ-बुझ वा अध्ययन काफी छैन भन्नेकुराको हेक्का मलाई छ तैपनि मेरो सामन्य सोच भने यहाँ राख्दै छु ।

कुरोको चुरोमा पुग्नु पहिले एउटा घटना:

केही साल अगाडि, एकजना साथीको स्कूलमा एउटा जादूगर जादू देखाउन आएको थियो। उसको कार्यक्रम सक्केपछि, साथीले यत्तीकै उसलाई ‘कमाई कति हुन्छ?’ भनेर सोध्दा जादूगरले भनेको थियो “हजुर !, ...आजकल जादू कौन देखता है ...” ।

जादूगर, एफ.एम., टि.भी र विद्युतीय मनोरञ्जनका साधनले गर्दा आफ्नो ‘मार्केट’ घटेकोमा चिन्तित थियो । मलाई पनि लाग्यो, सायद अबका दिनमा यस्ता चटक देखाएर गुजारा गर्न सजिलो छैन ।

तर त्यसको करिब एक महिना पछि काठमाण्डौंमा कुनै एकजना ‘सरकार’ नामधारी जादूगरको आगमन भयो। उनले राजधानीको एउटै हलमा महिनादिन भन्दा पनि बढी समय, दिनको २ शोका दरले जादू देखाए । उनका शोको टिकट साधारण नेपालीको ‘औकात’ भन्दा माथीको थियो । तर यो पनि उनको जादू नै थियो सायद, तिनै साधारण नेपालीको भीडले उनको शो सधैं हाउसफूलका साथ चल्यो ।

नेपालमा साहित्यको बजार नभएको प्रसंग कतै पढ्यो कि आजकल मलाई सधैं यो घटना याद आउँछ। जहाँ एकजना चटकी स्कूल-कलेज र क्लबहरु चहारेर पनि आफनो कलाको ‘मार्केट’ भेटदैनथ्यो भने, अर्को जादूगरले भने औसत नेपालीको औकात भन्दा माथिको टिकट बेच्दा पनि टिकट पाउन मुस्किल हुन्थ्यो ।

यो कुरा उठाउँदा कसैको मानमर्दन गरेको नठहरीयोस, तर वास्तविकता यही नै हो । हामीकहाँ साहित्यको बजार वा पाठकको अभाव पक्कै छैन । छ त केवल उत्कृष्ट उत्पादन र प्रकाशन संस्था वा प्रकाशकका पाठकसम्म पुग्ने सबल रणनितीको र समुचित प्रचार प्रसारको ।

सामाजिक जीवन र राजनैतिक परिवर्तन संगै साहित्यको दायरा पनि दिनदिनै बढदै छ र अहिले नेपाली साहित्यले पनि कुनै न कुनै रुपमा विश्‍व साहित्यको प्रतिस्पर्धा गर्नु परेको छ (यो लेखकले चाहेर हैन, समय र पाठकमा उपलब्ध विकल्पहरुका कारण स्व-निर्मित अबस्था हो) ।

हुन त, हामीकहाँ विश्‍व साहित्य पढ्नेहरुको संख्या धेरै छैन, तर पनि भाषिक समानता र सहज उपलब्धताका कारण छिमेकी मुलुकका सहित्यहरुले पनि हाम्रो बजार सधैं गर्माएको हुन्छ ।

मलाई लाग्दैन कि ‘हेरी पोर्टर’ जस्तो ‘दन्त्य कथा’ र छिमेकी देशकै प्रेमचन्द, अरुन्धती राय वा मनोज र शोभा डे समेतका किताव वा रचना खोजी खोजी पढ्ने हाम्रो समाजमा पाठकको कुनै अभाव छ ।

आफ्नै मुलुकको कुरा गर्ने हो भने पनि उत्कृष्टताले बजार कहिले गुमाएको छ र?। केही समय अगाडि छापामा पढेको थिएँ, देवकोटाको मुनामदन हामीकहाँ अहिले पनि ‘बेस्ट सेलर’ मा पर्छ। भानुभक्तको रामायण सबैको घरमा नछुटने धार्मिक पुस्तकमा गनिन्छ भने भैरब अर्याल, शंकर लामिछाने, पारिजात (यहाँनेर मलाई मनपर्ने लेखकको नाम मात्रै लेख्दा पनि यो टाँसोको आकार बढ्ने भएकोले सबैको नाम राखेको छैन) आदिका किताबहरु खोजीन्छन, पढीन्छन । हो, माथि भनेजस्तै कतिपय अबस्थामा हाम्रो घरको ‘हीरा’ ले उचित प्रचार प्रसार नपाएका कारण हामीले बाहिरको ‘काँचका टुक्रा’ खेलाएर पनि बसेका छौं – --तर यसको दोष प्रकाशक वा सोको उचित वजार व्यबस्थापन र प्रचार- प्रसार नगर्नेलाई दिने कि ‘नेपालमा किताब किनेर पढ्ने मान्छे छैनन्’ भनेर बस्ने? मलाई यो प्रश्‍न जटिल र गहन लाग्छ ।

यहाँनेर, कला-साहित्यसंगै सम्बन्धित अर्को प्रसंग जोडदै छु । अघिल्लो साल यस्तै कुनै एउटा जमघटमा एकजना नेपाली सिने जगतका नायकसंग भेट भएको थियो। उनी पनि दर्शकले हिन्दी चलचित्र हेर्ने तर नेपाली नहेर्ने गरेको गुनासो गर्थै । मैले सामान्य उपभोक्ताको हिसाबमा उनलाई भेटेसम्म उपभोक्ताले आफ्नो खर्चेको धनको सट्टामा केही गुणस्तर खोज्ने भएकोले ‘तपाईहरु पनि गुणस्तर बढाउनुस, दर्शक पक्कै बढछन’ भनें । उनले करोडौंको लागतमा बन्ने हिन्दी चलचित्र र लाखौंमा निर्माण हुने नेपाली सिनेमामा समान गुणस्तर हुन नसक्ने बताए ।

मैले उनलाई त्यसो भए ‘कम लागतमा बन्ने चलचित्रको शुल्क हिन्दीको तुलनामा आधा वा सकेसम्म कम गरेर दर्शक जुटाउन र ‘मास मार्केट’ गर्न’ सल्लाह दिएँ, तर उनी त्यसमा पनि राजी थिएनन् ।

मैले उनलाई सुरुमा मास मार्केट गरेर बिस्तारै दर्शकको झुकाव परिवर्तन गर्न शुल्क घटाउने वा साबिक शुल्कमा चलाउन गुणस्तर बढाउनु पर्ने बाहेक अर्को विकल्प नभएको कुरा गर्दा उनी अलिक खुशी देखीएनन् ।

तर वास्तविकता यही हो, एउटै छानामुनि एउटै हिन्दी सिनेमा ३ महिना भन्दा बढी चल्ने हाम्रो ठाउँलाई कसरी चलचित्रको बजार नभएको भन्ने ?, हेरी सकेको एउटै फ्लिम ५-७ पटक दोहर्‍याउने उपभोक्ता भएको बजारलाई कसरी ‘खराव बजार’मा गन्ने ? ।

साहित्यमा पनि यही नियम लागुहुन्छ । माथि नै भनिसकें, नेपाली साहित्यले मजबूरीमै भएपनि विदेशि साहित्यसंग प्रतिस्पर्धा गर्नु परेको र यो आउने दिनमा झनै बढ्ने छ ।

अन्तमा, मलाई नेपालमा कला र साहित्य दुबैको राम्रो बजार रहेको जस्तो लाग्छ । एउटै वाक्यमा कुरा सक्ने हो भने बजार तयार भएपछि सृजना गर्ने हैन बजार बनाउन सक्ने सृजना तैयार गर्नु भने सक्नुपर्छ । अनि माथिकै वाक्य पनि पून एक पटक: छिमेकीले बनाएका काँचका टुक्रा बिक्रि हुने ठाउँमा, हाम्रा हीराहरुको पनि उचित र व्यवसायीक प्रचार प्रसार गर्नै पर्छ ।

त्यसैले यहाँ साहित्य-कलाको बजार छैन भन्नु अरण्य रोदन मात्रै हुनेछ। जहाँ हामी बजार छैन भनेर रुँदै गर्दा छिमेकीले आफ्ना ३ डोको माल बेचेर पनि फर्की सकेको हुनेछ ।

के तपाई पनि ब्लग चलाउन चाहनुहुन्छ ?

2009-08-16T20:10:00.001+05:30

विगत एक महिनामा मलाई नेपाल र खाडी मुलुकमा रहेका केही नेपाली भाईहरुको ईमेल प्राप्त भए । सबैजना केही लेख्‍न वा भनौं मनको भाव ब्लगको माध्यमबाट बिसाउन चाहन्थे । तर ब्लग कसरी खोल्ने र ब्लग खोल्न के-के गर्नु पर्छ भन्नेमा अलमल परेका थिए ।

केहीले त लेख्‍न मन भएको तर “वेबपेज डिजाईन” गर्न नजानेकोले सो कार्य गर्न नसकेको र केहीले भने क्रेडीट कार्डका माध्यमले पैसा तिरेर मात्रै ब्लग खोल्न सकिने समेतका गलत धारणा बनाएको पाएँ । अत: नब आगन्तुक ब्लगरहरु वा केही लेख्‍न खोज्ने नया सर्जकहरुलाई ब्लग खोल्न सहयोग होस भनेर यो टाँसो लेख्दैछु । (पुराना ब्लगरहरुलाई यो टाँसोको कुनै अर्थ नहोला है !, तर कसैले ब्लग कसरी खोल्ने भनेर सोधेमा यो लिन्क दिन भने सकिन्छ :)

सुरुमा म आफैं पनि यो बिषयमा जानकार नभएकोले कसरी र के लेख्‍ने भन्नेमा अलमल परिरहेको थिएँ । त्यत्तिकैमा एकदिन दूर्जेय चेतनाका ‘दूर्जेय’ जी ले पनि नयाँ ब्लगरलाइ सहयोग हुने गरि नेपाली भाषामा एउटा टाँसो लेख्‍न अनुरोध गर्नु भएकोले यो लेख्‍ने दु:स्साहस गर्दैछु ।

सबैभन्दा पहिला केही गलत धारणा र तथ्यहरु, प्रश्‍न र उत्तरको रुपमा:

प्रश्‍न: के ब्लग खोल्न र चलाउन कम्प्युटरमा पोख्त हुनु र HTML, JavaScript आदिको बारेमा जानकार हुनु जरुरी छ ?

