se7en

س ه ر ا ب

2009-07-16T19:05:00.000+04:30

این روز‌ها

واحد شمارش ترکش

نفر شده است

این وبلاگ دیگر معلوم نیست کی به روز شود …

بگو وارطان ، بگو ، اعتراف تو مقدس است

2009-07-03T03:53:00.000+04:30

نوشتار زیر مقاله‌ای است توشته‌ی علی رضا طارمی ( برادر ) که در مرداد ماه سال 1382 منتشر شده بود . نوشتاری که برای دوستش سعید رضوی فقیه نوشته بود . دوستی که چندین ماه را در انفرادی سر کرد و لب به اعتراف نگشود . حال و هوای نوشته بی شباهت به حال و هوای ما و دوستان در بندمان در این روز‌ها نیست . با اجازه‌ی خودش نوشتار را در این‌جا باز نشر می‌دهم . به امید آزادی دوستانمان .

وارطان سالاخانیان مبارزی که طی کودتای 28 مرداد زیر شکنجه جان سپرد ولی لب به سخن نگشود .

بگو وارطان ، بگو ، اعتراف تو مقدس است

وارطان سخن بگو ، قسمت می‌دهم به بامداد ، به شب‌های دهگانه ، به عروسک‌های دختر کوچکت ، به خاطر خدا سخن بگو ، به خاطر دوستانت که دوستشان داری ، به خاطر این بوم و بر سخن بگو ، دست از گمان بردار ، با مرگ نحس پنجه میفکن ، نام مرا و نام و نشان تمام آن کسانی که دوستشان داری ، نام ببر ، تمام آن چه در دل نهان کرده‌ای بگو .

ایکاروس گرامی من ، در این غبار آلود سوزان ، بر آفتاب نگاه این بی‌مهران نه جای پرواز است . تو را نگاه عاشقانه امنی آشیان باید .

قهرمانان ما معجزه نمی‌کنند ، روی آب راه نمی‌روند ، زیر شکنجه جان نمی‌دهند ، سکوت نمی‌کنند ، فریاد می‌زنند . بگذار بدانند که تنها نیستی ، بگذار مرا نیز با خود ببرند . من نیز اعتراف می‌کنم ، آزادی نمی‌خواهم ، اندیشه و جامعه مدنی نمی‌خواهم ، نه آزادی بیان و نه هیچ چیز دیگر ، تمامش ارزانی آن‌ها . هر چه از من و دوستانم می‌دانی بگو .

بگذار تمام زندگی‌مان را ببرند ، تمام کتاب‌هایم را ، شاهزاده کوچولو را ، هوای تازه شاملو را ، زمستان اخوان را ، اوهام ریچارد باخ را ، چنین گفت زرتشت نیچه را ، قمار عاشقانه سروش را ، مانیفست گنجی را ، راستی قلعه حیوانات جورج اورول را فراموش نکنید ، آن را هم با خود ببرید ، حتا گیتارم ، دفتر شعر‌ها و نامه‌های عاشقانه‌ام را نیز با خود ببرید ، بسوزانید ، بگذار تمام زندگی‌ام را ببرند ، نمی خواهم چیزی را با خود به جهنم ببرم ، بهشتشان هم ارزانی خودشان .

فریاد بزن وارطان ، هر چه می‌دانی بگو ، بگو ما میلیون‌ها انسانیم ، بگو ما هزاران دانشجو هستیم ، بگذار توقیف کنند ، مسدود کنند ، بازداشت کنند ، سخن بگو وارطان ، تمنا می‌کنم سخن بگو ، مگذار جسم تو را تسخیر کنند ، بگذار آزادی دوستانت را نیز بگیرند ، بگذار تمام آن‌هایی که دوستشان داری بازداشت کنند . تمام همسایگانت را ، فرزندانت را ، همه را ، تمام کسانی که حتا تو را نمی‌شناسند ، بگذار ایرانی بودنم را نیز سلب کنند ، هر چه می‌دانی بگو ، به فریاد هم بگو ، نه به ناله و مویه . نامم را که می‌دانی ، پدرم را که می‌شناسی ، پس فریاد بزن ، نامم را بر سرشان فریاد بزن ، و باور بدار دوستت خواهم داشت ، بگذار همه را ببرند ، تکفیر کنند ، وارطان مگذار جسم و روحت را تسخیر کنند . به خاطر خدا سخن بگو . من هیچ مقاومتی در مقابلشان نخواهم کرد . بگذار مرا هم به سلول انفرادی ببرند ، بگذار مرا نیز چهل و هشت ساعت بدون لحظه‌ای خواب و استراحت سر پا نگه دارند ، بگذار هر چه می‌خواهند انجام دهند .

بگو تنها نیستی ، بگو قهرمان نمی‌خواهیم ، بگو از قهرمان و توتالیتر‌های اسطور‌ه‌ای حالمان به هم می‌خورد ، بگو انسان را بیشتر از اسطوره دوست خواهی داشت . بگو ما پادشاهان زیادی داشته‌ایم ، همه تاج بر سر می‌گذاشتند ، و راهبان فراوانی نیز داشته‌ایم که دستان ظریفشان را به آسمان می‌بردند و برای ما دعا می‌خواندند ، بگو دیگر دعا نکنند ، نفرینمان کنند ، به مادرم نیز بگویید که برایم دعا نکند .

بگو سرباز‌هایشان را خبر کنند ، فریاد مرگ سر دهند ، تیرباران کنند ، با پوتین‌هایشان لگدمان کنند ، از سقف آویزانمان کنند ، اما وارطان تو سخن بگو . بگو اسطوره نمی‌خواهیم بگو انسان را دوست می‌داریم ، بگو تنها نیستی ، بگذار همه را با خود ببرند . از تمام وجود دوستت خواهم داشت ، عاشقانه دوستت خواهم داشت .

وارطان سخن بگو ، مردم من قهرمان نمی‌خواهند ، انسان می‌خواهند ، پری کوچک غمگینی که دلش برای دیگران می‌تپد حتا برای فرزند دشمنش . تو برای آزادی همسایه‌ات فریاد کشیده‌ای وارطان ، اسرار هویدا کرده‌ای ، همسایه‌ات دلش برایت تنگ شده است ، وارطان دلم برایت تنگ شده . سخن بگو و باور بدار دوستت خواهم داشت .

بگو قهرمان نیستم ، بگو میلیون‌ها انسانیم که دلمان برای یکدیگر تنگ شده است . بگذار مرا نیز به انفرادی ببرند ، و یقین بدار که اگر تمام آزادی‌هایم را سلب کنند ، زندگی‌ام را به تاراج ببرند ، نمی توانند حریتم را ، رهاییم را ، عشق به میهنم را سلب کنند . بگو وارطان ، سخن بگو ، ما قهرمان نمی‌خواهیم . بگو ما میلیون‌ها انسانیم ، رها از هر باید و نباید قرون وسطایی .

ایران سال صفر

2009-06-04T06:21:00.001+04:30

وقیحانه ترین تصویر تاریخ تلویزیون جمهوری اسلامی ایران و ننگ بر ما اگر ساکت بشینیم . کاش جای میر حسین بودم تا صورتش را روی همان میز شیشه‌ای خرد می‌کردم . کاش هیچ مرد دیگری هیچ وقت در همچین موقعیتی جای میر حسین نباشد .

… به پا خواهد شد

2009-04-07T23:47:00.000+04:30

در روز‌های رخوت سینما چند فیلم هستند که خیلی منتظر تماشایشان هستم . آثاری که در سال 2009 به نمایش درخواهند آمد . محدوده کنترل جارموش ، اسب تورین بلا تار ، غبار زمان آنجلوپلوس و نه راب مارشال .

