Fully Automated Luxury Communism หนังสือเล่มล่าสุดของอารอน บาสตานี (Aaron Bastani) แห่ง Novara Media ถือเป็นผลงานล่าสุดในกลุ่มงานเขียนแนวหลังทุนนิยม ซึ่งรวมถึงหนังสืออย่าง Four Futures ของปีเตอร์ เฟรส, Postcapitalism ของพอล เมสัน และ Inventing the Future ของนิก เซอนิเชค และอเล็กซ์ วิลเลียมส์ หนังสือเล่มนี้เป็นเหมือนภาพสะท้อนแบบมาร์กซิสต์ของหนังสือแนวป๊อปเทคทั้งหลายที่วางขายตามร้านหนังสือในสนามบิน ดังนั้นจึงถือเป็นผลงานที่อ่อนที่สุดในพวกอย่างไม่ต้องสงสัย บาสตานีเสนอกรอบแนวคิดของตัวเองในการแบ่งประวัติศาสตร์ออกเป็นช่วงๆ อ้างอิงบทความข่าวกระแสหลักเพื่อแสดงให้เห็นขอบเขตความเป็นไปได้ทางเทคโนโลยีในปัจจุบัน และแตะประเด็นหลักๆ ของแนวคิดหลังทุนนิยมทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสินค้าต้นทุนส่วนเพิ่มเป็นศูนย์ (zero marginal cost goods) การกล่าวถึง The Fragment on Machines ของมาร์กซ์ คำพูดอันโด่งดังของเคนส์เกี่ยวกับความจำเป็นในการทบทวนค่านิยมของเราในโลกที่มีความเป็นอัตโนมัติสูง (highly automated world) เป็นต้น ไม่มีการวิเคราะห์เชิงลึกที่มีสาระสำคัญใดๆ ในที่นี้ มีเพียงการพาไปทัวร์เทคโนโลยีที่กำลังพลิกโลกอย่างเร่งรีบเท่านั้น

แต่แม้ผมจะรู้สึกขัดใจกับการขาดแคลนความสดใหม่ หนังสือเล่มนี้ก็ยังพอมีคุณค่าบางอย่างที่พบได้ในจากการพาทัวร์เทคโนโลยี (techno-tourism) ชัดเจนเลยว่าบาสตานีเขียนหนังสือให้ผู้อ่านทั่วๆ ไป และการทำให้ผู้คนจำนวนมากขึ้นได้รับรู้ถึงความเป็นไปได้ทางเทคโนโลยีในปัจจุบันก็มีประโยชน์ในเชิงวาทกรรมของมันอยู่ วาทกรรมสาธารณะทั้งที่สนับสนุนและต่อต้านคำว่า “สังคมนิยม” ที่กำลังได้รับความนิยมในขณะนี้ ส่วนใหญ่ยังติดอยู่กับกรอบความคิดของศตวรรษที่ 20 การถกเถียงเกี่ยวกับสังคมนิยมมักวนเวียนอยู่กับเรื่องความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติของสิ่งต่างๆ อาทิ การโอนอุตสาหกรรมเป็นของรัฐ รัฐสวัสดิการที่ขยายใหญ่ขึ้น และสหกรณ์แรงงาน การถกเถียงเหล่านี้แทบไม่เคยรวมเอาความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่กำลังเกิดขึ้นรอบข้างเราเข้ามาด้วย เมื่อพิจารณาบริบทที่กว้างกว่านี้ งานของบาสตานีจึงมีคุณค่าในการชี้ให้เห็นอย่างตรงไปตรงมาว่าอะไรเป็นไปได้ในวันนี้ และอะไรอาจเป็นไปได้ในอนาคต

แต่ความเรียบง่ายเช่นนั้นก็เป็นอันตราย คุณค่าทางการเงินใดก็ตามที่เราได้รับจากการเข้าใจว่าอนาคตทางเทคโนโลยีที่สดใสเป็นไปได้นั้น ถูกบั่นทอนลงด้วยความจริงที่ว่าเราปัดกวาดความซับซ้อนแบบแฟร็กทัล (fractal complexity) ของเส้นทางสู่อนาคตนั้นไว้ใต้พรม สิ่งนี้เห็นได้ชัดเจนที่สุดจากวิธีที่บาสตานีจัดการกับข้อกังวลด้านสิ่งแวดล้อม (ซึ่งหลายคนได้วิจารณ์เขาไว้อย่างถูกต้องแล้ว) แต่ผมคิดว่าความไร้เดียงสาดังกล่าวเห็นได้ชัดที่สุดในทฤษฎีการเปลี่ยนแปลง (theory of change) ของเขามากกว่า

บาสตานีมองว่าระบอบการเลือกตั้งแบบประชานิยม (populist electoralism) เป็นหนทางหลักที่จะนำพาเราไปสู่ความอุดมสมบูรณ์ ด้วยการยึดครองรัฐและใช้อำนาจของมันเพื่อเร่งความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีหรือขจัดอุปสรรคต่อความขาดแคลนเทียมเพื่อปลดปล่อยความอุดมสมบูรณ์ออกมา อย่างไรก็ตาม แนวทางนี้มีข้อบกพร่องร้ายลึก เพราะแม้จะละเว้นคำวิจารณ์แบบอนาธิปไตยเกี่ยวกับประชาธิปไตยแบบตัวแทนไปแล้วก็ตาม เราก็ยังเห็นได้ชัดเจนถึงความขัดแย้งกันระหว่างเทคโนโลยีแห่งความอุดมสมบูรณ์กับการรักษาไว้ซึ่งระบอบเสรีประชาธิปไตย ระบอบเสรีประชาธิปไตยในหลายๆ แง่ถือเป็นผลผลิตของความเป็นจริงทางวัตถุในยุคสมัยของมัน อันได้แก่ การระดมมวลชนครั้งใหญ่ซึ่งจำเป็นสำหรับการผลิตในระบบอุตสาหกรรม สงครามแบบอุตสาหกรรมซึ่งต้องการสิ่งต่างๆ อย่างเช่นชนชั้นนำที่ค่อนข้างยึดหลักคู่ควรนิยม (meritocratic elite) รวมถึงการกระจายอำนาจและการถ่วงดุลตรวจสอบเพื่อรับมือทั้งกับความซับซ้อนและความจริงที่ว่าการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานอาจคุกคามรัฐชาติได้ แต่ในปัจจุบันเราเดินทางมาไกลจากจุดสมดุลของศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 ไปมากแล้ว

คำถามคือเทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนโลกได้ไม่แพ้อาวุธนิวเคลียร์จะมีบทบาทอย่างไรในอนาคต บาสตานีพูดจาซ้ำซากตามประสามาร์กซิสต์ว่าเทคโนโลยีอย่างปัญญาประดิษฐ์ วิศวกรรมพันธุกรรม และการเดินทางอวกาศราคาถูกอาจแค่ทำให้คนรวยมีอำนาจมากขึ้น แต่เขาไม่ได้อนุมานต่อไปว่าอำนาจที่มากขึ้นนั้นอาจเป็นภัยคุกคามต่อการดำรงอยู่ของเสรีนิยมประชาธิปไตย

แน่นอน สิ่งนี้ไม่ได้หมายความว่าเทคโนโลยีเหล่านั้นเลวร้ายโดยธรรมชาติ แต่การวางแผนงานสำหรับเป้าหมายของฝ่ายซ้ายในศตวรรษที่ 21 โดยไม่ได้เอะใจแม้แต่น้อยว่ากลไกหลักในการบรรลุเป้าหมายเหล่านั้นอาจบ่อนทำลายกลยุทธ์ต่างๆ ที่ตัวเองเสนอมาถือเป็นความไร้เดียงสาจนน่าใจหาย ผมเข้าใจว่าบาสตานีต้องการมองหาความเป็นไปได้ และการหยุดเพื่อบรรยายอย่างละเอียดถึงวิธีที่สิ่งต่างๆ อาจพังทลายลงย่อมจะทำลายจังหวะการเขียนของเขาเอง แต่อย่างน้อยเขาก็ควรยอมรับถึงอันตรายที่รออยู่ข้างหน้า ผมเข้าใจว่าเขาไม่สามารถอ้างอิง The Wealth of Nations เพื่อพูดถึงแมชชีนเลิร์นนิ่ง (machine learning) หรืออ้างถึง The Prince เพื่อพูดถึงสิ่งที่เทียบเท่ากับภูมิรัฐศาสตร์ระหว่างดาวเคราะห์ได้อย่างฉับไว แต่อย่างน้อยเขาก็ควรชี้ให้เห็นว่าประเด็นเหล่านี้คือโครงการวิจัยที่ควรค่าแก่การศึกษาต่อไป

และนั่นคือประเด็นหลักที่ผมมีต่อหนังสือเล่มนี้ บาสตานีไม่ยอมพิจารณาถึงความซับซ้อนของสถานการณ์อย่างเป็นจริงเป็นจัง ความท้าทายสำคัญทุกประการที่เราได้คาดการณ์ไว้ว่าจะเกิดขึ้นในศตวรรษที่ 21 ล้วนเป็นปัญหาเพราะเราขาดวิธีการประสานงานในวงกว้าง แน่นอนว่าปัญหาของการประสานงานเหล่านี้ย่อมผูกโยงโดยตรงกับคำถามเรื่องความซับซ้อน จริงอยู่ที่บาสตานีอ้างอิงถึงเรื่องการปกครองระดับท้องถิ่นและข้อเท็จจริงที่ว่าระบบทุนนิยมในปัจจุบันกำลังรวมเอาข้อเสียที่สุดของทั้งระบบทุนนิยมและสังคมนิยมโดยรัฐเข้าไว้ด้วยกัน แต่ก็ไม่มีความพยายามใดๆ ที่จะวิเคราะห์เจาะลึกไปกว่านั้นเลย การละเลยที่จะตรวจสอบข้อกังวลเหล่านี้ทำให้ผมมีความหวังน้อยมากต่ออนาคตของโครงการแบบยูโทเปียใดๆ ก็ตามที่เขาเล่ามา เมื่อพิจารณาว่าสังคมในยุคสารสนเทศที่เติบโตเต็มที่จะซับซ้อนและมีพลวัตมากกว่าสิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบันหลายเท่า

สิ่งนี้นำผมไปสู่คำถามเรื่องสกุลเงิน นอกจากเรื่องเล่าจำเจเกี่ยวกับการทำให้การเงินเป็นของสังคม (socializing finance) และการสร้างสหกรณ์แล้ว บาสตานีละเลยเรื่องเงินโดยสิ้นเชิง แน่นอนว่าการบอกว่าแม้แต่โลกยูโทเปียแบบคอมมิวนิสต์ในอนาคตก็อาจยังต้องมีสกุลเงินเพื่อจัดการกับความขาดแคลนที่เหลืออยู่นั้นเป็นข้อโต้แย้งที่ค่อนข้างจุกจิกและไม่ใช่ประเด็นหลัก แต่การละเลยมันโดยสิ้นเชิงถือว่าเป็นเรื่องน่ากังวล ความสำเร็จของเสรีนิยมเป็นผลมาจากความเข้าใจที่เหนือกว่าในเรื่องการจัดการปัญหาของการร่วมมือกันของมนุษย์ และสกุลเงินเป็นเทคโนโลยีสำคัญในกระบวนการนี้ การไม่กล่าวถึงสิ่งเหล่านี้เลยในขณะที่ความซับซ้อนโดยรวมของอารยธรรมของเราจะเพิ่มขึ้นอีกหลายระดับเมื่อเราก้าวสู่ความอุดมสมบูรณ์ถือว่าน่าเป็นห่วงเป็นอย่างยิ่ง ผมสงสัยว่าบาสตานีอาจจะติดหล่มมุมมองแบบมาร์กซิสต์ที่มองตลาดเป็นศัตรูแบบเบ็ดเสร็จ จนไม่กล้ายอมรับว่าเทคโนโลยีดังกล่าวอาจยังมีประโยชน์อยู่แม้ในยุคแห่งความอุดมสมบูรณ์แล้วก็ตาม นั่นอาจเป็นเพราะเขากลัวจะดูอ่อนแอในสายตาฝ่ายเสรีนิยม หรือไม่ก็เป็นเพราะความกังวลตามขนบมาร์กซิสต์เกี่ยวกับทุนนิยมหลุดสายป่าน (runaway capitalism) ที่ยากจะควบคุม