उत्तर: छैन । तर कम्प्युटर टाईपीङ र ईण्टरनेटको समान्य ज्ञान भने जरुरी छ ।

प्रश्‍न: के ब्लग खोल्न पैसा तिर्नु पर्छ ?

उत्तर: पर्दैन । पैसा तिरेर आफ्नै डोमेनमा पनि ब्लग खोल्न सकिन्छ तर नि:शुल्क पाईने वेब स्पेसमा पनि पैसा तिरेर खोलिएकोमा जस्तै करिव करिव सबै सुबिधाहरु उपलब्ध हुन्छन्।

प्रश्‍न: कुरा अली बुझीएन !… ।

उत्तर: मेरो यही ब्लग पनि नि:शुल्क वा कतै पैसा नतिरी चलाईएको छ । यत्ति सम्मको ब्लग चलाउन कसैले पनि, कतै पनि पैसा तिर्नु पर्दैन ।

प्रश्‍न: ब्लग खोल्न के-के चाहिन्छ त ?

उत्तर: एउटा ईमेल ठेगाना ।

प्रश्‍न: के त्यसो भए ईमेल खोल्न पैसा तिर्नु पर्छ ?

उत्तर: यसको लागि चाहिने ईमेल ठेगाना पनि नि:शुल्क नै पाईन्छ । तपाईले आफ्नो हटमेल, याहूमेल, जिमेल वा अन्य कुनै पनि बैध ईमेल प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।

प्रश्‍न: त्यसो भए नि:शुल्क उपलब्ध भएका ब्लग स्पेस कुन कुन हुन त?

उत्तर: नि:शुल्क उपलब्ध ब्लग स्पेस पनि धेरै छन तर blogspot.com र wordpress.com भने बढी लोकप्रिय र प्रयोगमा आएका छन ।

प्रश्‍न: wordpress.com र blogspot.com कुन चाही राम्रो होला?

उत्तर: छोटकरीमा भन्दा दुबैको आ-आफ्ना विशेषता छन्। सुरक्षाको दृष्टीले wordpress.com लाई धेरैले राम्रो मान्छन र यसको कमेण्ट सिस्टम अहिले पनि ब्लगरको भन्दा सहज र बहु-उपयोगी छ । तर ब्लगमा विविधता दिन र नाप-नक्शाको परिवर्तन आदि गर्न blogspot.com मा बढि विकल्पहरु छन ।

प्रश्‍न: blogspot.com र wordpress.com मा खोलिएका ब्लगहरु कस्ता कस्ता हुन्छन । नमूना हेर्न सकिन्छ ?

उत्तर: मेरो यहि ब्लग पनि blogspot.com मा खोलिएको हो साथै अरु साथीहरुको यो र यो पनि blogspot.com मै खोलिएका हुन । त्यस्तै यो, यो र यो भने wordpress.com मा खोलिएका छन । (यि सबै नि:शुल्क खोलिएका ब्लग हुन)

प्रश्‍न: अब ब्लग कसरी खोल्ने त ?

उत्तर: नि:शुल्क उपलब्ध वेब स्पेसहरु पनि धेरैथरी छन । त्यस मध्य, माथि भनेजस्तै blogspot.com र wordpress.com मा ब्लग खोल्ने सामान्य तरिका यहाँ उल्लेख गर्दैछु ।

एउटै पोष्टमा सबै कुरा राख्दा लामो हुने भएकोले blogspot.com र wordpress.com मा ब्लग खोल्ने तरिका मैले भिन्ना भिन्नै पोष्टमा राखेको छु।

अब तपाई blogspot.com वा ब्लगर मा ब्लग खोल्न चाहनुहुन्छ भने त्यसको तरिका (step-by step guide) मैले नेपाली भाषामा यहाँ क्रमैसंग (सचित्र) दिएको छु।

wordpress.com मा ब्लग खोल्न चाहनुहुन्छ भने पनि सो को सचित्र विवरण (step-by step guide) नेपाली भाषामा यहाँ राखिदिएको छु । त्यहाँ क्रमैसंग दिईएका तरिका अपनाएर आफ्नै ब्लग दर्ता गरी चलाउनुहोस।

Happy Blogging !

लौ चिन्नुस, अमेरिकामा बस्ने नेपाली चोर !

2009-08-12T08:13:00.002+05:30

केही दिन अगाडि ईन्टरनेट चहार्दै हिँड्दा अचानक एउटा साईटमा मेरा आधा दर्जन जती रचनाहरु बिना सूचना र मेरो नाम र पूर्व प्रकाशित मेरो ब्लको व्याकलिन्क समेत नदिई छापिएको भेटें । ति मध्य केही कथाहरु धेरै अगाडी गोरखापत्रमा प्रकाशित र एउटा भने राष्ट्रव्यापी लघुकथा सम्मेलनमा पुरस्कृत समेत थियो । आफ्नो रचना सिधै चोरेर व्यवसायीक प्रयोजनकासाथ अर्काको साईटमा राखेको देखेपछि रिस उठ्नु स्वाभाविक नै हो, तैपनि भुलवस भएको पनि हुनसक्ने अनुमान गरेर सभ्य ढंगले सो साईटको कमेण्ट बक्स, च्याट बक्स र त्यसका एडमिनलाई पनि सो रचनाहरु आफ्नो भएको जानकारी गराएँ ।

तर, न त मेरा कमेण्ट प्रकाशित भए न त मेरो ईमेलको नै जबाफ आए । सुरु देखी नै अरुहरुको लेख-रचना र सामाग्रीहरु चोर्दै पस्कदैँ गरेका त्यस साईटका कसैले पनि सामान्य ‘रेस्पोन्स’ समेत गरेनन्।

त्यसपछि अरु केही उपाए नलागेर सो साईट होस्टीङ गर्ने कम्पनी र यस्ता गलत कार्य भएमा भन्न मिल्ने ठाउँमा पनि सो बारेमा जानकारी पठाएँ । तुरुन्तै एकठाउँबाट रेस्पोन्स त आयो तर दुबै साईटमा भएका सामाग्रीहरु “Unknown language” मा भएकाले यस कार्यमा विलम्ब हुन सक्ने जानकारी पनि प्राप्त भयो । तर एउटा सकारात्मक कुरा के भयो भने त्यस साईटका हर्ताकर्ता रहेर यो सबै कामलाई ‘अन्जाम’ दिने व्यक्ति ह्युस्टन, टेक्ससमा रहने साकार भुसाल रहेको जानाकरी र निजको फोन नम्बर, ईमेल ठेगाना र घर-कार्यालयको ठेगाना समेत मलाई उपलब्ध गराईयो ।

त्यसपछि मैले सो व्यक्तिलाई आफ्नो सबै रचनाको लिन्क समेत दिएर सो रचनाहरु उनको साईटबाट हटाउन वा मेरो नाम र ब्लगको लिन्क समेत राखेर मात्रै त्यहाँ राख्‍न ईमेल गरें । यस पटक भने उताबाट चोर महाशयको ईमेल आयो । तर, अर्काको रचना चोरेर राखेकोमा गल्ती स्विकार्नु वा माफी माग्नुको बदला उल्टै मलाई सो रचनाहरु मेरो भएको प्रमाणित गर्न भने चोरले ।

मेरो ब्लगमा सबै रचना भएको लिन्क तिनलाई पठाईसके पछी मैले सो कार्य गरीरहनु आवश्यक थिएन, तर पनि स्थितिलाई छिट्टै सल्टाउने हिसाबले मैले मेरा पत्रिकामा प्रकाशित केही रचनाका स्क्यान कपी पनि तिनलाई पठाएँ । तर ति ठिस चोरले आजका मितिसम्म पनि तिनका साइटबाट न त मेरो रचना हटाएका छन, न त मेरो नाम वा ब्लगको व्याकलिन्क नै दिएका छन ।

हुन त यस्तो चोरीको घटना पहिलो हैन र पहिला पनि बेला बेलामा हाम्रा रचनाहरु चोरीने गरेका छन। तर ति पहिलेका चोरहरु कोही लहडमा चोर्ने, कोही टापटुपे त कोही भने यो बेहोसीमा चोर्नेहरु थिए र तिनलाई साधारण नसिहत दिने बाहेक अरु पछी लागेर हेर्नु परेन/ हेरिएन । तर यसपाला भने व्याबसायीक चोर परेकोले उल्टै जो चोर उसकै ठुलो स्वर भएकोले चुप लागेर बस्नु ठिक पनि भएन ।

नेपाली भाषामा एउटा उखान छ, “मुला चोरे पनि चोर, सुन चोरे पनि चोर” । त्यसैले ति व्यक्ति जो सुकै होउन, कुनै रेस्टुरेण्टको वेटर, ‘ह्वाईट कलर’ एक्जुकेटीभ, साइट एडमिन वा कुनै कर्पोरेट कम्पनिका सिईओ, मेरो लागि तिनको हैसियत केवल चोर हो र आज उप्रान्त तिनीसंग साधारण शिष्टता हैन चोरसंगको व्यबहार गर्नुको विकल्प पनि रहेन ।

यि ठिस चोर भएकाले यो पोष्टको के कस्तो रिस्पोन्स आउँछ भन्ने पनि हेक्का छ । तर एउटा समाज, जहाँ चोर छाती फर्काएर हिँडछ भने त्यहा सामान चोरीने मालीक उल्टो डराउने पक्कै पनि हुँदैन । म ति सम्पत्तिका मालिक हुँ र त्यो व्यक्ति चोर।

अरु कारणले नभएपनि मेरो नयाँ रचना चोर्ने बेलामा भए पनि सो चोर पक्कै यहाँ आईपुग्ने छ । अब चोरले यहि पोष्टको कमेण्ट बक्स वा कमसेकम मेरो ईमेलमा तथानाम लेख्ने पनि निश्चीत छ –चोर न हो, त्यो भन्दा राम्रो बुद्दी के नै होला—तर म ति सबै कुराको हेक्का राख्दै आफ्नो मालकियतको लागी लड्ने छु । ति चोरको ‘चोरी उपरसे सिना जोरी’ गर्ने स्वभावले भने मलाई पनि हौसला दिएको छ । एउटा अपराधि नडराउने ठाउँमा म किन डराउने !