جیم جارموش بعد از" گل‌های پژمرده" که توفیق چندانی نیافت و نتوانست طرفدارانش را راضی کند با " محدوده کنترل " به سینما‌ها می‌آید . اثری که حضور بیل موری ، هیلدا سوئینتین ، جان هارت و گائول گارسیا برنال در آن و تم جنایی اش می‌تواند وسوسه کننده باشد و البته نام خود جارموش . فقط امیدوارم او به عناصر مینیمال فیلم های اولیه‌اش و اون فاصله‌گیری‌های ساختاری‌اش با مخاطب بازگشته باشد .

نام بعدی " اسب تورین" است . اثری از بلا تار . یکی از غول‌های سینمای اروپا . ساختار شکنی که بیش از همه یاد میلوش یانچو ی هموطنش را زنده می‌کند و البته تارکوفسکی . بلا تار حالا بعد از دو شاهکار بزرگش – " هارمونی‌های ورک مایستر " و " مردی از لندن " – که هر دو اقتباس‌هایی عجیب غریب و حداقلی از رمان هایشان بودند به سراغ داستان معروف نیچه و اسب در تورین رفته است . نیچه در خیابان‌های تورین با اسب پیری روبرو می‌شود که صاحبش بر بدن آن شلاق می‌زند . نیچه اسب را در آغوش می‌گیرد و می‌گرید . بعد از این جریان نیچه راهی تیمارستان می‌شود و در همان‌ جا هم زندگی را بدرود می‌گوید . داستان پر شکوهی است و مطمئنم که بلا تار کارش را خوب بلد است .

از " غبار زمان " تئودروس آنجلوپلوس هم نمی‌توان گذشت . بعد از ساخت " دشت گریان " اولین فیلم از تریلوژی تاریخی – یونانی این بار شاهد دومین فیلم از این تریلوژی هستیم . باید دید این بار هم سینمای نوستالژیک او می‌تواند مثل گذشته طرفداران حرفه‌ای سینما را راضی کند یا نه . موسیقی شنیدنی این اثر مثل اکثر کارهای آنجلوپلوس ساخته‌ی بانوی هنرمند یونانی النی کارایندرو است . موسیقی‌ای بس نوستال ، خاطره و غبار و تاریخ .

آخرین فیلم متعلق است به هالیوود . " نه " موزیکالی که پروداکشن و ترکیب عجیب و با شکوه بازیگرانش آن را تبدیل به معمایی بزرگ کرده است . فیلمی که بیشتر از نام راب مارشال کارگردان که فیلم‌های عظیمی مثل " شیکاگو" و " خاطرات یک گیشا " را در پرونده دارد دی لوئیس ودیگر بازیگران وسوسه انگیزند . سوفیا لورن ، جودی دنچ ، نیکول کیدمن ، ماریون کاتیلارد ، پنه‌لوپه کروز و دانیل دی لوئیس که به غریبه‌ای میان جمع می‌ماند . آهنگساز فیلم مائوری یستون است و جالب این که اولین کار حرفه‌ای او محسوب می‌شود و باید دید آیا او از عهده‌ی مهم‌ترین عنصر یک فیلم موزیکال بر‌می‌آید یا نه ؟ طراحی صحنه آن هم بر عهده‌ی جان مایر است ، برنده‌ی دو اسکار که هر دو را هم برای فیلم‌های راب مارشال گرفته است .

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

پ ن : موسیقی بسیار زیبای غبار زمان ساخته النی کارایندرو را از این جا می‌توانید دانلود کنید .

برای آن‌ها که تمام قد می‌ایستم

2009-03-23T07:31:00.000+04:30

فکر می‌کنم با من هم عقیده هستید که سال سینمایی پر شکوهی را پشت سر گذاشتیم با این که شاهکاری سینمایی را امسال ندیدیم ولی آن قدر فیلم‌های خوب زیاد بودند که بتوانیم آن را سال رویایی سینما بدانیم . در این نوشتار سعی می کنم بهترین فیلم‌های سال گذشته را از دید خودم معرفی کنم . به طور حتم سلیقه و نظر بسیاری از دوستان با من تفاوت خواهد داشت .

به ترتیب

1 ) گرسنگی اثر استیو مک کوئین

استیو مک کوئین جوان با اولین اثرش گام بلندی را برداشته . فیلم بلند پروازانه‌ای که به شش هفته‌ی پایانی زندگی و اعتصاب غذای سمبولیک بابی سندز یکی از اعضای جنبش آزادی خواه ایرلند می‌پردازد . روایت شاعرانه‌ی خشونت و میل به جاودانگی در یکی از تلخ ترین فیلم‌های این چند سال اخیر سینما .

2) گامورا اثر ماتئو گارونه

آیا بازگشت سینمای ایتالیا ؟ تصویر بی زرق و برق و افشاگرانه‌ای از مافیای سیسیل که با آن که شکوه فیلم مافیایی‌ها را ندارد ولی آن قدر شما را به تاریک‌ خانه‌های فساد و تباهی نزدیک می‌کند که انگار در برابر مستندی از شبکه‌ی تبهکاری گامورا قرار گرفته‌اید .

3) درباره الی ار اصغر فرهادی

غافلگیری جشنواره فجر 1387 و به یقین یکی از شاهکار‌های تاریخ سینمای ایران . کارگردانی بی نقص و دکوپاژهای ویران کننده‌ی فرهادی در فضایی پر از تعلیق . فرهادی متخصص درام‌های خانوادگی مانند مولف بزرگ هم عصرش میشائیل هانکه در پنهان، اخلاق و مناسبات فردی و اجتماعی را به چالش می کشد.‌ کامل‌ ترین تصویر خانواده‌ی مدرن ایرانی در جامعه‌ای پیچیده و پر تضاد .

4) بگذار فرد مناسب وارد شود اثر توماس آلفردسون

عاشقانه‌ترین خون آشام تاریخ سینما . عملیات غیرممکن پیوند دو قطب کاملن متضاد سینما یعنی وحشت و رومانس . از معدود فیلم ترسناک‌هایی که مشکل پایان بندی ندارد و برخلاف آثار متشابهش نقطه‌ی قوتش نه در پروداکشن که در سبک بصری ویژه اش در روایت یک قصه‌ی هولناک در لوکیشنی یخ زده و فاصله گذار است چیزی که از فرهنگ اسکاندیناوی نشأت گرفته شده است .

5) وال‌ ای اثر آندرو استنتون

هر بار که انیمیشنی از پیکسار را می بینم با خودم می گم این بهترین انیمیشن تاریخه و حالا باید منتظر نشست و دید پیکسار بعد این اثر عظیم چه چیزی برایمان آماده می کند . به خاطر خلق یکی از به یاد ماندنی ترین شخصیت‌های کارتونی به خصوص و به خصوص چشم‌هایش و همین طور سناریوی بی‌نظیرش که در بستر مالیخولیا شکلی می‌گذرد.

6) در بروژ اثر مارتین مک دونا

یک ایده‌ی فوق العاده و یک کالین فارل رویایی . کمدی – جنایی به شدت انسان گرایانه که به شدت هم به آثار گای ریچی نزدیک است . درک درست و به جا از مفهومی به نام معماری در پیش‌برد قصه‌ی سینما . مفرح ترین و اخلاق مدارترین فیلم سال .

7) میلیونر زاغه نشین اثر دنی بویل

سوگلی اسکار امسال که بدون شک خوش ریتم ترین و خوش قصه ترین اثر امسال بود . درس کارگردانی در فضاهای تجربه نشده‌ای که هر لحظه امکان سقوط داشت . اثری سهل و ممتنع که تمام بارش روی دوش کاگردان کاربلدش است . تدوین ، ریتم ، قصه و دیگر هیچ .

8) رودخانه‌ی یخ زده اثر کارتنی هانت

دومین فیلم اولی این لیست . طبق عادت هر ساله که سینمای مستقل آمریکا آس خود را رو می کند امسال آس رو شده رودخانه‌ی یخ زده بود . اولین فیلم بانوی کارگردانش که چیزی میان آثار مستقل کارانی مثل الکساندر پین ، ایزابل کویکست و جیم جارموش جا می گیرد . قصه‌ی عشق‌های کوچک خانوادگی و نبرد برای بقا در میان فقر و جدایی‌ها و یخ‌های آلاسکا.