ข้อกังวลเหล่านั้นหยั่งรากอยู่การคิดอะไรสั้นๆ ซึ่งให้ความสำคัญกับการวางหมากทางวาทศิลป์เพื่อเอาชนะกันชั่วคราว มากกว่าการพยายามทำความเข้าใจพลวัตเบื้องลึกที่กำลังขับเคลื่อนโลกอยู่ แม้จะมีข้อบกพร่องมากมาย แต่เหตุผลที่เสรีนิยมประสบความสำเร็จอยู่ได้นั้นก็เป็นเพราะมันยึดมั่นกับข้อค้นพบสำคัญบางประการเกี่ยวกับวิธีเอาชนะของปัญหาการประสานงานที่ทำให้มันก้าวล้ำหน้าอุดมการณ์คู่แข่ง การโยนทิ้งทุกสิ่งที่เสรีนิยมค้นพบเพื่อหลีกเลี่ยงภารกิจในการปรับปรุงแบบจำลองของโลกที่คุณมีนั้นถือเป็นทัศนคติที่มักง่ายอย่างน่าเหลือเชื่อ

ความเจ็บปวดเพียงชั่วครู่จากการยอมรับว่านักเศรษฐศาสตร์ฝ่าย “กระฎุมพี” บางคนพูดถูก เทียบกันไม่ได้เลยกับข้อเท็จจริงที่ว่ามุมมองเช่นนี้ช่วยขจัดความคลุมเครือและสร้างความชัดเจนต่อหนทางที่จะก้าวต่อไปข้างหน้า (ยังไม่ต้องพูดถึงความจริงที่ว่า ประวัติศาสตร์ของเศรษฐศาสตร์ในศตวรรษที่ 20 นั้น จริงๆ แล้วเอื้อต่อแนวคิดของฝ่ายซ้ายมากกว่าที่เชื่อกันโดยทั่วไปเสียอีก) ภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้นเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นไปได้ ย่อมมีค่าเหนือกว่าแบบจำลองโลกที่ผิดเพี้ยน ไม่ว่าแบบจำลองเหล่านั้นจะช่วยหล่อเลี้ยงจิตใจได้ดีเพียงใด ที่น่าตลกก็คือนักคิดแบบหลังทุนนิยมทั้งหลายต่างตระหนักถึงความย้อนแย้งนี้ในหมู่ชาวเสรีนิยมและชาวอนุรักษนิยม ซึ่งต่างก็ติดหล่มอยู่ระหว่างการสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยี กับการตระหนักว่าการพัฒนาเหล่านั้นอาจเข้ามาสั่นคลอนคุณค่าและโครงสร้างทางสังคมที่พวกเขามองว่าเป็นสิ่งจำเป็น

อย่างไรก็ตาม ความไม่สอดคล้องกันระหว่างคุณค่าที่ยึดถือกับความเป็นไปได้ที่ปรากฏอยู่ตรงหน้าไม่ได้นำไปสู่ความพยายามที่จะจำกัดความก้าวหน้าเท่านั้น แต่มันยังก่อให้เกิดความอึดอัดใจที่ขัดขวางความพยายามในการจำลองภาพผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตด้วย เราจะเห็นประเด็นนี้ได้ในทางปฏิบัติจากการถกเถียงสาธารณะในปัจจุบันเกี่ยวกับ “ปัญหา” เรื่องหุ่นยนต์จะมาแย่งงานทั้งหมดไป รวมถึงความกังวลของคนจำนวนมากว่าเทคโนโลยีดังกล่าวจะพรากความเป็นมนุษย์ไปจากเรา การอุปโลกน์เรื่องธรรมชาติของมนุษย์ที่ตายตัว (fixed human nature) ว่าจะต้องเป็นเช่นนี้เสมอไป กลายเป็นสิ่งที่จำกัดจินตนาการของผู้ที่ใช้เรื่องโกหกดังกล่าวมาสร้างความชอบธรรมให้กับโครงสร้างอำนาจที่เป็นอยู่ ในสภาวะเช่นนี้ ผู้ที่สยบยอมต่ออำนาจจึงมีแนวโน้มที่จะถูกจำกัดในเชิงโครงสร้างให้ไม่อาจเข้าใจว่าเหตุใดทางเลือกอื่นๆ จึงดึงดูดใจคนอื่นนักหนา ความไม่ปะติดปะต่อนี้เองที่ทำให้ชัยชนะทางวัฒนธรรมในประเด็นดังกล่าวกลายเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น เพราะฝ่ายศัตรูนั้นขาดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ในสมรภูมิที่พวกเขากำลังสู้รบอยู่ กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว การจินตนาการถึงวันสิ้นโลกอาจทำได้ง่ายกว่าการจินตนาการถึงจุดจบของทุนนิยม แต่ในปัจจุบัน ดูเหมือนว่าฝ่ายสนับสนุนทุนนิยมจะจินตนาการถึงวันสิ้นโลกได้ง่ายกว่าการจินตนาการถึงจุดจบของระบบแรงงานรับจ้างเสียอีก ความเป็นไปได้ทางเทคโนโลยีที่บาสตานีและเหล่าผู้ร่วมอุดมการณ์กล่าวถึง กำลังนำพาเราไปสู่สภาวะที่อาจเรียกได้ว่าเป็น “สัจนิยมหลังทุนนิยม” (Postcapitalist Realism – นั่นคือ มีเพียงทางเลือกอื่นเท่านั้น!) ซึ่งเป็นสภาวะที่ขอบเขตของระเบียบสังคมที่ใช้การได้จริงขยายตัวขึ้นอย่างมหาศาลอันเป็นผลมาจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ผู้ที่เหมาะสมที่สุดในการนำทางในพื้นที่เช่นนี้ คือผู้ที่เชื่อว่าทางเลือกอื่นๆ นอกเหนือจากระเบียบที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนั้นมีอยู่จริงและคุ้มค่าที่จะออกสำรวจ

อย่างไรก็ดี การโอบรับความลื่นไหลที่มาพร้อมกับการสำรวจดังกล่าวกลับขัดแย้งโดยตรงกับระบอบการเลือกตั้ง (Electoralism) เพราะการส่งต่อความเข้าใจในประเด็นที่ซับซ้อนและละเอียดอ่อนไปสู่ผู้ฟังในวงกว้างนั้นเป็นเรื่องยาก และกระบวนการโน้มน้าวใจให้ผู้คนเชื่อว่าบางสิ่งเป็นไปได้จริงนั้นก็ลำบากไม่แพ้กัน โดยเฉพาะในยุคสมัยแห่งความไม่แน่นอน ความซับซ้อน ซึ่งอุดมไปด้วยนักต้มตุ๋น ทุกวันนี้การรู้จักกังขาต่อข้อมูลทุกอย่างที่ถาโถมเข้ามาถือเป็นสุขอนามัยทางญาณวิทยาขั้นพื้นฐาน (basic epistemic hygiene) เราต้องสร้างนิสัยในการตรวจสอบสิ่งที่ผู้อื่นพยายามขาย และพยายามมองหาแง่มุมทางเลือกอื่นๆ ทว่าอุปนิสัยเช่นนี้กลับขัดแย้งโดยตรงกับแนวทางการเมืองเชิงเลือกตั้งแบบฐานราก (radical electoral politics) ที่มุ่งเน้นการระดมมวลชนให้เกิดฐานเสียงขนาดใหญ่ก่อน แล้วจึงค่อยใช้ประโยชน์จากมวลชนเหล่านั้นในภายหลัง

ข้อเท็จจริงอีกประการหนึ่งก็คือ ชัยชนะ (หรืออย่างน้อยๆ การจุดประกายการเปลี่ยนแปลง) ในหลายๆ เรื่องก็ไม่จำเป็นต้องอาศัยระบอบการเลือกตั้ง ยกตัวอย่างเช่น ในตอนท้ายของหนังสือ บาสตานีเสนอแนวคิดเรื่อง “ดัชนีความอุดมสมบูรณ์” (abundance index) ซึ่งเป็นตัวชี้วัดทางเศรษฐกิจที่จะมาแทนที่ GDP และทำหน้าที่เป็นหมุดหมายบ่งบอกว่าแต่ละภูมิภาคก้าวหน้าไปถึงไหนแล้วบนเส้นทางสู่เศรษฐกิจหลังทุนนิยม ดัชนีความอุดมสมบูรณ์นี้จะวัดสิ่งต่างๆ เช่น ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ปริมาณแรงงานที่ใช้ในระบบเศรษฐกิจ สุขภาพเชิงนิเวศ การเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐาน เวลาพักผ่อน ช่วงชีวิตที่สุขภาพดี (healthspan) อายุขัย และความสุขพื้นฐาน เป็นต้น

การมีข้อมูลเหล่านี้อยู่ในมือย่อมเป็นประโยชน์แน่ แต่ผมไม่เข้าใจว่าทำไมเราถึงต้องรอให้รัฐอนุญาตถึงจะมีได้  ผมมั่นใจว่าอาสาสมัครสามารถรวบรวมการประเมินที่ค่อนข้างครอบคลุมสำหรับประเทศที่พัฒนาแล้วแทบทุกประเทศ รวมถึงประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่ด้วยการเข้าถึงและเติมเต็มข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะ การประเมินที่ละเอียดกว่านี้อาจต้องการองค์กรการกุศลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางหรือรัฐชาติ แต่นั่นไม่ใช่เหตุผลที่เราไม่ควรเริ่มโครงการดังกล่าวเสียตั้งแต่ตอนนี้ ทำไมต้องเสียเวลาพยายามโน้มน้าวข้าราชการหรือผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งว่าสถิติดังกล่าวคุ้มค่าแก่การวัด ในเมื่อพวกเราสามารถทำมันเองได้