ल हेर्नुस मेरो रचनाहरु मेरो आफ्नो ब्लगमा कहाँ छ र चोरको घरमा कहाँ छ त :

लेख रचना मेरो ब्लगमा	लेख रचना चोरको साईटमा
‘साईड ईफेक्ट’	चोरीएको साईड ईफेक्ट
विडम्बना	चोरीएको विडम्बना
स्याटेलाइट संस्कृति	चोरीको स्याटेलाईट संस्कृति
संविधान बनाउने भगवान, भत्ता खाने सभासद !	चोरीको संविधान बनाउने भगवान, भत्ता खाने सभासद !
एकादेशको कथा	चोरीको एकादेशको कथा

साथै सो साईटमा बसन्तजीका पनि दुईवटा कथा विना सूचना टाँसीएका रहेछन अरु साथिहरुको पनि हुनसक्छन् ।

साथै यसरी लेख रचना चोरी भएर चोरबाट कुनै रिस्पोन्स नआएमा साईट सर्भर कम्पनी वा Section 512(c) of the Copyright Act. वा Digital Millennium Copyright Act अनुसार यहाँ गएर उजुरी हाल्न सकिन्छ । त्यसको लागि सजिलो विवरण यहाँ पनि छ ।

मलाई भर्खरै निम्न बमोजिमको प्रतिउत्तर प्राप्त भएको छ :

Hello Dilip,

We have received your DMCA complaint regarding http://nepal123.com/ We are currently reviewing the complaint and will contact you when we have completed processing the request. We appreciate your patience with this process.

Digital Millennium Copyright Act

हेरौं अगाडि के हुन्छ .

टापटुपे चोरबाट आफ्नो सम्पति सुरक्षा पहिल्यै पनि गरीएकै हो, तर यो काममा ‘कर्पोरेट’ र पेशेवर चोर लागे पछि भने हामीले केही गम्भिर हुनै पर्छ । म मेरा सम्पूर्ण ब्लगरमित्रहरु, प्रबुद्द पाठकवर्ग र सबै शुभचिन्तक वर्गहरुमा यस्ता चोरहरुसंग प्रतिकार गर्न र यिनलाई बेनकाब गर्न मेरो साथ दिनुहुन पनि आह्वान गर्छु ।

Happy Blogging!

(यि चोरको बारेमा साझाको यो धागोमा पनि केही कुरा पहिलै भैसकेको रहेछ )

(यि चोरका तिनपुस्ते नाम र फोटो पनि मसंग सुरक्षीत छ !, केही लागेन भने बौद्धिक सम्पत्ति चोरी भएको वारेमा नेपालाका राष्ट्रिय दैनिकमा सार्वजनिक सूचना दिनेछु)

फेरि केही उटपट्याङ मुक्तकहरु

2009-08-06T08:22:00.002+05:30

सनकी प्रेमी
आमने-समने हुँदा पनी,
नदेखैझैं गर्ने तिम्रो बानी ।
बहुला कुकुरले टोक्या छ र हाम्लाइ,
को छ र तिम्रो पछि पछि जाने ? ।

धन्यवाद कि आशीर्वाद

‘घरबाट भागेकी छोरीलाई फर्काईदिनु भो
कसरी धन्यवाद दिँउ म अहिले’ ।
‘हामी दुबैले गान्धर्व बिबाह गरीसक्यौं,
आशीर्वाद दिनुहोस न पहिले !’

समानता
पात नभएको रुख र दाँत नभएको मुख,
दुबै उस्तै उस्तै हुन ।
एउटाले पानी पर्दा बचाउन सक्दैन ।
अर्कोले भोक लाग्दा चपाउन सक्दैन ।

अम्मली उबाच:
खराबी चुरोटमा हैन,
धूवाँमा हुन्छ रे साथी ।
आउ चुरोट सबै डढाउँ,
धूवाँ छोडौं माथि माथि ।

एक पाटो यो पनि
अजब-गजबको आ’ को छ,
यो देशमा गणतन्त्र ।
निमुखा बन्दको मारमा।
अपराधी स्वतन्त्र !
ईमान्दारी !
चोरको भेलामा सरदारले भन्यो,
“आफ्नै भाई जान्नुस है मलाई.. ।,
म त ईमान्दार चोर नै हुँ ।
नेता नठान्नुस मलाई.. ।”

केही पुराना उटपट्याङ मुक्तकहरु

बल्गर भेला, नेपाली ब्लग जगतमा नयाँ आयाम

2009-08-02T15:57:00.001+05:30

हिजो शनिवार दौँतरीमा ब्लगर भेला थियो । दौँतरीका एडमीन नेपालियनजीले फेसबुकमा त्यसै कुरा हुँदा भेलामा स्वागत भाषण दिन भन्नु भयो । म, अर्काको भाषणमा व्यङ्ग्य गर्न मात्रै जान्ने तर आफैं बोल्न परेमा अनुभवहिन बिषय भएकोले खासै बेमेल व्यक्ति भएको कुरा त उहाँलाई अबगत गराएको हो, तर सात समुद्रपारी बस्नुहुने वहासंग व्यक्तिगत चिनजान नभएपनि आत्मियता भने भरपुर भएकोले पछि वहाले आग्रह गर्दा “नाँई” भन्न पनि सकिन ।

दौँतरीमै केही समय अगाडि नेपालीहरुले लण्डनमा गरेको यस्तै एउटा भेलामा भएको जात्राको बारेमा भिडियो पनि हेरेको थिएँ, तर यो भेला भने अनलाईन भएकोले ‘जे पर्ला !’ भनेर सुर्रीएँ । अब अफ लाईन भेला भएपो कोट–टाई च्यात्तीने वा ढुंगा मुढा हुने डर हुन्छ, ‘अनलाईनमा त हद्द भए २-४ जनाले गाली गर्लान त्यत्ती हो’ भनेर तोकिएको समयमा कामबाट बहाना बनाएर घरको कम्प्युटरमा सोझीएँ ।

४० जना जत्ती ब्लगरहरु र केही ‘पर्यव्यक्षक’ को उपस्थितिमा भेला अघिको गाँईगुई हुँदै थियो म सो मित्थ्यालोकको भेलास्थलमा प्रवेश गर्दा । जे भए पनि तोकिएको समयमा भेला सुरु भयो र तोकिएकै फर्म्याट अनुसार निश्चित समयमै समापन पनि । संसारभरी छरिएर रहेका नेपाली ब्लगरहरुलाई ‘एकै छाना’ मुनि बसाल्ने प्रयास एकातर्फ एकदमै सह्रानिय थीयो भने अर्कोतर्फ समयको भिन्नता र सबैको आ-आफ्नै व्यस्तताका कारण बढि भन्दा बढि ब्लगरहरुको उपस्थीति हुन नसकेकोमा सबैमा खल्लोपनको अनुभव पनि रह्यो ।

भेलाको बारेमा बिस्तृत विवरण त दौँतरीमै राखीएकोले त्यसबारेमा म जान्न, तर यस भेलाले नेपाली ब्लगरहरुलाई नजिक्याउन र एक आपसमा अनुभवहरु बाँडेर केही सिक्ने र सिकाउने मार्ग प्रसस्त गरेकोमा भने हामी सबैले खुला दिलले स्वागत गर्नु पर्छ ।

भेला भन्ने बित्तीकै कुनै सभा हल, विशाल औपचारिक बैठक वा त्रिपाल नै भएपनि ठड्याउनु पर्ने मान्यताका बेगर भएको यो अनलाईन भेलाले मन भएमा सात समुद्रको दूरी, कसैको एकता वा सामूहिकतामा बाधा नपर्ने प्रमाणीत गरेको छ ।

हो, भेलामा आउने वा बोल्ने सबैले भनेको सुनिन्छ वा सबैले भनेको सबैले मान्नै पर्ने वाध्यता रहँदैन तर सबैमा आफ्नो बिचार राख्‍ने मञ्च उपलब्ध हुनु पनि आफैमा एउटा उपलब्धि हो । छोटो समय, केही प्राविधिक सीमा र पहिलो भेला भएका कारण सायद त्यसमा कमी कमजोरीहरु पनि रहे, तर यो एउटा एकदमै सकारात्मक सुरुवात थियो र सो सुरुवातले कुनै भेला वा संघ, संघठन भन्ने बित्तीकै कुनै भौतिक पुर्वाधार, आदेशकारक पदाधिकारीहरु वा कुनै विचारको पुर्वानुग्रही हुनु पर्ने धारणावाट भने मुक्त गर्‍यो ।

भेलाकै अघी पछी गरेर दौँतरी मार्फत नै थाहा भयो, यस्तै प्रकारका ब्लगरहरुका केही “अफ लाईन” भेला काठमाण्डौंमा पहिला पनि भैसकेका रहेछन । तर देशको मात्रै हैन महादेश र समुद्रको सिमारेखा पनि पार गरेर सानै संख्यामा भएपनि संसारका कुना-कुनाबाट ब्लगर मित्रहरुलाई एकै स्थानमा भेला गराएर दौँतरीले नेपाली ब्लग जगतको ईतिहासमा नया उचाई थपेको छ ।