---------------------------------------------------------------------------

پ ن : شاید اگر دو فیلم کلاس درس و الکی خوش را هم دیده بودم کمی این لیست فرق می کرد . حالا که ندیدم!

کشتی‌گیر می‌توانست شاهکار امسال لقب بگیرد ولی یک پایان بندی آبکی کل فیلم را نابود کرد . حیف!

کتاب‌خوان هم با آن که شکوه ساعت‌های دالدری را ندارد ولی اگر کمی در چینش نقاط دراماتیزه شده و ریتم فیلم هوشمند‌تر عمل می‌کرد می‌توانست در این لیست جا بگیرد ولی نگرفت!

کشتی گیر ، روایتی از تباهی و شکست

2009-02-25T00:55:00.000+03:30

دارن آرونوفسکی کارگردانی بوده که هیچ گاه در یک نقطه نایستاده . پی ( π ) که یک شاهکار کوچک بود ، یک مالیخولیای حسابی ، مرثیه ای برای یک رویا تجربه ای آوانگاردانه از سینمای حاشیه ای بود که قدرت گرفته بود و چشمه که یک علمی تخیلی بلند پروازانه بود و با این که شکست سختی خورد و حقیقتن هم فیلم قابل اعتنایی نبود ولی تجربه ی نابی بود در بیان تصویری .

حالا با کشتی گیر طرفیم اثری مرثیه گر و تراژیک از آدم های حاشیه ای . آدم های فیلم سوگوارانه آرونوفسکی همه تنهایند و انگار باید همه چیز را فراموش کنند . کشتی گیر روایت غریبی است از تنهایی و شکست ، روایتی که در نماهای غریبانه دوربین و موسیقی بی نظیر کلینت مانسل هم نفوذ کرده است . پرداخت توام با سکوت و پر حوصله ی دوربین آرونوفسکی که در اکثر مواقع قهرمان داستانش را بسان یک بت شکسته شده از پشت به تصویر می کشد .

کشتی گیر تنها یک سکانس پایانی تا شاهکار فاصله دارد و در تعجبم که چرا کارگردان باهوشی مثل آرونوفسکی متوجه این موضوع نشده که نمی توان داستانی را بر پایه های تراژدی بنا نهاد و روایت و پرداخت تراژیکی هم از قصه مهیا کرد ولی پایانی تقریبن خوش و خرم داشت . و ای کاش می شد فکری برای پایان بندی فیلم می شد تا با اثری به یاد ماندنی تر مواجه بودیم .

کشتی گیر بی شباهت با زندگی بازیگر اصلیش - میکی رورک – هم نیست . ستاره ای فراموش شده و تنها که در مراسم اسکار بسان غریبه ای با او رفتار شد . غریبه ای در میان جمع .

و چه پایانی بهتر از موسیقی مرثیه گر کلینت مانسل ( دانلود ) . این یار همیشگی دارن که هم در مرثیه ای برای یک رویا با او بود و هم در چشمه .

data="http://vahidiego.googlepages.com/player.swf" id="audioplayer1" height="24"
width="290">

---------------------------------------------------------------------------

** مطالب مرتبط با دارن آرونوفسکی در این وبلاگ +

مردی روی سیم

2009-02-23T06:51:00.000+03:30

مردی روی سیم مستند با ارزشی است از جیمز مارشال که به جریان عملیات واقعن غیر ممکن بند بازی فیلیپ پتیت ،بند باز فرانسوی بر فراز برج های تجارت جهانی در نیویورک می پردازد . او داستان خودش رو این گونه آغاز می کند .

" یکی بود یکی نبود . قصه ها رو این جوری شروع می کنن . در واقع ماجرای من ، یه قصه اس . من جوان بودم و هفده ساله . دندونم خراب شده بود . تو یکی از اون اتاقای انتظار با مبلمان دندونپزشکای فرانسوی نشسته بودم که با لامپای 40 واتی روشن شده بود و زن ها و مرد ها با قیافه ی عبوس نشسته بودن و ساکت داشتن مجله ورق می زدن که یه دفعه خشکم زد . چون یه مجله رو باز کردم و اون جا یه چیزی دیدم . چیزی عظیم ، چیزی که برام الهام بخش بود . دو تا برج دیدم و توی مقاله نوشته بود که روزی اون دو تا برج ساخته میشن . حتا هنوز وجود نداشتن . من می دونستم وقتی ساخته بشن بلند ترین برج های جهان خواهند بود . حالا فقط باید بهش می رسیدم . همه داشتن منو نگاه می کردن ولی من اون صفحه رو می خواستم . پس من هم رفتم زیر میز و صفحه رو پاره کردم و گذاشتمش زیر کتم و رفتم بیرون . البته تا آخر هفته دندون درد داشتم . ولی درد با رویای من قابل مقایسه نبود ".

در صبح مه گرفته ی هفتم آگوست سال 1974 بلاخره فیلیپ پتیت و دوستانش بعد از سال ها برنامه ریزی ، تلاش و رویا پردازی ، مخفیانه خودشان را به پشت بام برج های دو قلو می رسانند و به آرزوی دست نیافتنی شان می رسند . فیلیپ پتیت 45 دقیقه بر فراز نیویورک بدون هیچ حفاظی و هیچ وسیله ای که جان او را در برابر خطر حفظ کند به روی سیم باریکی که به پایه هایی در پشت بام های برج ها وصل شده اند بند بازی می کند . او حتا روی طناب می خوابد و آن طور که خودش می گوید و تصاویر نشان می دهد از فاصله ی 450 متری حتا زمین را هم نگاه می کند .

این مستند شامل مصاحبه هایی است با فیلیپ و اعضای تیمی که در این عملیات مخفیانه به او کمک کردند و همچنین افرادی که در هنگام این عملیات در اداره ی برج ها پست داشتند . همچنین قسمت هایی از داستان بازسازی شده البته این بازسازی در فضایی وهم آلود می گذرد و نه قصه پرداز تا شکل وشمایل مستند کار کاملن حفظ بشه .

منتقدان فیلم رو جزء بهترین مستند های امسال می دانند و البته بر اساس جوایزی که گرفته شاید بشه گفت مردی روی سیم قابل توجه ترین مستند امساله . همچنین فیلم لحظاتی قبل اسکار بهترین مستند رو هم گرفت چیزی که چندان مهم نیست .

این مستند خوش ساخت را به همه کسانی که برای رویاهایشان احترام قائلند و تمام کسانی که به توانایی انسان بودنشان اعتما دارند توصیه می کنم . فیلیپ پتیت بند باز در جملات پایانی فیلم می گوید " باید زندگی رو با هیجان زندگی کرد . انسان باید طغیانگری کنه . باید از چسبوندن خودش به قوانین اجتناب کنه . باید هر روز ، هر ماه ، هر سال و هر ایده ای رو به شکل یه چالش واقعی ببینه و اون وقت عمرش رو روی یه بند می گذرونه ".

پ ن : فیلم را می توانید به صورت تورنت از این جا دانلود کنید .

اسکار . دسته ی احمق ها

2009-02-21T04:10:00.000+03:30

عکس تزئینی نیست !

1) سر یک کنجکاوی ساده آمار تمام کاندیدا ها و برندگان فیلم اسکار را از سال 2000 تا 2009 درآوردم و نتایج واقعن حیرت آور بود . آمار نشان می دهد در این سال ها 80 درصد فیلم هایی که نامزد دریافت بهترین فیلم بودند در چهار ماه پایانی سال سینمایی اکران شده اند . یعنی اکتبر ، نوامبر ، دسامبر و ژانویه . و جالب تر این که در این 9 سال ماه ژانویه با 14 فیلم پیشتاز ماه های دیگر است . یعنی ماه آخر داوری . همین آمار نشان می دهد که 78 درصد فیلم های برنده ی اسکار هم در همین 4 ماه اکران شده اند . نتیجه این می شود که اعضای احمق آکادمی فیلم هایی که در هشت ماه ابتدایی سال دیده اند را فراموش می کنند و فقط به فیلم هایی رای می دهند که در ماه های اخیر دیده اند .