การใช้วิธีการจากล่างขึ้นบนดังกล่าวเพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงในยามที่ความอุดมสมบูรณ์ (ในบางด้าน) ไม่จำเป็นอาศัยการยึดครองพื้นที่ทางกายภาพอีกต่อไปเป็นเรื่องสมเหตุสมผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเราต้องการสร้างการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม การโน้มน้าวผู้อื่นว่าระบบของคุณได้ผลนั้นง่ายกว่ามากเมื่อคุณมีตัวอย่างเบื้องต้นที่ใช้งานได้ในชีวิตจริง นอกจากนั้น หากคุณต้องการให้ผู้คนหันมาให้ความรู้และร่วมรณรงค์เพื่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม มันย่อมเป็นประโยชน์กว่าหากคนเหล่านั้นไม่มีความขัดสนทางวัตถุมาเป็นภาระบีบคั้นจนต้องใช้เวลาเกือบทั้งหมดไปกับการทำมาหากิน เช่นเดียวกับที่ระบบทุนนิยมเข้ามาแทนที่ระบบศักดินาด้วยพลวัตของตลาดที่ไม่อาจควบคุมได้ มีเหตุผลอันควรให้เชื่อได้ว่าความอุดมสมบูรณ์ที่ไม่อาจควบคุมได้อาจนำไปสู่ยุคหลังทุนนิยม และหากเป็นเช่นนั้นจริง ส่วนเสี้ยวของความอุดมสมบูรณ์ทุกๆ ประการที่เราสร้างขึ้น ไม่ว่าจะเล็กน้อยเพียงใด ย่อมเปี่ยมคุณค่าในตัวมันเองทั้งสิ้น และหากคุณยังปรารถนาที่จะเดินตามวิถีของระบอบการเลือกตั้ง ก็เป็นไปได้มากทีเดียวที่ชัยชนะจากการเลือกตั้งในนามของระบบหลังทุนนิยมจะเกิดขึ้นเมื่อเรามีตัวอย่างของระบอบหลังทุนนิยมที่ใช้งานได้จริงแล้ว ไม่ใช่ก่อนหน้านั้น

ความล้มเหลวในการก้าวข้ามกรอบการวิเคราะห์แบบมาร์กซิสต์ และการละเลยที่จะตรวจสอบพลวัตอันหลากหลายที่กำลังขับเคลื่อนโลกอยู่นั้น ทำให้งานเขียนชิ้นนี้ถูกกำหนดให้เลือนหายไปตามกาลเวลา แม้หนังสือเล่มนี้อาจมีคุณค่าอยู่บ้างในระยะสั้นในแง่ของการช่วยขยายเพดานความคิดให้กว้างขึ้น แต่ในระยะยาว ความล้มเหลวในการนำเสนอทัศนะใหม่ๆ ต่อความท้าทายอันซับซ้อนมหาศาลที่เผ่าพันธุ์มนุษย์กำลังเผชิญ ย่อมหมายความว่าแบบจำลองที่ฉาบฉวยเช่นนี้ยากที่จะอยู่รอดไปตลอดรอดฝั่ง สิ่งที่เราขาดแคลนไม่ใช่ภาพฝันแบบยูโทเปีย แต่คือการวิเคราะห์เชิงระบบเกี่ยวกับเส้นทางที่จะก้าวไปข้างหน้า รวมถึงภยันตรายที่เราต้องเผชิญ ซึ่งหนังสือเล่มนี้ทำได้เพียงอย่างแรก แต่กลับสอบตกอย่างสิ้นเชิงในอย่างหลัง.

C4SS relies entirely on donations. If you want to see more translations like this, please consider supporting us. Click here to see how

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နွေရာသီတွင် Wikileaks မှ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လျှို့ဝှက်ကြေးနန်းစာပေါင်း သောင်းနှင့်ချီ၍ ထုတ်ဖော်ခဲ့ရာ အမေရိကန် အမျိုးသားလုံခြုံရေး အသိုက်အဝန်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ထောက်ခံသူများအကြား အလွန်တရာ အမျက်ထွက်စရာနှင့် စိတ်ပျက်စရာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုစာရွက်စာတမ်းများတွင် အာရပ်အစိုးရ အများအပြား၏ ပြည်တွင်း အဂတိလိုက်စားမှု အသေးစိတ် အချက်အလက်များ ပါဝင်နေပြီး တူနီးရှားနိုင်ငံ၌ အစိုးရကို ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့သည့် “Facebook/Twitter တော်လှန်ရေး” ကို မီးမွှေးပေးရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် လူမှုကွန်ရက် နည်းပညာများ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည့် အောက်ခြေလူထု တော်လှန်ရေးများသည် အီဂျစ်နှင့် လစ်ဗျားနိုင်ငံများသို့ ကူးစက်သွားပြီး ထိုအစိုးရများကို ပြိုလဲစေခဲ့သည်။ ဘာရိန်း၊ ယီမင်နှင့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံတို့တွင်လည်း တော်လှန်ရေး မီးတောက်များမှာ ဆက်လက် တောက်လောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

အာရပ်နွေဦးသည် ၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက စတင်ခဲ့သော ဖြစ်စဉ်တစ်ခု အရှိန်မြင့်တက်လာခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း Rand Corporation မှ လေ့လာဆန်းစစ်သူများဖြစ်သည့် John Arquilla နှင့် David Ronfeldt တို့က ဆိုသည်။ ၎င်းမှာ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ထွက်လာခြင်းကြောင့် သာမန်ပြည်သူများနှင့် နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများကဲ့သို့သော အထက်အောက် အဆင့်ဆင့် အုပ်ချုပ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများအကြား အာဏာချိန်ခွင်လျှာ အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲသွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Global Guerrillas ဘလော့ဂ်မှ ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေး လေ့လာဆန်းစစ်သူ John Robb က Interesting Times မဂ္ဂဇင်းနှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် “Open source (ပွင့်လင်းရင်းမြစ်) လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ အာရပ်လောကက အစိုးရ အတော်များများကို အစားထိုးပစ်လိုက်ပြီ” ဟု ဆိုသည်။ ထင်ရှားသော open source ကုဒ်ရေးသူနှင့် သီအိုရီပညာရှင် Eric Raymond ၏ “Bazaar” (ဈေးတန်း) ပုံစံသည် Linux ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရေးသားသူများ အသိုင်းအဝိုင်းတွင်သာမက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှု၊ ဖိုင်မျှဝေခြင်း လှုပ်ရှားမှုနှင့် အယ်လ်ကိုင်ဒါ ကဲ့သို့သော စတုတ္ထမျိုးဆက် စစ်ပွဲလှုပ်ရှားမှုများ၏ ကွန်ရက်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဖြစ်သလို အာရပ်နွေဦး၏ အခြေခံလည်း ဖြစ်သည်။

ဤကဲ့သို့ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက် တော်လှန်မှုပုံစံသည် ဥရောပ၊ အစ္စရေးနှင့် ဝေါလ်စထရိ (Wall Street) တို့အထိ ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့လာနေသည်။ အကယ်၍ ပါလက်စတိုင်းသားများသည် အာရပ်နွေဦး ပုံစံအတိုင်း အကြမ်းမဖက်သော အုံကြွလှုပ်ရှားမှု အသစ်တစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့ပါက အစ္စရေးအစိုးရအနေဖြင့် ထိရောက်သော အရေးယူဆောင်ရွက်မှု တစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်နိုင်လိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်း အစ္စရေး လုံခြုံရေး အသိုက်အဝန်းက ပြီးခဲ့သည့် နွေရာသီက စိုးရိမ်တကြီး သတိပေးခဲ့သည်။ ထိုအချက်မှာ အစ္စရေး လူ့အခွင့်အရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှု လှုပ်ရှားသူများနှင့် ပူးပေါင်းကာ နိုင်ငံအနှံ့ တဲအိမ်များဖြင့် စခန်းချ ဆန္ဒပြနေကြသည့်အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ “Occupy Wall Street” (ဝေါလ်စထရိကို သိမ်းပိုက်ရေး) လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပတ်သက်၍မူ ပြောစရာများစွာ ရှိနေပါသည်။

ဤလှုပ်ရှားမှုသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော Summer of Love၊ ပြင်သစ် အထွေထွေသပိတ်နှင့် Prague Spring စသည့် ဖြစ်ရပ်များထက်ပင် ပိုမိုကြီးမားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းမှာ အကျင့်ပျက်ခြစားနေသော အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကျိုးစီးပွားက လွှမ်းမိုးထားသည့် နိုင်ငံတော်ယန္တရားမှတစ်ဆင့် “ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး” လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးစားခြင်းမှာ အချည်းနှီးဖြစ်ကြောင်း သိမြင်လာသည့် မျိုးဆက်သစ်တို့၏ လက်ရာဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ရိုးရာနိုင်ငံရေးကို စိတ်ပျက်ပြီး ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့ခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက် လှုပ်ရှားမှုများဘက်သို့ လှည့်လာကြသည်။ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် စပိန်အမျိုးသမီး Marta Solanas က “ကျွန်မတို့ဟာ မဲပေးတာဟာ တန်ဖိုးမရှိဘူးလို့ ပထမဆုံး ပြောထွက်လာတဲ့ မျိုးဆက်ပါ” ဟု ဆိုကာ တရားဝင်မှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း၏ ရလဒ်အဖြစ် ဤလှုပ်ရှားမှုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ဆောင်ပုဒ်နှစ်ခုမှာ ဆီလျော်နေပါသည်- “စနစ်ဟောင်းကြီးအတွင်းမှာပဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းသစ်ရဲ့ တည်ဆောက်ပုံကို တည်ဆောက်ခြင်း” နှင့် “သင်မြင်လိုတဲ့ ပြောင်းလဲမှုကို သင်ကိုယ်တိုင်က စတင်ပါ” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

အာရပ်နွေဦးသည် (ယခုအခါ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နွေဦး သို့မဟုတ် Ken MacLeod ကို အားနာနာနှင့် ပြောရလျှင် ဆောင်းဦးတော်လှန်ရေး — Fall Revolution ဖြစ်လာနေသည်) အရင် Seattle လှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့ပင် ၁၉၆၈ ခုနှစ်က ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် အခြေခံကျကျ ကွဲပြားနေသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် လူငယ်လှုပ်ရှားမှုသည် ၎င်းတို့ တိုက်ထုတ်နေသည့် အထက်အောက် အဆင့်ဆင့်ရှိသော ဗျူရိုကရေစီ ယန္တရားကြီးများက သတ်မှတ်ထားသော ကန့်သတ်ချက်များအတွင်းတွင်သာ လှုပ်ရှားခဲ့ရသည်။ ထိုခေတ်က လူထုကို ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်စွမ်းမှာ မီဒီယာကော်ပိုရေးရှင်းကြီး အနည်းငယ်၏ လက်ထဲတွင်သာ ရှိနေသည့် ဗဟိုချက်မတစ်ခုတည်းမှ ထုတ်လွှင့်သော ပုံစံဖြင့်သာ ကန့်သတ်ခံထားရသည်။

ယနေ့ခေတ် လှုပ်ရှားမှုများမှာမူ အင်တာနက်၏ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခမဲ့ပလက်ဖောင်းများကြောင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ စွမ်းဆောင်ရည်မှာ အဖွဲ့အစည်းကြီးများကို တန်းတူယှဉ်နိုင်သော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။ အမြဲတမ်း အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား မရှိသလောက်ဖြစ်သော ကွန်ရက်အခြေပြု လှုပ်ရှားမှုများသည် အဖွဲ့အစည်းကြီးများကို သတိပေးချက်မရှိဘဲ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်နိုင်ပြီး ထိုအဖွဲ့အစည်းများမှာလည်း ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း မရှိတော့ပေ။ ကွန်ရက်ပညာရှင် Yochai Benkler က ဤသို့ ဆိုသည်-

