Bodhitv - Wake up

Het zelfgeïnfecteerde leven (Artikel)

Thu, 23 Feb 2012 08:00:00 +0100

Geertje Couwenbergh is schrijver, antropoloog, 'innernemer' en auteur van diverse boeken. Voor Bodhitv schrijft ze om de zoveel tijd over boeddhisme en schrijven.

Ik ben schrijver en boeddhist. Ik weet niet wat ik mezelf eerder kon noemen zonder in lachen of excuses uit te barsten. Waarschijnlijk duurde ‘schrijver’ langer, door mijn ingebeelde eisen van veel drank, geweldige inzichten, intellectuele gesprekken in Amsterdamse cafés, Parijs in de jaren ’20 en grote getergdheid – eisen waar ik lang niet allemaal aan voldoe. Mezelf boeddhist noemen vond ik makkelijker, want het is hip, redelijk vaag en hell, Tina Turner is het ook. Hoeveel meer reden heeft een mens nodig?

Dramatisch gebaar
De reden dat ik mezelf inmiddels makkelijk met boeddh-isme en schrijver-isme bestempel, is omdat het helpt mezelf toestemming te geven voor dingen die me aan het hart gaan. Zo gaf ik mezelf door me schrijver te noemen toestemming om een bewoest leven te leiden, vol omcirkelende bewegingen, imperfectie en creatieve vrijheid, en met het stempel boeddhist gaf ik mezelf toestemming om wakker te worden (en te blijven) náár dat leven. Dat proces gebeurde niet van de een op de andere dag. Een –isme is denk ik het beste wanneer het uit je tenen komt. Maar zoals een vrucht lang rijpt en dan ineens valt, kan het goed zijn je -isme ineens te claimen. Trouwens, je LinkedIn status aanpassen, je baan opzeggen, jezelf schrijver of boeddhist noemen kan zomaar een dramatisch gebaar worden van dat innerlijke broeiproces. Een proclamatie dat jouw leven op de een of andere onbegrijpelijke manier er toe doet. Een bevestiging van jezelf, naar jezelf. Geen groter geschenk dat je jezelf kunt geven.

Zelf vind ik schrijven een van de mooiste manieren om je leven te proclameren. Het betekent jezelf toestemming geven om die ene ervaring die je leven veranderde, die nacht in Waddinxveen vier jaar geleden, te beschrijven –helemaal, al duurt het de hele nacht. Het enige dat je kent van het leven is jouw leven. In schrijven, net als in de meditatiebeoefening, is geen onderscheid tussen hoofd- en bijzaak. Alles telt. Alles, van briljante inzichten tot de herinnering aan een beschimmeld douchetegeltje, rijst op vanuit jouw wereld en deinst daar weer in terug. Waarom weet niemand. Proberen te begrijpen waarom de dingen zijn zoals ze zijn is een achterhoedegevecht. Je leven is te groot, te wild voor je brein alleen. Jezelf in aanwezigheid dansen voor je leven doe je door het soms te claimen. Door het uit te schreeuwen. Door je tanden erin te zetten en het mee je hol in te sleuren.

Enthousiasme over je eigen leven
Inmiddels pies ik dan ook niet meer stiekem in mijn broek als ik tegen iemand zeg dat ik schrijver ben of boeddhist. Dat komt omdat ik weet wat ik daarmee bedoel. Die -ismes zijn mijn proclamaties van wakkerheid. Het zijn de bacteriën waarmee ik mezelf infecteer met zin in mijn eigen leven en het lijkt besmettelijk. Ik geef de studenten in mijn schrijfcursus het –isme van schrijver om ze toestemming te geven in hun leven te bijten. Toestemming om zichzelf te besmetten met enthousiasme over hun eigen leven. Dat zelfgeïnfecteerde leven betekent dat je zin krijgt in je leven, door je eigen leven. Honderd procent organic en zonder carbon footprint. Je ervaart het zelfgeïnfecteerde leven wanneer je ophoudt dat leven te begrijpen en je het ineens eerstehands beleeft. Dat kan alleen jijzelf doen.

Want als jij niet vertelt hoe je geleefd hebt, wie je aangeraakt hebt en ooit voor het laatste gekust hebt –en waar dat was, welk seizoen, welke maand, welke dag, met welke kleuren, kleren, woorden en hoe je daarna dramatisch een biertje opentrok en in een fuck it moment de dop over de balustrade van je balkon gooide en er gelijk spijt van kreeg omdat dat toch ook helemaal niets voor jou was –dan doet niemand het. Jezelf besmetten met zin in je eigen leven vereist niet dat het geweldig of glamorous is. Het vereist dat je het –tot in detail- herinnert, beleeft en claimt. Hoe oninteressant of pijnlijk het soms ook lijkt. Nogmaals, het enige dat je kent van het leven is jouw leven. Alle sap zit erin. Het is rijp, dus val. Zet je tanden erin.

Geertje Couwenbergh schreef onder andere 10WYS: de wysheidsrevolutie en ZIN: Lust in je Leven door Schrijven. Half april verschijnt haar nieuwe boek, HARTCORE: een Pleidooi voor Onverbiddelijke Hartelijkheid als Oplossing voor Alles. Ze geeft schrijfworkshops in binnen- en buitenland en is de bedenker van WROGA, een be-woeste combinatie van schrijven, yoga en meditatie.

Meer informatie op
www.PotentialBuddha.com
www.facebook.com/geertjec
www.twitter.com/#!/thekinkybuddhst

Foto's: Lisette Kreischer, Harold Pereira

Lees verder op Bodhitv

Radiocolumn Annewieke: Masao Abe en feminisme (Artikel)

Wed, 22 Feb 2012 08:00:00 +0100

Iedere maand schrijft boeddhistisch wetenschapper Annewieke Vroom een column voor de BOS radio. Deze keer: Masao Abe en het feminisme. Ook te beluisteren in MP3 onderaan het artikel.

De meest eenzame persoon die ik ooit heb gesproken was wellicht Ikuko, de weduwe van Masao Abe. Ze trouwde met Masao Abe vlak voor diens pensioen aanbrak. Abe had toen net aan zijn leraar -de beroemde zenhervormer Shin’ichi Hisamatsu (1889-1980)- beloofd dat hij de rest van zijn leven zou wijden aan de verspreiding van zen in het westen. Om dat te doen emigreerde hij in 1980 naar de VS. Volgens de roddels zocht zijn broer toen een jonge overgebleven vrouw voor hem, die voor hem kon te zorgen. Die vrouw was nu zelf op oudere leeftijd. Ik sprak haar in het Okura-hotel in Kyoto. Omdat Abe, zoals de meeste zendenkers, nooit over liefde geschreven heeft, vroeg ik haar naar hun huwelijk. Had Abe traditionele ideeën over het huwelijk? Hadden al zijn verblijven in Amerika iets veranderd? Was er iets te merken in zijn daadwerkelijke gedrag van de bevrijding van het ware zelf waar hij telkens over schreef?
Probeer dat maar eens beleefd te vragen. Ikuko maakte eerst op scherpe toon duidelijk dat ze Abe ontmoet had bij een symposium. Blijkbaar was ze zich bewust van de roddels. Tegen het einde van het gesprek vroeg ik na erg veel omzichtigheden maar gewoon of ze van hem had gehouden. Ze zei warm, dat ze altijd samen waren, en dat hij altijd respect voor haar had gehad. 'Equal', zei ze een paar keer. En ze hadden samen de paus ontmoet. Ze keek me een paar seconden aan, en meldde, dat zij nu nog twintig jaar voor zich had. De verlatenheid sneed door de beleefdheden heen, ik was er stil van.

Ontmoetingspunt
De jaren tachtig in Amerika zouden niet alleen de hoogtijdagen van de boeddhistisch-christelijke dialoog worden, ook waren ze -althans in de academie- de hoogtijdagen van het feminisme. Feministen waren geïnteresseerd in boeddhisme wegens hun gemeenschappelijke interesse in interdependentie, die in hun discours ‘relationaliteit’ heette. Maar feministisch theologe Catherine Keller merkte in 1990 op, dat je als vrouw een groot gevoel voor humor nodig had om je in de boeddhistisch-christelijke dialoog te mengen. De grootste gemene deler van beide tradities was immers hun aanhoudende patriarchisme.
Toch mengt Keller zich in de dialoog, vanwege haar zorgen over het ontmoetingspunt van de twee tradities in het begrip van leegte. Het ideaal van leegte sluit haar net iets te nauw aan op wat al sinds mensenheugenis als de taak van de vrouw gezien is: zelf-ontlediging. Ze citeert Elizabeth Cady (1815-1902), een beroemde feministe uit de negentiende eeuw (die bij haar huwelijk het woord ‘gehoorzamen’ uit de tekst liet schrappen): Self-development is a higher duty (for women) than self-sacrifice. Dat zou de boodschap van de religies moeten zijn, niet de nadruk op nederigheid en dienstbaarheid.

Masao Abe bevestigde het belang van vrouwenemancipatie, maar hij zag het probleem met zelf-ontlediging niet zo. Hij was het ermee eens, dat vrouwen zichzelf moesten positioneren in wat hij de historische dimensie noemde. Maar het begrip ‘zelf-ontlediging’ wijst naar een diepe transformatie in de spirituele dimensie. Dat verschilt van anderen over je heen laten lopen. Juist wanneer het ‘ware zelf’ geboren wordt, kan de vrouw evengoed als de man authentiek voor zichzelf opkomen. Er volgt dan een leven van een spontane, compassievolle dynamiek van zelf-ontlediging en zelf-actualisatie.