2 ) واقعن چشم پوشی از بازی بنتسیو دل تورو در نقش چگوارا در فیلم آقای سودربرگ و اصلن چشم پوشی از فیلم چه به نظر شما دلایل سینمایی دارد یا این که هنوز چگوارا کک به تنبانشان می اندازد .

3 ) با چه منطقی فیلم متوسط مورد عجیب بنجامین باتن در سیزده رشته نامزد اسکار شده . مورد عجیبی است .

4 ) و چرا گامورا که بی شک یکی از بهترین فیلم های امساله ( به نظر بنده بهترین فیلم ) از بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان کنار گذاشته شد ؟

5 ) در حماقت آکادمی و اسکار همین بس که اورسن ولز ، چاپلین ، هیچکاک ، لینچ ، جارموش و غول های بزرگ دیگری هیچ گاه برای فیلم هایشان مجسمه ای از جنس اسکار نگرفتند .

6 ) چه کسی باور می کند همشهری کین حتا کاندیدای بهترین فیلم هم نشده بود . چه کسی باور می کند گاو خشمگین رقابت را به راکی باخت . راننده تاکسی ، سرگیجه ، رفقای خوب ؛ این ها که جزء بدیهیات شاهکار سینمایی هستند در کجای تاریخ اسکار جا داشتند .

دسته ی احمق ها احمق تر از همیشه به راه خودش ادامه می دهد . بگرد تا بگردیم . 24 ساعت تا اسکار 2009 . تمام .

هارمونی های بلا تار ؛ مردی با دوربین فیلمبرداری

2009-02-19T00:24:00.000+03:30

دیدن هارمونی های ورک مایستر شاهکار بزرگ کارگردان مجاری - بلا تار - یک تجربه ی ناب دیداری است . اثری بزرگ که زیبائی شناسی معمول سینما را به چالش می کشد چیزی که شاید در طول تاریخ سینما کم تر کسانی موفق به آن شدند و پرسش های جدیدی را در مقابل مسیری که سینما در پیش گرفته است قرار می دهد . سینمای ناب بلا تار که در آن عناصر فرمیک خود سینما اعم از رنگ ، تدوین و حتا بازی ها آگاهانه حذف می شوند تا سمفونی هارمونیک سیاه و سفید و فضاسازی اسرار آمیزی بماند که به مفهوم پیدایشی سینما جان تازه ای می بخشد . مفهوم پیدایشی ای که به ابتدای سینما برمی گردد یعنی همان تعبیر " مردی با دوربین فیلمبرداری اش " روزگاری که قصه عنصر مهمی برای سینما نبود و من اسم این سینما را قصه گریز نمی گذارم که با وجود اعتقاد به همچین واژه ای ما قائل به قصه ای می شویم که نفی اش می کنیم نه! این سینما ، سینمای نیستی گرایی است که انگار همه چیزش نوید نیستی می دهند و وعده ی بازگشت به لذت نابی که پدرانمان با اولین تصاویر روی پرده احساسش کردند. که هیچ چیز در ذهن مخاطب اتفاق نمی افتد فقط حس بینایی است و تصویر روی پرده با ضرب آهنگی پر حوصله که انگار برخلاف فیلم های این روز ها که تلاشی است برای پیش روی در زمان ، به صلیب چوبینی می ماند که زمان را به صلابه می کشد.

باور کردنی نیست که هارمونی های ورک مایستر اقتباسی باشد از رمان " مالیخولیای مقاومت " چگونه می توان فلیمی که به جرات کم تر از بیست خط دیالوگ دارد را اقتباس بدانیم . هارمونی های ورک مایستر برداشت بلند پروازانه ای است از این قرائت پدیدارشناسانه از رمان که " رمان نویسان کل رمان را برای یک خط اصلی آن می نویسند " چیزی که این جا سقوط است ، نیستی است یا به تعبیر من " بی هیچی" .

دو ساعت و نیم همراه با دوربین بلا تار و شخصیت های فیلمش داخل یک اتمسفر هیچ و پوچ حرکت می کنیم از سایه به روشن و از سایه روشن به تیرگی و از تیرگی محض به تیرگی کدر . در این جا ما در خلسه ی عجیب غریبی در فضای فیلم غوطه وریم فضایی که بیش از هر وقتی کش دار بودن زمان را یادآورمان می شود و مخاطبی که انگار زمان از او پیشی گرفته و حالا در یک بی زمانی مطلق سکر آور در شهر سردی مالیخولیا وار در دل مجارستان دل مرده قدم می زند. بله ! تمام تلاش بلا تار در این اثر صرف فضا سازی شده ، فضا سازی ای که تداعی گر ابتدای سینما است و معرف اکسپرسیونیسم پست مدرن . مگر نه این که اکسپرسیونیسم مدرن خود را در نوآر بازنمایی کرد ولی این جا نه تنها اصلن با نوآر سروکار نداریم بلکه با چیزی فراتر از سینما طرفیم ، این اثر عظیم به یک کانسپچوآل آرتی می ماند که دیگر نمی توان با اصول زیباشناسانه ی سینما تحلیلش کرد .

بازی واکنش بازیگر است به کنش موقعیت . اتفاقی که در این جا می افتد " بی کنشی " است . نماها یا در لانگ شات می گذرند یا کلوزآپ ، کم تر مدیومی برای عرض اندام بازیگر اتفاق می افتد و این همان بازی های حداقلی است در هارمونی های ورک مایستر . در لانگ شات ها که عمومن حرکت شخصیت ها ( بیشتر از پشت که اتفاقن در این حالت دوربین در مکاشفانه ترین حالت خود قرار می گیرد چیزی که امسال در کشتی گیر دارونوفسکی هم اتفاق افتاد ولی متاسفانه خیلی بهش اهمیت داده نشد ) را می بینیم و در کلوزآپ هم که با حالات صورت طرفیم و این همان حداقل بازی ای است که می توان برای این اثر متصور شد .

فیلم 145 دقیقه ای بلا تار تنها از حدود 30 سکانس تشکیل شده که بیشتر این سکانس ها هم پلان – سکانس هستند . پلان – سکانس هایی که در آن دوربین به مثابه ی موجودی زنده و هشیار نماد قوه ی تخیل مولف پشت دوربین و قوه ی بینایی و زیبایی گرای مخاطبش است . تا جایی که بلا تار با حذف تمام اصول خارج صحنه ای سینما سعی در از بین بردن مرز میان مخاطب و مولف دارد .

نام فیلم – هارمونی های ورک مایستر – بیش تر از این که به محتوا و مضمون فیلم اشاره داشته باشد نشان دهنده ی سبک فیلمساز در پیش برد فضاسازی ها و دکوپاژهای ویران کننده اش است . به طوری که هارمونی در نور و حرکت و ریتم مهم ترین شاخصه های سبک بصری فیلمساز در طراحی فضای دلخواهش است .

دوست دارم این موارد را بیش تر به زبان تصویر بیان کنم پس با اسلاید های زیر پیش می رویم .

*******************************************

اسلاید های 1 تا 3

قسمت اول اسلاید که از پلان سکانس 1:30 دقیقه ای ابتدای فیلم انتخاب شده است . ریتم حرکت دوربین نسبت به بازیگر (یانوش ) - که ریتم کاملن هارمونیک تند شونده است و با شتاب معینی انجام می پذیرد - دیده می شود ، دوربین نیستی گرای بلا تار در این پلان آن قدر از یانوش دور می شود که او در نور کم سوی انتهای قاب محو می شود . نوری که از پشت می تابد و جز سایه های سیاه چیزی را در جلوی قاب برای مخاطب باقی نمی گذارد . نکته ی دیگر این پلان نوردهی هارمونیک است و حرکت هارمونیک نور از روشن کدر به تیره ی کدر و از روشن نسبتن شفاف به تیرگی محض و هم چنین منبع نوری در مرکز انتهایی قاب که از ابتدای شروع پلان وظیفه ی سایه سازی را به عهده دارد .