“ခင်ဗျားတို့ မြင်တွေ့နေရတာက ကိုယ်တိုင် အဖွဲ့အစည်း ဖွဲ့နိုင်တဲ့ အသက် ၂၀ နဲ့ ၃၀ အရွယ် မျိုးဆက်တွေပါ။ သူတို့ဟာ ဘဝကို ပိုမို ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်လို့ရတဲ့၊ ဗဟိုချက်မ မရှိတဲ့၊ နိုင်ငံတော် ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီကြီးတွေလိုမျိုး ရိုးရာအဖွဲ့အစည်း ပုံစံတွေအပေါ် မှီခိုမှု နည်းပါးတဲ့ အရာလို့ ယုံကြည်ကြတယ်။ အဲဒါတွေဟာ စက်မှုစီးပွားရေးခေတ်က အဓိက လုပ်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခုတော့ မဟုတ်တော့ဘူး။”

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းလေးဆယ်က ဟစ်ပီ (hippies) များနှင့် လက်ဝဲသစ် (New Left) များသည် ထိုခေတ်က နည်းပညာနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ရေစီးကြောင်းကို ဆန့်ကျင်ပြီး ရေဆန်တက်ခဲ့ကြရသည်။ ယနေ့တွင်မူ ကျွန်ုပ်တို့ဘက်၌ ထိုနည်းပညာ ဒီရေရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီး၊ ကြီးမားလှသော ဗျူရိုကရေစီ ယန္တရားကြီးများကို ပီရန်ဟာငါးအုပ်စုကဲ့သို့ အရှင်လတ်လတ် ဝါးမြိုပစ်မည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ သွေးစွန်းနေသော ခေါင်းများကို ကျွန်ုပ်တို့၏ ရဲတိုက်တံတိုင်းများပေါ်တွင် ချိတ်ဆွဲပြသမည် ဖြစ်သည်။

၎င်းမှာ ဖြစ်ထွန်းလာနေသော ကမ္ဘာသစ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ် မည်သို့ အဆုံးသတ်မည်ကို မြင်တွေ့နိုင်ရန် ကျွန်ုပ် အသက်ရှည်ရှည် နေနိုင်ပါစေကြောင်း မျှော်လင့်မိပါသည်။

C4SS relies entirely on donations. If you want to see more translations like this, please consider supporting us. Click here to see how

Leftist Unity Council

A few months after the independence, in July 16, 1948, the Leftist Unity Council was formed to build mutual understanding between the Marxist-Leninists from Communist Party of Burma and the social democrats from the Socialist Party of Burma, given their hostile relationship as the CPB demanded to establish one party authoritarian Marxist-Leninist state while the BSP defended the multi-party social democratic parliamentary politics.

The committee encompassed of leftists from the military rank, the BSP, People’s Volunteer Organization, and Marxist-Leninists from different political entities. Ne Win, a former party member of Communist Party of Burma who later will be known as the first dictator of Myanmar for his coups in 1958 and 1962 was the chair of Leftist Unity Council while Thein Pe Myint, the third General Secretary of CPB, was the General Secretary of Leftist Unity Council. Thein Pe Myint, along with some members of the Leftist Unity Council encouraged Ne Win to lead the coup in forming a socialist coalition government around August 1948, only around 8 months after the independence. Ne Win, however, refused to conduct the coup in 1948.

Defense Services Institute

Defense Services Institute (DSI) emerged around 1951 ranging from the reasons of operating a non-profit canteen service for military personnel, to acting as a “social welfare” wing to boost military morale during the internal insurgencies of the post-independence era. Later, it had developed into an attempt by a faction of the military bureaucracy to seize control of the economy. Under the leadership of Brigadier Aung Gyi, the DSI expanded aggressively into the private sector, becoming the largest and most powerful business enterprise in the country.

However, the DSI’s true transformation only occurred during the first coup in Burma’s history, the era of Caretaker Government from 1958 to1960, when General Ne Win took power temporarily until the 1960 election. Here, it’s important to note that General Ne Win, who once refused to conduct a coup, became interested in becoming the leader of the nation after the establishment of DSI.

The DSI had grown into a huge multinational corporation by the late 1950s, expanding its business into vital industries like manufacturing, banking, shipping, and construction. Through well-known projects like the Burma Five Star Line and the Strand Hotel, this expansion enabled the organization to control Myanmar’s infrastructure and business environment.

Burma Economic Development Corporation (BEDC)

After the 1960 election, when U Nu returned to power, he attempted to restraint the economic reach of the emerging military bureaucratic class. In response, the military restructured the DSI into the Burma Economic Development Corporation (BEDC) in 1961. This move was envisioned to shield military assets by engaging them under a statutory body.

The BEDC’s reach extended from import-export businesses and bookshops to, eventually, bars and liquor shops. These businesses merged with the forces within “Burma Socialist Party” — where many of the era’s political power-holders resided—creating a massive bureaucratic apparatus. Since it was a military-owned enterprise, the very force meant to carry guns and defend the nation began to hold the scales of the economy as well. The officers leading the BEDC began to act as “know-it-alls,” moving from their field of expertise (military affairs) into uninvited realms of politics, economics, and other social matters. Regarding social welfare, they began to preach widely—using Japan as an example—the ideology that the military community deserved special privileges. BEDC and DSI were considered as the training fields and the honeymoon stage of their larger dream of driving national economy.

The Burmese Way to Socialism

General Ne Win, who once refused to a coup request by the Leftist Unity Council in 1948, became interested in becoming the leader of the nation after his experience of Caretaker government. Ne Win, founded a council called “Revolutionary Council” and conducted the coup in 1962. Then, he transformed “Revolutionary Council” into a political party named “Burma Socialist Programme Party (BSPP)”, introducing its economic program as “The Burmese Way to Socialism.” In doing so, the military bureaucratic forces were able to dominate politics, economics, and various other affairs despite internal issues. Under ” The Burmese Way to Socialism,” even small private businesses were nationalised.

Everything from bookshops to liquor stores was owned by the State. Essentially, the State was owned by the Burma Socialist Programme Party and the BSPP was owned by the entire military bureaucratic class which in turn was led by U Ne Win and a few of his followers.

Union of Myanmar Economic Holdings Limited

After the downfall of BSPP in post-1988, the Union of Myanmar Economic Holdings Limited (UMEHL) was established by Announcement No. 7/90. At first glance, it appeared to be just another company being formed by the military government, to generate profits from light industry and the trade of commercial goods. However, the “government” portion was officially listed under the name of the “Director of Procurement, Ministry of Defence.” This effectively meant that the military had 100% control over UMEHL under the guise of the government. The 40% government share was acquired as a loan from the Central Bank while the 60% was contributed by the military community.

The military maintained its financial dominance by using its immense influence to secure unchecked bank loans from former officers in high-ranking banking positions, while also forcibly deducting shares from the wages of ordinary soldiers. This systemic abuse of power ensured that neither institutional oversight nor internal dissent could prevent the military bureaucratic class from funneling both state and private wealth into their own assets. With such funding, UMEHL acted as monopoly in a wide range of businesses in Burma, such as export of consumer goods, gems, agricultural products, timber, rubber and import of staple foods and cars as it managed to control at least seventy-seven firms, nine subsidiaries and seven affiliated companies. Also, MEHL was exempt from commercial and profit taxes given that its shares are limited only to military units, active duty and retired military and veterans’ groups.

During the era of National League of Democracy, the very first democratically elected government in Myanmar since 1960s, UMEHL privatized its operations and changed its name to MEHL only in order to divert the profits away from the national budget and direct civilian oversight.

Myanmar Economic Corporation (MEC)

Parallel to MEHL, MEC is a holding company with businesses in the mining, manufacturing, and telecommunications sectors, as well as companies that supply natural resources to the military, and operate factories producing goods for use by the military. Back in 2009, MEC had 21 factories, including 4 steel plants, a bank, a cement plant and an insurance monopoly.

A subsidiary of MEC, Star High Public Company, owns 28% of Mytel, one of Myanmar’s largest telecommunications companies, in a joint venture with Viettel, a Vietnamese state-owned multinational telecommunication, under the leadership of Communist Party of Vietnam (CPV).

Aftermaths

By maintaining the power of military bureaucracy, the military dictators and their fellow military bureaucratic class could dominate every sector, anyone wishing to make changes—or even those seeking personal gain—always had to approach a member of the military bureaucracy. By treating taxes and state funds as a private treasury, the military bureaucratic class transformed into a crony elite, elevating themselves while granting exclusive business permits to their relatives to create a web of powerful tycoons. This systematic diversion of public resources allowed them to cement their control over the nation’s economy through a multi-generational web of relatives and insiders.

Knowing that a transition to democratic governance where market economy is prioritised would end their systemic privileges profiting from the state-dominated economy, the military bureaucracy has aggressively fought for its position, a struggle that resulted the 2021 coup. This last attempt for coup ignited the Spring Revolution, uniting all classes of society in an extraordinary and cooperative effort to permanently overthrow the military’s bureaucratic class and its cronies.

I sistemi politici religiosi e laici a volte si assomigliano inspiegabilmente. Se pensiamo che entrambi hanno dogmi, dottrine e cose sacre possiamo chiederci, come fa William Cavanaugh, se davvero sono due cose distinte. Ce lo fanno pensare certi eventi recenti. Così come il sostenitore del potere religioso, anche il sostenitore del potere laico può diventare un fanatico che condanna l’eresia e vuole l’imposizione della fede. Così Cavanaugh in The Myth of Religious Violence: Secular Ideology and the Roots of Modern Conflict:

Io sostengo che un’essenza religiosa astorica e pluriculturale non esiste, per cui cercare di distinguere tra violenza religiosa e violenza laica è incoerente. La differenza tra religioso e laico in qualunque contesto è una questione di configurazione del potere. Allora perché certi costrutti essenzialisti sono così diffusi? Io credo perché in quelle che chiamiamo società “occidentali”, l’idea astorica, pluriculturale di un potere religioso tendenzialmente violento rientra tra i miti legittimanti dello stato nazionale liberale. Il mito della violenza religiosa serve ad elaborare e poi emarginare un Altro religioso, tendenzialmente fanatico, da contrapporre al soggetto laico razionale e pacificatore. Questo mito può essere usato, e viene usato di fatto, dalla politica nazionale per giustificare la marginalizzazione di comportamenti e gruppi etichettati come religiosi, giustificando al contempo la possibilità esclusiva dello stato nazionale di sacrificare e uccidere i propri cittadini. Nella politica estera, il mito della violenza religiosa aiuta a inchiodare nel ruolo di criminale gli ordini sociali non laici. Sono gli altri che non hanno ancora imparato ad eliminare l’influsso nocivo della religione dalla vita politica. La loro violenza è pertanto irrazionale, fanatica. Per contro a volte dobbiamo ricorrere alla nostra violenza, razionale e pacifica, per contenere la loro violenza. Siamo pertanto costretti a convertirli alla democrazia liberale con le bombe…

In Occidente, il rifiuto di morire e far morire nel nome della propria religione è una delle idee principali con cui ci siamo convinti che morire e far morire nel nome di uno stato nazionale è giusto e lodevole…

Ne consegue l’opinione comune secondo cui religioni come il Cristianesimo, l’Islam, l’Induismo e il Giudaismo sono altra cosa rispetto alle ideologie e alle istituzioni secolari come il nazionalismo, il marxismo, il capitalismo e il liberalismo, e che le prime siano più propense alla violenza, più assolutiste, divisive e irrazionali rispetto alle seconde. È questo che io trovo intollerabile e pericoloso. È intollerabile perché le ideologie e le istituzioni secolari possono essere tanto assolutiste, divisive e irrazionali quanto le cosiddette ideologie religiose. Ed è pericoloso perché serve a marginalizzare modi di vivere che noi etichettiamo come religiosi, se non anche a legittimare l’uso della violenza contro di loro.” (Corsivo aggiunto).

