Carp*

Lang leve de moraal

Tue, 26 Jan 2010 17:28:26 +0100

Bedrijven die moraliteit najagen in plaats van winst zijn beter af: werknemers doen beter hun best en hebben meer hart voor de zaak.

Moreel gedrag, voor wie het even kwijt is, is gedrag dat in een maatschappelijke context als correct en wenselijk wordt gezien. Een verhaal kan een moraal hebben, maar ook een huwelijk. En is er een dubbele moraal, dan wordt er gemeten met twee maten. We vragen ons af wat tegenwoordig de moraal is bij bijvoorbeeld heftige songteksten, pikante filmpjes, schunnige boeken, over the edge politiek, slappe opvoeding en ook op de werkvloer. Want, zo kwam uit een onderzoek van Naomi Ellemers, hoogleraar Sociale en Organisatie Psychologie aan de Universiteit Leiden, naar voren, moraliteit op de werkvloer is een groot goed. Sterker nog: werknemers willen liever een werkgever die oprecht met hen omgaat dan één die dat niet doet, maar wel een extra bonus, dertiende maand én blitse auto van de zaak geeft. Of werken liever in een bedrijf dat maatschappelijk verantwoord bezig is dan een bedrijf dat alleen voor de winst gaat. Een moreel bedrijf is dan ook volgens het onderzoek een bedrijf dat eerlijk en oprecht omgaat met het personeel en de klanten. Gebeurt dat, dan zijn werknemers trots op hun bedrijf. Ze hebben daardoor meer plezier in hun werk en zijn meer gemotiveerd om hard te werken.

Nu kun je je afvragen: waarom een onderzoek? Het lijkt immers voor de hand liggend. Naomi Ellemers: “Dat is het dus niet. Vreemd genoeg zijn er genoeg voorbeelden die het tegendeel suggereren. De huidige economische crisis bijvoorbeeld was nooit ontstaan als iedereen, ook de bankiers, eerlijkheid en duurzaam ondernemen de voorrang had gegeven boven korte termijn winsten, of het binnenhalen van persoonlijke bonussen. Het is op z’n minst interessant dat mensen steeds zeggen dat ze eerlijkheid het belangrijkste vinden, en dat waarschijnlijk ook echt menen, maar toch van tijd tot tijd in situaties verzeilen waarin ze dat niet kunnen volhouden. Moreel zijn is in werkelijkheid dus niet zo simpel.”

Hoe moeilijk het is, is niet alleen in tijden van crisis zichtbaar, maar maken we dagelijks mee. Bij iedereen. Een leugentje om bestwil als je collega vraagt of die broek haar dik maakt, is zo verteld. Ook zwartrijden naar het werk wordt ‘goed gemaakt’ met de gedachte dat we dat eigenlijk niet willen, maar ja, het regent zo hard buiten.

Hoe komt het toch dat moraliteit zo belangrijk is op de werkvloer? Wat zorgt er voor dat werknemers zich betrokken voelen bij hun organisatie en gemotiveerd zijn voor hun werk? Naomi Ellemers: “Morele waarden zijn een belangrijke bron van trots en motivatie bij het gedrag van mensen in groepen. Als ze op hun morele waarden worden beoordeeld zijn ze meer gemotiveerd om het goed te doen en vinden ze het erger om een slechte evaluatie te krijgen dan als ze op hun competenties worden beoordeeld. Als het er op aan komt vinden mensen het delen van morele waarden dus belangrijker dan de hoogst mogelijke prestatie leveren. Eerlijkheid, betrouwbaarheid, oprechtheid, dat vinden werknemers belangrijker dan hoge beloningen voor het werk.”

Het lijkt een leerzame les voor een iedere werkgever. En heel moeilijk kan het niet zijn om een moraal-handboek vast te leggen en te hanteren in de bedrijfsvoering. Het levert in ieder geval veel op. Een moreel bedrijf is namelijk een aantrekkelijke werkgever, en daar heeft een bedrijf baat bij: ze kunnen dan de beste mensen aantrekken en hun werknemers zullen beter presteren en minder verzuimen. Managers die aangeven dat ze alleen op winstgevendheid worden afgerekend zullen moeten inzien dat er meer is dan alleen dat. Als voorbeeld gelden alle vrijwilligers die werken zonder ervoor betaald te worden. Dat kan omdat ze trots zijn op de organisatie en worden geprezen voor hun inzet. Dat moet toch te denken geven.

Carrièrevoornemens

Fri, 08 Jan 2010 10:47:02 +0100

Een goed voornemen, mits nagekomen, is vaak het halve werk. Zo ook op de werkvloer. Je kunt het jaar immers niet goed genoeg beginnen door vanaf nu je talenten beter te benutten, of elke hype die voorbij komt te negeren.

Over 2009 gaan we het niet meer hebben. Crisis, failliete banken, massaontslagen, zo leuk was het nu ook weer niet. Nee, dan 2010: het jaar waar we onze hoop op hebben gevestigd, het jaar dat de carrièrevoornemens die we maken ook echt uitkomen, het jaar dat het kortom allemaal weer goed komt. Acht goede voornemens om je alvast op weg te helpen.

1. Focus op passie, niet op tijd

Als we iets hebben geleerd het afgelopen jaar is dat je je hart moet volgen. Invloed op de economie heb je toch niet, dan kun je maar beter iets doen wat je echt leuk vindt. Ongeacht de tijd die daar mee gemoeid gaat. Een studie psychologie? Doen, ook al raad iedereen het je af. Zes jaar studeren is inderdaad een hele tijd, maar die zes jaar gaan hoe dan ook voorbij. Je kunt jezelf afvragen wat beter is: aan het einde niets hebben gedaan, of iets waar je blij van wordt en waar je hart ligt?

2. Benut je talenten (nog) beter

Er is een gezegde dat de kinderen van de schoenmaker geen schoenen hebben, want de beste man heeft daar simpelweg geen tijd voor. Te druk met schoenen maken. Zo gaat het in het bedrijfsleven vaak ook. Stel je was het afgelopen jaar werkzaam bij een bank en alleen maar bezig met de geldzaken van anderen. Heb je toen ook de tijd gehad, of genomen, om kansen voor jezelf te creëren? Of was je daar te druk voor?

3. Hype? Negeren!

Moe van al het slechte nieuws? Negeren. Er zijn mensen, echt waar, die hebben gezegd: die recessie, daar doen we niet aan mee. En dat is hun gelukt ook. Het is in ieder geval altijd beter om je eigen pad te bewandelen en niet dat van een ander.

4. Geef kleine dingen, hoe belangrijk ook, uit handen

Het is fijn om alle touwtjes in handen te hebben en om alles zelf te willen doen, maar alles behalve verstandig. Het is een kwestie van een lijstje hoofd- en bijzaken maken. De hoofdzaken doe je zelf, de bijzaken schuif je door.

5. Geef geld uit

Zodra het om geld uitgeven gaat, komt de zuinige Nederlander in ons los. Toch is het geen slecht idee om af en toe flink te investeren. In jezelf, denk: cursus, studie, of in het bedrijf, denk: grotere ruimte, betere software. Het doet misschien pijn om in de – lege - buidel te tasten, maar uiteindelijk zal het geld opleveren.

6. Ontspan

In gespannen toestand is het moeilijk om zinnige en goede beslissingen te nemen. Met een opgeruimde en heldere geest lukt dat wel. Daarom: hoe vervelend de situatie ook is, het loont om al hardlopend, yoga-end, mediterend, fietsend, of tai chi-end de situatie nog eens te overdenken. Ander voordeel: een ontspannen geest levert energie op. Ook handig.

7. Blijf bij

Teken in voor Google News Alert, schrijf je in op de nieuwsbrief van een opinieblad, laat je twee keer per dag informeren over jouw tak van sport. Als je zorgt dat je up to date bent, en kennis hebt van dat waar je mee bezig bent, kan niemand meer om je heen.

8. Boor nieuwe netwerken aan

In welke netwerkkringen zat je vorig jaar en wat hebben ze betekend of daadwerkelijk iets opgeleverd? Viel het tegen, dan is dit jaar er één om een nieuw netwerk te vinden. Dat kan er natuurlijk één zijn die in de lijn van je werkzaamheden ligt, maar een nieuw netwerk uit een ongebruikelijke hoek, kan enorm inspirerend zijn. Het theekransje van je oudtante? Allemaal dames met geld die willen investeren. De vrienden van je buurman? Allemaal mannen met een voorliefde voor IT. Je teamleden van het veertiende op zondagmiddag? Allemaal mannen met een creatieve achtergrond. Of de dames één etage lager in het bedrijfspand? Allemaal vrouwen met veel HR know how. Soms zit hulp, of dat wat je zoekt en nodig hebt om verder te komen in een onverwacht nieuw netwerk.

Door Saskia Smith

Non-verbale sollicitatiesignalen

Mon, 23 Nov 2009 14:00:28 +0100

Schiet een potentiële werkgever tijdens een sollicitatie in een chronische slaapstand, dan kun je rustig fluiten naar die nieuwe carrière. Maak vaak zijn die non-verbale signalen minder helder. Kwestie van goed opletten dus. Carp* vertelt je hoe je dat doet.

Alarmfase 1: Hij draait z'n voeten weg
Als de voeten van de manager of P&O-er niet op jou als sollicitant zijn gericht, verkeert hij gegarandeerd in andere sferen. Dat zegt Mirjam Wiersma, eigenaar van 'flirtcoachbedrijf' Helemaal Jij en auteur van o.a. Zakelijk flirten. Tools voor een sprankelend en overtuigend gesprek. 'Draai je eigen schoeisel maar eens 45 graden weg van de gesprekspartner tegenover je. Dat is lastig praten: je moet je bovenlijf van je voeten afdraaien om nog een beetje geïnteresseerd over te komen.' Volgens Wiersma zijn vooral voeten die zich naar de dichtstbijzijnde uitgang richten reden voor paniek.

Alarmfase 2: Hij legt de pen op tafel
De manager die halverwege het gesprek zijn pen dwars op tafel tussen hem en de sollicitant in legt, schept afstand. Slecht teken, hij heeft zijn beslissing al genomen en dat betekent dat jij naar die gedroomde nieuwe baan kunt fluiten. Wiersma nuanceert wel: 'Legt hij de pen een beetje rechts of links van de lijn die van het middelpunt van zijn hart naar het hart van de sollicitant loopt, dan blijft de 'van hart tot hart'-lijn vrij en is er niets aan de hand.'

Alarmfase 3: Hij krabt niet mee
Personen wier gedachten op elkaar zijn afgestemd, nemen automatisch dezelfde houding aan. Krabt de een aan zijn oor, dan doet de ander mee. Leunt de een op zijn rechterarm, dan doet de ander dat ook. Stopt de sollicitatiecommissie dus met spiegelen of zijn ze er zelfs nooit mee begonnen, dan loopt het gesprek niet lekker. In zijn boek Manipuleren kun je leren en op zijn website Lichaamstaal.nl geeft Frank van Marwijk, directeur van Bodycom Lichaamstaalcommunicatie, meer informatie.

Alarmfase 4: Hij zakt lekker onderuit
Als de manager of P&O-er tijdens het gesprek achteruit gaat zitten, zijn armen over elkaar slaat of onderuit gezakt in zijn stoel zit, duidt dat volgens lichaamstaalexpert Van Marwijk vaak op een defensieve of onverschillige houding. Dat geldt overigens ook voor een gesprekspartner die praktisch géén handgebaren maakt.

Alarmfase 5: Hij lacht zo vriendelijk
Lacht iemand zijn sollicitant voortdurend vriendelijk toe, knikt hij instemmend en laat hij hem steeds volledig uitspreken, ook dan kun je er vanuit gaan dat de gesprekspartner weinig geboeid is door wat de sollicitant vertelt en beleefdheidshalve bezig is de tijd vol te maken.

Alarmfase 6: Hij tekent poppetjes
Hoewel uit onderzoek blijkt dat mensen die 'droedelen' – het maken van tekeningen tijdens een telefoongesprek of vergadering – beter onthouden wat er gezegd wordt, is het een ongeschreven regel dat het tijdens een sollicitatiegesprek verboden is. Niets lijkt immers zoveel op desinteresse als een droedelende gespreksleider. Zie je hem dus driftig huisjes, boompjes en beestjes tekenen en ook nog eens op jouw CV, houd dan rekening met code rood.