हामी सबैलाई थाहा छ, आजको दिनमा हामीले प्रयोग गर्ने कार, रेल वा अन्य कुनै सवारी साधन ति साधनहरुको प्रथम निर्माणका बेलाका भन्दा कैयौं गुणा गुणस्तरीय, सुबिधायुक्त र आरामदायी पनि छन । तर हालका साधनहरु जत्तिसुकै परिस्कृत भए पनि, स्टिम ईन्जिन बिकसीत गर्ने कार्यको श्रेय जेम्स वाटलाई नै जान्छ । त्यस्तैगरी भोलीका दिनमा हिजो भएजस्तै वा त्यो भन्दा ठूला राष्ट्रिय वा अन्तराष्ट्रियस्तरका भेला नहोला भन्न सकिन्न र होउन पनि, तर नेपाली ब्लग इतिहासमा दौँतरीले आयोजना गरेको यो अन्तराष्ट्रिय भेला सधैं कोशेढुंगाको रुपमा रहने छ । नेपाली ब्लग जगतलाई अझ रोचक, आकर्षक, सूचना मूलक, पठनिय र उत्तरदायी बनाउन यो भेलाले हामी सबैमा सधैं प्रेरणा दिईरहोस !।

दुईघण्टासम्म चलेको र आमने-समाने रहेर सञ्चालन गर्ने सञ्चालक वा व्यबस्थापन गर्ने निर्देशक नहुँदा पनि शान्तिपूर्ण चलेको अनलाईन भेला, नेपालीहरुको सामान्य भेलाभन्दा निकै अनुशासित र मर्यादित रह्यो, यसकालगी भने म दौँतरी लगाएत सम्पूर्ण सहभागी ब्लगर मित्रहरुमा हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु । Happy Blogging !

एकादेशको कथा (लघुकथा)

2009-07-27T09:59:00.003+05:30

स्थिति: संसारको कुनै कुनामा एउटा यस्तो देश थीयो, जहाँ- प्रशासकहरु योजना बनाउँथे, प्राविधिकहरु प्रशासन चलाउँथे । व्यापार गर्नलाई विद्यालय खोलिन्थ्यो, चुनाव जित्नलाई असत्य बोलिन्थ्यो । समाचारको नाममा दलद्वारा एकपक्षीय पत्रिका चलाइन्थ्यो, सत्याग्रहको नाममा नेताद्वारा राष्ट्रिय सम्पत्ति जलाइन्थ्यो । हाकिमहरु इमान्दारिको नारा दिएर कराउँथे, दस्तुर बुझाउन नसक्नेका फाईलहरु अफिसबाटै हराउँथे ।

प्रगति: चाकडिवाजहरु पोसिन थाले, इमान्दार कर्मचारीहरु खोसिन थाले । नेताहरु देश भुली, कुर्सीमै रमाउन थाले, शिक्षकहरुले चक डस्टर छाडी झण्डा समाउन थाले । पार्टीका अयोग्यले पनि उच्च पद पाउन थाले, बुद्धिजिवी र शिक्षितहरु विदेश धाउन थाले। शहरमा उपचार महँगो भएर बिरामी मर्न थाले, जिल्लाका अस्पतालमा पिउन पालेले अप्रेशन गर्न थाले ।

परिणति: सरकारी स्कूलमा पढ्नेलाई कसैले मानेनन् , बोर्डिङमा पढ्नेले आफ्‍नै भाषा पनि बोल्न जानेनन्। देशमा विदेशी छिर्न थाले, आर्थिक स्थिति गिर्न थाले । नेताहरु आ-आफैं लड्न थाले, भ्रष्टाचार दिनदिनै बढ्न थाले। धर्म र परम्परा मैलिन थाल्यो, देशमा विदेशी संस्कृति फैलिन थाल्यो । योजनाहरु सबै मन्द भए, बिकास निर्माण बन्द भए ।

समष्टि: संसारको कुनै कुनामा एउटा यस्तो देश थियो, अहिले पनि त्यस्तै छ पचास बर्ष अगाडि जस्तो थियो ।

(कान्तिपुर साप्ताहिक: ३०-०६-२०५५)

केही ब्लग ह्याक र उपयोगी ग्याजेटहरु

2009-07-20T14:40:00.001+05:30

हुनत वर्डप्रेस र अरु केही नामवाला नि:शुल्क र गुणस्तरीय ब्लग प्रदायकहरु नभएका होईनन्, तर चाहे र ‘सके’ पुरै नाप-नक्शा र सम्पूर्ण अवयबहरु सम्पादन, परिवर्तन र थप-घट गर्न मिल्ने हदैसम्मको लचकता भएका कारण ब्लगरमा ब्लग बनाउनेहरुको संख्या दिनादिन बढ्दै गएको छ । यो पोष्टमा म ब्लगरका केही सामान्य तर उपयोगी ह्याक र केही नयाँ ग्याजेटहरु --जुन उपलब्ध भएर पनि प्राय: धेरैलाई थाहा छैन-- को चर्चा गर्दैछु ।

पोष्ट जस्टिफाई गर्न: ब्लगमा राखिएका सामग्रीहरु कुनै लामो, कुनै छोटो लाईनमा देखीँदा भन्दा सबै हरफहरु समान चौडाईका हुँदा सुन्दर देखीन्छन्। हुनत, बल्ग कम्पोज गर्ने बेलामा लाईनलाई जस्टीफाई गर्ने सुविधा कम्पोज पेजमा पनि हुन्छ। तर हरेक पटक ब्लग लेख्दा, हरेक लाईन र प्याराग्राफलाई एक एक गरी जस्टीफाई नगरी, लेख्दा जे-जसो गरी लेखे पनि छापिने बेलामा आफैं जस्टिफाई हुने गर्न सकिन्छ । यदि तपाई यसरी टाँसोमा लेखीएका कुराहरुलाई आफै जस्टिफाई हुने बनाउन चाहनुहुन्छ भने पहिला आफ्नो ब्लगरको Dashboard मा जानुहोस अनि Layout हुँदैं Edit HTML मा। अब त्यहा निम्न वा यस्तैखाले कोडहरु खोज्नुहोस:

.post {
padding:10px;
margin: 30px 0 1.5em;

र त्यसमा तल जस्तै रातो रंगको अक्षरमा रहेको १ लाईन थप्नुहोस ।

.post {
padding:10px;
text-align: justify;
margin: 30px 0 1.5em;

यो कोडहरु हरेक टेम्पलेटमा केही फरक हुन सक्नेछन तर यसमा मुख्य कोड .post { भएकोले तपाईले आफ्नो टेम्पलेटमा “.post {” वा “.post-body {” भन्दा मुनि (वा पछाडि) माथीको रातो रंगको लाईन थप्न सक्नुहु्न्छ । सेभ गर्नु भन्दा अगाडि ‘प्रिभ्यू’ मा हेर्नु भयो भने कोड ठाउँमा परे नपेरको थाहा हुनेछ ।

कमेण्ट जस्टिफाई गर्न: पोष्ट जस्तै, यदि तपाई आफ्नो टाँसोमा पहिल्यै भएका र पछि आउने कमेण्टका लाईनहरुलाई पनि समान चौडाई दिन चाहनुहुन्छ भने आफ्नो Edit HTML मा गएर तलको कोडहरु खोज्नुहोस:

#comments-block {
margin-left:1.5em;
line-height:1.6em;
background: #ffffff;

अब यसमा पनि तल जस्तै गरी रातो रंगको एकलाईन थप्नुहोस।

#comments-block {
margin-left:1.5em;
line-height:1.6em;
text-align: justify;
background: #ffffff;

यसमा पनि टेम्प्लेट पिच्छे कोडहरु केही फरक हुन सक्ने भए पनि यसको मुख्य कोड लाईन “#comments-block {” याद गर्दा फरक पर्दैन । अर्थात “#comments-block {” भन्दा मुनि माथिको रातो रंगको लाईन थप्न सकिन्छ ।

टेम्प्लेटमा केहि परिवर्तन गर्नु अघि पुरानो सेटीङको व्याकअप राख्‍न र नयाँ कुरा प्रिभ्यु हेरेर मात्रै सेभ गर्न म पून एक पटक सम्झना गराउँछु ।

बिषय सूची वा Label पछाडिका संख्या हटाउन: ब्लगरको साईडबारमा तपाईले बिषय सूची वा Label राख्‍नु भएको छ भने त्यसमा हरेक विधामा तपाईले कति कति रचना लेख्‍नु भएको छ सो पनि देखीन्छ । तर यदी तपाई सूची मात्रै देखाउन र कुन कुन विधामा कति कति टाँसो राखीएको छ लुकाउन चाहनुहुन्छ भने (मलाई यसो गर्दा सूची सफा भएको जस्तो लाग्छ !) आफ्नो Edit HTML मा गएर Edit Template भन्दा मुनि रहेको Expand Widget Templates मा चिन्ह लगाउनुहोस र तलको कोडहरु खोज्नुहोस:

अब यो रातो रंगको जत्ती कोडहरु डिलिट गर्नुस र प्रिभ्यु हेर्नुहोस, Label पछाडिका संख्याहरु हटेका छन भने सेभ गर्नुहोस। (कुनै कुनै टेम्प्लेटमा भने यो पुरै लाईन पनि डिलिट गर्न पर्छ/सकिन्छ ।)

Recent Post र Recent Comments: Recent Post याने हालैका टाँसोहरुको सूची र Recent Comments मतलब साईडबारमा देखीने ताता टिप्पणीहरु । यी दुई ग्याजेट प्राय: सबै साथीहरुको ब्लगमा देखेको छु, तर प्राय: सबैले गुगलको कोडमा आधारित ग्याजेट प्रयोग नगरी थर्ड पार्टी ग्याजेटहरु प्रयोग गरेको देखीन्छ ।