Il ragionamento di Cavanaugh è confermato dalle reazioni diffuse contro chiunque osi mettere in dubbio la Cia quando dice che i russi hanno intercettato le email dei democratici. Guai a chi mette in dubbio l’infallibilità e l’onore della “comunità [sic] dell’intelligence”. Più in generale, lo stesso trattamento è riservato a chiunque metta in dubbio che i burocrati sono i guardiani disinteressati del bene comune.

E questi non sono gli unici effetti prodotti dal nostro pensiero dogmatico secolare. La stessa reazione isterica accoglie chiunque esprima scetticismo verso il clero scientifico in materia di clima (già cambiamento climatico, già riscaldamento globale). Negazionista, peccatore, pentiti o sarai scomunicato! (Non a caso il clero scientifico appoggia quei provvedimenti che ampliano il potere burocratico sulle nostre vite).

Le accuse contro chi pensa che bruciare la bandiera non debba essere punito col carcere, tantomeno con la privazione della cittadinanza, o che non si è obbligati a stare sull’attenti quando suona l’inno nazionale giurando fedeltà (ad una bandiera!), certamente dimostrano che la repubblica democratica laica non è estranea a rituali, cose sacre e a concetti come eresia, blasfemia e infedeltà.

Capiamo da questi esempi che ognuno ha i propri dogmi laici, progressisti e conservatori, e che a volte questi dogmi coincidono. Non sempre però è possibile dire che un certo orientamento politico causa un determinato comportamento. Chi pone in dubbio l’“eccezionalismo americano” viene etichettato come eretico, ma da chi? In quest’ultima campagna elettorale, Obama e il candidato democratico Hillary Clinton hanno evocato l’eccezionalismo, mentre il presidente eletto, il repubblicano Trump ha preso le distanze dal concetto (“Non mi piace il termine”). Di solito chi accusa di eresia in casi come questi sono i repubblicani. Quest’anno no.

Ricordate come fu trattato Ron Paul quando durante la campagna presidenziale repubblicana del 2008, parlando degli attacchi dell’undici settembre, disse “Loro sono qui perché noi siamo lì”? Rudy Giuliani e altri chiesero a Paul di rimangiarsi la frase.

Anche la destra, dice Alex Nowrasteh, ha “la sua versione nazionalistica di politicamente corretto, con regole da applicare al discorso, al comportamento e alle opinioni accettabilli. Io la chiamo ‘correttezza patriottica’. È una dichiarata, decisa, inflessibile difesa del nazionalismo, della storia e di alcuni ideali americani. Al centro troviamo il concetto che negli Stati Uniti non si risolve nulla imponendo il patriottismo a forza di umiliazioni pubbliche, boicottaggi (scomuniche?) ed estromissioni delle influenze straniere.”

Ma veniamo all’idea eretica secondo cui la Cia non può essere né onesta né infallibile. Questa è un’altra delle cose che Trump ha stravolto. In passato, Democratici e progressisti erano gli unici a diffidare della Cia, mentre repubblicani e conservatori la difendevano. Oggi è Trump che respinge le accuse della Cia (a cui non tutte le agenzie di spionaggio credono) contro i russi, mentre i democratici accolgono con sgomento il fatto che qualcuno dubiti delle “nostre diciassette agenzie di intelligence”. Fingono sgomento quando Michael Flynn (di cui non sono un fan), nominato da Trump consigliere per la sicurezza nazionale, dice che la Cia è stata politicizzata. Sembrano dimenticare che anche il loro beniamino John F. Kennedy arrivò a odiare la Cia e minacciò di distruggerla per aver mentito sull’invasione della Baia dei Porci. Tolto Trump, però, gran parte dei repubblicani istituzionali segue il vecchio copione.

L’indignazione verso chi diffama lo spionaggio americano è ridicola. Nessuno ricorda che nel 2013 il direttore dell’intelligence James Clapper mentì (non c’è altro termine) quando davanti ad una commissione del senato negò lo spionaggio di massa degli americani? Fu sbugiardato subito dopo da Edward Snowden. Nessuno ricorda la politicizzazione della Cia in vista dell’invasione dell’Iraq nel 2003? In cerca di una ragione per invadere, l’amministrazione Bush chiese alla Cia di tirar fuori prove sul possesso di armi di distruzione di massa e sui rapporti con Al-Qaeda. Le prove erano false ma non importava. Le controprove furono ignorate o ridicolizzate. E non era neanche il primo caso di politicizzazione.

Gli atti di difesa della Cia, così come risultano dalle email pubblicate, sono tutta una serie di argomentazioni fallaci. Quando gli scettici chiedono le prove, i sostenitori (compresi molti “giornalisti”) accusano gli scettici di fregarsene se una potenza straniera vuole mettere in pericolo la democrazia americana. Qualcuno è arrivato ad accusare gli scettici di essere gli utili idioti, se non gli agenti segreti, di Putin. Puro maccartismo.

Ma perché mai dovremmo fidarci ciecamente della Cia se non perché dovremmo essere fedeli all’indiscutibile dogma laico dello stato nazionale? Scrive Glenn Greenwald che “gli agenti della Cia sono sistematici bugiardi di professione; mentono sempre, di proposito, e con grande destrezza, da decenni, e lo stesso fanno i loro colleghi di altre agenzie di spionaggio.”

La difesa della Cia prende così una forma spuria: dire che gli scettici sono solo Trump e i suoi sostenitori. Così facendo si vuol far credere che a dubitare della credibilità della Cia sono solo quelli che hanno interesse a sostenere la legittimità dell’elezione di Trump pur con le “interferenze” russe. E gli scettici che non stanno con Trump? Dobbiamo credere che non esistono? Sciocchezze. Una critica seria della Cia esiste e non ha niente a che vedere con l’aiuto dato a Trump.

Il tentativo di santificare la Cia impone che si sospenda il buonsenso. Come il giudice invita la giuria a usare il buonsenso, così anche noi non dobbiamo lasciare che gli aspetti tecnici della breccia informatica ci inducano a rinunciare al nostro buonsenso.

Secondo il governo degli Stati Uniti, i russi agli ordini di Putin hanno violato le email dei democratici ma hanno lasciato “impronte” dappertutto. (Julian Assange e un suo stretto collaboratore di WikiLeaks, Craig Murray, dicono che la fonte non è russa). Ma dicono anche che i russi in materia informatica sono progrediti quanto gli americani e questo è contraddittorio.

Da lettore di libri gialli, so cosa direbbero i grandi detective davanti ad una scena piena di “prove” evidenti che rimandano ad un certo criminale di professione: “Qui qualcosa non quadra.” Perché mai Putin avrebbe lasciato il suo biglietto da visita? (Andrew Cockburn si chiede la stessa cosa qui. Vedi anche qui, qui, qui, qui, qui, qui, qui e qui.) Sam Biddle scrive su The Intercept: “È difficile credere che le email dei democratici sono state violate da uno dei servizi segreti stranieri più diabolici e sofisticati della storia, e noi lo sappiamo perché si sono traditi ripetutamente.”

Non è che c’è qualche pregiudizio sui russi? Questa domanda alla CNN non l’ho sentita, forse perché ai media non interessa sentire gli scettici informati.

E poi: in che modo i russi, ammesso che siano stati loro, avrebbero “destabilizzato” o “interferito” con le istituzioni democratiche americane? In fin dei conti, stando alla versione ufficiale, i russi avrebbero svelato alcuni incontestabili fatti imbarazzanti (ma non devastanti) riguardo il Comitato Democratico e la campagna elettorale della Clinton. Difficile credere che impedire a Debbie Wasserman Schultz di presiedere il comitato sia stato un colpo formidabile alla democrazia americana. Altrettanto difficile è credere seriamente che le elezioni sono state “stravolte” dalle rivelazioni secondo cui Hillary Clinton esita a prendere decisioni pubbliche o private, o ha il server delle email nello scantinato. Cos’altro potevano rivelare i russi, che l’acqua è umida?

Qualcuno crede davvero che queste rivelazioni hanno cambiato il risultato delle elezioni? La Clinton ha vinto il voto popolare con un margine di quasi tre milioni di voti. Dobbiamo credere che le rivelazioni hanno prodotto danni solo negli stati incerti? Siamo seri! La Clinton ha iniziato la campagna tra la sfiducia generale.

Dite quello che volete sulla violazione (o sulla rivelazione) delle email, ma non venite a dirmi che quando gli elettori apprendono la verità su un candidato le elezioni sono stravolte o la democrazia è sotto attacco. Ma chi dice queste cose non si riascolta?

Se i russi davvero volevano seminare confusione e sfiducia, perché non hanno cominciato diffondendo disinformazione, come si diceva che facessero i sovietici? Non ho sentito nessuno dire che “Pizzagate” è opera dei russi. Quella sì, sarebbe disinformazione. L’ex agente del Kgb Putin non è in grado di scompigliare un’elezione?

Tutta questa storia è una farsa. L’aspetto confortante è che se è stata la Russia, allora Putin è a capo di una banda che non sa neanche sparare. Dunque, perché preoccuparsi? Non sembra che valga una guerra. (Vedi anche Jack Shafer che dice “Chi ha paura della propaganda russa?”).

Infine, è buffo vedere questi sacerdoti dell’elzeviro e dell’ufficialità politica che fingono di svenire al pensiero che una “ostile potenza straniera” possa aver cercato di infiltrarsi nelle “nostre” elezioni. Dovrebbero sapere che questo è ciò che gli Stati Uniti fanno da decenni, anche in Russia, e anche peggio visto che hanno dato una mano a detronizzare leader eletti in paesi come l’Iran, il Cile e, caso recente, l’Ucraina. Vedi anche The Long History of the U.S. with Elections Elsewhere di Ishaan Tharoor, e, in maniera più ampia, Overthrow: America’s Century of Regime Change from Hawaii to Iraq di Stephen Kinzer. Eccezionalismo americano significa che il governo degli Stati Uniti può fare quello che vuole perché è buono, mentre gli altri non possono, soprattutto la Russia perché è cattiva. Per questo i media, quando parlano degli atti della Russia, non possono neanche accennare alle tante provocazioni statunitensi dopo la fine della guerra fredda (sempre che sia finita davvero), come l’espansione della Nato fino alla frontiera russa incorporando ex alleati e ex repubbliche sovietiche violando l’impegno di George H.W. Bush a non farlo.

Ora il presidente minaccia ritorsioni. Ma se la Russia davvero ha fatto un atto di pirateria informatica non potrebbe essere una ritorsione contro le interferenze degli Stati Uniti? Invece di fare la guerra, non sarebbe meglio sedersi ad un tavolo e impegnarsi a non prendersi in giro?

Eretici e blasfemi unitevi! Visto che la Russia, una potenza nucleare, è accusata di aver commesso un atto di guerra, non abbiamo niente da perdere e tutto da guadagnare.

(Originariamente comparso presso The Libertarian Institute.)

Le nostre traduzioni sono finanziate interamente da donazioni. Se vi piace quello che scriviamo, siete invitati a contribuire. Trovate le istruzioni su come fare nella pagina Sostieni C4SS: https://c4ss.org/sostieni-c4ss.

Support Ringo by considering becoming his Patron.