در قسمت دوم دقیقن عکس اتفاقی را می بینیم که در بخش اول دیدیم. این بار یانوش است که با سرعت معینی از دوربین ثابت بلا تار که برخلاف قسمت اول در پشت او قرار گرفته است دور می شود . و جالب این که این بار که دوربین ثابت است حرکت یانوش در قاب هارمونیک ( منابع نور با شدت معینی از دو سوی قاب می تابند و دقیقن در وسط قاب هم حرکت یانوش در منبع نور دیگر را می بینیم ) به سمت روشنایی است و آن قدر این حرکت ادامه می یابد که این بار او در روشنایی محو می شود .

در قسمت سوم باز هم حرکت استادانه و البته بار دیگر هارمونیک دوربین جادوگر را می بینیم که چه قدر متبحرانه از تیرگی به روشنایی حرکت می کند و جالب این که این حرکت در قاب این بار در چهارچوب دری اتفاق می افتد که خودش مفهوم قاب را در ذهن متبادر می سازد . و انسان ها که بسان توده های سیاه رنگ مسخ شده ای در طول قاب حرکت می کنند تا نیستی گرایی را در فیلم بیش از پیش نمایان سازند .

اسلاید های 4 و 5

در قسمت چهارم و پنجم بیشتر تمرکز می کنم روی ویژگی " دوربین مکاشفه گر " . ابتدا پلان سکانس 2 دقیقه ای خداحافظی یانوش با عمو ژرژ را می بینیم . در این سکانس دوربین تنها به حرکت عمودی در قاب اکتفا می کند در حالی که شخصیت ها در افق قاب حرکت می کنند و این حرکت دو بعدی و فضای سرد و خاکستری زمینه و تیره و تاری حاکم بر روح سکانس همه به مرثیه گرهایی می مانند که انگار آخرین دیدار را رقم می زنند و خبر از یک فاجعه ی نزدیک .

و بلاخره قسمت پنجم . پلان سکانس بی نظیر 5 دقیقه ای " سحرگاه میدان شهر" که گویی دوربین (چشم های مولف ) و چشم های مخاطب مات و مبهوت فضای وهم آلود و بی نظیر لوکیشن شده اند . مه دوردست و پرندگان سایه روشن شده ی معلق در فضا که انگار تنها عنصر امید بخش صحنه هستند و گروه گروه مردمان صورت سنگی و دل مرده که به انتظار نمایش اسرار آمیزی نشسته اند . و مهم این که دوربین در این سکانس ذره ای آرامش ندارد ، فوکوس می کند ، دور می شود ، چشم انداز می گیرد ، کلوزآپ می سازد و همه ی این ها انگار اتفاق را متصور می سازند .

*****************************************

پ ن : نکته ی این که به قدری سکانس های محشر و آوانگارد در این فیلم زیاد بود که نمی شد در یک پست به همه ی آن ها اشاره کرد به طور مثال سکانس مقدمه ی فیلم که استعاره ی لذت بخشی است از حیات کیهانی و یا سکانس اعجاب بر انگیز مشاهده ی نهنگ غول پیکر توسط یانوش و همین طور می شد از موتیف های فراوانی صحبت کرد که هارمونی در فرم فیلمساز را در این فیلم ردیابی می کرد .

درک این نکته که اکثر خوانندگان این جا از عذاب دایال آپ استفاده می کنند زیاد مشکل نیست و باور کنید که می دانم چه قدر این حجم سنگین پست و کل وبلاگ آزارتان می دهد ولی دیگر چاره ای نبود . باید ادراک را از انتزاع به تصویر سوق می دادم . امیدوارم ببخشید .

آقایان جشنواره چند سوال

2009-02-12T02:24:00.000+03:30

آقایان جشنواره چند سوال .

یکی این که چه طور فیلم تردید جناب آقای واروژ کریم مسیحی که به عنوان بهترین فیلم انتخاب شد در بخش مسابقه ی فیلم های اول و دوم رقابت را به فیلم دل خون باخت و اگر دل خون واقعن این قدر اثر خوبی بوده است چرا اصلن در بخش اصلی مسابقه انتخاب نشده است .

سوال دیگر این که با چه منطقی فیلمی را به عنوان بهترین فیلم جشنواره انتخاب کرده اید که خودتان در هیچ یک از بخش های دیگر به آن جایزه نداده اید پس چه چیز این فیلم باعث شده تا شما متقاعد بشوید بهترین فیلم جشنواره است مگر این که بخواهیم جایزه ی غیر رقابتی بهترین فیلمنامه ی اقتباسی ( چون تنها فیلم اقتباسی حاظر تردید بود و البته اصلن به همچین جایزه ای در بولتن جشنواره اشاره نشده بود ) را مد نظر قرار دهیم .

تمام این ها غیر از این است که قرار است در شب اختتامیه همه با لبخند به خانه هایشان برگردند و احتمالن کسی سیمرغ روی زمین نگذارد ؟

من که هیچ سالی را به یاد ندارم که نظر منتقدین این قدر به یکدیگر نزدیک باشد. از 21 منتقدی که در این نظر سنجی شرکت کرده اند 17 نفر فیلم " درباره الی " را بهترین فیلم دانسته اند ، بهترین فیلم از دیدگاه تماشاگران هم که همین فیلم شد پس احتمالن یا شما با دسته ی کورها طرفید یا ما .

پ ن : امیدوارم اصغر فرهادی به چیزی که شایسته اش است در برلین برسد . این جا که هوا مسموم بود .

درباره الی چی فکر می کنیم ؟

2009-02-08T06:20:00.000+03:30

تذکر / خطر : در متن زیر داستان فیلم لو نمیره ولی به شدت ایده ی سناریو لو میره . گفتم که نگید گند زد به فیلم رفت .

مقدمه

اصغر فرهادی در سینمای ایران آدم مهمی است . آدم مهمی که برخلاف مناسبات موجود در سینمای ایران از نردبان کسی بالا نرفت و هرچه هست خودش هست و نبوغ سرشارش که تا حالا هر چه ساخته اثرگذار بوده و ماندگار . و برخلاف مسیر فیلمسازی خیلی ها آدمی بود که نبوغش در فضای سینمای ایران سوخت نشد . مانده ، قصه اش را تعریف می کند و شعار هم نمی دهد و اتفاقن به بهترین شکل ممکن سینمای ملی ( من معتقد به همچین تعبیری نیستم ) را تعریف می کند سینمایی که تصویر گر جامعه امروز ایران است با تمام پیچیدگی هایش و با حقیقی ترین مناسبات اجتماعی اش .

بازی های خنده دار

چند دقیقه از نمایش فیلم گذشته بود که به دوست کنار دستی ام گفتم " این فضا جون میده برای یه تراژدی احمقانه " . فضایی که من رو یاد بازی های خنده دار هانکه انداخت . فضای شوخ و شاد و شنگی که برخلاف ظاهرش تعلیق ایجاد می کند . " ایجاد دلشوره " مهم ترین عنصر نیمه ی اول درباره الی است . ایجاد تعلیق در دقایق اولیه یک اثر که بیشتر به یک درام خانوادگی شبیه است اصلن کار ساده ای نیست و نبوغ فرهادی این جا است که با طراحی چند دیالوگ و نمای به شدت ساده مثل امواج دریا ، بازی کودکان کنار ساحل ، شیشه های شکسته ی ویلا و دیوار فروریخته ویلا مخاطب رو از لایه ی به ظاهر شاد فیلم به لایه ی زیرین احتمالن تراژیک فیلم دعوت می کند . این سینما است قرار نیست دور هم خوش بگذرونیم قرار است قلبمون بیاد تو دهنمون.