Foute boel? Ingrijpen!

Wat nu als het gesprek non-verbaal compleet de mist in gaat en de nieuwe baan naar het Land van Nooit lijkt te verdwijnen? 'Grijp in en spreek het uit', adviseert Jacqueline van Vreden, eigenaar van Jacqueline van Vreden, bureau voor training en coaching. 'Zeg: goh, ik merk dat het niet lekker loopt, hoe ervaren jullie dat? Dat is lastig, maar een sollicitant toont zo wel zelfverzekerdheid. En door net bóven dat gesprek te gaan “hangen”, laat hij ook zien dat hij sensitief is. Al valt het verkeerd, je hebt niets meer te verliezen.'
Frank van Marwijk, directeur van trainings- en adviesbureau Bodycom Lichaamscommunicatie, hanteert een andere methode: 'Mensen zijn zich meestal niet bewust van hun non-verbale communicatie. Hoe iemand kijkt of beweegt, is ook heel persoonlijk. Als jij bespeurt dat een manager gesloten is, is het goed om hem even op zijn gemak te stellen. Geef een kopje koffie, laat hem iets zien of stel een vriendelijke, ongecompliceerde vraag. Dat kan het ijs breken. Als je zegt: 'Ik merk dat je gesloten bent', is de kans groot dat hij dat als een aanval op zijn persoon ziet. Op non-verbale communicatie kun je daarom ook beter non-verbaal reageren.'

Door Loes Evers

Druk, druk, druk

Mon, 16 Nov 2009 12:14:59 +0100

Als je haast hebt, wordt het tijd om even te gaan zitten, luidt een Chinees spreekwoord. Dat klinkt logisch, alleen is er niet altijd tijd om te gaan zitten. Daar hebben we het namelijk veel te druk voor. Carp* helpt je letterlijk te ont-spannen…

Dat we het zo druk hebben, komt volgens velen door het huidige economische klimaat. Zo’n 14 procent van de werknemers moet minder uren werken, wat in de praktijk betekent: hetzelfde werk in minder tijd gedaan zien te krijgen. Ook zijn vier op de tien vrouwen sinds de economische crisis harder gaan werken. Tweederde van deze groep neemt zelfs spontaan meer overuren voor haar rekening.
Niet alleen is de werkdruk omhoog geschoten, ook de druk in ons hoofd stijgt. Het Centraal Planbureau kwam met de sombere voorspelling dat in 2010 waarschijnlijk 8,75 procent van de beroepsbevolking zonder werk zal zitten. En nu al vreest één op de drie werknemers voor zijn baan. Tel dat bij de hoge werkdruk op, en je komt tot de simpele redenering dat, willen we enigszins gezond ons pensioen halen, we ons niet inderdaad niet zo druk zouden moeten maken. Alleen hoe doen we dat?

Doe-het-zelf boek

Het boek Druk druk druk (Carry Petri en Jolanda Bouman) is een handig naslagwerk als het gaat om omgaan met stress. Het doe-het-zelf boek - want vol met testen - vragen en oefeningen, is ook realistisch: resultaten bereiken vereist een actieve houding en veel en regelmatig oefenen. Pas dan zul je meer in balans zijn, je vitaler voelen, stressbestendiger zijn, en vooral meer genieten van het leven. Crisis of niet.
Op het werk wemelt het vaak van de stressbronnen: ingrijpende gebeurtenissen, structureel te veel werk, gebrek aan invloed en steun, slechte communicatie, gebrek aan feedback. Als je daar maar lang genoeg mee te maken krijgt, levert dat nare klachten op. Deze zogeheten stresssignalen zijn onder meer: hartklachten, beven, tics, hoofdpijn, slapeloosheid, prikkelbaar zijn, concentratieverlies, maar ook libidoverlies en eczeem. De clou is natuurlijk om snel deze signalen te herkennen, zodat er meteen actie kan worden ondernomen.

Eén van de belangrijkste handvatten uit het boek is de RET, de Rationele Effectiviteits Training. Onze gedachten over een situatie bepalen onze reacties en de mate waarin we stress ervaren. Met andere woorden: we denken onszelf in de stress. Er zijn vijf irrationele kerngedachten: overdreven perfectionisme, verslaving aan liefde, lage frustratietolerantie, rampdenken, en eisen stellen aan de wereld of anderen.
Deze gedachten, die onherroepelijk veel spanningen met zich meebrengen, moet je toetsen op realiteit: vragen naar de feiten (is het echt zo?), functionele vragen (helpt deze gedachte mijn doel te bereiken?), en filosofische vragen (is dit een logische gedachte?). Om ze als het ware te ont-spannen.

Verbeeldingskracht

Kom je er niet uit, dan is er altijd nog de REI, de Rationele Emotieve Imaginatie, ofwel de kracht van de verbeelding. Met verbeeldingskracht kun je irrationele gedachtepatronen ombuigen in rationele en daardoor spanning verminderen. Klinkt moeilijk? In vier stappen is het te doen.
Stap 1: Sluit je ogen denk aan een vervelende situatie en beleef die als het ware nog een keer.
Stap 2: Zwak die emoties af door je voor te stellen hoe het anders had kunnen zijn.
Stap 3: Open je ogen, en ga na wat je net tegen jezelf hebt gezegd.
Stap 4: Schrijf het op.

Misschien wel de belangrijkste tip uit het boek: praat over stress. Als het op spanningen aankomt, is dit het minst favoriete en minst besproken onderwerp op de werkvloer. Bij het koffieapparaat heb je het al snel over wat je moet doen, niet over hoe je je daar onder voelt. Jammer, want door erover te praten herken je stress eerder. Bij jezelf, maar ook bij collega’s. Eng? Nee hoor, met een simpel ‘Ik heb het idee dat ik me de laatste tijd sneller erger dan normaal, vind jij dat ook?’ kom je al een heel eind.

Boek en waaier

Druk druk druk, over vitaliteit en stressbestendigheid (Carry Petri en Jolanda Bouman, Uitgeverij Thema) biedt in heldere taal een praktische en vooral brede aanpak om spanningsverschijnselen te herkennen en tegen te gaan.
Maak je niet druk (Carry Petri en Jolanda Bouman, Uitgeverij Thema) is een uiterst handige waaier, met de hoogtepunten van het boek in één oogopslag om meer rust in je leven te creëren, spanning en stress te verminderen, en vitaliteit en veerkracht te vergroten.
Meer informatie: www.thema.nl.

Door Saskia Smith

7 tips bij ontslag

Mon, 02 Nov 2009 11:03:11 +0100

Dit jaar werden al ruim 85.000 werknemers de laan uitgestuurd, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Nog steeds lopen grote groepen werknemers het risico om hun baan te verliezen. Weten zij eigenlijk wel wat te doen bij ontslag? Carp* geeft 7 tips.

1. Ga niet meteen akkoord
De eerste tip op www.wattedoenbijontslag.nl windt er geen doekjes om: zelfs al lijkt het dat de werkgever een uitstekend voorstel doet, hap niet direct toe. Want hoe weet je dat je alle consequenties van het ontslag op een rij hebt?
Op de website wordt geadviseerd om niet meteen akkoord te gaan met het ontslag, maar eerst uit te zoeken of je een WW-uitkering krijgt, of de toegezegde ontslagvergoeding realistisch is en of de werkgever in zijn recht staat om jou te ontslaan. De antwoorden op deze vragen zijn te vinden bij de vakbond, een rechtsbijstandsverzekeraar, het Juridisch Loket of een advocaat.

2. Schakel rechtsbijstand in
Het arbeids- en ontslagrecht is ingewikkeld. Het is dan ook slim om een rechtskundig adviseur in de arm te nemen. Bij de kantongerechtprocedures is dit meestal een advocaat, die vind je via De Nederlandse Orde van Advocaten. Wie een rechtsbijstandverzekering heeft, kan terecht bij zijn verzekeraar. Kijk op www.rvr.org voor verschillende vormen van rechtsbijstand. Ook veel brancheverenigingen, ondernemersverenigingen en vakbonden bieden juridische diensten aan. Zelfs een accountant of belastingadviseur kan helpen; zij hebben vaak ervaring met arbeidsrecht of ze werken samen met een juridisch adviseur. Een alternatief is mediation via Het Nederlands Mediaton Instituut.

3. Check of de baas in zijn recht staat
Wie zijn ontslag wil aanvechten, doet er goed aan zich te verdiepen in de plichten van de werkgever. Als die de fout in gaat, dan kan hij verwijtbaar zijn voor het ontslag. Zo is alleen schriftelijk ontslag geldig, moet de werkgever een reden opgeven voor het ontslag, moet hij de opzegtermijn respecteren en heeft hij toestemming nodig van het CWI, van de kantonrechter of van de werknemer zelf. Er staan ook regels over ontslag in de CAO of arbeidsovereenkomst. Ga na of de werkgever die opvolgt. Komt de ontslagkwestie voor de kantonrechter, dan moet de baas aantonen dat hij alles heeft gedaan om ontslag te voorkomen. Heeft hij de werknemer op tijd bijgeschoold? Heeft hij voor de benodigde faciliteiten gezorgd?

4. Klop aan bij het UWV
Iedereen die werkloos dreigt te worden kan zich al vanaf vier maanden vóór het (vermoedelijke) ontslag melden bij het UWV Werkbedrijf voor hulp bij het zoeken naar een nieuwe baan. Een werkloosheidsuitkering (WW) kan vanaf drie weken voor het ontslag worden aangevraagd. Voordat er een uitkering aangevraagd kan worden, is het noodzakelijk om ingeschreven te staan als werkzoekende. Let op: een CV plaatsen op www.werk.nl (de website van het UWV Werkbedrijf) geldt niet als inschrijving.

5. Let op de centen
Aan het einde van een dienstverband moet er een eindafrekening komen: vakantiegeld, niet opgenomen vakantiedagen, nog te betalen declaraties of reiskosten, spaarregelingen en eventueel een opgebouwde vergoeding zoals de gouden handdruk. Zorg dat dit in de vaststellingsovereenkomst staat, het document dat de werkgever opstelt over de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. In die vaststellingsovereenkomst worden ook afspraken gemaakt over bijvoorbeeld een afvloeiingsregeling en de pensioenopbouw. Het is de taak van de werkgever om het vertrek van de werknemer te melden bij UWV, Belastingdienst en het pensioenfonds.

6. Bereken de ontslagvergoeding
Met ingang van 1 januari 2009 is de ontslagvergoeding verlaagd. Hoeveel iemand krijgt hangt af van leeftijd en het aantal gewerkte jaren. Wat ook meespeelt, is de zogenoemde correctiefactor (c-factor). Voor de wijziging werd daar alleen wangedrag onder verstaan, in de nieuwe situatie spelen ook de financiële situatie van de werkgever, de arbeidsmarktpositie van de werknemer en de scholingskosten een rol. Voor wie wil weten waar hij recht op heeft: www.kantonrechtersformule.nl.

7. Zit niet bij de pakken neer
We weten dat het makkelijk gezegd is, maar toch vinden wij het écht niet nodig om na ontslag snikkend in een hoekje te kruipen en een depressie in te luiden. Bekijk het van de zonnige kant: eindelijk is er tijd voor een breiclub, voor die cursus Belgisch bier brouwen of om eens goed na te denken over wat je nou écht wilt met je leven. Uit een onderzoek van de Vlaamse vacaturekrant Jobat blijkt dat zes van de tien ontslagen werknemers een betere baan vinden!

Door Loes Evers

Intuïtie op de werkvloer

Thu, 22 Oct 2009 16:05:35 +0200

Ooit gold het verstand als superieur aan zoiets ongrijpbaars als intuïtie. Maar das war einmal. Want intuïtie blijkt een goede raadgever op de werkvloer. Einstein wist dat al: ‘Met ratio kom je van A naar B, met intuïtie kom je overal’.

Carolina Bont, personal coach, directeur van het Centrum voor Effectieve Intuïtie en auteur van diverse boeken over intuïtie en het bedrijfsleven, legt uit waarom intuïtie een goede sparringpartner is, en niet alleen op de werkvloer.