स्मरण रहोस विगत केही हप्तामा गुगलले आफ्नो Gadget API (Application Programming Interface) लाई निक्कै परिमार्जन र सुधार गरेको छ। जसका कारण पहिलाका भन्दा बहु उपयोगी र सरल ग्याजेटहरु बन्दैछन । यसै सन्दर्भमा गुगलकै API मा आधारित Recent Post र Recent Comments तयार भएर प्रयोगका लागि उपलब्ध समेत भैसकेका छन ।

हुन त सबै थर्ड पार्टी ग्याजेट सबै खराब नै हुन्छन् भन्ने त छैन, तर कोडहरुमा खास दख्खल नहुँदाको अबस्थामा, समान उपयोगीताका लागि गुगलको आफ्नै कोडमा आधारित ग्याजेट छन भने गुगलकै ग्याजेट प्रयोग गर्दा, पेज लोड ढिला हुने र अन्य केही समस्याबाट भने मुक्त रहन सकिन्छ ।

यदि तपाई भद्दा देखीने र साइडबारका तल कोड प्रदायकको विज्ञापन समेत देखिने Recent Post र Recent Comments ग्याजेट प्रयोग गर्न चाहनुहुन्न र गुगलकै ग्याजेट हाल्न चाहनुहुन्छ भने सिधै आफ्नो Dashboard मा जानुहोस अनि Layout हुँदैं “Add a Gadget” मा। अब तपाईले “Featured” ट्याब दबाउनु भयो भने त्यहाबाट संख्या, सारांश, चौडाई आदि विकल्पको चुनाव गर्ने मिल्ने Recent Post र Recent Comments ग्याजेट हाल्न सक्नुहुन्छ ।

यसका साथै More Gadgets मा क्लिक गर्नु भयो भने तपाईले Polls, Twitter Updates, साईडबारमा राख्‍ने Comments र Picasa Photostream आदिका केही परिवर्तित र बहु उपयोगी अनुप्रयोगहरु पनि भेटन सक्नु हुन्छ । गुगले आफ्नो Gadget API परिमार्जन र सुधार गरेका कारण आगामी दिनमा यस्तै वा अन्य विभिन्न नयाँ अनुप्रयोगहरु पनि उपलब्ध हुनेछन। हेर्दे गर्नुहोला । Happy Blogging!!

संविधान बनाउने भगवान, भत्ता खाने सभासद !

2009-07-16T10:07:00.001+05:30

अंग्रेजीमा एउटा भनाई छ “Too many chefs spoil the broth” । यसरी धेरैजना जान्ने मिलेर पाकाईएको सुप त कस्तो हुन्छ थाहा भएन, तर यस्तै माहिर-माहिर जान्नेहरु मीलेर हाम्रो देशको संविधान बनाउन लागीएको छ भन्ने खबरसम्म भने पाएको हुँ । यहाँनेर खबर-सम्म-पाएको कुरामा जोड दिनु पर्ने कारण भने संविधान सभाको चुनाव पछि यो सभा संविधान बनाउन भन्दा सरकार बनाउने र बिगार्ने कार्यमा बढि प्रयोग भएकोले नै हो ।

दुई वर्षभित्र बनाइने भनिएको नयाँ संविधानको कार्यतालिका एक वर्षमै पाँचौं पटक पर सरेको समाचार पढिरहँदा मलाई बारम्बार माथीको अंग्रेजी भनाई याद आईरहेको छ । बेहोस आशाबादको कुरा नगर्ने हो भने, अब यो ‘दुई बर्ष’ को बाँकी रहेको केहि महिनामा संविधान बन्ने कुरा गाह्रो मात्रै हैन असम्भव नै छ ।

जव, संविधान निर्माणकोलागि बनाईएका ११ समितिहरुमा आधाले पनि आफ्नो बिषयमा छलफल समेत सकेका छैनन भने अब आउने केहि महिनामा ‘संविधान बन्छ’ भन्नु माओवादीका चमत्कारका कुरा जस्तै मात्रै हुन । मतलब, एकै वाक्यमा कुरा सक्दा यो दुईबर्षे म्याद भित्र कुनै चमत्कार घटेनन् भने ‘नयाँ नेपाल’को संविधान नबन्ने र हामीहरु यो अलौकिक नयाँ नेपालमा प्रवेश गरी सकेर पनि उही पुरानो नेपालको संविधानमै भर पर्नु पर्ने निश्‍चित छ।

जुन देशका सभासदहरु र जिम्मेवार दलहरु नयाँ संविधानको निर्माणको जिम्मा पाएर जाँदा पनि आफ्नो अमूल्य समय र कर्तव्य-पल लाई पुरानो संविधानको व्याख्या-उपव्याख्या र संसोधनमा व्यस्त हुन्छन, त्यहा यहि क्रम चलिरहेमा यस्ता दुई बर्षे म्याद कति पटक ‘दुई-दुई’ बर्षका दरले थप्दै जानुपर्ने हो भविष्यमै थाहा हुनेछ । तर एउटा कुरा चाहि प्रष्टै छ विना चमत्कार नयाँ संविधान तोकिएको मितिमा बन्ने भने असम्भव नै छ ।

अब यो आलेखमा बारम्बार दोहोरिएको ‘चमत्कार’ शब्दतर्फ लागौं । आजको कान्तिपुरमा एउटा समाचार छापिएको छ संविधान बनाउन 'भीमसेन पूजा' शीर्षक दिएर । खोटाङ जिल्लास्थित विजयखर्कवासीले निर्धारित समयमा संविधान निर्माण होस भनेर बलि समेत दिएर सो पूजा गरेका रहेछन । अनि रमाईलो कुरा, स्थानीय कांग्रेसी र ईश्‍वरको अस्तित्व नै नमान्ने माओवादीका नेता समेतले सो पूजा गरेछन ।

एकातर्फ गरिब देशका गरिब जनताबाट उठाइएको करले ६०१ जनाको जम्बो सभा पोषीत भै रहँदा अर्कोतर्फ तीनै गरीव जनताले घरको कुखुरा र रांगा समेत बलि दिएर संविधान समयमै बनोस भनेर ईश्‍वर गुहार्नु पर्ने कस्तो विडम्बना हो यो ! ।

चिनमा रहेर चिनियाँ संस्कृतिको अध्ययन गर्दा हामीलाई बारम्बार धर्मको आडमा बसेर ‘राज’ गर्न सजिलो हुने भएर प्राचीन चिनका वादशाहहरुले बुद्ध धर्म र अन्य केहि धर्मलाई प्रशय दिएका थिए भनेर पढाईन्थ्यो । अध्ययन कालमा मलाई सो कुरामा निक्कै घत लागेको थियो । तर अहिले सोच्दैछु त्यो पूर्ण सत्य भने होईन रहेछ । शासकहरुले राज गर्न सजिलोकोलागी धर्म प्रचार गर्ने हैन, कुशासकहरुको राजबाट वाक्क भएपछि जनताहरु हरेक अप्राकृतिक कुरामा पनि विश्‍वास गर्न बाध्य हुँदा रहेछन । अनी माथि भने जस्तै यो शासक हैन कुशासकका कारण बढने भएकोले यहाँ राजतन्त्र हुनु नहुनुसंग यसको कुनै सम्बन्ध छैन ।

चिनको समाज, बस्तुस्थीति र ईतिहास अर्कै थीयो र त्यहाका राजा-महाराजाहरुले धर्मलाई प्रयोग गरे पनि होलान, तर तात्कालीन चीनका बादशाह वा राजाहरुले गर्ने भन्दा हजार गुणा भाँडभैलो हाम्रो गणतन्त्रमा भएपछि कसैले प्रशय दिए पनि नदिए पनि जनता आफैं नै संविधान निर्माणकोलागि अदृश्य शक्तिको पछिलाग्नुले भने हाम्रो प्रजातन्त्र र गणतन्त्रको गम्भिर मजाक भएको छ ।

संविधानसभाको सबैभन्दा मुख्य समितिको बैठक लामो समयसम्म हुन नसकीरहेको हालको स्थितिमा अब के, नयाँ संविधानको लागि हामीले पनि पशुपति नै गुहार्नु पर्ने हो त ?

अब आउँदैछ गुगलको अपरेटिङ सिस्टम

2009-07-12T07:25:00.000+05:30

सर्च ईन्जिन र ईमेल प्रदायक हुँदै नि:शुल्क र खुल्ला सफ्टवेयरहरुको विकास र वितरण गर्दै आएको गुगलले अब सोर्स कोडहरु खुल्ला राखीने नि:शुल्क अपरेटिङ सिष्टम पनि विकसीत गर्न लागेको छ । "Chrome Operating System" नाम दिइएको गुगलको यो सिस्टम छिट्टै तयार हुँदैछ।

नयाँ अपरेटीङ सिस्टम किन?