دشواری اخلاق

فیلم دارد به انتهایش نزدیک می شود به خودم میگم چند فیلم در سینمای ایران به پدیده ی اخلاق و مرزهای فردی – اجتماعی اخلاق پرداخته اند . به هیچ نتیجه ای نمی رسم . سریع فلاش بک می زنم به " پنهان " شاهکار میشائیل هانکه . بله اشتباه نکرده ام ، نیمه ی دوم درباره الی قرابت خاصی با پنهان دارد . چون درست دست می گذارد روی نقطه ضعف بشر ؛ قضاوت های اخلاقی ، مرز اخلاق و خود ویرانگری ، مرز اخلاق و عذاب وجدان .درباره الی به شخصیت هایش اجازه می دهد ورای شعارهای اخلاقی خود را نمایش دهند . آدم هایی که حالا در معرض دشواری های اخلاق قرار گرفته اند و باید تصمیم بگیرند . سینمای ایران باید ممنون اصغر فرهادی باشد که در فیلمش به مقوله ای چنین پیچیده پرداخته است .

تصویر مرد ایرانی

فرامرز قریبیان در شهر زیبا ، فرخ حمید نژاد در چهارشنبه سوری و حالا انتخاب مخاطره انگیز مانی حقیقی در " درباره الی " . این سه بهترین تصویر مرد ایرانی در فیلم های این چند سال اخیرند . مانی حقیقی در “ درباره الی “ شخصیت دوگانه مرد ایرانی را به تصویر می کشد کاری که به بهترین شکل ممکنش صورت گرفت . شخصیت نفوذ ناپذیری پر از گره های شخصیتی که در اجتماع پرتلاطمش ثمر نشسته . اجتماعی پر از تردید ها و خود محاکمه گری هایش اجتماعی که همیشه در تصمیم گیری هایش مشکل داشته و همیشه دنبال مقصری برای حماقت هایش بوده . این تمام آن چیزی است که مانی حقیقی با زیرکی ( به ارث برده اش ؟ ) انجامش می دهد .

موخره

بازی ها طبق معمول آثار فرهادی در سطح قابل قبولی است هر چند گلشیفته فراهانی دست به تکرار خود زده بود . ترانه علیوستی مثل همیشه شاهکار بود و اما غافلگیری بزرگ همان طور که گفتم مانی حقیقی بود که امیدوارم نامزد سیمرغ نقش دوم بشه . البته شهاب حسینی هم فراتر از چیزی بود که از او انتظار می رفت .

فیلم برای شاهکار لقب گرفتن به بازسازی لحظاتی از سناریو نیازمند است . متاسفانه ریتم فیلم در انتها کمی به هم می ریزد و همین موجب تشویش بیننده می شود . بعضی شوخی ها هم در لحظاتی که اصلن نیازی به این کار نیست به فضای خاص پایانی فیلم ضربه می زند . اما با همه ی این گفته ها فکر می کنم اصغر فرهادی مهم ترین فیلمش را ساخته و بدون شک بهترین فیلم چند ساله ی اخیر سینمای ایران .

---------------------------------------------------------------------------

پ ن : حرف های زیادی راجع به سبک کارگردانی فرهادی است که در این جور مواقع ترجیح می دهم با تصویر حرف بزنم و این را می گذارم برای زمانی که دی وی دی فیلم منتشر بشه و امکان عکسبرداری از نماها باشد .

به پشت سر شلیک کن

2009-02-04T19:59:00.000+03:30

از لحظه ای که از در سینما بیرون آمدم تصمیم گرفتم راجع به کاتین بنویسم ولی نمی دانستم ازچه بنویسم . راجع به خود جنایت کاتین که این جا توضیحات کاملی داده . روزگاری در جنگ جهانی دوم که لهستان دونیم شده . نازی ها در قسمتی آشوویتس راه انداخته اند و در قسمت دیگر بولشویک ها و استالینیسم فاجعه کاتین را رقم می زنند و در این بین این لهستان است که نابود می شود و لهستانی هایی که میان مرگ و زندگی حق انتخابی ندارند ، مرگ و زندگی را استالین یا هیتلر تعیین می کنند .

می شود از عدم تمرکز در روایت قصه بنویسم که این را هم می گذارم پای پیری وایدا و اون جمله ی معروف که هدف وسیله رو توجیه می کند یا پرسوناژهای متعددی که داخل قصه اند و در عمل چیزی جز شلختگی برای لحظاتی از فیلم باقی نمی گذارد .

همین طور می شود از میزانسن های حساب شده و خراباتی فیلم گفت به خصوص در سکانس هایی که داخل اسارتگاه افسران لهستانی می گذرد که بی شک نمایش گر شکوه سینما است و کاربلد بودن کارگردانش .

ولی هر چه فکر می کنم می بینم نقطه ی اساسی فیلم سکانس پایانی اش است . سکانسی بدون حواشی و کلامی اضافی که بازسازی حقیقت است . حقیقتی تلخ . اصلن کل فیلم ساخته شده است برای این سکانس و معجزه ی فیلم زمانی رخ داد که فیلم تمام شد ولی تیتراژی دیده نمی شد تا دقایقی پرده سینما سیاه ماند و این عمل آوانگارد وایدا مرثیه ای بود برای چیزی که در فیلم گذشت ، برای جنایتی که اتفاق افتاد . برای تمام آن تیرهایی که به پشت سر شلیک شد .

این هم سکانس پایانی البته بدون آن سیاهی آخر (چه بد سلیقه ) .

روزی که بنجامین باتن سوار بر گران تورینو در بروژ دیده شد

2009-02-04T04:37:00.000+03:30

نامزدی بنجامین باتن در سیزده رشته ی اسکار مرا یاد حکایت تایتانیک و آکادمی انداخت و آن جایزه های احمقانه ، مطمئنم که امسال هم آکادمی به رسم هر ساله اشتباهاتش را تکرار می کند و فینچر و دارودسته اش را مورد لطف خود قرار می دهد . این رمان عجیب و غریب را اگر لینچ تبدیل به فیلم می کرد یک مالیخولیای حسابی از توش درمیامد و یک فانتزی معرکه اگر تیم بورتون می ساخت . ولی اثر فینچر یک ملودرام سانتی مانتال احساساتی است پر از سکانس های کلیشه ای سینمای استودیویی . نمونه اش تمام صحنه های عشق بازی بنجامین و دیزی است که آدم را یاد رمانس های بیخود هالیوود می اندازد . چیز غافلگیر کننده ای برای طرفداران فینچر در این اثر وجود ندارد. از شاهکار هفت به بعد فینچر در ورطه ای افتاده انگار بعید است حالا حالاها ازش بیرون بیاد .

گران تورینو فیلم ساده انگارانه و گل درشتی است . از آن دست فیلم های قهرمان سازی که ابر مرد آمریکایی قصه ، خود را فدای برقراری عدالت در جامعه می کند . پیرمرد آمریکایی وطن پرستی که در لباس ارتش آمریکا در جنگ کره سیزده نفر را کشته و دچار عذاب وجدان است حالا به یاری همسایگان مهاجران چینی خود می آید تا انتقام ظلم رفته به آن ها را بگیرد . فیلم تنها لایه ای سطحی و اغراق آمیز را از مشکلات مهاجران نشان می دهد .اثری که قرار است تلخ باشد ولی پر از شوخی های بی مزه ای است که عمومن هم راجع به نوع رفتار چینی های قصه است . تنها حسن فیلم بازی تکان دهنده ی کلینت ایستوود است که به خوبی توانسته از پس نقش یک پیرمرد وطن پرست الکلی لجباز برآید . و البته ترانه ی آخر فیلم هم با صدای خود ایستوود محشر است .