1. Klopt het dat intuïtie en vogue is op de werkvloer?
‘Intuïtie is in opmars. Bedrijven staan er ook steeds meer voor open. Zeker in deze tijd met veel veranderingen. Ratio en intuïtie vullen elkaar aan. Intuïtie vergroot de snelheid in denken en handelen, en als mens ben je beter in balans en communiceer je beter. Door je intuïtie te gebruiken ben je niet alleen gericht op uiterlijke successen, maar ook op je welzijn én dat van een ander. Veel meer dingen lopen beter als je je intuïtie gebruikt, niet alleen op de werkvloer, maar ook in je privéleven. In een Amerikaans onderzoek ondervroeg men belangrijke zakenlieden naar hun beslissingsstrategieën. Ongeveer de helft werd rationeel genomen en de andere helft intuïtief. Tachtig procent van hun succesvolle beslissingen bleken intuïtief te zijn gemaakt.’

2. Er wordt soms lacherig over intuïtie gedaan, terwijl het eigenlijk heel serieus genomen zou moeten worden, toch?
‘Vertrouwen op je intuïtie wordt nog te weinig gedaan. Terwijl we het wel weten. Te vaak denken mensen achteraf: ik wist het wel, waarom heb ik er niet naar geluisterd? Ik heb een keer een directeur van een grote organisatie begeleid. Hij moest een keuze maken voor een kandidaat voor een belangrijke functie. De kandidaat die ze op het oog hadden, daar was iedereen heel enthousiast over, de directeur zelf ook. Om zijn gedachten te ordenen ging hij wandelen en dacht: ik ben té enthousiast. Over die gedachte was hij heel verbaasd en hij heeft daarom een onderzoek gestart. Het bleek dat de kandidaat in het buitenland zijn werkgever had bestolen. Als ze hem hadden aangenomen waren ze zeker in de problemen gekomen.’

3. Kun, of moet je misschien, je intuïtie inzetten bij het beklimmen van de carrièreladder?
‘Intuïtie is het verhoogde of intensiever bewustzijn, een innerlijke kracht en wijsheid voor het eigen belang, en dat van anderen. Elke stap die bedrijfsmatig wordt gemaakt, zou behalve rationeel ook intuïtief bekeken moeten worden. Want kies je op intuïtie, dan kun je beter aanvoelen wat op dat moment nodig is, en je beter invoelen in jezelf en anderen. Daarbij gaat het leggen van contacten en communiceren beter.’

4. En hoe doen we dat dan?
‘We denken op twee manieren: analytisch en procesmatig. Procesmatig is een vrij stromende manier van denken, gedachten die vanuit het niets ontstaan. Daar zit onze intuïtie in, dat is bewustwording, inzicht en creativiteit. Procesmatig denken vergroot je inzicht als mens. Het is denken vanuit het nu. Als je dat doet, kun je ook denken: past dit bij mij? Hoe voel ik me hierbij? Word ik hier gelukkig van? Doe je dat niet, dan ga je maar door en pas je je alleen maar aan.’

5. Wat is het verschil tussen intuïtie en wishful thinking?
‘Als je iets te graag wilt, is het lastig om onderscheid te maken tussen wat je wilt en wat het beste is. Door je intuïtie te gebruiken kun je dat onderscheid beter maken. Dan kun je je afvragen: wat durf ik niet te zien, of wat wil ik juist graag zien? Je moet met beslissingen alert zijn op projectie. Ik zeg altijd dat je vanuit een positie in rust moet reageren. Haal diep adem en bekijk dan de dingen opnieuw.’

Zelf doen
Intuïtie is geen hocus pocus en eenvoudig te stimuleren. Hoe?
1. Openstaan: wanneer gebruik je je intuïtie en wanneer niet?
2. Bewuster leven: let meer op wat je denkt en voelt.
3. Meer in het heden zijn: zeg twee keer per dag tegen jezelf: ik kijk nu vanuit mijn intuïtie om me heen. Zit je in het nu, dan kun je alles beter bekijken.

Door Saskia Smith

Voor en tegen: quotum voor topvrouwen

Mon, 05 Oct 2009 14:44:13 +0200

Een quotum van 40 procent vrouwen in commissariaat- en toezichtfuncties. Daarvoor pleiten 200 topvrouwen in een manifest dat is verstuurd naar de Eerste en Tweede Kamer, het Kabinet en de sociale partners. Voorstander Bercan Günel is partner van headhuntersbureau Woman Capital en initiatiefnemer van het manifest. Tegenstander Marike Stellinga schreef het boek 'De mythe van het glazen plafond'.

Bercan Günel: 'Meer diversiteit is noodzakelijk'

Mevrouw Günel, lukt het vrouwen echt niet om op eigen houtje naar de top komen?
‘Zo wil ik het niet zeggen. Wat vrouwen niet lukt, is om de huidige masculiene bedrijfsculturen te doorbreken. Dat zijn hardnekkige culturen van risico's nemen, veel aandacht voor de korte termijn en weinig aandacht voor het maatschappelijke belang.’

Waar pleit u voor in het manifest?
‘Een combinatie van mannen en vrouwen is noodzakelijk. De maatschappij bestaat voor 50 procent uit vrouwen, die andere eigenschappen hebben dan mannen. De beslissingen die worden gemaakt aan de top zouden een weerspiegeling moeten zijn van de maatschappelijke verdeling. Bovendien is bewezen dat bedrijven met meer diversiteit in de top het beter doen.’

Hoe moet een quotum die diversiteit teweegbrengen?
‘Het kabinet moet alle beursgenoteerde bedrijven en publieke organisaties ertoe verplichten om binnen vijf jaar 40 procent vrouwen aan de top te hebben. Met het manifest hebben we een voorbeeld genomen aan Noorwegen, waar zo'n quotum eerder met groot succes werd ingevoerd.’

Wat moeten de sancties zijn voor bedrijven die het quotum niet halen binnen de deadline?
‘Dat laten we aan de Kamerleden over. Het manifest wordt eind oktober in de Tweede Kamer besproken. Het is dus even afwachten op de reactie.’

Waarom wordt er in het manifest bewust niet gepleit voor een quotum voor bestuursfuncties, maar voor commissariaat- en toezichtfuncties?
‘Met meer vrouwelijke commissarissen en toezichthouders worden vrouwen vanzelf zichtbaarder en kunnen ze invloed uitoefenen op de directiebenoemingen. Zodra er minimaal 40 procent vrouwen in toezichtsfuncties zit, ga je vanzelf zien dat er meer diversiteit ontstaat in besturen.’

Vindt u een quotum niet een wat drastische maatregel?
‘Ik moet toegeven dat ik het manifest met gemengde gevoelens opstelde. Natuurlijk vragen we liever niet om een quotum, maar we zien geen ander middel. Andere manieren zijn niet geslaagd. Verklaringen, netwerken, bewustwordingstrajecten, subsidies, bijeenkomsten, taskforces, het is allemaal geprobeerd in de afgelopen twintig jaar maar het aantal topvrouwen nam niet toe.’

Marike Stellinga: 'Niet iedereen wíl naar de top'

Mevrouw Stellinga, wat vindt u van een quotum voor vrouwen aan de top?
‘Een quotum is principieel onjuist. Het is een ontzettende beperking van de vrije werking van de arbeidsmarkt en een ongelofelijk botte maatregel om zonder aanziens des bedrijf te hanteren. Neem Nedstaal, een typisch mannenbedrijf waar Caroline Princen - jawel, een vrouw - tot voor kort aan het hoofd stond. Zij zei: “Als er een quotum komt, dan halen wij dat nooit”. De overheid zou alleen een quotum mogen gebruiken als er bewijzen zijn voor discriminatie. En weet je waarom in Amerika quota niet zijn toegestaan op universiteiten? Omdat selectie op basis van sekse per definitie discriminatie is.’

In Noorwegen is het quotum een groot succes, volgens mevrouw Günel.
‘Zij definieert succes als het vullen van een quotum. Maar de vraag is niet of het quotum gevuld is, de vraag is of de vrouwelijke kandidaat even competent is als de mannelijke. Als er 6000 vrouwen en 100.000 mannen geschikt zijn voor een functie, dan is het toch logisch dat er vaker een man wordt aangenomen?’

Bedrijven met meer diversiteit in de top doen het beter.
‘Het is helemaal niet duidelijk of die bedrijven winstgevender zijn doordat er meer vrouwen in de top zitten, of dat vrouwen meer dan mannen op zoek gaan naar winstgevende bedrijven om bij te werken.’

Mevrouw Günel zegt dat het vrouwen niet lukt de huidige masculiene bedrijfsculturen te doorbreken.
‘Dat is seksistisch. Mevrouw Günel dicht alle vrouwen dezelfde eigenschappen toe, maar ik mag toch hopen dat ik niet hetzelfde ben als de helft van de bevolking. Ik dacht dat het feminisme er juist voor had gezorgd dat vrouwen als individuen worden behandeld.’

Maar vindt u niet ook dat er iets gedaan moet worden aan het lage aantal topvrouwen in Nederland?
‘Het is helemaal niet slecht gesteld met de topvrouwen in Nederland. Je moet bedenken dat vrouwen pas in de jaren '90 massaal aan het werk gingen. Als je nu het aantal topvrouwen afzet tegen het aantal vrouwen dat voltijd werkt, dan heb je relatief gezien een hoger aantal dan wanneer je dezelfde rekensom maakt bij mannen. De reden voor het lage aantal topvrouwen is dat driekwart van de Nederlandse vrouwen in deeltijd werkt. Niet iedereen wíl aan de top staan. In het boek Tien maal top van Inca van Uuden worden duizend hoogopgeleide werkende vrouwen geïnterviewd. Het gros daarvan geeft aan geen baan aan de top te ambiëren en maar liefst 75 procent is tegen een quotum.’

Door Loes Evers

Hoe zit dat met je SQ?

Tue, 29 Sep 2009 11:58:18 +0200

Vergeet het intelligentiequotiënt of je emotionele intelligentie. Wil je vandaag de dag goed voor de dag komen in het bedrijfsleven, dan zorg je dat je SQ, spirituele quotiënt, up to date is. Carp* legt uit hoe.

Lange tijd was de IQ hét meetinstrument voor een werkgever. Hoe hoger de score, hoe beter de persoon in kwestie werd geschat. Daarna kwam de EQ, want emotie was immers ook belangrijk. Minder bekend is misschien de FQ, maar ook de fysieke gezondheid werd ineens een belangrijk item op de werkvloer. En dan is er nu het SQ. Want naast een fijn stel hersens, emotionele stabiliteit en een goede gezondheid, is het ook belangrijk dat we spiritueel in balans zijn.

Maar wat is precies spirituele intelligentie? De SQ stelt ons in staat om ons handelen in een ruimere context te plaatsen. Met de SQ bepalen we wat bij ons past en wat niet. Met andere woorden: doe je dat wat je echt wil doen, waar je hart ligt? Als je je daarmee bezighoudt, krijg je al snel het inzicht dat het om meer gaat dan alleen jezelf. En dat blijkt een uiterst handig business tool te zijn.

Passie

SQ is tevens een wijze raadgever als het om carrièreplanning gaat. Een leaseauto en goed salaris zijn niet langer genoeg, de werkende mens wil ook de ruimte om zijn of haar hart te volgen. Want alleen dan zijn we in staat om meer bewuste keuzes te maken. Henriette de Wit, HR-Manager bij een groot verzekeringsbedrijf: ‘Keuzes vanuit je hart maken, daar wordt iedereen gelukkig van, en het is goed voor de sfeer in het bedrijf. Natuurlijk heeft het ook een commerciële waarde, iemand die blij is met zijn werk produceert nu eenmaal beter. Ik merk dat de SQ aan een opmars bezig is. Vijf jaar geleden hoorde je er niemand over, nu leg ik vaak een CV opzij en vraag: wat drijft je, waar ligt je passie? Dat zijn vaak heel interessante gesprekken waardoor ik iemand beter kan plaatsten in onze organisatie.’