हुन त माईक्रोसफ्टका अपरेटीङ सिस्टमले हालको कम्प्युटर बजारको ९०% जत्ती बजार ओगटे पनि अहिले पनि लिनक्स र अन्य केहि सशुल्क र नि:शुल्क अपरेटीङ सिस्टमहरु बजारमा उपलब्ध छन । तर विभीन्न व्यक्ति वा समुह मिलेर कम्युनिटी ईफर्टको रुपमा बनाईने अपरेटीङ सिष्टम भन्दा एउटा संसार प्रसिद्ध कम्पनीले बनाउने सिस्टममा केहि भिन्नता त पक्कै होलान। गएको हप्ता गुगलले आफ्नै आधिकारीक ब्लग मार्फत यो नयाँ अपरेटीङ सिस्टमको जानकारी दिएपछि यसले संसारभरी एउटा तरंग नै ल्याएको छ ।

म लिनक्स चलाउन त्यत्ति पोख्त छैन, तर साँच्चै भन्ने हो भने कम र्‍याम वा अन्य रिसोर्सहरु पनि एकदमै न्यूनतम रहँदा पनि चल्ने र भाषिक विभिधता र सरलताका कारण म लिनक्स अपरेटीङ सिस्टम प्रति निकै आकर्षीत रहन्छु । माईक्रोसफ्टको कमजोरी वा अवगुणका कुरा गर्ने हो भने अहिलेको लागी मुख्य रुपमा यिनलाई लिन सकिन्छ:

कोडहरु खुल्ला नहुनु ।
चलाउनलको लागी बढि भन्दा बढि र्‍याम वा अन्य रिसोर्सहरु चाहिनु ।
कमजोर सुरक्षा प्रणाली ।
खोल्न र बन्द गर्ने बेलाको मन्द गती ।
महंगो हुनु ।

भर्खरै जडान गरीएको नयाँ कम्युटरमा पनि सिस्टम बुट गर्न करिव १ मिनेट जत्तीको समय लाग्नु र प्रयोगको आबधि बढ्दै जाँदा यो समय पनि बिस्तारै लम्बिदैं जानु माईक्रोसफ्टका उदेक लाग्ने अबगुणहरु हुन

के हुनेछ त गुगलको अपरेटीङ सिस्टममा ?

माईक्रोसफ्टका कमि कमजोरीहरुलाई नै गुगलले भने मुख्य लक्ष बनाएर आफ्नो अपरेटीङ सिस्टमको बिकास गर्दैछ । गुगलकै शब्दमा भन्ने हो भने उसले आफ्नो अपरेटीङ सिस्टम लाई:

हलुका,
छरितो,
कम संसाधनमा चल्ने,
सबै सोर्स कोडहरु खुला रहने बताएको छ ।

गुगलको आधिकारीक ब्लगमा गति, सरलता र सुरक्षा यो अपरेटीङ सिस्टमको प्रमुख ध्येय रहने उल्लेख छ ।

गुगलले यसलाई विल्कुल नया डिजाईनको हुने र प्रयोगकर्ताले भाईरस वा सुरक्षा प्रणालीको बारेमा ध्यान दिई रहुनु नपर्ने गरी तयार गरीने जानकारी दिएको छ । कमसेकम संसाधनयुक्त पुराना कम्प्युटरहरुमा पनि चल्ने गरी यसको परिकल्पना गरीएको छ र प्रयोगकर्ताले कम्प्युटर खोलेको केहि सेकेण्डमै यो अपरेटीङ सिस्टम खुल्ने संकेत गरेको छ ।

यसको विशेषता

सोर्स कोडहरु खुला राख्‍नुको साथै यसमा थर्ड पार्टी डेवलपरले पनि आफ्नो एप्लिकेशन बनाउने र जडान गर्ने सुबिधा रहने छ ।

यसका डाटाहरु कुनै मास्टर सर्वरमा राख‍न सकिने र ईन्टरनेट सुबिधा भएको खण्डमा संसारको कुनै पनि ठाउँबाट खोल्न, सम्पादन गर्न सकिने छ ।

गुगलकै भनाई उधृत गर्दा, हाल बजारमा उपलब्ध अपरेटीङ सिस्टमहरु बेवको विकास हुनुपूर्व बनेका छन त्यसैले समयको गति र आधुनिक प्रविधिलाई समन्वय गर्न सक्ने अपरेटीङ सिस्टमको अहिले जरुरत रहेको छ ।

आफ्नो कम्प्युटरमा गुगलको ओ. एस. जडान गरेपछि, हाल बजारमा चल्ने माईक्रोसफ्टका ओ. एस. जस्तो जडान गरी सकेपछि पनि विभिन्न अनुप्रयोगहरुलाई व्यबस्थित गर्न घण्टौं लाग्ने समस्याबाट पनि प्रयोगकर्ताहरु मुक्त हुनेछन ।

कहिले आउँदै छ त?

गुगलको अपरेटीङ सिस्टमका बिटा भर्सनहरु केहि महिनामै उपलब्ध हुने भए पनि सन २०१० को जुन देखी भने यसको आधिकारीक वितरण सुरु हुने प्रारम्भिक अनुमान छ । पिसी कम्पनी डेल र एचपी आफ्ना नया नोटबुकमा गुगलको अपरेटीङ सिस्टम राखेर बिक्री बितरण गर्न पनि तदारुकता देखाएका छन ।

जसरी जीमेल, गुगल म्याप, ब्लगर र क्रोम ब्राउजरले नि:शुल्क रहेर पनि उत्कृषटताको परिचय दिएको छ त्यसै गरी यो नयाँ आउने अपरेटीङ सिस्टमले पनि निकै हदसम्म अपरेटीङ सिस्टमको बजार ओगटनेमा कुनै शंका छैन । जे होस, भोलीका दिनमा आफ्नो टेलीभिजनको स्विच अन गर्ने बित्तीक्कै स्क्रिनमा चित्रहरु देखीएजस्तै कम्प्युटर पनि अन गर्ने बित्तीकै फ्याट्ट खुलेछन भने त राम्रै हो नि कसो ? ।

गुरु महत्ता – एक बोधकथा

2009-07-07T10:27:00.001+05:30

एकजना राजा धेरै टाढाबाट आफ्नै धुनमा मस्त रहने एकजना महात्मा कहाँ पुगेछन र उनीसंग सधैंको लागि कल्याणकारी मन्त्र मागेछन । सन्तले उनलाई “ॐ नम: शिवाय:” जप गर्दा कल्याण हुने बताएछन ।

सन्तको कुरा सुने पछि राजाले “म यत्ती टाडाबाट आएको छु, यो सबैले जप्ने मन्त्र दिएर मलाई के काम, कुनै असली गुरुमन्त्र दिनुहोस” भनेछन । उनको कुरा बुझेर मुस्कुराउँदै सन्तले भनेछन “एकदमै कारक मन्त्र दिन त मैले तपाईको दरबारमा आउनु पर्छ, राज सिंहासनमा बसेर मैले तपाईलाई मन्त्र दिएँ भने मात्रै त्यो एकदमै प्रभावकारी हुनेछ”

केहि दिन पछि राजाले सन्तलाई दरबारमा आदर पूर्वक सत्कार गरेर लगेछन र आफ्नो सिंहासन उनलाई छाडेर आफू भुईमा बसेछन ।

सिंहासनमा बस्ने बित्तीक्कै अचानक सन्तले अब आफैं राजा भएको घोषणा गरेछन र सैनिकहरुलाई राजालाई तुरुन्तै बंदी बनाउने आदेश दिएछन । तर राजाका सिपाहीहरु चुपचाप बसेछन । सन्तले पटक-पटक क्रोधीत भएर सिपाहीहरुलाई राजालाई तुरुन्तै समात्न भनेछन, तर उनका सैनिकहरु कसैले पनि राजामाथी हात हालेनन् र मूर्तिवत रहेछन ।

अन्तमा यो सब असामान्य घटनाबाट क्रोधीत भएका राजाले सिपाहीहरुलाई एक पटक “यसलाई समात !” मात्रै के भनेका थिए, उनका सैनिकहरु ती सन्तलाई जन्जीरले बाध्न तयार भएर सिंहासन तर्फ बढेछन । अब अचानक सन्त मुस्कुराउँदै राजातर्फ आएछन र उनले भनेछन यो सब मैले गुरु मन्त्रको महत्ता सम्झाउन मात्रै गरेको हो, “देख्‍नु भयो मैले र तपाइले एउटै शब्द दोहर्‍यायौं, तर मेरो शब्दको सैनिकहरुमाथी कुनै असर भएन भने तपाईको एक ईशारा नै मलाई बंन्दी बनाउन प्रयाप्त भयो ।”

शक्ति शब्दमा हैन शब्द उच्चारण गर्ने वा जप्ने आफैंमा हुन्छ त्यसैले मन्त्रमा पनि शब्दको हैन विश्वास र बोधको जरुरत हुन्छ। मन्त्रमा कुन शब्द प्रयोग भएको छ भनेर विश्लेषण गर्ने हैन, मन्त्र आफैंलाई जागृत गर्ने प्रक्रिया मात्रै हो । राजालाई अब भने आफ्नो अज्ञानता र भुलको महशुस भएछ र उनलाई ती सन्तप्रती झनै आस्था बढेछ ।

गुरुहरुलाई दूर्व्यबहार गर्ने, कालोमोसो दल्ने, र मरणान्त हुन्जेल पिटनेहरुको बोलबाला रहेको आजको अबस्थामा यो बोधकथा र यस्ता कुराहरु महत्वहिन होलान, तर गुरुलाई आदर गर्नु र गुरुको सम्मान गर्नु भनेको मानवताका सूचक पनि हुन। हामीहरु सचेत र सामजिक प्राणी हौं भने यो समाजमा गुरुहरुको सम्मान र मर्यादा कामय रहनै पर्दछ । आज गुरु पूर्णिमाको अवसरमा म आफ्ना सबै गुरुहरुमा सादर नमन गर्न चाहन्छु :

गुरुर्बर्ह्मा गुर्रुर्विष्णुः गुर्रुर्देवो महेश्वर
गुरु साक्षात परंब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः

यो पनि हेर्नुहोस … …तस्मै श्री गुरवे नमः ।

मन्त्रीज्यूको साप्ताहिकी (लघुकथा)

2009-07-02T09:52:00.001+05:30

आईतवार:

बिहानको कार्यक्रम: शाकाहार र स्वस्थ जीवन बिषयक तीन दिने शिविरको उद्घाटन ।
अपरान्ह: मद्यपान विरुध्द सचेतना र्‍यालीमा सरिक हुने ।
साँझको कार्यक्रम: पाँच तारे होटेलमा ककटेल डिनर ।