Machtsverhoudingen
Keller vond dit een wat mager antwoord. Prachtig natuurlijk, als vrouwen kracht haalden uit hun spiritualiteit. Maar omdat er werkelijk een probleem van vrouwenonderdrukking bestaat, stelt ze, moet een spirituele traditie meer dan enkel zeggen dat emancipatie belangrijk is. Keller pleit voor de bestudering van het feitelijke zelf. Zij observeerde, dat de neiging tot zelfopoffering van de vrouw compulsief te noemen is. Een ziekte, ontstaan door de onderontwikkeling van het zelf.
Keller wil dat de spiritualiteiten zich diep herbezinnen op wat het betekent om een vrouwelijk en mannelijk zelf te zijn. De geslachtloze analyse van de mens als verzameling skandha’s voldoet niet. Wat haar wel interesseert, is de nadruk van de zen op relationaliteit. Maar, zegt ze, er is niet genoeg gedacht over hoe die specifieke zelven eruit zien die zo diep verweven zijn. Het web van Indra schittert niet prachtig - de interdependentie is diep bepaald door scheve machtsverhoudingen. De zen moet zich losschudden uit generaliserend discours over het zelf en over relationaliteit. En de stap maken naar differentie-denken: naar denken over alle wezens en relaties als particulier en uniek. Juist daar kan haar discours van zelf-ontledigen werkelijk tot het vergroten van het ‘samen opbloeien van de levende wezens’ komen. De feministische affirmatie van eros, lichaam, emotie, en zelf kan deze herbezinning informeren. En de zen kan het feminisme helpen met de kennis die in boeddhisme aanwezig is over psychologische mechanismen die tot afhankelijkheidsstructuren leiden.

Wat zijn eigenlijk de effecten van een leven en beoefenen met een discours van niet-zelf? Is het een snelweg naar sub-assertiviteit? Een route naar authenticiteit? En welke factoren bepalen hoe het uitpakt? En nu niet zeggen, dat vraagt om een antropologisch onderzoek. Gewoon niet uw zelf vergeten. Voor het geval de tienduizend dingen dat wel doen.

Lees verder op Bodhitv

Moeder en Boeddha: Julio's fiets (Artikel)

Mon, 20 Feb 2012 08:00:00 +0100

Jonge moeder Emy van Gorkom schrijft voor Bodhitv over de niet altijd makkelijke opvoeding van haar kinderen. Ditmaal: Julio's fiets.

Vlak voor zijn zesde verjaardag vraag ik Julio of hij nog cadeauwensen heeft, terwijl hij rustig zit te spelen op het kleed in de woonkamer. Ik verwacht er weinig van, want hij heeft alles al. Dat vindt hij zelf ook. Mijn kinderen hoeven namelijk maar ergens naar te kijken om te zorgen dat hun grootouders, de ouders van hun vader, het binnen een week voor ze hebben aangeschaft. In de praktijk betekent dit dat ik alleen af en toe een boek voor ze koop, want dat vinden diezelfde grootouders dan weer onzin. Maar boeken voor de verjaardag van mijn eigen kind kopen? Dat zijn niet echt de cadeaus die hem bijblijven, lijkt mij.
‘Jij mag een nieuwe fiets voor mij kopen mamma’, krijg ik als antwoord, waarna hij zonder op- of omkijken weer verder speelt met zijn autootjes. Ik weet even niet wat ik terug moet zeggen. Die fiets zou ik graag aan hem geven, want zijn oude is inmiddels echt te klein. Maar dat hadden opa en oma ook al bedacht, zo had ik begrepen van zijn vader. En dat weet Julio ook. ‘Dat is heel lief Julio, maar dat kan niet. Opa en oma hebben al gezegd dat zij die voor je gaan kopen’ reageer ik uiteindelijk, terwijl ik probeer om de irritatie te onderdrukken die opa en oma bij mij oproepen. Zonder succes, vermoed ik.
Boeddhisme voor moeders
Elk boeddhistisch opvoedboek dat ik opensla stelt dat kinderen ‘inwonende spirituele leraren’ zijn. Als daarmee bedoeld wordt dat kinderen wandelende spiegels van al je tekortkomingen zijn, dan geldt dat zeker ook voor de mijne. Julio heeft altijd feilloos door wanneer ik geïrriteerd ben en heeft zo zijn eigen manier om dat te laten merken: door overduidelijk te proberen mijn leven makkelijker te maken. Omdat ik natuurlijk vind dat dit niet zijn taak is, probeer ik er voor te zorgen dat eventuele sluimerende irritaties min of meer weg zijn. Natuurlijk ben ik wel eens gefrustreerd of chagrijnig (zoals ook wel blijkt uit mijn opmerking over zijn grootouders en hun interesse in boeken), maar meestal doe ik niet aan ‘echt boos’ zijn. Het levert zo weinig op – of zoals Sarah Napthali ook al zegt in Boeddhisme voor moeders: ‘Woede plaveit het pad naar een toekomst vol problemen. (…) Elke keer dat we kwaad reageren, vergroten we de kans dat we de volgende keer opnieuw kwaad reageren, en zo leren we onszelf een agressieve houding aan’. Bovendien, of misschien belangrijker nog, heeft het zo’n vervelende invloed op je kinderen. In mijn geval gaat mijn oudste het nadoen en mijn jongste het oplossen. Beide lijken mij niet pedagogisch verantwoord en dat is in principe genoeg om mijn woede opzij te zetten zodra de kinderen aan mijn bed staan.
Maar dit keer was dat dus duidelijk niet gelukt, en moest ik – tegen wil en dank - in de spiegel kijken. Draaikolk
De afgelopen maanden zijn, op zijn zachtst gezegd, een uitdaging geweest. Er moesten levensbepalende beslissingen worden gemaakt waar ik niet om gevraagd had - van het type ‘kiezen uit twee kwaden’ en ‘niet kiezen is ook een keuze’ – en ik had het gevoel, in tegenstelling tot wat ik had verwacht, er erg alleen voor te staan. Ik voelde mij eenzaam en gekwetst. Ik ben er niet trots op, maar het gevolg was dat ik boos was. Echt boos. Het soort boosheid dat je niet zomaar opzij zet, maar waarvoor je ook meteen jezelf – met alles erop en eraan – ‘even’ overboord moet gooien om verder te kunnen. Voor de zeer gevorderde boeddhistische leerling is dat misschien geen probleem, maar voor mij was de uitdaging wel erg groot. Ik liet het niet los en kwam in een destructieve draaikolk terecht die ik niet meer heb gezien sinds mijn boze puberteit. Waarna de woede vervolgens deed wat het altijd doet als je het niet loslaat: het vrat de hele dag door en stak op de meest ongelegen momenten zijn monsterlijke kop op – ook als de kinderen aan mijn bed stonden. En zo kon het gebeuren dat ik tegen mijn oudste dochter zei, naar aanleiding van het onderwerp ‘fiets van opa en oma’, ‘dat ik het misschien ook wel leuk zou vinden om een keer wat voor jou en je broertje te kopen’.
Stomste is dat al die boosheid niet eens iets met hun grootouders te maken had. Ja, mijn verhouding met hun is moeizaam sinds hun zoon en ik uit elkaar zijn en zij hebben besloten dat ik de belichaming van het kwaad ben. Maar dat is al jaren zo en normaal lig ik daar niet wakker van - schoonouders zijn nou eenmaal een slechte uitvinding en met mijn ex heb ik wel een goede verhouding, dus ik kan er niets mee. Normaal brom ik hooguit iets over mensen die allemaal zo hun eigen manier hebben om met moeilijke dingen om te gaan, als ze weer eens een gezagsondermijnende opmerking hebben gemaakt tegen mijn kinderen. Nee, er was geen goede verklaring voor mijn uithaal naar opa en oma, behalve dan dat ze een easy target waren. Met als gevolg dat ík nu Julio’s fiets mag kopen. Wat fijn..
.
Caravan
Na het gesprek met Julio wil ik dan ook het liefst tegen een vriendin mopperen over het moederschap, want het is toch wel heel onpraktisch, oneerlijk zelfs, dat ik niet eens boos kan zijn zonder meteen te falen als moeder. Ik loop weg en ga op mijn balkon zitten – telefoon in de aanslag – maar bedenk mij. Is het echt zo oneerlijk dat ik niet weg kan lopen van mijn boosheid? Als opgefokte puber wilde ik later, als ik groot was, in een klooster gaan wonen of in een caravan in de Australische woestenij. Het leek mij wel een goed idee om in een omgeving te gaan zitten waar ik mijzelf niet kon ontlopen. Was die wens niet alsnog uitgekomen op het moment dat ik moeder werd?
Santiveda, leerling van de madhyamaka-filosoof Jayadeva, zei in de zevende eeuw dat de illusie van het ‘ik’ moest worden losgelaten omdat het vasthouden daaraan ervoor zorgt dat het zelfbewustzijn - de oorzaak van het lijden - toeneemt, maar dat de illusie van het boeddhaschap wel in stand mocht worden gehouden ‘omwille van het tot rust brengen van het lijden’. Mijn boosheid, hoe ernstig ook, was natuurlijk niets meer dan een gekrenkt ego. Dat dit een hoop lijden voor mij veroorzaakt, heb ik de afgelopen tijd aan den lijve mogen ondervinden. Maar het was kennelijk niet genoeg om mij tot het inzicht te brengen dat datzelfde ego nodig weer eens losgelaten moest worden. (Het is trouwens maar de vraag of dat in een caravan anders was geweest. Bij nader inzien lijkt het mij dat je ook daar meer dan genoeg te doen hebt, zoals spinnen ontwijken en emmertjes water halen.) Maar gelukkig mag ik dus wel aan constructieve illusies vasthouden. Als mijn kinderen mijn doel zijn, mijn caravan, mijn klooster, en ik daardoor wat evenwichtigheid in mijn leven kan brengen, dan mag dat. Ik laat de boosheid over me heen denderen, adem een paar keer flink in en uit en besluit nu maar eens echt te beginnen met loslaten. Soms is de uitdaging net te groot om hem alleen voor jezelf aan te gaan. Gelukkig heb ik mijn inwonende meesters. Who needs Buddha if you’ve got kids?