….Baik, mari kita luruskan terlebih dahulu.

Dalam ulasannya atas buku Offended Freedom The Rise of Libertarian Authoritarianism, Brian Doherty dari Reason menyebut fenomena yang dibahas dalam buku ini sebagai kisah orang-orang kiri, yang pernah berkomitmen pada perubahan emansipatoris, tetapi kemudian berbalik arah menjadi memusuhi keterbukaan terhadap orang asing dan dunia yang lebih luas, sekaligus menunjukkan kemarahan terhadap apa yang mereka anggap sebagai otoritas ilmiah.

Namun anehnya, setelah menyebut fenomena itu, Doherty justru menolak istilahnya. Ia menyebutnya kontradiktif, lalu bertanya, a “What the Hell Is a ‘Libertarian Authoritarian’?”

Baik, kalau begitu mari kita jawab secara sederhana.

Pertama-tama, kita bisa mulai dari Doherty sendiri. Ia berulang kali menjadi pembela proyek “Charter Cities” milik korporasi yang berdiri di atas tanah petani yang dirampas oleh rezim kudeta militer.

Di luar itu, ada satu lingkungan luas yang menyebut dirinya libertarian, tetapi pandangan mereka justru dicirikan oleh sikap yang berkebalikan dengan prinsip libertarianisme, yaitu anti terhadap keterbukaan pada orang asing dan dunia luar, serta kemarahan terhadap apa yang dianggap sebagai otoritas ilmiah. Jika mau jujur, orang-orang ini bahkan tidak sulit ditemukan. Lihat saja kolom komentar di bawah artikel-artikel publikasi Reason.

Lalu ada Javier Milei di Argentina, yang dielu-elukan sebagai libertarian oleh media seperti Reason, padahal memiliki kecenderungan otoritariannya yang sangat kentara.

Ada pula Walter Block, yang selama bertahun-tahun membela gagasan bahwa perbudakan sukarela bisa dianggap sebagai praktik libertarian.

Dan tentu saja ada gerakan paleo-libertarian. Sebuah arus yang, tidak berlebihan jika disebut sebagai pembusukan panjang dalam tubuh libertarianisme itu sendiri. Jika kita mundur ke tahun 1990-an, kita akan menemukan Murray Rothbard dalam fase paleo-nya, yang bahkan seolah sudah mengantisipasi gaya politik represif ala Donald Trump melalui seruan seperti ini:

Rebut kembali jalanan, hancurkan para kriminal. Dan yang dimaksud tentu bukan kriminal kerah putih, tetapi kriminal jalanan seperti perampok, penjambret, pemerkosa, dan pembunuh. Polisi harus diberi kebebasan dan kewenangan untuk menghukum secara langsung, dan mekanisme korektif hanya perlu dilakukan jika polisi melakukan kesalahan.

Rebut kembali jalanan, singkirkan para gelandangan. Lepaskan para polisi untuk membersihkan jalanan dari gelandangan dan pengemis. Mereka akan pergi ke mana. Itu tidak penting. Yang penting mereka hilang dari ruang publik.

Di sekitar Rothbard pada masa itu, kita juga menemukan tokoh-tokoh seperti Hans Hermann Hoppe, Lew Rockwell, serta jaringan LRC dan Mises Caucus yang melakukan pengambilalihan agresif terhadap Libertarian National Committee. Tidak berhenti di situ, Libertarian Party of New Hampshire (LPNH) bahkan pernah menyatakan bahwa “siapa pun yang merayakan Juneteenth seharusnya dideportasi dari Amerika.”

Lebih jauh lagi, figur seperti Angela McArdle yang pernah memimpin LNC dikenal karena membuka ruang bagi penyangkal Holocaust dengan menyebut mereka sebagai “sesama pencari kebenaran”, bahkan memparafrasekan “14 Words” dalam sebuah tweet yang terkenal. Sementara Joshua Smith pernah secara terbuka menyerukan pencabutan hak pilih perempuan.

Di titik ini, kita tidak lagi berhadapan dengan sekadar penyimpangan kecil. Kita melihat sebuah kecenderungan ideologis yang cukup jelas.

Hoppe dan para pengikutnya, misalnya, secara terbuka membayangkan masyarakat ideal dalam bentuk neo-feodal. Tanah sepenuhnya diprivatisasi, dengan model-model sosial termasuk kecenderungan Hoppe terhadap monarki dan teokrasi Calvinis Gary North (meskipun sebagian besar dari mereka berupaya membangun masyarakat otoritarian ideal mereka dengan cara yang setidaknya secara nominal konsisten dengan prinsip non-agresi)

Masyarakat dibangun secara hierarkis. Mereka yang tidak memiliki tanah hanya punya dua pilihan, menjadi penyewa atau buruh. Bahkan konsep seperti “waktu bersantai” diperlakukan bukan sebagai analisis ekonomi, melainkan sebagai penilaian moral terhadap manusia, dengan bahasa yang nyaris jatuh pada eugenika.

Kita hidup di negara di mana sebagian besar penduduknya adalah orang dengan “waktu bersantai” yang tinggi, yang tidak peduli pada kebersihan, etika, atau kepedulian sosial. Yang mereka pikirkan hanya bagaimana mendapatkan kepuasan instan.

Kelompok paleo terkenal karena terus berteriak-teriak tentang “arus pengungsi”, dan Hoppe (digambarkan di sini dengan helikopter, sebagai simbol dukungannya terhadap kediktatoran Pinochet) telah menyerukan “pengusiran fisik” terhadap mereka yang pandangan dan budayanya tidak sesuai dengan masyarakat yang (ehem) “libertarian”. LPNH yang sudah saya sebutkan sebelumnya juga pernah mencuit: “Para degenerasi harus diusir untuk mempertahankan tatanan sosial libertarian.” Akhirnya, kelompok paleo, justru telah melompat sangat jauh dari upaya kritik atas berkurangnya kebebasan sipil akibat pemaksaan lockdown, dan justru sepenuhnya mempromosikan konspirasi-konspirasi gila anti-masker dan anti-vaksin.

Di tengah realitas seperti ini, pernyataan Doherty bahwa para otoritarian tersebut bukan libertarian terasa kehilangan pijakan.

Para otoritarian yang diteliti oleh para penulis—mereka yang marah terhadap imigrasi yang lebih terbuka—sama sekali bukan libertarian….

Para penulis telah menemukan fenomena yang benar-benar menarik—orang-orang yang dulunya berhaluan kiri, yang “pernah berkomitmen pada transformasi emansipatoris dari tatanan yang ada,” kini telah beralih ke permusuhan terhadap keterbukaan terhadap orang asing dan dunia yang lebih luas serta kemarahan terhadap apa yang dianggap sebagai otoritas ilmiah.

Lebih ironis lagi, Reason sebagai media juga tidak sepenuhnya netral. Ia secara aktif menggemakan narasi perang budaya sayap kanan. Dari keluhan tentang cancel culture hingga retorika tentang “woke mobs”, banyak tulisannya bergerak dalam orbit yang sama dengan wacana seperti Quillette, Steven Pinker, hingga jaringan yang dikenal sebagai Intellectual Dark Web.

Memang benar, tidak semua libertarian secara eksplisit mengadopsi politik kanan kultural seperti anti-aborsi atau anti-LGBT. Namun itu tidak berarti mereka bebas dari kecenderungan hierarkis.

Dalam praktiknya, bahkan libertarian kanan yang mengklaim diri liberal secara sosial tetap mempertahankan pembelaan terhadap apa yang mereka sebut sebagai hierarki alami dalam ekonomi. Dan kecenderungan ini bukan hal baru. Ia sudah mengakar sejak lama, sejak Rothbard menyingkirkan Karl Hess dan sejak jaringan kapital besar “kochtopus” mulai mengonsolidasikan pengaruhnya dalam institusi libertarian.

Yang lebih problematis lagi adalah refleks politik yang terus berulang.

Dalam hampir setiap konflik antara pekerja dan bos, atau antara penyewa dan tuan tanah, posisi yang diambil hampir selalu sama. Mereka akan selalu berdiri di sisi para majikan dan tuan tanah.

Memang, secara retoris mereka akan mengatakan bahwa yang mereka bela adalah pasar bebas, bukan kepentingan bisnis atau orang kaya. Mereka juga sering menolak kapitalisme kroni.

Namun dalam praktiknya, posisi mereka hampir selalu jatuh pada pembelaan terhadap struktur yang ada. Orang kaya dilihat sebagai pencipta lapangan kerja. Laba dianggap sebagai hasil keuntungan yang sah, dan kapitalisme korporasi global diperlakukan sebagai pasar bebas. Seolah-olah, seperti dalam ungkapan klasik itu, para bos memang selalu membutuhkan lebih banyak “bantuan”.

Pada akhirnya, jika kita bertanya apa itu libertarian otoritarian, jawabannya sebenarnya tidak terlalu rumit.

Dalam banyak hal, ia bukan sekadar penyimpangan kecil dalam tradisi libertarian. Ia adalah kecenderungan dominan dalam libertarianisme kanan itu sendiri.

Semoga ini cukup menjawab pertanyaanmu, Brian.

Joining me today is Aaron Ross Powell. Aaron is currently the director of Liberal Projects at the Institute for Humane Studies where he is the chief editor of Liberalism.org and host of the Liberalism.org podcast as well as Reimagining Liberty. I wanted to have Aaron on today to discuss two seemingly disparate intellectual interests of his: Buddhism and libertarianism. To many, these may seem like disparate and unrelated interests, or perhaps two intellectual traditions that are in deep tension with each other metaphysically. After all, libertarianism is often understood as relying on a strong conception of self-ownership, and Buddhism famously questions the very idea of selfhood to begin with. I wanted to sit down with Aaron to work through how he thinks of the relationship between Buddhist ethics and metaphysics, and the political project of human liberation, as well as the relationship between religious tolerance and liberal politics more generally.

La storia secondo cui i capitalisti servono a fornire i lavoratori dei mezzi di produzione, e il profitto rappresenta il compenso per fare ciò, non ha senso.

Tutto quello che hanno i capitalisti è il diritto digitalizzato di assegnare a qualcuno i mezzi di produzione e le risorse fisiche. Tutte le risorse materiali, mezzi di produzione e materie prime, sono il prodotto dell’azione del lavoratore su ciò che la natura offre.

Il punto in questione riguarda il processo con cui i capitalisti sono arrivati a possedere quei diritti, su carta o digitale, e come i lavoratori sono arrivati a dipendere da quei diritti. Perché invece di vedere gruppi di lavoratori che agiscono liberamente sui beni della natura, anticipandosi reciprocamente le risorse fisiche e utilizzando una semplice unità di conto per segnare chi deve quali risorse a chi, perché invece ci si deve rivolgere a qualcuno che possiede una scorta di diritti di carta?

Perché i capitalisti hanno la capacità di interporsi tra gruppi di lavoratori e dare l’illusione che stiano “offrendo” qualcosa mentre in realtà non fanno che esigere un pedaggio per un permesso?

Alla base del problema c’è il mito secondo cui il denaro è una “cosa”, una sorta di merce che esiste indipendentemente e ha un suo valore, mentre di fatto è una semplice unità di misura, come il centimetro o il chilo. Il denaro e il sistema di credito si basano sul mito secondo cui una certa categoria di persone può accumulare diritti di carta e “dare in prestito” il credito “sulla base di” questi diritti; e per questo “servizio” avrebbero diritto ad un compenso.