सोमवार

बिहान: ‘भौगोलिक जटिलता र सीमा सुरक्षा’ बिषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा प्रवचन ।
अपरान्ह: नेपाली भू-भागमा विदेशी हस्तक्षपको विरोधमा सडक नाटकको उद्घाटन ।
रातको कार्यक्रम: छिमेकी राजदूताबासमा जलपानमा सरिक ।

मंगलवार

बिहान: भ्रष्टाचार विरुद्ध युवा कार्यक्रममा आतित्थ ग्रहण ।
मध्यान्न: निष्पक्ष न्याय संपादन र घुस-विहीन समाज नामक अन्तरक्रियामा सहभागी हुने।
राती: बिदेशी ठेकेदार र व्यापारीसंग निजी भेट ।

बुधवार

बिहान: नागरिक अधिकार र सभ्य समाजको सृजना नामक बिचार गोष्ठिमा मन्तव्य ।
अपरान्ह: न्यायीक सर्बोच्चता र शान्ति बिषयमा नागरिक समजसंग छलफल।
साझ: दोश्रो दिन आयोजना गरीएको बन्द सफल पार्न रातमा मशाल जुलुश निकाल्न कार्यकर्तालाई निर्देशन ।

बिहीवार

बिहान: बुद्ध जयन्तीको उपलक्षमा भगवान बुद्धको मूर्तिमा माल्यार्पण ।
मध्यान्न: ७ दिने विश्वशान्ति महायज्ञको समापन समारोहमा सरीक ।
साँझ: द्वन्दात्मक भौतिकवाद र ईश्‍वरको अन्धविश्वास नामक बिचारगोष्ठीमा मन्तव्य ।

शुक्रवार

बिहान: ‘सुलभ चिकित्सा जनताको अधिकार’ बिषयक छलफल कार्यक्रममा सरकारी कार्यपत्र प्रस्तुत
मध्यान्न: महंगो उपचार खर्च घटाउने माग सहितका जन-प्रतिनिधिहरु संग बिचार विमर्श
अपरान्ह: निजी क्षेत्रबाट सञ्चालन हुने नव निर्मित नर्सीङ होमको रिबन काटेर उद्घाटन ।

शनिवार

बिहान: मितव्ययीता र खर्च कटौती सम्बन्धित गोष्ठीको पानस बालेर शुभारम्भ ।
अपराह्न: सादा जीवन उच्च बिचार बिषयक प्रवचन कार्यक्रममा मन्तव्य ।
राती: ७ दिने विदेश भ्रमणको सिलसिलामा सपरिवार विमानस्थल प्रस्थान ।

जो जसलाई दरोकार पर्छ

2009-06-26T21:32:00.001+05:30

बोधार्थ तथा कार्यार्थ:

मेरो धेरै अघि मधुपर्कमा पनि छापीइसकेको एउटा कथा आफ्नो नाममा छाप्ने सारक महोदय----१

प्रथम नेपाल खुल्ला लघुकथा प्रतियोगीतामा पुरस्कृत मेरो कथा आफ्नो नाममा छाप्ने अर्का सारक महोदय--------------------------------------------------------------------१

मेरो गोर्खापत्रमै पूर्व प्रकाशीत अर्को तीन सुत्र कथा विना सूचना (कथा पुरै सार्न सक्ने लेखकको नाम भने सार्न नसक्ने) एकदमै नीच मारेर “मैले लेखेको हैन” भनेर आफ्नो ब्लगमा हाल्ने सारक महोदय--१

मेरो गजलमा तखल्लुस परिवर्तन गरी आफ्नो नाम राखी आफ्नो ब्लगमा हाल्ने सारक महोदय-१

मेरो कान्तिपुरमा प्रकाशित कविता, गोर्खापत्रमा प्रकाशीत व्यङ्ग्य लगाएत अन्य केहि टाँसोहरु होलसेलमै विना सूचना आफ्नो ब्लगमा छाप्ने सारक महोदय --------------------------१

र अन्य ज्ञात, अज्ञात सारक महोदयहरु

महोदयहरु,

पत्रिकाहरुमा, प्राय:लेख्‍ने र पढ्ने कार्य सक्कीए पश्चात, करिव करिव त्यो लेख वा खवरको औपचारिकता पनि सक्किने कुरा त यहाँहरुमा बिधितै होला। पत्र–पत्रीकामा, साधारण अबस्थामा त्यो लेखौटको बारेमा टिका-टिप्पणी, मत‍-मतान्तर र समर्थन अनि बिरोधका उपक्रमहरुको सुलभ पाटाहरु नहुनाले, न लेखकको खास सोचसंग पाठक परीचित हुन सक्छन, न त आफ्नो लेख-रचनाका बारेमा पाठकको तटस्थ धारणा बुझ्न नै लेखकले अवसर पाउँछन ।

यस अर्थमा हेर्दा, यो ब्लगरलाई, ब्लग लेखन वास्तबमै रोमाञ्चक र चुनौतिपूर्ण कार्य जस्तो पनि लाग्छ । म त भन्छु, पत्रकारीता भन्दा पनि ब्लग लेखन अझ बढि ‘दुस्साहस’पूर्ण छ । जहाँ लेखीएका प्रत्यक हरफहरुको समेत लेखकले जिम्मेबारी लिनु पर्ने हुन्छ, वा कमसेकम सो को बारेमा आउने ‘जस’ वा अपजस सहन तयार भएर बस्नु पर्ने हुन्छ ।

यहाँ लेखिएका कुराले आफनै तारीफ गर्न खोजीएको जस्तो लाग्न सक्ने भ्रमलाई पहिल्यै नकार्दा पनि ब्लग लेखनमा निक्कै मेहनत र अध्ययन लागेको हुन्छ भन्ने कुराको यहाँहरुलाई जानकारी दिन भने म पछि पर्दीन ।

सानो होस वा ठुलो, आफूले नबुझेको कुराको बारेमा म लेख्दीन र आफूले जानेको वा बुझेको कुरा लेख्दा पनि कमसेकम त्रुटी होस भनेर भेटे जत्तीका सन्दर्भ सामाग्री हेर्ने पनि गर्छु । मलाई लाग्छ प्राय: सबै ब्लगरहरु यसरी नै लेख्‍छन । यस अर्थमा ब्लगमा लेखिने कुनै पनि सामाग्री तयार गर्न ब्लगरको निकै मेहनत, परिश्रम र समय लागेको हुन्छ, भने यसरी समय र श्रम लगाएर ब्लगमा टाँसीएका प्रत्यक हरफ र शब्द समेत ब्लगरका बौद्धिक सम्पत्ति हुन ।

महोदयहरु,

केहीदिन अगाडि कुनै सूचना खोज्न गुगलको सर्च ईन्जिन खोतल्दा अचानक मेरो ब्लगमा टाँसीएको मेरो रचना यहाहरुको साईटमा देखें। हुन त, यस्तो भएको पहिलो पटक भने हैन । यो भन्दा पहिला पनि यहाँहरुका अग्रजहरुले बसन्तजीको कविता र दौंतरीको रचना पनि चोरर वा विना सूचना अन्तै छापेका थिए ।

अँ त, आफ्नो एउटा रचना यहाँहरु मध्यकै एकजनाको साईटमा देखेपछि मनमा खुल्दुली भयो र अरु पनि यस्तो भा’छ कि भनेर गुगलमा एकैछिन बिताएँ । एक-एक गरेर खोज्न समय र परिस्थिति दुबैले नदिएकोले केहि ‘चोरी हुनसक्ने सम्भाव्य रचनाहरु’ लाई लक्षीत गेरेर खोजी सुरु गरें ।

करिव आधा घण्टाको खोजीमा मेरा १२-१५ रचनाहरु कतै नामसम्म राखेर त कतै आफ्नै नाममा र कतै साह्रै नीच मारेर “यो मैले लेखेको हैन” भनेर यहाँहरुकै साईटमा भेट्पछि म अलमल्ल समेत परें ।

हुन त, मेरो रचनाहरु ‘कपि-पेष्ट’ गर्ने यहाँहरु मध्यका केहीले रचनाको मुन्तीर नदेखिने सानो अक्षरमा मेरो मेरो नाम पनि दिने कष्ट गरेर मेरो ठुलै कल्याण पनि गर्नु भएको छ, तर जे सुकै भए पनि मेरो विचारमा यसरी विना सूचना रचना कपि पेष्ट गर्नु गलत कार्य हो (जबकि अहिलेको समयमा ब्लगरसंग सम्पर्क गर्नु सजिलो भन्दा पनि सजिलो छ)।

सुरुमा एउटा मात्रै रचना देख्दा यहाँहरुकै ब्लगमा गएर कमेण्ट बक्समा ‘आपत्ती जनाउँछु’ भनेर सोचेको थिएँ । यसरी अरु लेखकले लेखेको लेख रचना विना सूचना सारेर ‘सारक’ बन्नेहरु धेरै भेटेपछि भने रनभुल्ल पनि परें । त्यसमा पनि यहाँहरु मध्य केहि सारकहरुको ब्लगमा ‘कमेण्ट डिसएबल’ समेत गरीएका कारण बाध्य भएर यो पत्र कोर्दै छु ।

जानकार महोदयहरु,

नेपालमा प्रतिलिपि अधिकार ऐन २०५९ र प्रतिलिपि अधिकार नियमावली २०६१ दुबै लागु भैसकेका छन र यसले कुनै पनि व्यक्तिले लेखेको कुनै पनि लेखौट, साहित्यिक रचना, चित्र वा चिन्ह समेतलाई बौद्धिक सम्पत्तिको रुपमा व्याख्या गरेको छ भन्ने जानकारी यहाहरुलाई होला नै, नभए यसै पत्र मार्फत सो को पनि जानकारी होस।

यहाँहरुको सुबिधाको लागि निम्न बमोजिमको जानकारीहरु यसै पत्रसंगै नत्थी गरेको छु:

बौद्धिक सम्पत्ति र बौद्धिक सम्पत्ति अधिकारका बारेमा संक्षिप्त जानकारी

प्रतिलिपि अधिकार ऐन २०५९

प्रतिलिपि अधिकार नियमावली २०६१

आशा छ यहाँहरुले आगामी दिनमा यो वा अन्य ब्लग र अरु कसैको रचनाहरु विना स्विकृति आप्नो नाममा वा आ-आफ्नो साईटमा टाँस्नु हुने छैन ।

अन्य ब्लगरहरुका अरु-अरु ब्लग पोष्टहरु कपि पेष्ट गर्ने व्यस्तताका बीच यहाँहरु मेरो ब्लगमा छिर्न भ्याउनु नहोला भनेर आजैका मितिमा यहाँहरु सबैको भेटिएसम्मको ईमेल ठेगानामा पनि यहि पत्रको नक्कल प्रेषीत गरेको छु । यो पोष्ट हेर्न भ्याउनु भएन भने सो नक्कल लाई नै सक्कल मानी गर्नु, गराउनु होला !