Spiritueel

Rogier Ploegsma was strateeg bij een beleggingsbank en zijn werk draaide vooral om status, salaris en een grote auto. ‘Het was jagen achter klanten aan, elke maand hogere targets… dat ging mij tegenstaan. Toen ik weer een project naar me toegeschoven kreeg waar ik niet achter stond, ben ik opgestapt. Bij een klein adviesbureau kon ik aan de slag. Voor minder salaris en geen auto van de zaak, maar wel met de vrijheid om te doen wat ik wil. Meer dan ooit werk ik nu vanuit mijn intuïtie en heb daarmee controle over wat ik doe.’

Maar met alleen passie, en bijvoorbeeld een yogaverleden, hoe spiritueel ook, ben je er nog niet. Henriette: ‘SQ is belangrijk, maar gaat alleen samen met een goede IQ en EQ.’

SQ test

Wil je weten hoe het met je SQ zit, dan zijn er op internet talloze tests te vinden. Bijvoorbeeld op www.notos.info, een bedrijf op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en coaching. De test is simpel: geeft antwoord op een aantal stellingen waarin je jezelf scoort op een schaal van 1 tot 5. Stellingen als:
•    Ik kan leven in onzekerheid zonder de antwoorden te weten.
•    Ik zet gebeurtenissen in een breder perspectief om hun betekenis te leren kennen.
•    Ik voel wanneer ik even moet 'bijtanken' en doe dat dan ook.
•    Ik beoefen een vorm van meditatie.
•    Ik luister naar mijn intuïtie.

Daarna wordt de hoogte van je SQ berekend. Schrik niet als die niet hoog is. Het gaat om groei, daarom word je gevraagd om de test na een half jaar nog een keer te doen. Wellicht heb je jezelf in die tijd wat meer spiritueel ontwikkeld.

SQ Lezen

Hoe staat het met je SQ? In het boek Spirituele Intelligentie geeft Marjolein Rikmenspoel handvatten om een antwoord te vinden. Door schrijfoefeningen, meditaties, actuele voorbeelden en persoonlijke verhalen ondervind je aan den lijve wat spirituele intelligentie voor je betekent. En belangrijk, op welke manier je je eigen SQ kunt ontwikkelen. Het boek is onder meer te verkrijgen via www.bol.com.

Door saskia Smith

Opleiding voor vrouwelijke starters

Fri, 04 Sep 2009 14:19:50 +0200

Het aantal vrouwelijke ondernemers stijgt elk jaar, maar simpel is het niet: een eigen bedrijf beginnen. Daarom bedacht loopbaancoach Suzanne Unck een opleidingstraject voor hoopopgeleide vrouwelijke starters: Van idee tot zzp.

Al jarenlang begeleidt ze hoogopgeleide vrouwen die een eigen bedrijf willen opzetten. Loopbaancoach Suzanne Unck (37) ziet daarbij steeds weer dezelfde problemen ontstaan. ‘Vrouwelijke starters lopen tegen dezelfde thema’s aan en ze worstelen met dezelfde onzekerheden’, aldus Unck. Het viel haar op dat er niet één plek of voorziening is waar starters met al hun vragen terecht kunnen, praktisch én emotioneel. En zo zag Unck het gat in de markt: een opleiding die hoogopgeleide vrouwelijke starters alle aspecten van het ondernemen leert.

Tijdens de opleiding Van idee tot zzp worden alle thema’s behandeld waar vrouwelijke starters tegenaan lopen. Unck is zelf gespecialiseerd in onderwerpen als onzekerheden, profileren en ondernemerskracht. Zij is dan ook de vaste trainer en het aanspreekpunt. Voor de wat praktischere thema’s, zoals het maken van een begroting en de kunst van het netwerken, schakelt Unck experts in.

Een lesje assertiviteit

Het opleidingstraject Van idee tot zzp combineert inzichten, praktische zaken en persoonlijke begeleiding en is uitsluitend toegankelijk voor vrouwen. Lopen die tegen andere problemen aan dan mannen bij het starten van een onderneming? ‘Op veel vlakken kampen mannen en vrouwen met dezelfde problemen, maar er zijn een paar issues waar vooral vrouwen tegenaan lopen. Zoals geld durven vragen voor je diensten, jezelf presenteren of thuis ruimte vragen voor jóuw project’, zegt Unck, die zelf in 2003 haar training- en coachingsbureau SUUS & CO opzette.

Unck laat het klinken alsof hoogopgeleide vrouwen een groot gebrek aan assertiviteit hebben. ‘Dat is ook wel een beetje zo. In een loondienstfunctie kunnen ze van zich af bijten, omdat er dan een baas achter staat. Maar zodra ze geld, ruimte en tijd moeten steken in iets dat helemaal van zichzelf is, hebben vrouwen de neiging om andere zaken belangrijker te vinden. Dan denken ze: dit levert niet direct geld op en het is niet per se goed voor mijn gezin, dus ik kan het maar beter niet doen. Dat zal wel iets te maken hebben met het eeuwenoude rollenpatroon, waarin de vrouw op de eerste plaats voor anderen zorgt.’

Veel animo

De opleiding Van idee tot zzp is bedoeld voor vrouwen die al ongeveer weten waarmee ze aan de slag willen en dat op een gedegen wijze willen vormgeven. Unck: ‘Het is een opleiding voor vrouwen die met een burn-out op de bank zitten en langzaamaan iets voor zichzelf willen opzetten, voor vrouwen die door de recessie hun baan kwijt zijn, voor vrouwen die niet meer voor een baas willen werken, maar ook voor net afgestudeerde kunstenaars die niet weten hoe ze geld kunnen verdienen met hun werk.’ Volgens Unck is er veel animo, want het aantal vrouwelijke ondernemers groeit elk jaar.

Wie zich wil inschrijven voor de opleiding moet dan ook snel zijn, want er zijn niet bijster veel plekken; de groepen bestaan uit zes tot tien deelnemers. Er zijn twee momenten per jaar om bij de opleiding in te stappen: de eerste groep begint in oktober, de tweede in januari.
Het gehele traject Van idee tot zzp duurt een jaar en bestaat uit zes individuele coachingsgesprekken, tien trainingsdagen (één per maand, met een zomerstop), zelfstudie, samenwerken met andere studenten en ‘het werken aan mijlpalen’. Unck: ‘Aan het einde van een trainingsdag krijgen de studenten een opdracht mee naar huis zoals “maak de basis van een ondernemingsplan met een begroting”, of “koppel keuzes en ambities aan acties”. Dat kun je eigenlijk geen huiswerk noemen, want het hoort bij het opstarten van een onderneming. Als je de tien mijlpalen hebt behaald, dan heb je het geraamte van jouw bedrijf.’

Meedoen?

Van idee tot zzp start op 5 oktober 2009 en bestaat uit 10 trainingsdagen, 6 sessies persoonlijke coaching, e-mailbegeleiding en het werken aan eigen mijlpalen (samen en alleen). De kosten bedragen € 2250,- per persoon (incl. catering en lunch, excl. literatuur, vrij van btw). Voor particulieren/zzp’ers is het mogelijk in termijnen te betalen. De trainingsdagen vinden plaats op maandagen bij VoorZ, Vleutenseweg 386 in Utrecht. Inschrijven kan op www.vanideetotzzp.nl

Door Loes Evers

Hoogopgeleide lijdt aan rolstress

Mon, 31 Aug 2009 16:30:11 +0200

Er is een nieuwe trend in werkgerelateerde aandoeningen. Na de burn-out, RSI en het Sick Building Syndrome hebben we nu last van rolstress…

De Vlaamse socioloog Christophe van Roelen kwam recent met het fenomeen 'rolstress' op de proppen: veel hoogopgeleiden lijden onder een te hoge werkdruk, overvolle agenda's en onvoorspelbare werkroosters. Ze hebben moeite met het combineren van werk en privé en met het blijven voldoen aan steeds toenemende verwachtingen.

Van Roelen onderzocht aan de Vrije Universiteit Brussel of de relatie tussen beroepsgebonden gezondheidsrisico's en gezondheidsklachten verschillend is voor mensen met een andere sociaal-economische positie - hooggeschoolden versus laaggeschoolden en leidinggevenden versus ondergeschikten. Rolstress bleek het centrale probleem bij leidinggevenden en hoger opgeleiden.

Rollenspel

Het begrip rolstress komt uit het 'sociale stressmodel' van de jaren '70 en '80. Dat is gebaseerd op het idee dat mensen sociale wezens zijn die zich constant moeten aanpassen aan veranderende omgevingen en omstandigheden. Zij spelen daarom een aantal rollen: werknemer, collega, baas, echtgenoot, vriend, voorzitter van het wijkcomité, enzovoorts. Elke rol vraagt om een ander gedrag en verwachtingspatroon. Van Roelen: ‘Waar voorheen werd gedacht dat mensen bij voorkeur functioneren in een niet-veranderende omgeving, gaat deze benadering ervan uit dat verandering inherent is aan het sociale leven. Echter, om gezond te zijn moet de verandering verwerkt kunnen worden. In dat geval zorgt verandering voor het versterken van de eigenwaarde en relativeringsvermogen. Lukt het niet om veranderingen te verwerken, dan ontstaat er stress.’

Overbelasting

Rolstress komt vooral bij hoogopgeleiden voor. Van Roelen: ‘Het probleem nu is dat het leven van hoogopgeleiden en leidinggevenden er totaal anders uitziet. Meer complexe functies, verschillende rollen binnen een baan en een boeiender maar veeleisender sociaal leven. Daardoor ontstaan er situaties van “roloverbelasting” (teveel rollen), “rolconflict” (leiding geven en toch nog collegiaal doen, of een veeleisende baan hebben en voor het huishouden zorgen) of “rolinconsequentie” (de verwachtingen en de resultaten zijn in contradictie).’

Klachten

Het eerste symptoom van rolstress is een gevoel van ontevredenheid en spanning. Ook kunnen de kenmerken van een burn-out (fysiek en mentaal vermoeid, het gevoel de gestelde eisen niet meer te kunnen overzien) wijzen op rolstress. Van Roelen deed er niet specifiek onderzoek naar, maar waarschijnlijk horen ook andere klachten bij rolstress. ‘Denk aan verzuim en een gebrek aan motivatie, maar ook fysieke klachten zoals spierpijn en hoofdpijn.’

Wegsnoeien

De oplossing ligt volgens Van Roelen in het arbobeleid, dat zich traditioneel vooral richt op de lagere sociale klassen. ‘Uitgangspunt is dat die mensen meer gezondheidsklachten ontwikkelen, omdat ze fysiek werk doen en weinig te zeggen hebben over de inrichting van het werk. Dit wordt vaak opgelost door iemand meer inspraak of afwisselende taken te geven. Maar voor de hoger opgeleiden of leidinggevenden die klagen over teveel werkeisen, brengt dat alleen maar een grotere emotionele belasting met zich mee. Om de kans op rolstress te vermijden, moeten bedrijven dus oppassen met het wegsnoeien van mensen, want de taken van de overblijvers worden steeds zwaarder. Heb aandacht voor de werk-privé-balans. En deel geen tegenstrijdige taken uit; hoe kun je baas spelen en even later gezellig als “een van de jongens” mee kletsen bij de koffieautomaat?’

Ongeluk

Werknemers of leidinggevenden kunnen niet altijd zelf de werksituatie veranderen. ‘Wel kunnen zij hun gedachtegang veranderen om stress te reduceren’, zegt Van Roelen. ‘Veel mensen denken: als ik niet extra mijn best doe, dan vlieg ik eruit of maak ik geen promotie. Stressonderzoeker Johannes Siegrist heeft deze houding “overcommitment” genoemd - een gevaarlijk persoonlijkheidskenmerk voor de ontwikkeling van stress.’

Toch legt Van Roelen het grootste deel van de schuld bij de maatschappij. ‘We leven in toenemende mate met een ideaalbeeld van het perfecte leven. We streven naar de perfecte baan, een goede relatie, tal van boeiende hobby's, een uitgaansleven en kinderen die paardrijden, gitaarspelen, op scouting zitten én goede schoolresultaten behalen. Het streven naar dat “geluksrecept” levert soms meer ongeluk op dan we zelf wel denken.’

Door Loes Evers

5 tips voor een sabbatical

Thu, 13 Aug 2009 16:07:23 +0200

De vakantie is voorbij, en bijna de helft van werkend Nederland blijkt daar helemaal niet blij mee. Maar geen zorgen, Carp* heeft de oplossing: ga er eens een jaar tussenuit. Vijf tips voor het betere sabbatical-werk.