و اما غافلگیری بزرگ . در بروژ . یک اثر کوچک و مستقل که کارگردانش ثابت می کند که حتی می شود یک فیلم سفارشی( گویا فیلم به سفارش شهرداری بروژ ساخته شده ) خیلی خوب ساخت . و جالب این که در بروژ اولین فیلم مایکل مک دونا است . شخصیت پردازی ها خیلی شبیه کارهایی بود که اخیرن گای ریچی انجام داده . البته واضح است که خود گای ریچی هم تحت تاثیر تارانتینو است . مملو از شوخی های تمیزی که باز هم مثل آثار ریچی و تارناتینو حول خشونت است . و یک کالین فارل بی نقص که یکی از پرسوناژهای ماندگار سینما را خلق می کند . آدم کش احمقی که بروژ برایش جهنم بود . از دست ندهید این لذت ناب رو .

می ترسم دیگر زبانم را نفهمند

2009-02-01T04:44:00.001+03:30

دیشب موفق شدیم یک فیلم مستند از سینمای لهستان را در جشنواره ببینیم . چیزی که باعث می شد به دیدن فیلم برویم . عنوان فیلم بود “ هنوز زنده : فیلمی درباره ی کیشلوفسکی “ به کارگردانی مستند ساز لهستانی ماریا زمار کوزانوویج . فیلم آن قدر کار شاخصی نبود که در خور نام کیشلوفسکی باشد . حداقل تا نیمه ی پایانی اش بیشتر وراجی افرادی بود که فیلم را در سطح یک مستند گزارشی سطح پایین نگه میداشت . ولی وقتی که خود کیشلوفسکی زبان به سخن می گشود ، سحر می کرد زبانش .

هیچ وقت نفهمیدم کیشلوفسکی چرا بعد قرمز گفت دیگر فیلم نمی سازد . در فیلم می گفتند بعد از سه گانه افسرده شده بود . ولی من هنوز قانع نشده بودم . تا اینکه در یکی از تصاویر آرشیوی درون فیلم یکی ازش پرسید چرا تصمیم گرفتی دیگر فیلم نسازی ، جواب دیوانه کننده بود ؛ می ترسم دیگر زبانم را نفهمند . کیشلوفسکی به نکته ی اساسی اشاره کرد . زبان فیلمساز . هنوز درگیر “ فیلم کوتاهی راجع به کشتن “ هستم و هنوز درگیر 3 رنگ . فکر می کنم زبان فیلمساز را در این سال های آخر هیچکس نفهمید . زبان ویرانگری که تا عمق میزانسن ها ی نابود کننده و معماری پیچیده ی فیلم هایش رسوخ کرده بود . زبان فیلمساز تعبیری است که می تواند راه گشای تعریف سینماگر مولف باشد . زبان هویت است ، شاخصه است ، ارزش است و در برگیرنده ی تمام عناصری که سینما را می سازد .

فقط کافی است کمی به عکس توجه کنیم تا به این نکته پی ببریم که زبان کیشلوفسکی را نفهمیدیم .

Technorati Tags: Krzysztof Kieslowski,cinema,documentary

میلیونر زاغه نشین / ریتم متعالی در بمبئی

2009-01-16T21:12:00.000+03:30

دنی بویل با “ قطار بازی “ خودش را به عنوان کارگردانی قابل احترام و آینده دار مطرح کرد . اگر چه با آثار بعدیش بیش از پیش به سینمای بدنه ی هالیوود نزدیک شد ولی با اثر جدیدش “ میلیونر زاغه نشین “ بازگشتی پرشکوه دارد به لذت “ قطار بازی “ .

میلیونر زاغه نشین با ضرباهنگی استادانه ساخته شده . ضرباهنگی که مهمترین عنصر قابل اتکای فیلم است . ریتم فیلم حتا فرصت پلک زدن را هم از شما سلب می کند .

میلیونر زاغه نشین نه فیلم هندی است و نه تلاقی هالیوود و بالیوود . دنی بویل به خوبی توانسته از امکاناتی که فضای هند در اختیار او قرار داده استفاده کند . لوکیشن عجیب و پر هیاهوی بمبئی یا آن رنگ پردازی های منحصر به فرد در فضای خرده فرهنگ های مردم هند و معماری فشرده و ریتمیک بمبئی ؛ همه ی این ها به موسیقی و سبک بصری و ریتم پرهیاهو و سینوسی فیلم هم تسری یافته به علاوه این که آن قدر این عناصر در کنار هم خوب چیده شده است که بیننده شاید متوجه بسیاری از جزئیات اثر هم نشود .

فضای شهری و بومی اثر و سبک بزن و بکوب و ریتم متعالی آن “ شهر خدا “ را در ذهن زنده می کند .

دنی بویل با ساخت فیلم در محل اصلی قصه ی اقتباس شده یعنی همان هند و استفاده از المان های سینمای بالیوود ( به خصوص سکانس پایانی و آن رقص اپیدمیک تمام فیلم هندی ها ) ادای دینی به سینمای هند هم می کند . سینمایی که پول ساز است ، قصه گو است ، تکراری است ولی گویا به زعم اکثریت سینما بین حرفه ای فاقد ارزش های سینمایی .

میلیونر زاغه نشین نقطه ی هدف سینما است ؛ قصه ی خوب ، ریتم خوب ، فیلم خوب .

Technorati Tags: millionaire slumdog,cinema,movie,critic

هیچ کس جوابی برای این زجه های دلخراش نداشت

2008-12-30T12:28:00.000+03:30

در شام نهمین روز از محرم الحرام 61 هجری کسی در سیاهی شب تیره و تار زمین بلا خیز فریاد زد

“ کیف أستسقی لطفلی فأبوا أن یرحمونی “ .

هیچ کس جوابی برای این زجه های دلخراش نداشت .

حالا چند کیلومتر آن طرف تر . چند روزگاری بعد . پدران و مادرانی هستند که فریاد می زنند.

چه کسی بر کودکان خردسال من رحم خواهد کرد .

هیچ کس جوابی برای این زجه های دلخراش نداشت .

Technorati Tags: gaza,ashoura

ضبط وحشت

2008-12-26T18:57:00.000+03:30

دیدن REC یک تجربه ی ناب است از در گیر شدن تمام و کمال در یک اتفاق وحشت انگیز .

1 ) دیدن یک فیلم ترسناک از سینمای اسپانیا آن هم بلافاصله بعد از دیدن یتیم خانه ، دیگر فیلم ترسناک این سال های اسپانیا ، و همین طور یاد آوری “ دیگران “ اثر بی نظیر آمنه بار خبر از اتفاق جدید سینمای اروپا می دهد . سینمای وحشت اسپانیا . ولی باید اعتراف کرد که این سینمای تازه شکل گرفته بر خلاف سینمای وحشت هالیوود ، ایتالیا و همچنین جی هرور هیچگونه قواعد و اصول از پیش طراحی شده ای ندارد .

2 ) اگر کارکرد سینما را ارائه ی " متن دروغینی " در نظر بگیریم که قرار است در پروسه ی پشت صحنه برای ما واقع پنداری را به ارمغان بیاورد در این جا ما با یک “ پاد متن “ طرفیم که در عمل بیننده را خلع سلاح می کند و متن دروغین را نه به مثابه ی حقیقت باز تولید شده بلکه به عنوان خود حقیقت به بیننده عرضه می کند .

3) فیلم ادای دینی است به دوربین ، دوربین به مثابه ی شی ء مقدس به عنوان یک کاراکتر خود را به قصه چسبانده و این همان پاد متن مورد نظر است ، حلقه ی گمشده ی فیلم های ترسناک ، حقیقتی که با حذف عوامل پشت صحنه به نشانه ای از تنها حقیقت موجود خود را مطرح می کند .

4 ) سبک غریب فیلم یادآور دگما 95 است . نبودن نور مصنوعی ، میزانسن های غیرمعمول و قاب بندی های تجربی . ولی نکته ای که " ضبط " را از دگما مستثنی می کند رسیدن از ایده و طرح به یک سبک است در حالی که در فیلم های دگما این فرآیند کاملن برعکس است . در دگما شما با یک دستورالعمل طرفید که بر اساس ظرفیت های آن شروع به سوژه پردازی و تولید می کنید .