Een paar dagen later stuurt hun vader mij een foto van Julio in de winkel met zijn nieuwe fiets. Hij kijkt precies zo blij als een jongetje van zes hoort te kijken met de nieuwe fiets die hij net van opa en oma heeft gekregen. Het leuke aan een spiegel is dat je er alles in kan zien – niet alleen je tekortkomingen. Ik zet de foto maar als achtergrond op mijn telefoon, zodat ik er ook aan denk om in en uit te ademen als ze op school zitten.

Boeddhisme voor moeders van Sarah Napthali

Lees verder op Bodhitv

WROGA (Bodhitv)

Thu, 16 Feb 2012 09:21:22 +0100

Schrijven, yoga en meditatie. Kinkt als een hemelse combinatie. Geertje Couwenbergh vindt dat ook, en ze bedacht de term WROGA, waarin die drie elementen verenigd zijn.

'Ben je een yogi met schrijflust? Heb je altijd al willen schrijven maar weet je niet waar te beginnen? Voel je je een uitgebluste meditator? Een schrijver die vergeten is een lichaam te hebben? Nooit geweten waarom je bent opgehouden in je dagboek te schrijven? Op zoek naar ZIN in je leven? Of gewoon nieuwsgierig wat er gebeurt als je ondersteboven schrijft? Dan is WROGA (writing en yoga) iets voor jou!

Schrijven, yoga en meditatie zijn verschillende paden naar hetzelfde doel: volledig aanwezig worden voor je leven. Bovendien vullen deze drie verschillende vormen elkaar aan! Na bijna tien jaar persoonlijk onderzoek deelt Geertje waarom de combinatie van schrijven, yoga en meditatie kan leiden tot serieuze ZIN in je leven'.

Meer info over Geertje Couwenbergh en haar workshops: www.potentialbuddha.com

Camera, montage en interviews: www.jochemsmit.com

Bekijk het filmpje op Bodhitv

Gedicht: Ik leg je het zwijgen op (Artikel)

Thu, 16 Feb 2012 08:00:00 +0100

Stop met praten, mens
Praten zoals de kieviet
Tuut, tuut, tuut
Vanuit het strottenhoofd

Driftig laat horen dat ie er is
Dat ie wat te zeggen heeft
Of in ieder geval iets zegt

Kalmeer, die willekeurige woordenbrij
Die zichzelf aan elkaar breit
En waarvan de draad nooit op
Nooit rood is

Stop met dit gedachteloze
Dit harteloze mededelen
Van feiten, nieuwtjes en meningen
Het voortdurende verslag doen
Waardoor alle ervaring
Die er nu is
Verloren gaat, ongemerkt
Zo druk bezig zijn we
Met vertellen
Wat er in je, wat er in mij opkomt

Wees eens stil, alsjeblieft
Kijk me aan
Wat is er
Eigenlijk
Nog te zeggen?

We hoeven niet te praten, toch?
Laten we eerst voelen
Waarom dat per se moet
En wat daaronder zit

Is dat niet vele malen
Frisser
Interessanter
Spannender
Dan wat je toch al wist
En vlak tevoren repeteerde
Aleer je het voor de ander
En misschien jezelf
Hardop herhaalt

Waren het maar holle klanken
Zonder enige betekenis
Helaas hebben al die letters
Mij in hun greep, en bezorgen me
Rimpels in dit harde hoofd

Ik wil je niet
Het zwijgen opleggen
Maar word wel moe
Steeds moeier, duizelig haast
Van dit ge-pingpong
Aan kopstootjes verbaal

Liever nog, onderhand
Heb ik de pijnlijke stilte
Het ongemakkelijke gevoel
De angst zelfs
Dan dit
Echt waar
Ssst
Het duurt maar even

Zolang we blijven kijken
Blijven voelen
En ons overgeven
Aan de ontlading
Die volgt
Op dit schouwspel
Van levende lichamen
Waarnaar we enkel hoeven te luisteren
Om meer uit te wisselen
Dan ooit tevoren
Toen we dit bewustzijn nog smoorden
Met hypnotiserende, lege woorden

Lees verder op Bodhitv

Het vierde avontuur van Ego (Artikel)

Mon, 13 Feb 2012 08:00:00 +0100

Lees ook
Het eerste avontuur van Ego
Het tweede avontuur van Ego
Het derde avontuur van Ego

Deze strip wordt ook gepubliceerd
in de Rigpa Nieuwsbrief

Lees verder op Bodhitv

Vivi kijkt: Tyrannosaur (Artikel)

Thu, 09 Feb 2012 08:00:00 +0100

Vivi Nguyen bekijkt voor Bodhitv de nieuwste films en legt ze onder de boeddhistische loep. Deze keer: Tyrannosaur, van Paddy Considine.

Wanneer Joseph (Peter Mullan) in razernij zijn eigen hond doodschopt, eindigt hij op de bodem van zijn ellende. De enige weg die er nog rest is naar boven. Wanneer hij de behulpzame en vrome Hannah (Olivia Colman) ontmoet, blijkt hij niet de enige te zijn die puur aan het overleven is. De twee ontmoeten elkaar in een liefdadigheidswinkel waar Hannah werkt. Op een dag ziet zij een vreemde binnenstormen die zich haastig verschuilt achter een kledingrek. Hannah probeert contact te leggen, maar Joseph bijt van zich af. Dan begint ze in alle kalmte voor hem te bidden. Haar oprechte woorden banen een weg door zijn droeve woestheid en de verstilling die daarop volgt smeedt een band. Maar Hannah’s gruwelijke geheim stelt haar christelijk geloof en Joseph’s kleine beetje geweten flink op de proef.

Explosieve aard
Joseph drinkt zich lam en maakt met zijn vuisten veel slachtoffers. Het buitensporige geweld dat hij gebruikt, plaatst hem vaak in situaties waarin onheil om het hoekje loert. Na de brute mishandeling en dood van zijn hond komt Joseph tot een soort inkeer. Maar hoe gaat hij hiermee om? De alcohol en zijn explosieve aard maken het voor hem knap lastig om zich te beheersen. Hij worstelt met zijn fight en flight respons. In plaats van op mensen in te beuken, probeert hij zijn furie en frustraties met mokerslagen op zijn golfplaten schuurtje te richten. Soms slaagt hij erin, maar dit zijn slechts afleidingen. Ze grijpen het woekerende probleem echter niet bij de wortels.

Blind geloof
Hannah is een toegewijde christen die zich dienstbaar opstelt. Haar gebed weet Joseph even uit zijn pijn en eenzaamheid te tillen. Maar de volgende dag wilt hij niets horen over Jezus’ liefde. Haar evenwichtigheid wordt door Joseph getest, maar ook thuis ondergaat zij een zware beproeving. Haar echtgenoot James (Eddie Marsan) vernedert, mishandelt en misbruikt haar op brute wijze. Wanneer haar man vervolgens bij haar komt uithuilen uit spijt, zegt hij veelvuldig tot God te hebben gebeden maar dat God hem niet hoort. Hij belooft haar dat hij blijft bidden.

Thich Nhat Hanh heeft het in zijn boek De kracht van het bidden over bidden met je lichaam, spraak, geest en manier van leven. Eigen inzet hierbij is onontbeerlijk en het is belangrijk om datgene na te blijven streven wat je voor ogen had. Anders blijft bidden alleen bij een beetje nadenken en mis je de effectiviteit daarvan. James geeft dus een mooi voorbeeld van hoe het niet moet. Al dat berouw en bidden helpt inderdaad niets als James alleen met zijn mond en gedachten bid. Als hij echt wil veranderen, dan zou hij ernaar moeten streven om Hannah tegen zichzelf te beschermen. Door bijvoorbeeld familie, vrienden, hun kerkgemeenschap en de autoriteiten in te lichten. Hij is ervan overtuigd dat hij zichzelf niet kan helpen, al belooft hij te blijven bidden.

Kracht
Acteur Eddie Marsan port de kijker met zijn duivelse rol van de echtgenoot, terwijl Peter Mullan de kijker overtuigt van Josephs zowel monsterlijke als menselijke kant. Colman’s sublieme spel laat het drama ademen. Zij verkiest hoop boven de ellende en belichaamt zowel kwetsbaarheid als kracht. Tyrannosaur zit vol sluimerende spanning, zware beproevingen en krachtrollen. Reggiseur Paddy Considine debuteert met een sterke film.

draait nu in filmhuizen
Trailer

Lees verder op Bodhitv

Ferry's Radiocolumn: de nieuwe Boeddha (Artikel)

Mon, 06 Feb 2012 08:00:00 +0100

Het is kwart over acht als de deurbel gaat. Ik schrik wakker uit mijn GTST-coma en struikelend over lege bierflesjes loop ik hongerig naar de voordeur. Tot mijn grote teleurstelling staat daar niet de pizzakoerier, maar een vrij onopvallende man. Ongeveer 1m70, met kort donker haar en een blanke huid. Hij draagt heel normale kleding, een zwarte winterjas en een blauwe spijkerbroek, met daaronder zwarte gympen. ‘Goedenavond’, zeg ik, ‘Goedenavond’, antwoordt de meneer. Hij kijkt me veelzeggend aan, maar ik herken hem niet, dus het blijft even stil. ‘Herkent u me niet?’, vraagt de man. ‘Nee, eerlijk gezegd niet’, zeg ik. Daarop haalt hij kalm, maar diep adem, kijkt me indringend aan en spreekt op zachte toon: ‘Ik ben Maitreya.’ Opnieuw blijft het stil. ‘U bedoelt dat u verbonden bent aan het Maitreya-instituut’, vraag ik zo onschuldig mogelijk. ‘Nou ja, in zekere zin wel ja’, antwoordt hij. ‘Maar ik bedoel eigenlijk te zeggen dat ik de nieuwe boeddha ben.’