1. Vraag verlof aan
Ouderschapsverlof en langdurig zorgverlof zijn in de wet geregeld, maar wie er een jaar tussenuit wil om op reis te gaan moet dit met de werkgever regelen. Over betaald en/of onbetaald verlof staan soms afspraken in de cao, arbeidsvoorwaarden, of in een regeling tussen de werkgever en de ondernemingsraad, zoals hoe lang je maximaal weg mag en of je doorbetaald krijgt. Is er echter niets officieel vastgelegd, dan moet je onderhandelen met de baas. Betaald verlof komt niet vaak voor, dus reken daar niet op. De meeste werkgevers gaan voor onbetaald verlof, maar het kan zelfs gebeuren dat een baas überhaupt geen verlof wil geven.

2. Spaar en ben vrij
Behalve verlof is er nog een cruciaal regelpunt: de financiering. Een jaar lang uit de neus peuteren, hoe betaal je dat? Bijvoorbeeld door ervoor te sparen met de levensloopregeling. Een werknemer mag per jaar 12 procent van het brutoloon sparen, tot een totaal van 210 procent van het bruto jaarloon. Voor een jaar verlof tegen 70 procent van het salaris, spaar je zes jaar. Ter vergelijking: met de spaarloonregeling kan slechts 613 euro per jaar gespaard worden. Alle banken en verzekeraars hebben een levenslooprekening. Meer informatie vind je op levensloopregeling.szw.nl.

3. Bereken de kosten
Natuurlijk kun je op een aantal zaken besparen als je het land verlaat. Wie een huurhuis heeft, zegt de huur op. Abonnementen kunnen worden beëindigd en zelfs de autoverzekering is niet meer nodig. Helaas gaan sommige betalingen wel door, of nog erger: ze beginnen. Wie zijn eigen verlof betaalt, moet er rekening mee houden dat huursubsidie, de bijdrage voor kinderopvang, rechtsbijstand en andere inkomensafhankelijke regelingen vervallen. Ook het werkgeversdeel van de ziektekostenpremie, arbeidsongeschiktheidspremie en pensioenpremie moet in een onbetaalde verlofperiode zelf betaald worden. Informeer hiernaar bij de desbetreffende instanties.

4. Verhuur het huis (aan een welgestelde expat)
Sabbaticalgangers met een koopwoning hebben twee opties: ruilen of verhuren. Voor de eerste optie kun je terecht op websites als Huizenruil.nl. Wil je het huis verhuren? Kijk dan even in de hypotheekakte of de bank toestemming moet geven. Heb je toestemming, zoek dan een huurder via een makelaar of expatbureau. Dat zijn relatief veilige manieren. Stel in ieder geval áltijd een huurovereenkomst op waarin staat dat de overeenkomst voor bepaalde tijd is, en dat de huurder na die periode uit het huis vertrekt. Wie dit niet regelt, loopt het risico dat de huurder niet weggaat en zich beroept op zijn huurrechten. Houd er ook rekening mee dat kosten uit eigen huis worden belast. Wie zijn huis verhuurt, betaalt 1,2 procent per jaar over de waarde van het huis, min de hypotheekschuld. Het is raadzaam om dat bij de huurprijs op te tellen.

5. Laat je sponsoren
Er is nog één methode om aan geld te komen, namelijk via sponsoring. Onder het mom 'Help mij de wereld rond' kun je een oproep doen aan ouders, familie, vrienden en collega’s. Of je bedenkt iets creatievers, zoals Ramon Stoppelenburg deed met zijn project 'Let me stay for a day'. Je kunt ook (grote) bedrijven benaderen met de vraag of zij jou financieel of met producten willen sponsoren. Een outdoorwinkel kan je uitrusting geven, een fotocamerafabrikant kan zorgen voor een camera. De sponsoring moet het bedrijf wel iets opleveren, meestal zal dat publiciteit zijn.

De feiten
- Maar liefst 46 procent van de werknemers in Nederland baalt als een stekker dat de vakantie voorbij is, blijkt uit een onderzoek dat Unique Uitzendburo vorig jaar hield onder 2814 respondenten.
- Eén op de zeven Nederlanders wil graag op sabbatical, maar houdt het bij dromen.
- Slechts één op de 25 werknemers, wat neerkomt op enkele duizenden per jaar, gaat echt.
- Daarvan gaat tweederde minstens vier maanden weg, eenderde gaat korter.
- In ruim de helft van de gevallen betaalt de werkgever het loon door. De rest neemt onbetaald verlof op of zegt de baan op.
(Bronnen: Vakantiewerk.nl, Sociaal en Cultureel Planbureau)

Handig
Websites: www.szw.nl , www.sabbatical.pagina.nl , www.huizenruil.nl , www.expathuisverhuren.nl
Boeken: En binnenkort ben ik even helemaal sabbatical - Pierre de Winter, Het Sabbaticalproject - Annet Scheringa, Sabbatsverlof - Gyuri Vergouw

Door Loes Evers

Goed doen in de baas zijn tijd

Fri, 17 Jul 2009 09:21:19 +0200

Een beetje bedrijf is tegenwoordig druk met maatschappelijk verantwoord ondernemen. De juiste energiebeheersing in het gebouw, spaarlampen in de fittingen en computers die zichzelf uitschakelen. Heel mooi, al kan het altijd nog beter. Een beetje bedrijf is daarom ook bezig met maatschappelijk betrokken ondernemen.

Om nog maar eens een keer over De Crisis te beginnen: het is natuurlijk geen fijne tijd. Maar wel een tijd om te relativeren. Hoe slecht heb je het eigenlijk als je nog een baan hebt en in goede gezondheid bent? Inderdaad. Omdat nog maar een te benadrukken zetten steeds meer bedrijven zich in om iets te betekenen voor anderen. Je kunt een bedrijfsfeest organiseren dat, behalve veel geld kost, altijd uitloopt op ongemakkelijke situaties – dronken werknemer valt baas om zijn nek. Dan kun je beter met het hele bedrijf de mouwen opstropen en iets zinnigs doen.

Roland de Wit, communicatiemanager bij ADP, ging tennissen met autistische kinderen. “ADP'ers hebben via WorkMate keuze uit een groot aantal uiteenlopende activiteiten. ADP stelt honderd werkdagen beschikbaar, dus je kunt je in de baas zijn tijd inzetten als vrijwilliger. Ik ben samen met de directeur Marketing gaan assisteren bij tennislessen voor kinderen met een verstandelijke beperking. Ik vond het leuk om iets te doen dat in eerste instantie niet dichtbij me staat. Het zorgde voor nieuwe indrukken en ontmoetingen met nieuwe mensen. Het was bijzonder om te ontdekken dat je in een paar uurtjes van je zogenaamde spaarzame tijd een wezenlijke bijdrage kunt leveren.”

Mirjam van den Brink, communicatieadviseur Gemeentewerken Rotterdam, kookte voor en met mensen met een beperking en buurtbewoners en hielp mee op een feest voor mensen met een lichamelijke of licht verstandelijke handicap.
“In het kader van een afdelingsuitje kwam ik in contact met de activiteiten van WorkMate. Ik vond het een interessant en mooi initiatief. Vaak staat zo’n uitje in het teken van jezelf, maar nu konden we iets voor een ander doen. Toen mijn collega en ik een afdelingsuitje organiseerden hebben we WorkMate benaderd. Met datzelfde idee: het is belangrijk om iets voor een ander te doen. De bedoeling was één activiteit, maar ik heb me ingeschreven voor twee. Het sociale aspect van het vrijwilligerswerk dat ik deed, vond ik enorm leuk, praten met mensen is dan ook een link naar mijn werk.”

Paul Vriezen is partner van Vijverberg Juristen. Via Zinnige Zaken is hij met het hele bedrijf een dag naar een zorgboerderij geweest om te klussen en sponsorde zijn bedrijf het materiaal dat ze nodig hadden. “Het was een mooi dag, op alle fronten. De medewerkers van de boerderij hadden eerst nog twijfels – wat kunnen juristen in een pak eigenlijk doen? Ze waren blij verrast. Ik heb onder meer met een aantal collega’s de schuur betimmerd en containers geschilderd. Ik vond het heel rewarding, iets doen waar andere mensen baat bij hebben. Het effect dat zo’n dag bij iedereen heeft, is dat we meer bewust zijn geworden van onze omgeving. En het creëert een saamhorigheid gevoel. Na die dag had iedereen het gevoel ‘we zijn nog niet klaar’. En keken we samen naar wat we nog meer konden doen.”

Sippy Zwalua werk op de financiële afdeling van Zilveren Kruis Achmea in Noordwijk. “Zilveren Kruis Achmea is er voor de gezondheid en vitaliteit van haar verzekerden, de werknemers kunnen daar alleen bewust van zijn als we dat zelf ook doen. Het afdelingsuitje werd daarom een zinnige dag. In samenwerking met Zinnige Zaken zijn we de tuin op gaan knappen van een dienstverleningsinstelling voor gehandicapten. Dat was enorm leuk om te doen. Niet alleen werd ik door dit werk meer maatschappelijk bewust, het was ook confronterend: gezond zijn is niet vanzelfsprekend. We wilden echt iets samen neerzetten. Dat werkt door op de werkvloer. Ik heb een andere kant van mijn collega’s gezien, de stap om ze te benaderen is daardoor een stuk kleiner geworden.”

Ook doen?
WorkMate is een Rotterdams initiatief om drukbezette medewerkers uit te nodigen om af en toe voor het goede doel aan de slag te gaan.
Meer informatie: www.workmate.nu.

Zinnige Zaken adviseert landelijk bedrijven op het gebied van maatschappelijk betrokken ondernemen, waarbij de maatschappelijke component goed aansluit bij de strategische doelstellingen van het bedrijf.
Meer informatie: www.zinnigezaken.nl.

door Saskia Smith

Met aandacht graag

Wed, 24 Jun 2009 09:41:42 +0200

Mindfulness, ook wel leven met aandacht genoemd, wordt steeds vaker in bedrijven toegepast. En waarom ook niet? Michael Carroll schreef er een boek over.

Door Saskia Smith

Het begin
Mindfulness maakt je helder, vermindert stress, zorgt dat je goed in je vel zit én optimale resultaten bereikt. Echt een gevalletje ‘waarom hebben we dit niet eerder gedaan’. Om met aandacht bij je leven en werk te zijn, heb je niet eens zo veel nodig. Michael Carroll: ‘Je hoeft niet ineens je baan op de schop te nemen als je op een verstandige en ontspannen manier bij je werk betrokken wil zijn. Je hoeft niet af te zien van succes, niet neer te kijken op je gevoelens of ambities. Het enige dat nodig is, is eenvoudigweg zijn wie je bent, waar je bent. Het gaat om een subtiele verandering: van zo snel mogelijk ergens proberen te komen, naar ergens helemaal aanwezig te zijn. Wat er dan op je afkomt is je leven.’

Het klinkt misschien een beetje zweverig dat hele mindfulness-gebeuren, maar mindfulness betekent in wezen niks anders dan dat je je oefent om in het moment zelf volledig bewust en beschikbaar te zijn.

Motto’s
Mindfulness werken is een persoonlijk proces en vraagt eerlijk gezegd nogal wat. Carroll: ‘Het gaat om helemaal eerlijk naar jezelf te zijn en over de vraag hoe je je pretenties of teleurstellingen over je werkomstandigheden kunt overwinnen’.
Hoe je dat doet? Carroll ontwikkelde 35 motto’s die je kunt gebruiken als een geheugensteuntje, ter herinnering om met volle aandacht op je werk aanwezig te zijn. De eerste vier primaire motto’s zijn meteen ook de belangrijkste.

De eerste - breng aandacht voor proces en resultaat in evenwicht - heeft te maken met het feit dat onze aandacht vaak op de toekomst is gericht: liggen we goed op koers, halen we zonder financiële of carrièreschade de eindstreep? De focus ligt dan niet op waar je bent, maar op waar je wilt komen en dat zorgt voor twijfel, gepieker en onrust.