धन्यवाद् ।

ब्लगरहरुको अनिवार्य शस्त्र -Windows Live Writer-

2009-06-22T11:21:00.001+05:30

Blogger, Wordpress, Typepad, LiveJurnal, Moveable Type वा आफ्नै डोमेन भएका ब्लगका लागि पनि उपयुक्त ।

हुनत यो कुनै नौलो कुरा होईन । तर विगतका केहि हप्तामा केहि नयाँ ब्लगर साथी-भाइहरुले मसंग ब्लग पोष्ट गर्ने, ब्लगमा तस्विरहरु राख्‍ने, तस्विरमा ‘वाटरमार्क’ राख्‍ने, ब्गल पोष्टमा कोडहरु राख्‍ने आदि बारेमा जानकरी माग्नु भएकोले छुट्टा छुट्टै जबाफ दिनु भन्दा सबैलाई कामलाग्ने गरी यस बिषयलाई एउटा टाँसो नै बनाउने बिचार गरेर यो पोष्ट लेख्‍दैछु ।

यदी तपाई ब्लगमा लेखीने टाँसोहरु सिधै ब्लगर, वर्डप्रेस वा अन्य कुनै प्रदायकको वेब पेजमै गएर लेख्‍ने गर्नु हुन्छ र सो भन्दा सजिलो उपाए अबलम्बन गर्न चाहनुहुन्छ भने यो सफ्टवेयर तपाईको लागि लाभदायक हुनेछ ।

यसले ब्लगर, वर्डप्रेस, वा अन्य कुनै पनि डोमेनमा ब्लग पोष्ट गर्न मिल्ने भएकोले यो सबै ब्लगरलाई उपयोगी हुन्छ ।

शुरुमा यसका केहि उपयोगीताहरुको बारेमा चर्चा गरौं । अर्थात तपाईले आफ्नो कम्प्युटरमा Windows Live Writer राख्‍नु भएपछि:

अफ लाईनमा बसेर ब्लग लेख्‍न र यसको साज-सज्जा निर्धारण गर्न सक्नुहुन्छ (पोष्ट गर्ने बेलामा मात्रै अनलाईन जाँदा पनि हुन्छ)
ब्लगमा आफुले भनेकै स्थान वा कुनामा फोटोहरु राख्‍न र फोटोमा पनि आफूले भनेकै ठाँउमा वाटरमार्क राख्‍न र फोटोको वरिपरि चाहेजत्ती खालि स्पेस दिन सक्नुहुन्छ ।
ब्लग पोष्टमा टेबुल, कोडहरु, ट्याग लाईन, नक्शा, पुरै फोटो एल्बम सजिलै अपलोड गर्न सक्नुहुन्छ।
हालको भर्सनले पुरानो ५०० औं पोष्ट समेत लाई खोल्न मिल्ने बनाएकोले, छापिएका पुराना पोष्हरुलाई चाहेजस्तो गरी डेस्कटप बाटै सम्पादन गर्न सक्नुहुन्छ ।
पोष्टहरुलाई कुनै पनि निश्चीत, दिन वा समयमा मात्रै ब्लगमा झुल्कीने गरी अग्रीम मिति र समय तोकी सर्भरमा अपलोड गर्न सक्नुहुन्छ ।
यसले तपाईको ब्लगर, वर्डप्रेस वा कुनै पनि टेम्पलेटको सेटीङलाई अद्याबधिक गर्ने भएकोले तपाईले १ वा १ भन्दा बढि जत्ती सुकै ब्लग पनि एउटै सफ्टवेयर बाट व्यवस्थापन गर्न सक्नुहुन्छ ।
यसका साथै फेशबुकको फोटो ब्लगमा सेयर गर्ने वा अन्य धेरै प्लगईनहरु तपाईले यसमा जोडन सक्नुहुन्छ ।

मलाई सबैभन्दा मन परेको विशेषता भने यसको WYSWYG (What You See What You Get) वा ‘जस्तो देखीन्छ, त्यस्तै छापिन्छ’ हो । माथि भने जस्तै यसले कुनै पनि ब्लगको टेम्लेटलाई ‘चिन्ने’ भएको र यसमा प्रिभ्यूको व्यबस्था भएकोले तपाईको पोष्ट तपाईले जस्तो डिजाईन गर्नु हुन्छ, वा जस्तो रुपमा चाहनुहुन्छ त्यस्तै देखीने गरी छापिने छ।

अब आउनुहोस यसलाई आफ्नो कम्प्युटरमा स्थापना गर्नेतर्फ। माईक्रोसफ्टले यो सफ्टवेयरलाई उसका अरु सफ्टवेयरहरु संग एकत्रीत गरेर मात्रै डानलोडमा राखेकोले ईण्टरनेटको गती कम छ भने तपाईले यो Windows Live Writer मात्रै वा यसको करिब ५.५ एमबीको standalone version मात्रै यहाँ बाट डाउनलोड गर्न सक्नुहुन्छ ।

यदी माथीको जोर्नी (लिन्क) बाट भएन भने मैले यसलाई सुबिधाको लागि अन्त पनि अपलोड गरेकोले यहाँ र यहाँ बाट पनि डाउनलोड गर्न सक्नुहुन्छ ।

नोट: यदी तपाईको कम्प्युटरमा विण्डोज एक्सपीको सर्भिस प्याक ३ वा Microsoft .NET Framework छैन भने तपाईले यसको सञ्चालनको लागि सो समेत डाउनलोड गर्नु पर्ने हुनसक्छ । Microsoft .NET Framework भने तपाईले सिधै यहाँ बाट डाउनलोड गर्न सक्नुहुन्छ ।

कम्प्युटरमा स्थापना पश्चात तल दिईएका स्क्रीनशट जस्तै गरी आफ्नो ब्लग कन्फिगर गर्नुहोस ।

शुरुमा यो १ नं को चित्रमा जस्तो डाइलग देखिनेछ, जसमा केवल 'Next' मात्रै दबाएर अगाडि बढ्नुहोस । त्यसपछि देखीने स्क्रीनमा भने तलको चित्रमा जस्तै ‘Other blog service’ मा टिक लगाएर 'Next' दबाउनु होला ।

अब देखीने स्क्रीनमा आफ्नो ब्लग ठेगाना, युजर नेम र पासवर्ड राखेर पून: 'Next' दबाउनु होला। अब तपाईको ब्लगको सेटीङहरु लाईव राईटरमा जम्मा हुन थाल्छन र केहि छिनपछि तपाईको स्क्रिनमा तपाइको ब्लग सेटीङ पुरै अद्यावधिक भएको जानाकारी आउने छ:

चित्रमा जस्तै 'Blog nickname' को खाली भागमा ब्लगकै नाम वा अरु कुनै सजिलो नाम राख्‍नुहोस र 'Finish' दबाउनुहोस। बस अब तपाईको लाईभ राईटर तयार भयो ।

अब खुल्ने नयाँ पेजको "Enter a post title" लेखीएको ठाऊमा नया टाँसोको शीर्षक हाल्नुहोस, बीचको ठुलो खाली भागमा लेख्‍नुहोस र तलपट्टीको ‘Set categories’ बाट आफ्नो लेबल तोक्नुहोस र सबैभन्दा माथी रहेको 'Publish' दबाउनुहोस, तपाईको टाँसो तुरुन्तै तपाईको ब्लगमा छापिने छ ।

यदी तपाई लेखीएको पोष्ट तुरुन्तै नछापी केहि दिन, हप्ता वा महिना पछि मात्रै तपाईको ब्लगमा देखीने गर्न चाहनुहुन्छ भने ‘Set publish date’ मा ब्लग अनलाईन छापीने मिति र समय तोक्नुहोस । यसरी भविष्यको मिति र समय तोकेर तपाईले आफ्नो टाँसोलाई 'Publish' गर्नु भयो भने सो पोष्ट ब्लगरको सर्भरको ‘ड्राफ्ट’ मा गएर बस्नेछ र तोकिएको मितिमा आफै तपाईको ब्लगमा टाँसीने छ ।

नोट: तपाईको नाममा एक भन्दा बढि ब्लग दर्ता भएकाछन भने, शुरुमा यसलाई कन्फिगर गर्दा तपाईले तलको जस्तो स्क्रीन देख्‍न सक्नु हुनेछ:

यस्तो अबस्थामा तपाईले हरेक ब्लग सेटीङलाई माथीको तरीका अपनाएर एक एक गरी लाईव राइटरमा अद्याबधिक गर्नु पर्ने हुन्छ । ब्लग लेख्‍ने, सम्पादन गर्ने र पोष्ट गर्ने कार्यलाई झन्झटीलो हैन सरल, उपयोगी र विविधता पुर्ण बनाउनुहोस।

Happy Blogging!