Hoe deze ontmoeting afloopt, laat ik aan jullie fantasie over. Maar stel je voor dat er echt iemand zou opstaan als zijnde de nieuwe boeddha. Een welbespraakte Nederlander, of Amerikaan. Wie zou hem geloven? En wanneer zou jij hem geloven? Zou je overtuigd zijn als hij de pali-canon en alle soetra’s uit zijn hoofd kan reciteren? Of pas als hij dat in het Sanskriet kan, of in het Tibetaans? Zou je je bekeren als zelfs jij ziet dat zijn aura gloeit. En dat hij een stuk of tachtig kenmerken heeft die je een keer opgesomd hebt zien staan in een boeddhistische tekst? Maakt het indruk als hij door de lucht kan vliegen, door muren kan lopen en telepathisch contact met je maakt? Moet je overvallen worden door een ongekende rust of helderheid om zijn boeddhaschap te erkennen? Of zou je hem – of haar – hoe dan ook uitlachen of negeren en voor gek verslijten.

Zoals de geschiedenis leert zijn mensen niet gauw overtuigd van de goddelijkheid of verhevenheid van iemand die claimt dat hij de teruggekeerde Jezus of Messias is. En dat zal met een persoon die zegt dat hij de nieuwe boeddha is waarschijnlijk niet anders zijn. Er zijn namelijk al vele mensen geweest die zich voor Maitreya hebben uitgegeven, maar die hebben de boeddhistische gemeenschap niet weten te overtuigen. Het heeft er waarschijnlijk mee te maken dat volgens de geschriften er voorlopig geen nieuwe boeddha komt en dat Maitreya pas naar aarde komt als de leer van Sakyamuni Boeddha compleet verdwenen is. De overlevering somt wat meer omstandigheden op, maar het is in ieder geval iets dat waarschijnlijk ver in de toekomst ligt.

Op zich is het een geruststellende gedachte dat er iemand klaar staat om de arme schaapjes in het samsarische bestaan weer te hulp te schieten als de boeddhadharma is uitgestorven. Maar tegelijkertijd is het extreem droevig. Het ondermijnt het potentieel van een ieder om op korte termijn, laat staan op dit moment, zelf het boeddhaschap te realiseren. Al die stellingen over ontelbare levens, stadia van verlichting en noem maar op, schuiven de ontwaakte staat van geest alleen maar verder weg naar de toekomst, terwijl nú het enige moment is waarop je verlicht kunt zijn.

En nu..
en nu..
en nu. Niet straks, niet na tien retraites, niet over drie levens, alleen..
nu.

Lees verder op Bodhitv

Jeroen leest: Aung San Suu Kyi (Artikel)

Thu, 02 Feb 2012 08:00:00 +0100

Iedere zes weken leest Jeroen Maas een boek voor Bodhitv. Deze keer: Aung San Suu Kyi van Peter Popham.

In 1988 bloeit de strijd voor democratie in Birma op. Aung San Suu Kyi, dochter van de belangrijke vrijheidsstrijder Aung San, keert terug naar het land dat ze jaren schijnbaar achter gelaten had, maar in haar hart altijd bij zich droeg. De aanleiding: haar zieke moeder. Het resultaat: een revolutie.
Suu woonde jaren in Engeland samen met haar man en haar kinderen. Ze studeerde, werkte en was bovenal een zorgzame moeder en echtgenote. Maar toen ze terugkeerde naar Birma voor haar eigen zieke moeder, kon ze niet anders dan haar volk en haar hart dienen. Haar vader, vermoord door een politieke rivaal, had een weg gezaaid. Zij was daar om te oogsten. “Ik kon als mijn vaders dochter niet onverschillig blijven voor alles wat hier gaande was”. Vanwege haar naam en haar uitstraling hingen honderdduizenden mensen aan haar lippen bij haar eerste grote toespraak. Ze herhaalde de woorden van haar vader: “Democratie is de enige ideologie de verenigbaar is met vrijheid. Een ideologie die vrede voorstaat en versterkt.” En ze voegde daaraan toe: “ik ben bereid me voor jullie op te offeren”. Een belofte die Aung San Suu Kyi tot op de dag van vandaag niet geschonden heeft.

Vaak wordt Aung San Suu Kyi’s leven op een eendimensionale manier verteld. Als het verhaal van vrouw die jarenlang tegen de junta vocht en verloor. Dat is een indrukwekkend verhaal en mede daarom binnenkort ook te zien op het witte doek (film The Lady). Maar haar leven is meer dan alleen een zoektocht naar democratie. Zoals haar zoon Alexander sprak toen hij de Nobelprijs namens haar in ontvangst nam: ‘We moeten bedenken dat haar zoektocht in essentie een spirituele is’. Zoals Suu ook zelf meerdere malen aangaf: “De wezenlijke revolutie is de revolutie van de geest. Het is de capaciteit om jezelf te verbeteren en jezelf te bevrijden, die de mens van de onmens onderscheidt.” Suu de politeike strijder kennen we allemaal. Haar naam duikt voortdurend op in het wereldnieuws. Maar wie is zij als persoon? De journalist Peter Potham dook dieper in het leven en geest van Aung San Suu Kyi.

Een held als vader
Vader Aung San richtte tijdens de Tweede Wereldoorlog Birma's onafhankelijkheidsbeweging op. Aanvankelijk vochten ze samen met de Japanners tegen de Britse kolonisatoren. De Japanners hadden de Birmese nationalisten autonomie beloofd, in ruil voor hun steun aan Japan. Deze belofte bleek vals te zijn. Japan wilde helemaal geen onafhankelijk Birma. Generaal Aung San en zijn kameraden sloten zich daarom weer aan de bij Britten, tégen de Japanners. In 1948, enkele maanden voor de onafhankelijkheid, werd Aung San vermoord. Door wie is nooit opgehelderd. Suu Kyi heeft dit nooit bewust meegemaakt. Ze was nog maar twee jaar oud toen het gebeurde. Haar vader wordt gezien als de vader van de Birmese onafhankelijkheid en wordt daarvoor tot op de dag van vandaag geëerd. Er is vrijwel geen huis in Birma waarin geen foto van Aung San hangt.

In 1960 verhuisde Suu Kyi naar New Delhi (India), waar haar moeder was aangesteld als Birma’s ambassadeur. In feite werden ze weggestuurd door generaal Ne Win die enkele jaren eerder een coup pleegde en daarmee een einde bracht aan de democratie in Birma. Nadat Suu haar middelbare school had afgemaakt, verhuisde ze naar Oxford. Daar ging ze politieke wetenschappen, filosofie en economie studeren. Altijd met Birma in haar achterhoofd. “Ik had liever Engels, Japans of bosbouw gedaan, maar economie scheen me het nuttigst voor een ontwikkelingsland.” In Oxford ontmoette ze ook Michael Aris, met wie ze in 1972 zou trouwen. Ze stichtten een gezin en kregen twee kinderen, Kim en Alexander. In 1988 keerde Suu Kyi terug naar Birma om haar zieke moeder bij te staan. In het hetzelfde jaar zegde het militair regime toe dat het af zou treden. Ze maakten dit nooit waar. De protesten die ontstonden werden bruut neergeslagen. Sommige bronnen spreken van tienduizend doden. Suu kon op dat moment niet anders dan betrokken raken bij de strijd voor vrijheid en democratie. Onder andere door de druk die zij uitoefende werd het regime gedwongen verkiezingen te houden. Aug San Suu Kyi richtte de partij NLD op en begon campagne te voeren. De militairen grepen na een paar maanden in, zetten de politici gevangen en plaatsten Suu onder huisarrest voor het in gevaar brengen van de staatsveiligheid. Negen maanden later won de NLD met een overweldigende meerderheid de verkiezingen. Maar Suu’s huisarrest werd niet opgeheven en het leger bleef aan de macht.

Meditatie in gevangenschap
Bovenstaande leest voor velen als een tragisch verhaal. Zij die dapper was, maar door de wapens en wreedheid van de junta werd verslagen. Volgens schrijver Peter Popham ga je dan voorbij aan een aantal zaken. Suu is met haar rustige verschijning nog steeds hét symbool van de ondergrondse beweging. Het Birmese volk staat nog steeds onverkort acht haar. Zelf heeft ze zich in haar jaren van opsluiting verder ontwikkeld. De intellectuele en spirituele reis vormt een belangrijk onderdeel van haar verhaal. Haar denkbeelden werden tijdens haar gevangenschap meer helder en evenwichtig. Elke ochtend stond ze om 4.30 uur op om te mediteren in de stilte en eenzaamheid van haar huis. De vele uren meditatie en boeddhistische training hielpen bij het uitstippelen van haar politieke weg. “We moeten ons er niet voor schamen om in politieke termen over liefdevolle vriendelijkheid en compassie te praten.” Volgens Suu is ‘metta’ daarbij één van de belangrijkste eigenschappen die Birma zou moeten benutten om een nieuw Birma te bouwen. Metta of liefdevolle aandacht moet volgens haar niet alleen betrekking hebben op degenen met wie je je verbonden voelt, maar ook op degenen die tegen je zijn. Suu wil niemand kwaad doen, ook niet het militaire regime. “Niets kan succesvol van de grond komen, zonder de welwillende samenwerking van alle betrokkenen.”