De tweede - wees echt - is dat ieder authentiek welbevinden alleen in onszelf te vinden is. Geen salarisstrook, geen pensioenfonds, geen promotie, geen sympathieke baas… anders dan onszelf kan eigenlijk niets ons het vertrouwen en welbevinden geven dat we zoeken.

De derde - cultiveer li (= sociale rituelen) - gaat over het verlangen om eerlijk, verantwoordelijk en respectvol te handelen. Scherp onderhandelen in je eigen voordeel sluit een faire behandeling van je concurrenten niet uit. Ook als je onder spanning staat, kun je tactisch en vaardig handelen terwijl je bedachtzaam, eerlijk en duidelijk blijft.

De vierde - werk betekent chaos - heeft te maken met de verwachting dat we grip zullen hebben op onze baan. We willen het gevoel hebben om ons werk onder controle te hebben, dat het overzichtelijk is, zodat we ons geen zorgen hoeven te maken. Maar hoe goed je je best ook doet, je werk zal nooit stabiel en overzichtelijk zijn. Door je bloot te stellen aan het chaotische van je werk en de voor- en nadelen ervan op waarde leert te schatten, zul je de confrontatie met gebeurtenissen aan kunnen, in welke variant ze zich ook voordoen. Kun je dat, dan heb je de vindingrijkheid en de nieuwsgierigheid ontwikkeld om flexibel in te spelen op de omstandigheden en vernieuwend bezig te zijn. Anders gezegd: zo kom je bij elke omstandigheid als winnaar uit de bus.

Resultaat
Mirjam Voeten, accountmanager bij Delta Lloyd Verzekeringen, bracht bovengenoemde in praktijk: ‘Het vergt enige loslaatvaardigheden, want mijn hele manier van werken en werkbenadering moest ik veranderen. Voordeel daarvan was dat ik meteen met volle aandacht bezig was. Over bijna elke handeling dacht ik na: “Waarom doe ik dat?” Later ging dat meer natuurlijker, maar bleef ik altijd heel bewust van mijn acties. Ik had niet verwacht dat op deze manier, heel bewust en gefocust werken, gelijk stond aan ontspannen werken. Ik ben meer dan ooit bewust met mijn werk bezig, maar sta er heel ontspannen in. Het heeft ook gezorgd voor een open mind en blik, op mijn werk, maar ook op mijn leven.’

Lezen
Mindful aan het werk, 35 boeddhistische wijsheden om licht en evenwicht te brengen in de dagelijkse hectiek, Michael Carroll, uitgeverij Ten Have, ISBN 9789025959111. Meer informatie: www.uitgeverijtenhave.nl

In de kast op werk

Fri, 19 Jun 2009 10:37:10 +0200

Homoseksuelen in Nederland worden op de werkvloer nog steeds niet geaccepteerd. Tijd voor verandering dus. De Commissie Gelijke Behandeling komt daarom met het rapport Discriminatie is het woord niet. ‘Homo’s die in de kast zitten hebben een grotere kans op ziekteverzuim en functioneren minder goed.’

Door Loes Evers

Je zou verwachten dat homoseksualiteit anno 2009 geen issue meer is, maar helaas blijkt dat niet het geval. Veel homoseksuele mannen en vrouwen voelen zich in hun werkomgeving nog steeds onprettig behandeld vanwege hun seksuele voorkeur. Dat staat in het rapport Discriminatie is het woord niet, dat vrijdag werd gepresenteerd tijdens de conferentie Uit de kast werkt beter, georganiseerd door de FNV en het Company Pride Platform (de roze netwerken van internationaal opererende bedrijven als TNT, IBM, Philips en ING).
Paul Overdijk, voorzitter van het Company Pride Platform: ‘Acceptatie van homo’s op de werkvloer in Nederland kan véél beter. Uit elk onderzoek dat in de afgelopen jaren werd uitgevoerd, blijkt dat er nog steeds een derde van de homo’s in Nederland op het werk in de kast zit.’

De problemen van homo’s op de werkvloer hebben volgens het CGB vooral te maken met opmerkingen of grapjes die verwijzen naar seksuele geaardheid. Soms gebeurt dat incidenteel, soms stelselmatig. Het is niet vaak regelrechte discriminatie, maar wel gedrag dat door homoseksuele werknemers als kwetsend wordt ervaren. Oók als het niet zo is bedoeld.

Struisvogelpolitiek
Het CGB krijgt regelmatig signalen dat homo’s zich ongelijk behandeld voelen, maar heel beperkt komen er officiële klachten binnen. Om de problemen in kaart te brengen heeft het platform daarom onderzoek laten verrichten door het Verwey-Jonker Instituut, dat zich richtte op drie sectoren: het openbaar bestuur, de sector transport- en communicatie en de gezondheidszorg. Uit het onderzoek komt naar voren dat de bejegening van homo’s in veel bedrijven niet of nauwelijks onderwerp van gesprek is. En als er geen problemen lijken te bestaan, is er dus ook geen aanleiding voor een specifiek beleid. Problemen zijn er echter wel degelijk, juist in organisaties en sectoren waar homo’s weinig zichtbaar zijn.

Machoculturen
‘Op werkvloeren waar werknemers hoger opgeleid zijn, komt het vrij weinig voor dat homo’s niet geaccepteerd worden. Op de meer industriële werkvloeren, denk aan de bouw, tref je vaker machoculturen aan. En daar zijn ze helemaal niet homovriendelijk’, weet Overdijk. Dat blijkt ook uit het onderzoek: in sectoren waar veel vrouwen werken, is het vaak wel bekend wie homoseksueel is en komt discriminatie weinig voor. In sectoren waar meer mannen dan vrouwen werken, ervaren homoseksuele mannen en in mindere mate lesbische werkneemsters wel de nodige problemen. Mannen die ook maar een klein beetje afwijken van de sociaal verwachte sekserol lopen het grootste risico. ‘Stoere’ lesbische werkneemsters hebben iets meer kans op een prettige werkomgeving; zij worden dan beschouwd als ‘een van de jongens’.

Meer ziekteverzuim
De gevolgen hiervan zijn niet alleen groot voor homo’s zelf, maar ook voor het bedrijf. ‘Als iemand aanvoelt dat hij of zij bij collega’s niet eerlijk kan zijn over geaardheid, dan schermt diegene zich af. Dat komt de samenwerking niet ten goede. En de sfeer al helemaal niet’, stelt Overdijk. En Lucia van Westerlaak van de FNV zei vorige week op Managersonline: ‘Homo’s die in de kast zitten hebben een grotere kans op ziekteverzuim en functioneren minder goed.’

‘Leidinggevenden moeten de basis leggen’
Het Verwey-Jonker Instituut doet daarom in het rapport aanbevelingen om de problemen aan te pakken. Zo moeten werkgevers- en werknemersorganisaties beter en meer gegevens verzamelen over bejegening en seksuele voorkeur. Gerichte vragen in medewerkersbetrokkenheid- en motivatieonderzoeken zijn noodzakelijk om werkbeleving en werkplezier van diverse groepen werknemers boven tafel te krijgen. Daarnaast moeten methodes die wél werken meer bekendheid krijgen. Bijvoorbeeld: trainingen voor leidinggevenden en vertrouwenspersonen of een anonieme meldplaats van bejegeningsproblemen op intranet.

De CGB pleit voor een diversiteitsbeleid gericht op verschillende doelgroepen, waaronder homoseksuele mannen en lesbische vrouwen, en een flankerend antidiscriminatiebeleid. Laurien Koster, voorzitter van de CGB, zegt hierover: ‘Dé werkvloer bestaat niet. Bejegening is altijd gekoppeld aan bedrijfscultuur, die varieert per bedrijf en nog meer per sector. Het komt aan op leidinggevenden, vertrouwenspersonen en personeelsadviseurs om de basis te leggen voor een discriminatievrije werkomgeving.’

De werkgever die maatregelen neemt, kan zijn beleid door de CGB laten toetsen aan de gelijkebehandelingswetgeving. De individuele werknemer die zich gediscrimineerd voelt, kan online een klacht indienen bij de CGB.

Meer informatie
Het volledige onderzoek Discriminatie is het woord niet – Lesbische vrouwen en homoseksuele mannen op de werkvloer: bejegening en beleid is na te lezen op www.cgb.nl.

Zoeken naar de ideale baan

Mon, 15 Jun 2009 10:35:34 +0200

Ontslagen, faillissementen en reorganisaties zijn aan de orde van de dag, maar jij hebt je eisenpakket voor een nieuwe, uitdagende en inspirerende baan. Carp* laat je zien hoe je tijdens de recessie toch je ideale baan vindt.

Door Saskia Smith

Blijven zitten totdat de donkere recessiewolk over is gewaaid, is lang het devies geweest, maar er gloort weer hoop aan de arbeidshorizon. Want die ideale baan is echt wel te vinden, ongeacht in welk economisch klimaat je je bevindt. Op het Elsevier Carrière Seminar van 9 juni lieten recruiters Jacco Valkenburg (International Professional Recruitment Consultancy) en Ralf Knegtmans (De Vroedt & Thierry) zien hoe. Alles draait om zoeken en gevonden worden.

Actief online
Vergeet de papieren media, it’s all about social networking. Jacco Valkenburg: ‘70% van de vacatures wordt niet geadverteerd, richt je je op de reguliere kanalen (krant en jobboards) dan mis je dus een groot deel. Een sociaal netwerk is tegenwoordig essentieel voor het vinden van een baan. Dat netwerk is tweeledig, recruiters maken ook gebruik van die sociale netwerken.’

Zonder kan niet meer
Hoe cliché ook: netwerken werkt. Wie tegenwoordig geen LinkedIn-account heeft telt niet meer mee. Jacco: ‘Sterker nog, recruiters kijken naar het netwerk dat iemand heeft, is dat niet aanwezig of minimaal, dan kan dat dé reden zijn om niet met een kandidaat verder te gaan.’

Zichtbaar
Een profiel op LinkedIn, Hyves, Facebook of waar dan ook, is zo gemaakt. Maar hoe onderscheid je je van de grote massa? Jacco: ‘Zorg altijd voor een compleet profiel, en dat de status up to date is. Gevonden worden kan ook door online de dialoog te starten, denk aan een weblog, of berichten sturen. Je kunt je ook aan een grootheid linken, zoals Obama op LinkedIn. Met hem in je netwerk wordt je bereik groter, simpelweg omdat zijn netwerk zo enorm groot is. Ga daarin niet te ver, blijf wel keuzes maken. Je hebt niks aan een groot netwerk in Texas als je hier een baan zoekt.’

Criteria
Twee jaar geleden deed Ralf Knegtmans onderzoek naar de doorslaggevende eigenschappen van toptalent. Het resultaat is het boek Toptalent: De 9 universele criteria van toptalent. Wil je onderscheidend zijn en zorgen dat bij het scheiden van het kaf van het koren jouw CV nog op het bureau van de recruiter of werkgever ligt, zorg dan dat je die negen criteria: authenticiteit en creativiteit, passie en zelfmotivatie, pieken op het juiste moment, leervermogen, reduceren van complexiteit, stellen van ambitie, proactief oplossen van problemen, uitdagingen aangaan, moed en zelfvertrouwen, bezit.

De geheimen van recruiters
Handig om te weten: waar kijken recruiters naar als zij zoeken naar potentiële kandidaten? Ralf: ‘Een kort en helder CV, waarin je je aandeel voor de baan inzichtelijk maakt. Zwemdiploma’s zijn niet belangrijk, wel alles wat met die specifieke baan te maken heeft. Verder kijken we naar passie en drijfveren. Niet iedereen weet dat, maar die zijn essentieel. Wat beweegt jou om te solliciteren naar die baan? Mentale weerbaarheid, en hoe je daar me om bent gegaan, is ook een punt waarop gelet wordt. Aan mooi-weer-managers heb je niks. Kun jij je hoofd boven water houden in een crisissituatie, dan werkt dat alleen maar in je voordeel.’

Goed nieuws
Lukt het je nu niet om een baan te vinden, of je ideale baan, dan is het een kwestie van geduld. Ralf: ‘Deze recessie moet je zien als een tijdelijk overschot aan mensen die een baan zoeken. Ik denk dat er in 2011 een war for talent komt. Tussen 2010 en 2020 krijg je een uitstroom van babyboomers en ontstaat er een enorm tekort aan managers.’