Non ha senso che per tagliare legname e farci qualcosa il falegname debba prima trovare qualcuno che ha una scorta di centimetri ed è disposto a prestargliene qualcuno. Immaginate lo spreco di risorse e la produzione mancata se fosse davvero così. Pensate a quante case non si potrebbero costruire, e quanti alimenti non verrebbero consumati, se il falegname prima di segare il legname, o il macellaio prima di pesare un pezzo di carne, dovessero prima pagare un compenso a chi possiede centimetri e chili per il loro uso. Un’intera categoria vivrebbe di questi compensi come premio per aver offerto il “servizio produttivo” di non aver impedito la produzione. Molto valore d’uso non si realizzerebbe, nonostante i produttori possiedano la forza lavoro e le risorse necessarie, perché mancano i soldi per carenza di centimetri e chili. I proprietari di centimetri e chili userebbero i loro guadagni per comprare altri centimetri e chili, concentrandoli in poche mani e chiedendo prezzi sempre più alti. Centimetri e chili si accumulerebbero, sarebbero molti più di quelli che servono, mentre molta forza lavoro e risorse sarebbero inutilizzate, il tutto perché i produttori non potrebbero permettersi i centimetri e i chili di cui hanno bisogno per mettere in moto la loro forza lavoro e le loro risorse.

Questo è il mondo in cui viviamo.

Le nostre traduzioni sono finanziate interamente da donazioni. Se vi piace quello che scriviamo, siete invitati a contribuire. Trovate le istruzioni su come fare nella pagina Sostieni C4SS: https://c4ss.org/sostieni-c4ss.

ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา งานเขียนสำคัญของอัลเบิร์ต โอ. เฮิร์ชแมน (Albert O. Hirschman) เรื่อง Exit, Voice and Loyalty กลายเป็นงานชิ้นสำคัญที่ถูกกล่าวถึงอย่างกว้างขวางในบางวงการ ชาวอิสรเสรีนิยม เสรีนิยม และกลุ่มอนุรักษนิยมปฏิกิริยา ต่างค้นพบคุณค่าในแนวคิดของเฮิร์ชแมน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่ที่เกี่ยวข้องกับคำสัญญาของการปฏิวัติเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT revolution) น่าเสียดายที่ฝ่ายซ้ายกลับล้มเหลวในการพิจารณางานเขียนชิ้นนี้อย่างจริงจัง ส่วนหนึ่งเพราะความเชื่อมโยงของมันกับระบบทุนนิยมเสรี และส่วนหนึ่งเพราะผู้ที่มักอ้างถึงตำราเล่มนี้มักเป็นคนที่มีอภิสิทธิพิเศษในชีวิตอยู่มาก ตัวอย่างเช่น คำกล่าวอ้างของแพทรี ฟรีดแมน (Patri Friedman) ที่ว่า “พวกเราคิดว่าเสรีภาพในการออกจากระบบ (free exit) นั้นสำคัญมากจนเราเรียกมันว่าสิทธิมนุษยชนสากลเพียงประการเดียว” ซึ่งพูดในบริบทของมหาเศรษฐีซิลิคอนวัลเลย์ที่ต้องการสร้างรัฐชาติอิสระแบบ “อิสรเสรีนิยม” ซึ่งฟังดูเป็นความคิดกลวงๆ อยู่ไม่น้อย เช่นเดียวกับเสรีภาพของสื่อมวลชนเมื่อหลายศตวรรษก่อน เสรีภาพในการสร้างรัฐชาติของตัวเองนั้นดูดี… ถ้าคุณมีปัญญาจ่าย

อย่างไรก็ตาม การที่ข้อโต้แย้งเหล่านี้ถูกนำไปใช้โดยผู้ที่มีความเข้าใจเรื่องเสรีภาพอย่างตื้นเขินไม่ได้ทำให้ข้อโต้แย้งเหล่านั้นไร้คุณค่าแต่อย่างใด ที่จริงแล้ว ผมอยากโต้แย้งว่าเป้าหมายและการวิพากษ์วิจารณ์จำนวนมากของฝ่ายซ้ายสามารถมองภายในกรอบของการออกจากระบบได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น Das Kapital อาจถูกมองได้ว่าเป็นการสำรวจสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อแรงงานไม่มีทางออกจากระบบที่มีความหมาย (meaningful exit) ทำนองเดียวกัน ขบวนการสตรีนิยมส่วนใหญ่ก็อาจมองได้ว่าเป็นการต่อสู้เพื่อมอบทางออกจากระบบให้แก่ผู้หญิง แม้ว่าโครงการของฝ่ายซ้ายโดยรวมจะไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมดผ่านเลนส์ของการออกจากระบบ แต่การเพิกเฉยต่อแนวคิดนี้ก็เท่ากับละทิ้งเครื่องมือสำคัญชิ้นหนึ่งไป

แต่หากการออกจากระบบสอดคล้องกับเป้าหมายของฝ่ายซ้ายจำนวนมาก แล้วทำไมฝ่ายซ้ายถึงละเลยมันมาโดยตลอด ความจริงแล้ว ฝ่ายซ้ายไม่ได้ละเลยมันเสมอไป ความพยายามของฝ่ายซ้ายในการสร้างอำนาจคู่ขนาน (dual power) มีอยู่ตลอดประวัติศาสตร์ ในศตวรรษที่ 19 นักสังคมนิยมได้สร้างระบบสวัสดิการชนชั้นแรงงานแบบล่างขึ้นบนซึ่งทำให้ผู้คนสามารถออกจากระบบทุนได้บ้าง (exit from capital – แต่ต่อมาระบบเหล่านั้นก็ถูกทุนนิยมฉวยชิงไปโดยเจตนาพร้อมกับการเกิดขึ้นของรัฐสวัสดิการ) แต่พลวัตของการต่อสู้ (ที่มุ่งเน้นไปที่ขบวนการมวลชนเป็นหลัก) และความเหนือกว่าของรูปแบบการผลิตอุตสาหกรรมแบบรวมศูนย์ ทำให้การรวมกลุ่มกันและระบบลำดับชั้นกลายเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ในบริบทเช่นนั้น การออกจากระบบจึงเป็นได้แค่ลัทธิท้องถิ่นนิยมแบบดั้งเดิม (primitivist localism) หรือการนัดหยุดงานที่ไร้ความหมายซึ่งโครงสร้างอำนาจสามารถรองรับและดูดซับได้อย่างง่ายดาย ยิ่งเมื่อคำนึงถึงข้อเท็จจริงที่ว่าปัญญาชนผู้ช่วยนำทางขบวนการเหล่านั้นต่างถูกล่อลวงด้วยอำนาจที่พวกเขาจะได้รับหากวันหนึ่งได้เป็นผู้นำมวลชนด้วยแล้ว ก็จะเข้าใจได้เลยว่าเหตุใดการออกจากระบบจึงกลายเป็นภาระ

แต่บริบทได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิงนับตั้งแต่นั้น ในศตวรรษที่ 21 การดำเนินการของระบบทุนนิยมส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นผ่านการควบคุมเครื่องจักรการผลิต หากแต่ผ่านการสร้างความขาดแคลนเทียมที่ค้ำยันด้วยกำลัง (artificial scarcities maintained by force) พลวัตที่เกิดขึ้นแตกต่างโดยสิ้นเชิงจากศตวรรษที่ 19 เมื่อความไม่สมดุลที่กำหนดความขัดแย้งทำให้การต่อสู้ของมวลชนเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสูงสุดของผู้ถูกกดขี่ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีกำลังเปิดโอกาสให้เกิดการพึ่งพาตนเองในระดับต่างๆ ซึ่งขีดจำกัดของมันจะพบได้ก็ต่อเมื่อมีการลองผิดลองถูกในการสร้างระบบเศรษฐกิจทางเลือกอย่างเป็นรูปธรรมแล้วเท่านั้น

ในโลกที่อำนาจไม่ได้ผลิตซ้ำตัวเองด้วยการบังคับให้แรงงานเข้าสู่สัญญาการจ้างงานอันเหลื่อมล้ำอย่างถึงที่สุดและขูดรีดแรงงานของพวกเขาออกมา แต่กลับอาศัยการดูดซับค่าเช่า (capturing rents) และผลกระทบภายนอกเชิงเครือข่าย (network externalities) มากขึ้นทุกวัน แนวทางการโจมตีหลักสองแนวทางจึงเปิดกว้างขึ้น สิ่งที่จับต้องไม่ได้ซึ่งสร้างความขาดแคลนเทียมขึ้นนั้นถูกปลดปล่อยได้ด้วยปัจเจกบุคคลที่มีความสามารถ ทำนองเดียวกัน การออกจากระบบในเชิงวัตถุ (material exit) ยังหมายถึงการมีทางเลือกในการตัดการเชื่อมต่อ หรืออย่างน้อยที่สุดคือการเจรจาต่อรองใหม่ระหว่างผู้ที่อยู่ใต้อำนาจกับผู้มีอำนาจ

หรือดังที่เนกรีและฮาร์ดท์กล่าวไว้ในหนังสือ Multitude

ในการเมืองเช่นเดียวกับในเศรษฐศาสตร์ อาวุธชิ้นหนึ่งที่ผู้ถูกปกครองมีติดตัวอยู่เสมอ… คือการคุกคามด้วยการปฏิเสธสถานะของการเป็นทาสรับใช้และถอนตัวออกจากความสัมพันธ์นั้นๆ การปฏิเสธความสัมพันธ์กับองค์อธิปัตย์ก็คือการอพยพออกมา (exodus) คือการหลบหนีจากกองกำลังแห่งการกดขี่ การเป็นทาสและการประหัตประหารเพื่อแสวงหาเสรีภาพ หากปราศจากการมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันของผู้ที่อยู่ใต้บังคับบัญชา อำนาจอธิปไตยก็จะพังทลายลง

ดังนั้น แม้เหล่าอิสรเสรีนิยมและกลุ่มอนุรักษนิยมปฏิกิริยาจะเฮโลกันกล่าวขวัญถึงแนวคิดเรื่องการออกจากระบบ แต่ก็น่าจะโต้แย้งได้เช่นกันว่า เป้าหมายที่ฝ่ายซ้ายพยายามต่อสู้เพื่อให้ได้มาต่างหากที่จะได้รับประโยชน์สูงสุดจากการขยายทางเลือกในการออกจากระบบอย่างมีความหมาย ทางเลือกเหล่านั้นไม่เพียงแต่ช่วยบรรเทาแรงกดดันในการเอาชีวิตรอด แต่ยังเปิดพื้นที่ให้เกิดวิศวกรรม/วิทยาศาสตร์โดยพลเมือง (citizen engineering/science) หรือการผลิตทางวัฒนธรรมด้วย (ประเด็นนี้สามารถเขียนเป็นบทความได้อีกตอน ว่าด้วยการปลดปล่อยการปฏิวัติวัฒนธรรมครั้งมโหฬารที่จะทำให้ยุค ‘60 ดูจืดชืดไปเลยเมื่อเทียบกับยุค ‘00 หากเรามีโครงสร้างพื้นฐานเพื่อปัจจัยสี่ที่เข้มแข็งให้แก่เหล่าศิลปิน/นักวิชาการจำนวนมากที่ทุกวันนี้กำลังใช้ชีวิตในสภาวะเปราะบาง) ในแง่นี้ การออกจากระบบเล็กๆ น้อยๆ (light exit) จึงไม่ใช่การถอยหนีเหมือนในยุคบรรพกาล (primitivist retreat) หากแต่เป็นวิธีการปรับเปลี่ยนภูมิทัศน์ที่เราใช้หยัดยืนต่อสู้