Liefde spoort meer aan dan dwang
Een voorbeeld dat Peter Popham in zijn boek beschrijft over metta is die van de goed onderhouden weg. In de hoofdstad van het regime van Birma liggen heel veel slecht berijdbare wegen, terwijl in de buitengebieden moderne en goed onderhouden wegen liggen. Metta bepaalt niet alleen de mentaliteit van degene die het idee krijgt om een weg aan te leggen die ten goede komt aan de bezoekers, maar ook aan degenen die geholpen hebben bij de aanleg en die zorgen voor het onderhoud. In de hoofdstad zijn de wegen onzorgvuldig ontworpen door ontevreden ingenieurs en aangelegd door dorpelingen die zonder compensatie hun velden en werk achter hadden moeten laten om de wegen aan te leggen. Volgens Suu haalt praten over metta in de politieke context duidelijk iets uit. “Politiek gaat over mensen en liefde spoort meer aan dan dwang.”
De wijsheden trekt Suu vaak regelrecht uit haar eigen leven. Ze bevond zich gedurende vele jaren in een diep isolement. Ze kreeg geen bezoekers, niet vanuit Birma en ook niet vanuit het buitenland. De visa van haar man en kinderen waren ingetrokken. Uit solidariteit met haar kameraden in de gevangenis, die zouden sterven als familieleden niet voor voedsel zouden zorgen, weigerde ze om eten van het regime aan te nemen. Omdat ze geen geld had, verkocht ze haar meubels. Maar de opbrengsten van de verkoop waren nauwelijks genoeg om van in leven te blijven. “Bij elke beweging ging mijn hart van boem-boem-boem en ik had moeite met ademhalen.” Dit was alleen nog fysiek lijden. In 1999 stuurde haar man een brief via de dochter van een vriend die in Birma woonde, waarin hij schreef dat bij hem prostaatkanker geconstateerd was. Het werd al snel duidelijk dat zijn gezondheid in rap tempo achteruit ging. Suu belde elke dag, maar zowel zij als haar man wisten dat ze elkaar nooit meer zouden zien. Een vertrek uit Birma om hem te bezoeken zou het einde van het verhaal betekenen. Deze afschuwelijke tijd bracht haar wijze lessen. “Degenen die het lange, moeizame levenspad moeten gaan, dat soms niet veel meer is dan een lijdensweg, moeten weten dat je uit het lijden de kracht kunt putten om de tegenspoed in je leven het hoofd te bieden.”

Geschenk aan de wereld
Het boek ‘Aung San Suu Kyi’ wordt door Desmond Tutu beschreven als een geschenk aan de wereld. Dat is natuurlijk mooie verkooppraat, maar het voelde voor mij op momenten ook zo. De gebeurtenissen die in het boek beschreven worden en de rol van Suu daarin trillen door tot op het bot. Ik heb hierboven een korte samenvatting en reflectie gegeven. Het boek bevat veel meer. In ons werk en leven hebben we voorbeelden nodig. Mensen die tonen dat je iets kunt bereiken. Noem het inspiratie. Aung San Suu Kyi is zo’n voorbeeld. De moed, de strijd, de moraliteit, de integriteit, eigenlijk de allesomvattendheid. Tegelijkertijd wil ze niet als een voorbeeld of icoon worden gezien. Ze leeft niet om bewondering te oogsten, maar om een bijdrage te leveren aan de vrede in de wereld. Peter Popham vertelt dit op een indringende manier.
Popham is Birma-deskundige en heeft veel gebruik gemaakt van dagboeknotities die Suu Kyi’s assistente Thanegi maakte. Dit levert veel details op over Suu. Maar het ontbreekt aan haar eigen reflectie op gebeurtenissen. Popham heeft Suu wel twee keer gesproken, maar zij beantwoordde tijdens de ontmoetingen nauwelijks persoonlijke vragen. Het boek blijft daarom een beschrijving en interpretatie van haar leven, maar wel één die je nooit meer loslaat.

Vorige maand werd duidelijk dat haar partij, de NLD, gelegaliseerd is en dat Suu een ‘passende’ functie kan krijgen in de regering als zij bij de tussentijdse verkiezing een zetel wint. Ik buig voor de Birmezen en wens ze het allerbeste.

Auteur: Peter Popham
Titel Aung San Suu Kyi
ISBN10: 9021846764
Uitgeverij: Sijthoff
Jaar: 2011
Prijs: € 22,50
Uitvoering: gebonden, 432 pagina’s

De documentaire Aung San Suu Kyi - Lady of no Fear op Uitzending Gemist

Lees verder op Bodhitv

Global Mala festival (Bodhitv)

Tue, 31 Jan 2012 16:17:44 +0100

Global Mala Festival in Amsterdam was een dag vol yoga, meditatie, muziek, mode & dans, kinderentertainment, acro yoga, wereldbeats en eerlijke hapjes & drankjes. En 108 zonnegroeten!

Meer info: globalmalafestival.com

Camera en montage: Ivar van Hoorn

Bekijk het filmpje op Bodhitv

Fedde luistert naar: Lama Jigmé Namgyal (Artikel)

Mon, 30 Jan 2012 08:00:00 +0100

Voor de rubriek 'Fedde luistert naar..' bezoekt Fedde de Vries lezingen van boeddhistische leraren. Deze keer: lama Jigmé Namgyal, in het Wereldmuseum te Rotterdam.

Het begon en eindigde met gezang. Gezang dat ik niet kon verstaan, maar wel heel mooi was. Hij zat daar – zijn frisse energie – uiterst stil, ontspannen, geconcentreerd te zingen. Fris en energiek bleef hij en constant bleef hij het contact met het publiek zoeken. Het onderwerp waarover Lama Jigmé Namgyal, in 1973 geboren in Oost Tibet, sprak was mededogen. Mededogen en meer…
Maar voor hij begon te spreken, zelfs nog voor hij begon te zingen, merkte hij op dat men eventueel de oren wel dicht mocht stoppen als zijn woorden niet bevielen. Niet alles zal voor eenieder behulpzaam zijn – datgene moet je dan ook niet meenemen. Net zoals in een supermarkt. Daar is ook heel veel te halen, maar niemand maakt zich zo gek te denken alles mee te moeten nemen. Evenzo zal men het gekochte niet willen verspillen: doe dat ook niet met het behulpzame dat je hoort. Neem het mee je hart in; pas het toe. Woorden wel uitspreken maar er niet naar handelen, geeft blijk van een groot ego.

Compassie uit leegte
Lama Jigmé zei inderdaad veel; veel verschillende dingen ook. Zelfs al probeerde hij bewust bij het onderwerp compassie te blijven. Hij merkte op dat het sterk verband houdt met het concept leegte. Mensen vroegen door over leegte, en hij zei dat hij het onderwerp vele jaren had bestudeerd, en hij er gerust een paar dagen lang over zou kunnen spreken. Dit was echter niet de gelegenheid. Het ging nu over compassie. Die compassie wordt gevoed door begrip van de leegte. Identiteit is relatief, en op hele diepe niveaus zijn we hetzelfde als anderen. Begrijpen hoe jij overeenkomt met anderen houdt overigens ook in dat je jezelf moet begrijpen.

Zo’n diepgevoeld inzicht in onze onafscheidelijkheid brengt absolute compassie die voorbij gaat aan de liefde die je bijvoorbeeld voor je familie voelt. Absolute compassie is juist het gezichtspunt van waaruit je alle levende wezens als familie beschouwd. Lama Jigmé belooft ons dat dit ons psychotherapie zal besparen: met een compassievolle geest ben je vrij van irritatie, vrij van negativiteit en beklag, wordt je opener en kweek je begrip voor anderen; je wordt rijk in je hart en hebt een natuurlijke energie. Over een vraag uit het publiek of openheid niet ook gevaarlijk kon zijn, antwoordde hij met de vergelijking van een raam. Een raam doe je open als het mooi weer is, maar je doet het dicht bij slecht weer. Het is noodzakelijk openheid te kunnen creëren; én noodzakelijk het inzicht te hebben om die openheid te timen.

Gelijkmoedigheid
Als we denken aan iemand die mededogend is, denken we heel makkelijk aan iemand die vriendelijk is, die glimlacht, die zachtmoedig is. Lama Jigmé benadrukte dat echt mededogen hier aan voorbij gaat: het gaat niet om lege woorden, of gewoon maar om ‘vriendelijke’ woorden. Wie zegt dat ‘vriendelijkheid’ altijd het beste is? Er moet een diepe verbondenheid achter schuilen. Een verbondenheid zoals een moeder die met haar kind voelt. (En laten we wel wezen, een moeder moet ook niet altijd lief en aardig doen.)
Om mededogen te cultiveren hebben we echter ook gelijkmoedigheid nodig: gelijkmoedigheid creëert de ruimte voor mededogen. Daarbij speelt weer het inzicht in de leegte een grote rol. Emoties die opkomen, met name negatieve emoties, kunnen we aan de hand van dat concept analyseren: ‘’Ah, woede… maar is het op iets werkelijks gericht?’’ Zo hoeven we niet in paniek te raken als we emoties hebben, maar kunnen we ze eerder als een schaduwspel aanschouwen. Lama Jigmé raadde in feite aan om het concept leegte niet zozeer toe te passen op externe objecten als op onze innerlijke emoties – dáár moet het echte werk gebeuren.
Dat proces echter, dat echte werk in ons innerlijke leven, dat kun je niet vergelijken met moderne techniek, met moderne machines. Het gaat niet snel, mechanisch, efficiënt. Nee, het gaat bij de meditatieve praktijk om een langzame natuurlijke groei, zoals de groei van een boom. Dat gaat bijna ongezien, dat gaat organisch. Bij het oppakken van meditatie moeten we dus ook niet verwachten – zoals we in onze maatschappij zo geneigd zijn te doen – dat resultaten (kalmte, rust, geluk, mededogen, wijsheid, et cetera) er binnen no-time zullen zijn. Nee, we moeten het proces over een langere periode beschouwen. Daarnaast is het belangrijk dat we een gids hebben, een gps-systeem, een bekwame meditatieleraar die ons kan begeleiden. Zo luidde zijn antwoord op een vraag over meditatie van een vrouw in het publiek. Na de lezing schreef ze zich in voor de eerstvolgende meditatiecursus.