Ook naar het seminar?
Op 29 juni is er weer een Elsevier Seminar. Hoe jij daar ook bij kunt zijn, kan je regelen via de website van Elsevier.
Meer informatie: www.iprc, www.ultiemtalent.nl

Reorganiseren… maar dan anders

Fri, 22 May 2009 11:17:12 +0200

Het lijkt een ijzeren wet in crisistijd: bezuinigen = reorganiseren. Maar helaas mislukt 70 procent van alle reorganisaties in ons land! Dat kan dus ook anders vindt coach Nanja Mol van Boertiengroep, een organisatie voor human resource development.

Door Saskia Smith

Wat zijn de naakte feiten?
‘Van alle reorganisaties mislukt 70 procent! Uit onderzoek blijkt dat 80 procent van de reorganisaties die mislukken, komt doordat de mensen die in de organisatie werken niet mee (kunnen) gaan in de verandering. Reorganisaties worden vaak te snel doorgevoerd, zonder aandacht te hebben voor de eigenaardigheden van de medewerkers en de (ongeschreven) omgangsvormen in de organisatie. Terwijl deze juist heel belangrijk zijn. Het is jammer dat er onvoldoende aandacht voor de dagelijkse handelingen en rituelen is, daarmee sluiten organisaties zich af voor hun eigen zwakheden.’

Wat gaat er niet goed bij reorganisaties anno 2009?
‘Reorganisaties worden rücksichtslos doorgevoerd. Er wordt in acties gedacht: er moet worden bezuinigd, hoe kunnen we dat zo snel mogelijk realiseren? Wat blijft liggen, is wat het voor het bedrijf en de mensen die daar werken, betekent. Er is bijna geen aandacht voor het individu en de impact van de verandering. Daarbij wordt er ook onvoldoende tijd genomen voor de ongeschreven regels van een organisatie, maar het zijn juist deze regels die bepalend zijn voor het laten slagen van een reorganisatie.’

Ter illustratie…
‘Een bedrijf moest de overgang maken van papier naar digitaal. Doordat er in het verleden een aantal mensen was geweest dat toen zij hun hoofd boven het maaiveld uitstaken minder aangenaam behandeld was, leefde er angst om als persoon je nek uit te steken. Toen ontstond de verborgen regel “deel de verantwoordelijkheid zodat je er niet alleen op afgerekend kunt worden als het mis gaat”. Er werd bij iedere start van een project onder meer aan iedereen gevraagd wat zij ervan vonden. Zo werd iedereen er voor een deel verantwoordelijk voor. Wat een snelle ontwikkeling had moeten worden, werd zodoende één stroperige brei.’

Hoe zou het wel moeten?
‘Het script van de organisatie moet vanuit de oorsprong worden blootgelegd. En dat kun je doen door gesprekken met eerst de directie, en daarna met iedereen binnen de organisatie te voeren. Wat zijn de ongeschreven regels? Daar is redelijk makkelijk achter te komen: als een goede vriend bij de organisatie zou komen werken, wat vertel je hem of haar dan als het gaat over hoe er hier gewerkt wordt? Het zorgt voor een bewustwordingsproces.’

De bekende spiegel?
‘Inderdaad. Medewerkers moeten gedurende het reorganisatietraject voortdurend met de neus op de feiten worden gedrukt en worden geconfronteerd met de feitelijke situatie: een spiegel voorgehouden krijgen zodat processen daarna opnieuw onder de loep kunnen worden genomen. Dat doen we in fasen. De eerste fase koppelen we terug wat ze ons hebben verteld over hoe het in de organisatie werkt. Dat is de herkenning. De tweede fase is de vraag: hoe draag je bij aan het probleem? Als dingen te langzaam gaan, wat is dan jouw taak daarin? En fase drie gaat over hoe je het zou willen en wat dit betekent voor de aansturing? De bewustwording is overigens essentieel. Het gaat ook over je eigen verantwoordelijkheid nemen. Veel mensen denken als er iets niet goed gaat binnen de organisatie: “Het gaat toch niet over mij”, maar het gaat juist over iedereen.’

Hoe ziet het nieuwe reorganiseren er dan uit?
‘Het traject dat wij aanbieden zou gelijk met de reorganisatie moeten worden doorlopen. Als duidelijk is hoe er gewerkt moet gaan worden, dan moet dit in alle lagen worden doorgevoerd. Dat kan met individuele coaching met een coach die het traject begeleidt en bewaakt. Individueel, omdat iedereen verschillend reageert. Als organisatie werk je aan hetzelfde, maar iedereen doet dat op zijn eigen manier. De één vind het makkelijk om iets aan te gaan, de ander niet. Iedereen heeft recht op zijn eigen proces.’

Dat lijkt een simpel uit te voeren plan.
‘Eerder spannend. We komen aan processen die al jaren zo werken en niemand weet wat daarvoor in de plaats komt. Er moet een omslag komen, in het denken en in het doen. Als die er eenmaal is, merk je de ontlading. Mensen worden ontspannen en dat is belangrijk als dingen gaan veranderen.’

Op vakantie in werktijd

Thu, 14 May 2009 15:08:18 +0200

Het kick-off evenement van netwerkorganisatie Vertrek&Ontdek vindt maandag plaats in een voor de gelegenheid gebouwde luchthaven in Utrecht. Het doel: ‘De reis als inspiratie voor innovatie’. Initiator Corné van Mechelen (31) legt uit.

Door Loes Evers

Wat is Vertrek&Ontdek?
‘Een netwerkorganisatie geïnitieerd door acht reisleiders (twee wetenschappers en zes ondernemers) die een reiservaring creëren om werknemers en werkgevers tot nieuwe inzichten te brengen.’

Dus een retourtje Thailand voor een goed idee?
‘Dat kan. Je kunt ook even de hoek om, een drukke winkelstraat inlopen en om je heen kijken. Of je maakt een denkbeeldige reis. Het uitgangspunt is dat je je niet eens een kilometer hoeft te verplaatsen om een reis te maken. Beelden zitten in ieders hoofd, het is alleen zaak om die hoeken van de hersenen op te zoeken. Fysieke reizen helpen daarbij, maar ook in eigen kantoor kun je dat reisgevoel ervaren. Daarvoor creëren wij, de reisleiders, bijvoorbeeld een setting waarin we met projectieschermen, geluiden en woorden een denkbeeldige reis tot stand brengen.’

Waarom ‘de reis’ als thema?
‘Omdat de vrijheid van het vakantiegevoel herkenbaar is. Iedereen heeft wel eens gereisd, al is het een weekendje naar Parijs. Als je reist, sta je open voor ontdekkingen. Dan kom je tot nieuwe inzichten. Zou het niet geweldig zijn als je dat 8 à 10 uur per dag kunt doen?’

Fantastisch.
‘Daarbij komt dat in deze tijden van economische malaise creativiteit binnen organisaties het ondergeschoven kindje wordt. Bedrijven krimpen in en ze leggen de focus op cijfers. Value-for-money, en snel! Dat werkt misschien op korte termijn, maar op de lange duur zal een bedrijf zijn klanten toch moeten boeien en binden. Dát vraagt om creativiteit.’

En dan komt de reddende reisleider?
‘Ja, of de reisgenoot. Iedereen kan via de website deelnemen, door reisverhalen te publiceren of die van andere reisgenoten kosteloos als inspiratiebron te gebruiken. Bij onze professionele reisleiders boek je een op maat gemaakte reis. Zij zijn specialisten uit alle hoeken: evenementenorganisaties, interactive design, online branding, organisatieontwikkeling... noem het maar op. Ik organiseer als reisleider een reis naar de toekomst. Met behulp van beelden laat ik ze anders nadenken over de toekomst van hun organisatie en het werk dat ze doen.’

Hoe kwam jij op het idee voor Vertrek&Ontdek?
‘Ik reis zelf heel graag, maar waar ik minder gek op ben is de thuiskomst. Dat vrije reisgevoel is in no time vervlogen. Dan kijk je weer tegen die chagrijnige collega’s aan, giet je er 10 bakken koffie per dag in en plan je je agenda weer overvol. Zonde, want dat vakantiegevoel kan heel vruchtbaar zijn. Het maakt je toegankelijker en creatiever. Ik dacht: er moet een manier zijn om dat gevoel vast te houden.’

Hoe dan?
‘Nou, als je een vergadering organiseert, stuur dan een ticket in plaats van een mail. Zoek een andere plek op, bijvoorbeeld het park, en maak een reisverslag in plaats van notulen. Dat kun je zelf doen. Of je boekt een reis met een reisleider, die je begeleid bij het creëren van die reiservaring.’

Hoeveel kost dat?
‘Een reis duurt minimaal twee uur, maar het kan ook een traject zijn van een jaar. Het reisprogramma en de kosten hangen af van wat je wilt bereiken. Maar laten we zeggen dat als je een sessie van twee uur boekt voor een groep, waarna je ook een uitgebreid reisverslag met foto’s van de reisleider ontvangt, je 600 euro betaalt.’

Wat gebeurt er maandag?
‘Dan kun je de eerste officiële reis met Vertrek&Ontdek maken. Het doel van die dag is om ons gedachtegoed met de buitenwereld te delen. We hopen niet alleen reisgenoten te ontvangen, maar we willen ook meer reisleiders vinden. En we willen aankondigen wat je na 18 mei met ons kunt doen.’

Licht eens een tipje van de sluier...
‘Nou, sowieso kun je ten alle tijden een reisleider boeken via de website. Er worden ook acht dagtrips georganiseerd dit jaar. De eerste twee al in juni. Meer informatie vind je vanaf de volgende week op de website. Er komt een online forum waarop reisgenoten hun reisverhalen delen. Vertrek&Ontdek wordt een gratis toegankelijke inspiratiebron, desgewenst ondersteund met de sterke arm van betaalde en getrainde reisleiders.’

Vertrek&Ontdek is een nieuwe netwerkorganisatie voor en door werknemers, werkgevers, managers, studenten, ondernemers, docenten... kortom, voor iedereen. Maandag 18 mei is het eerste evenement van velen. Kijk op www.vertrekenontdek.nl voor meer informatie, om een reisleider te boeken of om reisgenoot te worden. Misschien kun je nog een last-minute boeking doen om al maandag op reis te gaan...

Mediteren op de werkvloer

Mon, 04 May 2009 10:32:19 +0200

Mediteren wordt wel de ultieme vorm van ontspannen genoemd. En laten dat nou o, zo nodig zijn in deze hectische en onzekere tijden. Carp* vraagt Trees van Hennik van Villa Uitzicht waarom ieder werkend persoon zou moeten mediteren.

Door Saskia Smith

Een onderzoek onder werknemers in Japan, hét land als het gaat om hoge werkdruk en stress op de werkvloer, heeft aangetoond dat de productiviteit met meer dan 50 procent toeneemt door één uur per dag te minder te werken en te mediteren. Trees van Hennik, meditatie- en mindfulness trainer en directeur van Villa Uitzicht, een centrum voor training, coaching en wellness, legt uit waarom ieder werkend persoon zou moeten mediteren.

Om maar bij het begin te beginnen, wat zijn de benefits van meditatie?

Van Hennik: ‘Mediteren is een heel effectieve vorm om stress, depressie en een burn-out tegen te gaan. Veel mensen die een drukke baan hebben, zitten niet in het nu, maar in het straks of in morgen, en zijn zich daardoor niet bewust van wat ze doen en waarom ze het doen. Daarbij zijn wij van jongs af aan bezig met prikkels van buiten, en hebben weinig aandacht voor onszelf. Door te mediteren kom je al het ware weer in contact met jezelf. Wat als resultaat heeft dat het automatische-piloot-gevoel minder wordt, je meer zin hebt in je werk, je energieker voelt, en focust op dat wat belangrijk is. Voor de werkgever: omdat mensen beter in hun vel zitten, gaat mediteren het ziekteverzuim tegen. Een klassieke win-win situatie.’