สุดท้าย ฝ่ายซ้ายควรหยิบฉวยแนวคิดเรื่องการออกจากระบบ เพราะเมื่อมีคนจำนวนมากไม่เพียงแต่ศึกษามัน แต่ยังพยายามทำให้มันเป็นจริงผ่านวิธีการทางการเมืองหรือเทคโนโลยีอย่างแข็งขัน พวกเราจึงจำเป็นต้องมีบทวิเคราะห์ถึงรูปแบบความล้มเหลวของมันด้วย ในโลกเทคโนโลยีที่ซับซ้อนซึ่งเราไม่สามารถแยกตัวออกมาจากผลกระทบภายนอกและพลวัตแห่งอำนาจได้โดยง่าย การออกจากระบบเพียงอย่างเดียวย่อมจะเผชิญขีดจำกัดอย่างรวดเร็ว แนวคิดที่ว่าเทคโนโลยีจะนำพาเราไปถึงจุดหมายได้ทั้งหมดโดยไม่ต้องจัดการกับวัฒนธรรมหรือจริยธรรมอย่างจริงจังนั้นเป็นเรื่องไร้สาระ (แม้ว่าเทคโนโลยีจะสามารถบังคับให้เกิดบทสนทนาหรือเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมและจริยธรรมได้ก็ตาม) การส่งเสริมการออกจากระบบในลักษณะเช่นนั้นนำไปสู่ยุทธศาสตร์และยุทธวิธีที่คับแคบ คล้ายกับลัทธิมาร์กซิสม์บางสายที่มุ่งเน้นไปที่การล่มสลายหรือการปฏิวัติแบบหายนะ (cataclysmic collapse/revolution) ปัญหาของพวกเราจะไม่ได้รับการแก้ไขลำพังด้วยกลเม็ดเด็ดพรายที่ช่วยให้เราซ่อนตัวจากสายตาและการจับคว้าของผู้กดขี่ หากแต่ต้องผ่านการต่อสู้อย่างสอดประสานกันซึ่งซับซ้อนพอๆ กับโลกใบนี้เอง

C4SS relies entirely on donations. If you want to see more translations like this, please consider supporting us. Click here to see how

ပထမ အင်တီဖာဒါ (အာရဗီလိုတော့ ‘ခါချပစ်တာ’ ဒါမှမဟုတ် ‘အုံကြွမှု’ လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်) ဆိုတာ အစ္စရေးက ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေတွေကို သိမ်းပိုက်ထားတာကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပါလက်စတိုင်းတွေဘက်က ပြန်တွန်းလှန်ခဲ့တဲ့ အုံကြွမှုကြီးပေါ့။ ဒါဟာ ၁၉၈၇ ဒီဇင်ဘာကနေ ၁၉၉၃ အော်စလို သဘောတူညီချက် (Oslo Accords) လက်မှတ်မထိုးခင်အထိ ကြာခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးကျူးကျော်မှုကို တော်လှန်တဲ့ ဒီ “အင်တီဖာဒါ” ဆိုတဲ့ နာမည်က ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ လူသိများတဲ့ သမိုင်းဝင်အမည်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ဖြစ်ပုံကတော့ ၁၉၈၇ ဒီဇင်ဘာမှာ ဂါဇာဒေသမှာ အစ္စရေး ကုန်တင်ကားတစ်စီးက ပါလက်စတိုင်းတွေ ပါလာတဲ့ကားကို ဝင်တိုက်မိပြီး လူလေးယောက် သေဆုံးသွားရာကနေ စတာပါ။ အဲဒီနောက် ဂါဇာအစ္စလာမ္မစ်တက္ကသိုလ်က ကျောင်းသားတွေက သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေကို ကူညီဖို့ ဆေးရုံရှေ့မှာ စုရုံးကြဖို့ နှိုးဆော်ရင်းနဲ့ အင်တီဖာဒါလို့ လူသိများလာမယ့် တော်လှန်ရေးကြီး စတင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပထမ အင်တီဖာဒါရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်ရင် ထောင်တွေ၊ ကျောင်းတွေ၊ ရပ်ကွက်တွေနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ အောက်ခြေလူတန်းစား ကော်မတီလေးတွေကနေတစ်ဆင့် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုမရှိဘဲ ပျံ့နှံ့ဖွဲ့စည်းထားတာမို့ အနာခို-ဆင်ဒီကလစ်ဇင် (မင်းမဲ့ဝါဒအခြေခံ-အလုပ်သမားသမဂ္ဂလှုပ်ရှားမှု) အငွေ့အသက်တွေ ရနေပါတယ်။ လွတ်လပ်တဲ့ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ တည်ထောင်ဖို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တခြားဘာကြောင့်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါဟာ အာဏာပိုင်တွေကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လူထုအုံကြွမှုကြီးပါပဲ။ အထွေထွေသပိတ်မှောက်တာ၊ ဂါဇာနဲ့ ဝက်စ်ဘင့်ခ်က အစ္စရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကို သပိတ်မှောက်တာ၊ အစိုးရနဲ့ စစ်တပ်အမိန့်တွေကို အာခံတာ၊ အခွန်မဆောင်တာ၊ မြေအောက်ကျောင်းတွေ ထောင်တာ၊ အပြန်အလှန် ကူညီရေးကွန်ရက်တွေ ဖွဲ့တာ၊ အစ္စရေးလိုင်စင်မယူဘဲ ကားမောင်းတာ၊ နံရံဆေးရေးပန်းချီတွေ ရေးတာ၊ အတားအဆီးတွေ ချတာနဲ့ အစ္စရေးစစ်တပ် အဆောက်အအုံတွေကို ခဲတွေ၊ မီးလောင်ဗုံးတွေနဲ့ ပစ်ပေါက်တာမျိုးတွေလိုမျိုး မင်းမဲ့ဝါဒီ လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခေါ်သူတွေ သဘောကျမယ့် လုပ်ဆောင်ချက်တွေ အများကြီး ရှိခဲ့တယ်။

အော်စလို သဘောတူညီချက်ရပြီးနောက် ဝက်စ်ဘင့်ခ်နဲ့ ဂါဇာရဲ့ တချို့အစိတ်အပိုင်းတွေကို အကန့်အသတ်နဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတဲ့ ‘ပါလက်စတိုင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့’ (Palestinian Authority) ပေါ်ပေါက်လာပြီး အင်တီဖာဒါ ပြီးဆုံးသွားပါတယ်။ ဒါကို တချို့က မင်းမဲ့ဝါဒနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်လို့ မြင်နိုင်ပါတယ်၊ တကယ်လည်း တရားမဝင်တဲ့ နိုင်ငံတွေကြား ချုပ်ဆိုတဲ့ ဒီလိုစာချုပ်တွေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသစ်တွေဆိုတာ ကြည့်ရတာ သိပ်တော့ အလားအလာ မကောင်းလှပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ မင်းမဲ့ဝါဒီတွေ သဘောတူလက်ခံမယ့် ဒီလိုတော်လှန်ရေး ပုံစံတွေကနေတစ်ဆင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို အကြောင်းပြပြီး အကြမ်းဖက်နေတဲ့ တရားမဝင်အစိုးရဆီကနေ အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်တစ်ခုကို ဆွဲထုတ်နိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ အစိုးရဘက်က ဘယ်လောက်တောင် ခြိမ်းခြောက်ခံခဲ့ရသလဲဆိုတဲ့ အလျှော့ပေးမှုဖြစ်လို့ ခေတ်သစ်မင်းမဲ့ဝါဒီ တစ်ယောက်အတွက်တော့ လက်တွေ့ကျတဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခုလို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။

ဒီဥပမာကို ကြည့်ရင် မင်းမဲ့ဝါဒီဝါဒဆိုတာ လူနေမှုပုံစံတစ်ခု၊ လူတစ်ဦးချင်းစီနဲ့ အစိုးရကြားက ဆက်ဆံရေးကို ကြည့်တဲ့ အမြင်တစ်ခု၊ ပြီးတော့ တရားမဝင်တဲ့ အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ မတရားတဲ့ အထက်အောက် စနစ်တွေကို တော်လှန်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုလို့ မြင်နိုင်ပါတယ်။ မင်းမဲ့ဝါဒီဝါဒရဲ့ သမိုင်းဆိုတာ အာဏာကို ဆန့်ကျင်တိုက်ပွဲဝင်ပြီး စည်းလုံးညီညွတ်စွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တဲ့ သမိုင်းပါပဲ။ ဒါကြောင့်လည်း နေရာဒေသအသီးသီးမှာ မင်းမဲ့ဝါဒီစနစ်တွေဟာ သူ့ဒေသနဲ့သူ ထူးထူးခြားခြား ပေါ်ထွက်လာတာပါ။ အခုခေတ် မင်းမဲ့ဝါဒီဝါဒအကြောင်း ပြောသူတွေအနေနဲ့ မင်းမဲ့ဝါဒီဝါဒဆိုတာ စာအုပ်ကြီးတွေထဲကထက်စာရင် လက်တွေ့လှုပ်ရှားမှုတွေကနေ အရင်ပေါ်ပေါက်လာတာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိလာပါလိမ့်မယ်။

နောက်တစ်ခုက အော်စလို သဘောတူညီချက်ကြောင့် အားလုံး ငြိမ်သက်သွားတယ်လို့ ပြောတာက ဟာသ သက်သက်ပါပဲ။ အင်တီဖာဒါရဲ့ စိတ်ဓာတ်ဟာ နှစ်တွေကြာပေမယ့် ရှုံးနိမ့်သွားတာ၊ ပျောက်ကွယ်သွားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ပြည်ပရောက်နေတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တရားမျှတမှုအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေတာပဲဖြစ်ဖြစ် အဲဒီစိတ်ဓာတ်က အခုထိ ရှင်သန်နေတုန်းပါ။ အင်တီဖာဒါဆိုတာ မတရားတဲ့ စနစ်တွေကို တော်လှန်တာ၊ အောက်ခြေကနေ စုစည်းတာနဲ့ နိုင်ငံတကာနဲ့ လက်တွဲတာတွေကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ အစ္စရေးရဲ့ ကျူးကျော်မှုနဲ့ အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရမှုတွေအပေါ် ဒေါသထွက်ရာကနေ စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက မတရားမှုကို တော်လှန်သူတွေကို စုစည်းပေးခဲ့ပါတယ်။ ပါလက်စတိုင်း လွတ်မြောက်ရေး တိုက်ပွဲကတော့ ဆက်ရှိနေဦးမှာပါပဲ။ အစ္စရေးရဲ့ ကျူးကျော်မှု၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုတွေ ကုန်ဆုံးပြီး ပါလက်စတိုင်းတွေ လွတ်လပ်တဲ့အထိ တော်လှန်ရေးက ဆက်ရှိနေမှာပါ။ အင်တီဖာဒါရဲ့ စိတ်ဓာတ်ဟာ လွတ်လပ်တဲ့ အနာဂတ်အတွက် တော်လှန်ရေး မျှော်လင့်ချက်အဖြစ် ဆက်ရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

C4SS relies entirely on donations. If you want to see more translations like this, please consider supporting us. Click here to see how