Gezellig
Lama Jigmé Namgyal merkte op dat hij veel westerlingen tegenkomt die graag mediteren enzoverder, maar moeite hebben met reïncarnatie omdat ze zich er zelf niets van kunnen herinneren. Ik vond zijn opmerking hierover erg gevat: het probleem zit ‘m niet in het boeddhisme, maar in hun geheugen! Of we ons nu vorige levens herinneren of niet, de Lama maakte er een punt van te benadrukken dat spirituele beoefening het enige is waar je aan het eind van je leven wat aan hebt. ‘’Wat denk je mee te kunnen nemen? Je auto? Creditcard?’’ Leer dat los te laten, zo spoorde hij ons aan. Hij haalde het verhaal aan van een vriend van hem in het Westen die lange tijd wel interesse had gehad in meditatie, maar zich er nooit echt op had toegelegd. Daar had hij zeer veel spijt van aan het eind van zijn leven, toen hij aan kanker stierf. Zoveel spijt had hij, dat hij Lama Jigmé zei hemzelf als voorbeeld te gebruiken om anderen te motiveren aandacht te besteden aan hun spirituele ontwikkeling.

Ook in verband met de dood, maar vanuit een andere, verrassende, invalshoek, benadrukte hij dat je geliefden ook zomaar kunnen sterven. Al helemaal met kerst voor de deur raadde hij iedereen aan toch vooral van familie te genieten en het er ‘’gezellig’’ mee te hebben (tot plezier van iedereen gebruikte hij dat Nederlandse woord). Natuurlijk is het zo dat we allemaal problemen hebben, ook binnen families, maar juist daar moeten we mededogen leren beoefenen en vergevingsgezind zijn. Met pijn in z’n hart vertelde hij hoe hij zijn eigen familie al lang niet had kunnen zien en dat ze nu ook weer geen visum lijken te krijgen voor India terwijl hij daar binnenkort heengaat.

Al dat gepraat over compassie, leegte, gelijkmoedigheid, meditatie, kerst en wat al niet is uiteraard prachtig; Lama Jigmé maakte er echter een punt van dat het dat niveau zou overstijgen. Zo af en toe keek hij iemand in het publiek aan: ‘’En, zegt het je wat? Kun je er iets mee?’’ Hij gaf ook veel ruimte voor opmerkingen en vragen uit het publiek en aan het einde van de lezing, die meer op een vraaggesprek was uitgelopen, liet hij iedereen in het publiek kort weergeven wat hij of zij zou meenemen. Misschien mag ik, aan het eind van dit artikel, in alle bescheidenheid ook hopen dat mensen juist dát zullen doen: neem wat goed is, en pas het toe!

Lees verder op Bodhitv

Zelfcompassie: Interview met Kristin Neff (Artikel)

Thu, 26 Jan 2012 08:00:00 +0100

‘Wat ben ik toch een lui schepsel, sta op en doe wat met je leven.’ ‘Doe eens gezellig!’ Als ik goed kijk naar de dialoog die ik non-stop met mezelf voer -wat al moeilijk genoeg is, want waaraan denk ik eigenlijk de hele dag?- dan moet ik tot de conclusie komen dat ik mezelf regelmatig op een schrikbarend liefdeloze manier toespreek. Het was me al eerder opgevallen dat dit niet bijdraagt aan een constructieve en tevreden levenshouding, maar om er iets aan te doen, is nog niet makkelijk. Daar is geduld, tijd en vooral: zelfcompassie voor nodig.

Dat zelfcompassie de sleutel is naar geluk, weet psychologe en boeddhist Kristin Neff (1966) als geen ander. Daarom schreef ze er een boek over: Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen. Toen Neff in 1997 met boeddhisme in aanraking kwam, was het concept van zelfcompassie het eerste wat haar diep raakte in de leer. Ze begreep onmiddellijk wat voor positieve impact het zou kunnen hebben op onze eeuwig veroordelende geest. Onder zelfcompassie verstaat Neff het vermogen om jezelf in pijnlijke situaties te troosten, in plaats van te veroordelen om het feit dat we iets ‘fout’ hebben gedaan. Belangrijk daarbij is dat we niet ontkennen dat we tekortkomingen hebben, maar met compassie reageren op het feit dat we allemaal tekortkomingen hebben en dat dat pijn veroorzaakt. Als we in de spiegel kijken en zien dat we 5 kilo zijn aangekomen, dan kan dat een reeks aan gedachtes oproepen over hoe lelijk en lui we zijn. Dat is het moment om onszelf op vriendelijke en meelevende wijze te laten weten dat het ok is om verdrietig te zijn over iets wat tegenzit. Neff stelt zelfs voor om jezelf op zo’n moment even te aaien of vast te pakken, om het knuffelhormoon oxytocine op te wekken. De oxytocine verlaagt het schadelijke stresshormoon cortisol.

In je boek komt zelfcompassie over als een wondermiddel, kleven er ook nadelen aan?
‘Het kan moeilijk zijn om zelfcompassie niet te verwarren met zelfmedelijden. De lijn tussen die twee is soms heel dun. Bij zelfcompassie is het de bedoeling dat je doet wat heilzaam is voor jou, maar dat betekent niet dat je met zelfmedelijden op de bank gaat zitten als het een dag tegenzit. Vaak weet alleen jijzelf waar de grens is, anderen kunnen dat niet voor jou bepalen. Ook is niet voor ieder een duidelijk dat zelfcompassie verschilt van zelfwaardering. Zelfcompassie heeft dezelfde voordelen als zelfwaardering, maar in tegenstelling tot zelfwaardering zitten er aan zelfcompassie geen nadelen. In de VS zijn we enorm doorgeschoten met het aanleren van zelfwaardering aan kinderen. Het resultaat is dat we een generatie hebben opgevoed met een enorm hoog zelfwaardering, waarbij jongeren denken dat ze beter zijn dan anderen en narcistische trekken vertonen. Het klopt wel dat een positief zelfbeeld gezond is, maar de basis waarop dat zelfbeeld rust is cruciaal. Bij zelfwaardering baseer je je positieve zelfbeeld op het vergelijken met anderen, op beter zijn dan anderen. Bij zelfcompassie ga je uit van onze gedeelde menselijke eigenschappen’.

Zelfcompassie is een boeddhistisch concept. In hoeverre zijn westerse psychologie en boeddhisme verenigbaar?
‘Veel wetenschappers mediteren tegenwoordig zelf. Vooral voor inzichtsmeditatie (vipassana), waar ik zelf ook mee bezig ben, is grote belangstelling, omdat het op geen enkele manier uitgaat van dingen die je zou moeten geloven, zoals in het Tibetaans boeddhisme bijvoorbeeld voorkomt. Inzichtsmeditatie is wat dat betreft zelf vrij wetenschappelijk. Voor mij was het prettig dat er al wetenschappelijke onderzoeken liepen naar mindfulness, waardoor de weg naar mijn onderzoek naar zelfcompassie al enigszins geplaveid was. Boeddhisme en westerse psychologie opereren beiden op verschillende, soms overlappende, gebieden en zitten elkaar absoluut niet in de weg wat mij betreft. Ik denk en hoop dat de trend om boeddhistische inzichten te blijven onderzoeken in de westerse wetenschap doorzet. Gelukkig is de Dalai Lama daar ook een groot voorstander van.

Zelfcompassie bestaat volgens Neff uit drie componenten: vriendelijk zijn tegen jezelf, beseffen dat we verbonden met elkaar zijn en mindfulness. In haar boek vertelt Neff dat ze in haar leven verschillende keren is ‘gered’ door de zelfcompassie die ze voor zichzelf opbrengt. Tijdens haar niet zo vlekkeloos verlopen scheiding bijvoorbeeld, of toen haar zoontje Rowan autistisch bleek te zijn. Maar ook bij meningsverschillen met haar huidige man, tegen wie ze ter afsluiting van de huwelijksgelofte de woorden sprak ‘In de eerste plaats zal ik je helpen compassie te koesteren jegens jezelf’. En dat proberen ze dan ook, zelfs in het heetst van de strijd. In haar boek schrijft ze: ‘Gelukkig zag ik kans om, voordat de boel echt uit de hand liep, tussen het knetterende mitrailleurvuur door ‘zelfcompassiepauze’ te piepen. We namen allebei een paar minuten om onze ogen dicht te doen en onszelf compassie te geven’.