Bedrijfsmeditatie is, mede door al die pluspunten, een enorme hype aan het worden?
‘Ongeveer 5 procent van de Nederlanders mediteert, hoeveel er dat ook daadwerkelijk op de werkvloer doen is niet bekend. Uit onderzoek is gebleken dat mediteren letterlijk iets doet met je hersenen. Het vermindert niet alleen emotionele en psychische problemen, maar zorgt er ook voor dat je helderder kunt denken en je beter kunt concentreren. Dat zijn voordelen waar je in het bedrijfsleven van kunt profiteren en dan is de stap naar bedrijfsmeditatie klein.’

En dus kunnen we binnenkort allemaal in lotushouding achter het bureau?
‘Als het aan de bestuurder Lizelotte Smits van CNV Publieke Zaak ligt, wordt meditatie opgenomen in de CAO. Vorig jaar heeft ze als nieuwe arbeidsvoorwaarde meditatie geïntroduceerd bij de Cao-onderhandelingen. Er wordt nu een test gedaan met honderd werknemers van verschillende bedrijven, die elke dag twintig minuten mediteren. Blijkt dit een succes, dan wordt naar alle waarschijnlijkheid meditatie opgenomen in de secundaire arbeidsvoorwaarden.’

Verplicht mediteren?
‘Verplicht niet, maar meer het recht hebben op. Ik ben erg voor meditatie als onderdeel van de werkdag. Eerst tien minuten koffie drinken, daarna tien minuten mediteren. Het creëert rust en saamhorigheid – je kunt het ook als een vorm van teambuilding zien – en het zorgt ervoor dat iedereen een ‘frisse’ start heeft.’

Een uur stilzitten is wel heel moeilijk als er voor je neus een stapel werk ligt.
‘Een uur is ook heel lang, en dat is helemaal niet nodig. Zeker niet als je net begint. Een basismeditatie van tien minuten is voldoende. En dat hoeft niet eens op de werkvloer. Je kunt tien minuten mediteren voordat je naar je werk gaat, en ’s avonds weer tien minuten als je thuiskomt. Wil je wel de rust ervaren op je werk, dan kun je vaak voor, tijdens of na de lunch een rustige plek opzoeken. Is die rust er niet, dan kun je een drie-minuten-meditatie doen. Dat kan achter je bureau, of zelfs op de wc.’

Klinkt interessant, even tot jezelf komen op de wc.
‘Om te mediteren heb je alleen je ademhaling nodig, meer niet. Je kunt het dus overal doen, ook achter de computer. De eerste minuut voel je hoe je in je lichaam zit: hoe voelt de stoel, je voeten op de grond, je armen op het bureau… De tweede minuut ga je met je aandacht naar je adem, en de derde minuut breid je je adem uit naar je lichaam: zo zit ik in mijn lichaam. Het is een kort powermoment voor jezelf.’

Kunnen we meteen aan de slag?
'Een meditatietraining van minimaal twee dagdelen is belangrijk, anders geef je het misschien te snel op. Dat zou jammer zijn.’

Meer informatie: www.villauitzicht.nl

Bijscholing: ja of nee?

Mon, 27 Apr 2009 11:05:01 +0200

De een noemt het dé oplossing voor de arbeidsmarkt tijdens de kredietcrisis, de ander vindt het rendement te laag en de kosten te hoog. De voors en tegens van bijscholing op een rij.

Door Loes Evers

Voor: de minister
‘Scholing is het belangrijkste instrument in deze fase van de crisis’, aldus minister Donner van Sociale Zaken in een uitzending van Tros Kamerbreed op 31 januari j.l. De minister gaf aan de helft van de aanvragen om verlenging van de werkttijdverkorting terug te sturen met het verzoek aan de bedrijven meer werk te maken van hun scholingsplan. Tot nu toe hebben bijna 400 bedrijven wtv gekregen. Zo’n 90 bedrijven hebben inmiddels verlenging aangevraagd. De helft daarvan moet volgens Donner met een beter plan voor scholing komen.

Tegen: de deskundige
Bij het UWV Werkbedrijf volgen jaarlijks zo’n 40 duizend WW’ers een scholingstraject. Volgens Pierre Koning, deskundige op het gebied van scholing van werklozen bij het Centraal Planbureau, betreft het vooral korte cursussen, zoals een sollicitatietraining. Koning weet uit eigen ervaring dat langdurige cursussen vaak weinig effectief zijn. In het AD zei hij onlangs: ‘Scholing houdt werklozen juist van de arbeidsmarkt. Als de opleiding langer duurt, denken werkgevers, terecht of onterecht: die is niet geschikt voor ons.’

Voor: de werkgever
Om de krapte op de arbeidsmarkt tegen te gaan, moeten werknemers kunnen worden verplicht zich te laten bijscholen. Dit vindt 72 procent van de bedrijven in Limburg, blijkt uit onderzoek van de Limburgse Kamer van Koophandel. Een op de drie bedrijven in de regio zegt te maken te hebben met een krappe arbeidsmarkt. De helft zegt daarvan schade te ondervinden, zoals minder omzet, een hogere werkdruk en kwaliteitsverlies. De bedrijven zien scholing als de beste manier om gekwalificeerd personeel te krijgen.

Tegen: de onderzoeker
Hoofdonderzoeker Frank Cörvers van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) denkt dat een werkzoekende door bijscholing zelfs een baan kan mislopen. ‘Dit effect is meerdere malen statistisch aangetoond. Het UWV en gemeentelijke instanties dwingen een werkzoekende die bijgeschoold wordt vaak om de opleiding af te maken. Dit is nog niet eens zo gek, maar het doel van een baan vinden wordt voorbij gestreefd. Want als de werkzoekende tijdens zijn cursus een baan vindt, dan moet hij die afzeggen om de opleiding af te maken.’

Voor: de werkgeversorganisatie
Brancheorganisatie MKB-Nederland wil werknemers verplichten om zich te laten bijscholen én dat zij daarvoor hun vakantiedagen gebruiken. Harde maatregelen, maar het MKB heeft er redenen voor. De Nederlandse arbeidsmarkt verslechtert: van de 100.000 vacatures kan bijna de helft niet worden vervuld, waardoor bedrijven gedwongen zijn personeel uit het buitenland te halen. De snelle globalisering van de economie stelt daarbij steeds zwaardere eisen aan bedrijven en personeel. En dan is er nog die enorme groep langdurig werklozen, waarvan vier van de vijf nu niet geschikt is voor de functie waar zij naar solliciteren.

Tegen: de werknemer
2,5 miljoen werknemers heeft helemaal geen zin in bijscholing, blijkt uit onderzoek van TNS-Nipo, uitgevoerd in opdracht van MKB-Nederland. Dat is 40 procent van de Nederlanders die in het Midden- en Kleinbedrijf werken. Gek genoeg zegt 93 procent van dezelfde ondervraagden scholing wel belangrijk te vinden. Blijkbaar niet belangrijk genoeg om tot actie over te gaan.

Voor: de politieke partij
De PvdA stond vooraan toen het onderwerp ‘bijscholing’ aan de orde kwam. In mei vorig jaar pleitte PvdA-fractievoorzitter Jacques Tichelaar al voor verplichte bijscholing voor werknemers. Tichelaar is wel iets milder dan MKB-Nederland; hij wil dat werkgevers de geldbuidel trekken door hun personeel elk jaar een week vrij te geven om een opleiding te volgen.

Tegen: de hoogleraar
‘De opleiding om iemand om te scholen is duur en je kunt ondertussen niet werken’, dat zijn de voornaamste bezwaren van dr. L.Borghans, Hoogleraar Arbeidseconomie en sociaal beleid aan de Universiteit Maastricht. Het kostenplaatje: het re-integratiebudget van het UWV en de gemeenten kost al een dikke 1,9 miljard euro. Daarnaast dragen werkgevers en werknemers geld af aan scholingsfondsen. Diezelfde fondsen kunnen ook subsidies aanvragen bij het Europees Sociaal Fonds. Op dit moment hebben de fondsen samen ruim een miljard in de portemonnee.

Personal Branding

Mon, 20 Apr 2009 16:43:15 +0200

Ooit wel eens gedacht wat mensen van jou lezen en zien als je gegoogeld wordt? Sta je dronken op een heel fout feest, een weinig inspirerende persoonlijke website, of niets? In alle gevallen is personal branding misschien wel dát wat je nodig hebt om je online eigenste ik veilig te stellen. Huub van Zwieten, Bas van de Haterd en Tom Scholte schreven er een boek over: Personal brand.nl, de kansen van je online identiteit.

Door Saskia Smith

Wat is personal branding?
Om überhaupt te weten hoe je jezelf ‘personal brand’ is het handig om te weten wat het precies is. Als je het zou proberen te vertalen kom je als snel op iets als ‘persoonlijk merk’, wat veel mensen tegen de borst stuit omdat ze vinden dat ze geen merk zijn. Waar misschien, maar toch roepen we - net als merken - ook beelden op wanneer anderen onze naam horen, een afbeelding van ons zien of aan ons denken. Wij laten dus net als merken indrukken achter in de hoofden van anderen in onze omgeving. En laat nou juist daar de kracht van personal branding zitten. Want als je een indruk achterlaat, kan die maar beter zo goed mogelijk zijn.
Huub van Zwieten: ‘Iedereen is uniek en met je unieke eigenschappen kun je zorgen dat je bij een bepaalde groep een positieve indruk achterlaat. Waar je later dan weer veel profijt van kunt hebben. Dat is wat personal branding is, het ontdekken van het unieke wat je hebt en dat aan anderen vertellen.’

Hoe doe je het?
Iedereen is een personal brand, iedereen doet bewust of onbewust aan personal branding en laat door bepaald gedrag en communicatie indrukken achter bij andere mensen die op hun beurt weer bepalen hoe jij wordt waargenomen en een volgende keer wordt benaderd, maar ook hoe er over je wordt gepraat.
Tom Scholten: ‘Het ontwikkelen van een sterk personal branding verloopt in drie fasen. De eerste is zelfkennis. Bedenk wat je persoonlijke merkwaarden (wat vind je leuk, waar ben je goed in, etc.) zijn, bijvoorbeeld: ontwikkeling, empowerment, ondernemen. Wees daarin authentiek en blijf dicht bij jezelf. De tweede fase is strategie. Wat wil ik de komende tijd bereiken? Wees niet te snel tevreden, organisaties veranderen en verbeteren, dat wat je nu doet, is er over tien jaar misschien wel niet meer. Daar moet je over nadenken. Ook of je nog op je 65ste voor dezelfde baas wilt werken. De laatste fase zijn de middelen. Gebruik alle kansen, momenten en middelen om van waarde te zijn. In het kort komt bovenstaande dan op dit neer: kies drie persoonlijke merkwaarden, pas die toe, verbeter ze, innoveer, communiceer en maak het zichtbaar op alle mogelijke manieren.’

En waarmee?
De middelen om jezelf online als een sterk merk neer te zetten zijn er in groten getale. Denk Google, digitale cv, jobsites, bloggen, sociale netwerksites, YouTube, en dat is nog maar het begin.
Bas van de Haterd: ‘Wie schrijft, blijft! Schrijven is een goede manier om te laten zien wie je bent, wat je kunt, en waar je je mee bezighoudt. Bloggen heeft een groot bereik, onderschat daarom niet de kracht van weblogs. Ook reageren op fora of weblogs van anderen is nuttig om jezelf te profileren. Je kunt ook via een website aan personal branding doen. Zoek je doelgroep en sluit je aan bij een bestaande groepsblog. Is er geen groep, start er dan één. Geloof in de kracht van delen, laat anderen zien waar je mee bezig bent. Dat kan ook met foto’s, slide shows, video’s, sociaal lezen of microbloggen zoals Twitter. Kun je niet schrijven, of heb je weinig tijd, maak dan een fotolog. Foto’s doen het in ieder geval altijd goed. Your face is your brand. Foto’s online zetten werkt. Mensen herkennen je eerder en durven je aan te spreken omdat ze het gevoel hebben van ‘die heb ik eerder gezien’. Voor zowel je weblog als je sociale netwerken geldt dat je niet te veel moet doen omdat je wel alles moet bijhouden. Contact houden met je achterban op je eigen site én Hyves, Linkedin, MySpace, en Facebook is bijvoorbeeld onmogelijk als je klakkeloos contacten maakt.’

Meer informatie: www.personalbrand.nl.