Loop jij nu, na al dat oefenen met zelfcompassie, als een stralend engeltje door de dag?
‘Nee, zeker niet. Ik heb nog steeds een vrij negatieve basishouding. Ik kijk altijd eerst naar wat er niet goed is, en daarna pas naar wat er wel goed is. Het lukt me ook zelden om op het moment zelf in te zien dat ik zelfcompassie moet toepassen. Mijn man is helaas regelmatig de dupe van mijn slechte buien. Maar doordat ik vaak de metta meditatie doe, waarbij ik liefdevolle vriendelijkheid jegens mezelf en anderen oproep, ben ik wel in staat om heel snel nadat ik uit mijn slof ben geschoten, in te zien dat ik fout zat. Ik vind het dan niet moeilijk om toe te geven dat ik onredelijk ben geweest en bied mijn excuses aan. Daardoor escaleren situaties niet zo snel. De allergrootste uitdaging die ik ben tegen gekomen, was toen bekend werd dat ons zoontje Rowan autistisch was. Hij kon eindeloos overstuur zijn en daar een enorme scene van maken. Ook was hij lange tijd niet zindelijk. We zijn uiteindelijk met hem naar Mongolië gegaan om hem door sjamanen te laten behandelen [deze reis is vastgelegd in de documentaire en het gelijknamige boek The horseboy, red]. Hij is nog steeds autistisch, en dat is ook prima. Maar hij is daar wel zindelijk van geworden en heeft niet meer van die urenlange huilsessies. Tijdens dat hele proces heb ik enorm veel gehad aan het toepassen van zelfcompassie, omdat ik als ouder soms zelfmedelijden had dat ik geen gezond kind had en omdat we vaak niet wisten wat we met hem aan moesten. Nu gaat het gelukkig een heel stuk beter met ons als gezin’.

We lijden allemaal onder ons eigen harde oordeel over onszelf, en vaak maken we het daarmee alleen maar erger. Waarom laten we ons dan massaal verleiden tot zelfkastijding, en gaan we niet over op het effectievere zelfcompassie?
‘Uit onderzoek van klinisch psycholoog Paul Gilbert is gebleken dat mensen die zichzelf hard veroordelen dat doen uit zelfbescherming. Vaak zijn die mensen in het verleden door hun ouders of verzorgers slecht behandeld, waardoor ze verstrikt raakten in gevoelens van tederheid en angst. Omdat ze hun verzorgers niet konden vertrouwen, maar toch afhankelijk van hen waren, associëren ze lief zijn voor zichzelf met pijn. Daarnaast zijn mensen er vaak van overtuigd dat we lui worden als we onszelf niet bekritiseren. We doen vaak heel erg hard ons best om dingen te bereiken, en straffen onszelf als dat (nog) niet lukt. Als we daarmee stoppen zijn we bang dat we helemaal niets meer voor elkaar krijgen. Het tegendeel blijkt waar te zijn. Door constant kritiek op onszelf uit te oefenen, raken we ons geloof in onszelf kwijt en worden we minder efficiënt. Als het al werkt om onszelf te bekritiseren, dan is dat omdat het angst oproept. De daadkracht die we door zelfcompassie ontwikkelen, is echter gebaseerd op liefde, niet op angst’.

Tips voor het vergroten van je zelfcompassie:
- Als je merkt dat je neerbuigend over jezelf denkt, probeer de toon van je conversatie te veranderen. Doe alsof je het hebt tegen een goede vriendin, die zou je ook niet afsnauwen om haar zogenaamde fouten.
- Bedenk je eigen zelfcompassie mantra. Op momenten dat je het zwaar hebt met jezelf, maak je je eigen variatie op deze drie zinnen: Dit is een moment van lijden. Lijden hoort bij het leven. Moge ik hier en nu aardig voor mezelf zijn.
- Aai of omhels jezelf wanneer je hard voor jezelf bent. De aanraking zorgt voor onmiddellijke aanmaak van oxytocine, die de stress verdrijft.

Kristin Neff, Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen
Isbn 9789023458654
Uitgeverij Cargo,
Prijs 19,90 euro

Lees verder op Bodhitv

Jacinta in NZ: niet gemaakt om alleen te zijn (Artikel)

Mon, 23 Jan 2012 08:00:00 +0100

Mijn vakantie zit er weer op. Hij stond bol van eerste keren: voor het eerst Kerst vieren in de zomer en verbranden, voor de eerste keer met Kerst ver weg van mijn familie, voor het eerst cadeaus uitpakken onder de kerstboom en een jaarwisseling zonder vuurwerk of vrienden (maar met partner) was ook een nieuwe ervaring. Niet nieuw was het verkorten van een kampeervakantie vanwege overvloedige regenbuien, de enorme hoeveelheid aan versnaperingen en het gevoel van vrijheid dat wandelen in de natuur mij geeft. Een vakantie met ruimte voor bezinning en ontspanning, niet de eerste keer maar te lang geleden.

Ik sta stil bij de reden van mijn verhuizing naar het mooie, regenachtige Nieuw-Zeeland: bij mijn geliefde zijn. Verliefdheid, een raar fenomeen. Mijn hormonen slaan op hol, mijn leven draait (even) om slechts één persoon en mijn glimlach is niet meer van mijn gezicht te poetsen. Verliefdheid duurt maar even, zegt men. Daarna gaat het over in 'houden van' of is de liefde een bevlieging gebleken. Ik doe graag niet mee aan deze norm. Op het moment voel ik me verliefd en houd van mijn partner. Mijn hart maakt nog regelmatig een sprongetje als ik op pad ben met mijn partner of samen met hem in slaap val. Het is prettig hoe we steeds meer beginnen te wennen aan het wonen en leven samen. De dagelijkse bezigheden kosten minder energie en gaan makkelijker, waardoor we meer tijd overhouden om te genieten van elkaar.

Duivelse gedachten
Dan plots komt het inwendige duiveltje mijn vredige leventje verstoren: Is dit alles? Is een leuke relatie wel voldoende om gelukkig te worden in een onbekend land? Ga ik mijn ouders, zussen en broer niet veel te veel missen? Zal ik dezelfde relatie kunnen opbouwen met vrienden hier, zoals ik die ervoer in Nederland? Zal ik het mooie groene bergachtige Nieuw-Zeeland na een paar jaar niet helemaal zat zijn, en zal ik hevig gaan verlangen naar het platte Nederlandse landschap? Deze gedachten maken mij onrustig en zetten mij aan tot allerlei activiteit. Gewoon lekker bezig zijn, zodat je gevoelens van onzekerheid en angst weinig kans lijken te hebben. Mijn vriend is bekwaam in de kunst van het relaxen en daar word ik makkelijk in mee getrokken. In de ontspanning krijgen deze gevoelens en gedachten alle ruimte waardoor ze verdwijnen voor ik het weet.

Identiteit
Ik lift mee op de vrienden en familie van mijn vriend. Een eigen leven, netwerk, vrienden en bezigheden komt gestaag van de grond. Mijn ongeduldigheid en perfectionisme zijn mijn tot last. Na een bezoek aan mijn schoonfamilie, een wandeling met vrienden van mijn partner en een borrel met sportmaatjes van mijn partner zou ik zo graag even langs gaan bij mijn vertrouwde kring. Mijn partner introduceren binnen mijn familie en vrienden. De mensen die symbool staan voor mijn identiteit. Geheel ontkomt hij niet aan deze introductie door contact met dierbaren via de digitale wereld en de ouderwetse post. Het is even helemaal opnieuw beginnen met een schone lei. Het heeft tijd nodig om mensen te leren kennen en een band te ontwikkelen. Het vraagt initiatief en bereidheid om nieuwe vaardigheden en activiteiten te leren.

Alhoewel ik steeds meer begin te settelen, voelt het nog wel wat wankel op mijn benen. Een voet staat nog wat aanhankelijk in Nederland, terwijl mijn andere voet zich probeert te wortelen op Kiwi grond. Alle technologie van tegenwoordig is een uitkomst. Een gesprek via Skype is bijna niet meer van ‘echt’ te onderscheiden. Alleen het afscheid voelt wat karig met virtuele kussen en knuffels. Deze digitale mogelijkheden hebben ook een andere kant. Ik ervaar een druk om met iedereen regelmatig contact te houden en verslag te doen van mijn belevenissen en ervaringen. Full time werk, een tijdsverschil van twaalf uur en de wens om te bewegen en te ondernemen na het werk, maakt contact houden tot een planningsactiviteit. Ik voel mij soms als een touwtrekpop, omdat ik ook zo graag compleet wil integreren en settelen in Nieuw-Zeeland. En niet te vergeten genieten van dit prachtige land.

Hand in hand
Mijn lief is ook mijn grote steun. Omdat ik mijn hart bij hem kan luchten en hij mijn ervaringen herkent. We wisselen twijfels en onzekerheden uit en moedigen elkaar aan om nieuwe activiteiten te ondernemen en mensen te leren kennen.
Door het samenwonen leren we elkaars gedragingen en goede en slechte gewoonten maar al te goed kennen. Hij is een geweldige imitator van mijn zielige of zeurderig gedrag. Ik barst dan uit in lachen en word bewust van mijn negatieve uitingen. Ook mijn vriend maakt een nieuwe start met zijn leven en ontwikkelt een netwerk naast het bestaande. We dagdromen er op los over het starten van een eigen onderneming: bier brouwen, kaas maken, een bed and breakfast en het handelen van goederen over internet zijn bijvoorbeeld al de revue gepasseerd. Het voelt fijn om er niet alleen voor te staan, maar hand in hand het avontuur aan te gaan.
Maar dan vraag ik mij af: ben ik afhankelijk van hem geworden voor mijn geluk, of heb ik gewoon de ware gevonden? Laatst droomde ik dat hij mij verliet: een ware nachtmerrie die mij wakker deed schrikken en verdrietig maakte. Het voelt kwetsbaar en eng om verliefd te zijn. Als een controlefreak houd ik graag de touwtjes in handen.

Zou ik nog gelukkig kunnen zijn zonder hem? In alle eerlijkheid kan ik het antwoord op die vraag nu niet geven. Ik geef mij graag over aan de verliefdheid en geniet daar met volle teugen van. Ik onthoud mijn eigen dikwijls gesproken woorden: ‘Een mens is niet gemaakt om alleen te zijn.’ Ik voel mij gelukkiger in het samen zijn.

Geniet
Waar een verbrande huid tijdens de Kerst niet allemaal voor kan zorgen: inzichten, overpeinzingen, gedachten, bewustwordingen en dromen. Een vakantie kan een hoop in je los maken. Je lichaam en geest krijgen de ruimte om te zijn wie ze zijn en opgekropte spanningen los te laten. Mijn goede voornemen voor dit jaar is om het gevoel van ontspanning en bezinning onderdeel te maken van mijn dagelijks leven. Niet doorwerken tot het bittere einde, omdat het nu eenmaal af moet zijn. Luisteren naar mijn lichaam en mezelf rust te gunnen en geven. Weekendjes weg en dagjes uit te ondernemen. Om dat te doen waar het leven voor bedoeld is: genieten!

Lees verder op Bodhitv

Op pad met Trix….naar de Shambhala inspiratiedag (Artikel)

Thu, 19 Jan 2012 08:00:00 +0100

Hoe wakker ben je nu? Op dit moment? En, als je nu opeens wakker schrikt, weet je dan een moment te herinneren waarop je voor de volle 100% aanwezig was in het hier en nu? Dat je je boeddhanatuur herkende? Wat ervoer je toen?

Vanuit de trein zie ik spetters op het raam verschijnen. Alles is vergankelijk, ook het weer, maar toch maakt een gevoel van mistroostigheid zich van mij meester. Ik ben op weg naar de Hortus Botanicus in Leiden waar de inspiratiedag ‘Mindfulness, over Wakker Zijn & Samenleven’ is georganiseerd door Shambhala Leiden. De vooraankondiging ligt op mijn schoot: ‘Korte lezingen, meditatie en ruimte voor dialoog’, lees ik. ‘Wakker zijn’ heeft de dag als thema. De slaap moet ik nog een beetje uit mijn ogen wrijven. ‘Mindfulness meditatie is een diepzinnige en eenvoudige manier voor het genereren van moed en inzicht die nodig zijn om de moeilijkheden te overwinnen die we in ons leven tegenkomen’. Ik ben benieuwd. Wakker zijn hoeft op zich niet moeilijk te zijn. Niet in slaap sukkelen, dát is een stuk lastiger. Ik sta open voor wat de dag gaat brengen en wat de twee bijzondere sprekers, Han de Wit en Geertje Couwenbergh, mij kunnen leren.

Na een hartelijke welkom door de directeur van Shambhala Leiden, luisteren we naar shakuhachi-speler Kees Kort. Zittend in een grote lichte zaal gevuld met bijna 100 mensen, zowel jong als oud, worden we wakker door de muziek uit zijn bamboefluit. Dan vertelt Han de Wit ons hoe we meester van onze eigen geest kunnen zijn en hoe we dat kunnen toepassen in ons dagelijks bestaan. Hij geeft aan dat het niet gaat over ‘overmeesteren’ of ‘onder controle krijgen’ van onze geest. ‘Vertrouwd raken met je geest en met dat wat zich aan je voordoet. Dat is echte levenskunst.’

Tweedehands leven
‘Meester zijn van onze geest, is een manier om ons te bevrijden van de preoccupatie van ons voortdurend bezig zijn met hoe de dingen zouden moeten zijn. Doordat we in onze geest constant bezig zijn met ons leven, zijn we niet direct bezig met ons leven te leven. Het gaat om het ontwikkelen van een bepaalde onbevangenheid. Dat is de vrucht van mindfulness door meditatie. We moeten loskomen van dat eindeloze gepieker. We beginnen al met plannen zodra we onze ogen openen. Op deze manier leven we eigenlijk een tweedehands leven. We leven dus niet in het nu.’

Han de Wit vraagt ons wanneer wij voor het laatst een moment van compleet wakker zijn hebben ervaren. Na een korte bezinning delen we onze ervaringen. Ik vind het bijzonder hoe open iedereen is. Opvallend is dat niet zozeer fireworks-momenten worden genoemd, maar ik hoor: een fietstochtje door de natuur, compleet opgaan in een schaakspel, een goed gesprek met een dierbare, joggen door het park… Han legt ons uit dat het ook geen bijzondere momenten hoeven te zijn. De momenten zijn juist onafhankelijk van voor- en tegenspoed. Problemen zullen heus niet verdwenen zijn, maar ze raken je niet. Het ego is even losgeweekt. Het gaat om een kostbaar moment voorbij elke gedachte. Tijdloos.

Ontwaakt hart
Hoe kunnen we deze momenten nu meer uitbreiden in ons dagelijks leven? Zorg dat je zelf kunt ontwaken, leert Han ons. Door middel van meditatie bijvoorbeeld. Meditatie is het moment opmerken dat we weer wegglijden uit het nu. Dit kan door een gedachte gebeuren over ‘wat we vanavond gaan eten, wie we nog moeten bellen, wat het werk ons morgen brengt, et cetera’. Als we dat moment slechts opmerken en met zachte aandacht onszelf weer terugbrengen naar het hier en nu, zijn we weer wakker. Op dat moment van ontwaken, is bodhicitta aanwezig. Bodhi betekent ontwaakt; citta is hart. Dan hebben we dus een ‘ontwaakt hart’.

Bij de lunch heb ik de gelegenheid yoga-lerares Geertje Couwenbergh te vragen wat haar laatste moment van compleet wakker zijn was. Ze antwoordt dat de geboorte van de tweeling van haar zus haar diep raakte. Toen ze één van hen op haar schouder had, maakte een gevoel van complete rust en overgave van haar meester. Het ego had geen overhand meer. Ze wás gewoon.

De Tijger, de Garoeda en de Krijger
De shamatha yoga is een heerlijke afwisseling na het lange zitten en het intensieve luisteren. Shamatha yoga vindt zijn oorsprong in de Shambhala boeddhistische traditie. Jasmijn Koelink voert de houdingen uit onder begeleiding van Geertjes gesproken aanwijzingen. Houdingen als de Tijger -in de leer van Shambhala verbonden met opmerkzaamheid, de Grote Oostelijke Zon (een serie zonnegroeten), de Garoeda –vertrouwen– en de Krijger komen voorbij. De Krijger staat voor onverschrokken toewijding oftewel standvastigheid. De bereidheid dat te omarmen wat op jouw pad komt.
In de lezing van Geertje die volgt, benadrukt ze nog eens deze moed, die centraal staat in de Shambhala traditie. ‘Er is veel moed nodig om de deur van je hart open te zetten en niet terug te deinzen voor wat zich aandient. Verwelkom alles dat zich voordoet. Wees als een echte krijger. Trek het harnas uit en laat zien wie je bent. Wees niet bang voor je twijfel, angsten of ambitie, wees niet bang voor wie je bent’.

Ware levenskunst
Ze schudt ons wakker met het idee dat we zelf iets heel revolutionairs kunnen doen. We kunnen namelijk loskomen van ons ego, de zelfobsessie waaronder we zo kunnen lijden. Meditatie kan daarbij helpen. Door de relatie met jezelf aan te gaan, kan van binnen een kleine revolutie plaatsvinden. Alle deuren worden opengezet. Een andere krachtige methode is om iedere dag jezelf, je dierbaren, maar ook mensen met wie je geen band mee hebt of zelfs wildvreemden, toe te wensen dat zij gelukkig mogen zijn en vrij van lijden. Dat is niet gemakkelijk, maar wel eerlijk. Naar jezelf en de wereld toe. Deins niet terug voor wat de wereld je te bieden heeft: de mooie natuur, de veelzijdigheid van de mensen. Zie deze onvoorwaardelijke goedheid in de mensen. Natuurlijk worden we wel eens overmand door twijfel. Dat is niet erg. Ga die twijfel niet uit de weg, maar omarm het met veel liefde. Een houding van vertrouwen, vriendelijkheid en onbevreesdheid is de sleutel naar ware levenskunst.

Ook Han de Wit benader ik om te vragen door welk moment hij onlangs in vervoering werd gebracht. Hij vertelt hij dat hij in de loop der jaren ‘meer oog heeft gekregen’ voor deze momenten. De dingen worden vaker en eerder herkend. De geboorte van zijn kleinkind was voor hem een moment van één zijn. “‘IK’ bestond even niet”, zegt hij mij. “Het was een staat van pure aanwezigheid. Het gevoel dat je leeft, mét alle ongemakken.”

Al met al was het een verrassende dag geweest. Niet alleen omdat er ruimte was voor discussie na verdiepende lezingen maar tevens omdat aandacht werd besteed aan de zintuiglijke beleving: de terugkerende muziek van de shakuhachi, de Shamatha yoga en de afsluitende maitri-meditatie deden je vol liefde in je hart huiswaarts keren. Een bijzonder boek werd ons nog uitgereikt: Meester over je eigen leven, geschreven door Sakyong Mipham, de zoon van de stichter van de boeddhistische Shambhala traditie, Chögyam Trungpa.

Shambhala Nederland
Han de Wit
Geertje Couwenbergh
Kees Kort
Jasmijn Koelink

Lees verder op Bodhitv

Hello Mindfulness (Bodhitv)

Wed, 18 Jan 2012 12:42:41 +0100

Hello Mindfulness is een initiatief van Dr. Yowon Choi en Tom van den Berg. Op de laagdrempelige evenementen die zij organiseren maken mensen kennis met Mindfulness. De oefeningen zijn erop gericht deelnemers bewuster te maken van het huidige moment, van wat er nu gebeurt in lichaam en geest zonder te oordelen.

Meer info en cursus data: hellomindfulness.com

Camera, montage en interviews: Jochem Smit

Bekijk het filmpje op Bodhitv