Technorati Tags: cinema,movie,critic,rec

No Country For Gentleman

2008-11-20T04:05:00.001+03:30

می گفت وحید چه بلایی سر مردم این شهر آمده . رفیقت ، رفیق خودت اون قدر دنبالت میاد تا تو یه کوچه ی تنگ و تاریک کارد رو از پشت فرو کنه بهت . میگفت وحید این شهر طاعون زده است این خاک نفرین شده است . میگفت مردم دیگه تف هم تو صورت همدیگه نمیندازن .

قطبی مثل قهرمانان وسترن تنها آمد و تنها رفت . شهر را ساخت . دست ها را رو کرد . هفت تیر کشید . دوئل کرد . زخمی شد ولی هیچ وقت رنگ شهر را به خود نگرفت آخر هم مثل همه ی قهرمانای وسترن تنها راهشو کشید و رفت . این مرام یه قهرمان واقعی بود ، حالا نوبت ضد قهرمان فیلم های نوآر است که در سیاهی شب بیاید و تن لش اش را در سیاهی شبی دیگر در پستو های کثیف این شهر جا بگذارد تا بوی گندش عالم رو بردارد . حالا نوبت تو است ضد قهرمان عزیز .

قطبی مثل قهرمانای فیلم های فون تریه آمد تا حول محور عدم بچرخد در این شهر کج مدار تا آخر بفهمد که کارد را در یک روز گند پاییزی بهش فرو کردن . تا بفهمد این شهر طاعون زده قابل تغییر نیست تا بفهمد این شهر قهرمانانش را دار می زند . ولی قطبی برعکس قهرمانای فیلم های فون تریه تو سکانس آخر هفت تیر نکشید و رفت اون فقط راهشو کشید و رفت .

وحید ببین چه شب تلخی است ، که بعد از دو پاکت سیگار و ویوا مارادونا گفتن باید تاریخ سینما رو دوباره مرور کنی .

جنوب از جنوب غربی ، تهران شهر بی دفاع ، ایران سال صفر ، تهران 467 روز در سدوم ، رقصنده با لاشخور ها ، امپراطوری برون مرزی ، امپراطور و آدم کش .

حالا می فهمی چه شب تلخی است . نه برای قهرمان قصه مان ، من نگران این شهر طاعون زده ام . گفته بودی “ ما دچار هر چه پیش آمد شده ایم “ گفته بودی “ از دیوار ، از دیواری که کمی مانده است تا آوار “ گفته بودی “ ببین در خیابان چه قدر صلیب کاشته اند “ گفته بودی “ ما فرزندان حوصله و تقدیریم “ . تقدیر این شهر به نیستی است قهرمان . راهتو بکش و برو .

پ ن : نه اشتباه نکنید ، این متن مرثیه ای است برای من و تو که جزئی از این طاعونیم . فروغ خوب گفته بود که “ ما فرو رفتیم “ .

من تارانتینوی چینم

2008-11-11T22:46:00.000+03:30

از همان ابتدا شما متوجه می شوید که تنها با یک فیلم کونگ فویی عامه پسند روبرو نخواهید بود . استفان چو در راه و روش کونگ فو در سطحی بالاتر از فرهنگ غالب بر فیلم های رزمی – کونگ فویی ظاهر می شود گویی فیلمی ساخته شده است که باید چیزی به ژانر و فرهنگ سینمایی بیفزاید .

راه و روش کونگ فو یک فیلم میان ژانری است که عناصر درام هم در آن به خوبی رعایت شده در حالی که نیم نگاهی هم به سینمای گنگستری دارد در حالی که به هیچ یک از آن ها هم وفادار نیست و از این نظر غرابتش آدم را یاد کارهای تارنتینو می اندازد .

از چشم انداز دیگری هم فیلم شبیه آثار تارانتینو است و آن لایه های مختلفی از گرایشات سینمایی است که به بیننده عرضه می شود به این معنی که شما با فیلمی تجاری ، عامه پسند و متفاخر روبرو خواهید شد و این جمع نقیض ها است که باعث برتری این گونه فیلم ها نسبت به آثار مشابهشان می شود و از این حیث می توان در تاریخ سینما آن ها را کالت خواند .

پرداخت کمدی گونه ی نما ها و صحنه های رزمی را شاید در کارهای جکی چان دیده باشیم ولی در راه و روش کونگ فو با یک کمدی بکر بصری مواجهیم که خود را به عمیق ترین لایه های فرمال فیلم هم تحمیل می کند .

Technorati Tags: kungfu hustle,stephan chow,cinema,movie,critic

سینما حقیقت

2008-10-16T17:46:00.000+03:30

1 ) جشنواره ی سینما حقیقت . نمی دانم چه منطقی باعث شده تعبیر "حقیقت " برای یک جشنواره ی مستند انتخاب شود ، نکند دوستان سینمای مستند را هم ردیف حقیقت می دانند در حالی که سینمای مستند توهمی از حقیقت است . حقیقت بازنموده شده که از خیلی فیلتر ها گذشته . می شد اسم بدون ریاکاری تری را برای این جشنواره انتخاب کرد .

2) جشنواره دو تا سایت داره (+ و + ) که اگر نداشت سنگین تر بود . واقعن تاسف برانگیزه که این ها هنوز اهمیت اینترنت و یک سایت خوب را برای یک جشنواره که ادعای مهم بودن می کند را نمی دانند . هیچ اطلاعاتی از فیلم ها و جدول پخش در این سایت ها پیدا نمی شود .

3) از خاطره حناچی سال گذشته فیلم " کودکان یاسر" را دیده بودم ، امسال هم فیلم “ شمارش معکوس “ او را دیدم که یک مستند داستانی متوسط با رعایت حداقلی استاندارد های سینما بود و این امیدوار کننده بود . روایتش از یک پدیده ی اجتماعی به نام کنکور در حد قابل قبولی بود و در کل اثر شسته رفته ای بود . این فیلم قرار است در جشنواره ی مستند آمستردام هم شرکت کند .

4) فیلم را در دانشگاه هنر دیدم . برخلاف گفته ی دوستان نه خبری از بولتن و جدول پخش بود و نه پذیرایی . به هر حال امیدوارم جشنواره ای این چنین تخصصی و لازم به صورت مطلوب تری برگزار شود البته در دوره های بعد .

5) قرار است فیلم مستند “ مارادونا “ از کاستاریکا و دو اثر از جیمز لانگی مستند ساز مشهور در این دوره نمایش داده شود . البته اگر ساعت پخششان را فهمیدید به ما هم اطلاع بدهید .

Technorati Tags: Documentary,cinema,festival

امپراطوری از دست رفته

2008-10-02T11:00:00.000+03:30

اینکه چه قدر سینمای شرق آسیا را دوست داشته باشیم یا نه اصلن مهم نیست . شکل گیری شکل جدیدی از سینما بعد از درخشش فیلم های خاور دور اظهر من الشمس است.

نفرین گل طلایی را هم می توان در فهرست فیلم های خوب سال قبل میلادی جای داد ، ژانگ ئیمو ادامه دهنده همان راه اسلاف شرقی خویش در به تصویر کشیدن شکوه امپراطوری ها و شهرهای ممنوعه است .از بزرگترین فیلم های اینگونه سینما آشوب کوروسوا ، امپراطور و آدم کش چن کایگه ، بودای کوچک برتولوچی را می توان نام برد ولی وجه تمایز نفرین گل طلایی از این فیلم ها را شاید بتوان در نوع داستانش دانست ، داستانی که به طور حتم از نمایشنامه های شکسپپیر به خصوص ریچارد سوم و هملت به عاریت گرفته شده . عشق های ممنوعه ، خیانت های پی در پی و رویاهای پر شکوه سلطنت و داستان که برگرفته از نمایشنامه ای است به خوبی توانسته با فضای امپراطوری چین انعطاف پیدا کند .

نکته مهم نفرین گل طلایی ساختار تکنیکی فوق العاده فیلم است ، طراحی صحنه و لباس بی نظیر که می توان گفت در سینما نمونه ندارد و اتفاقن همین دو عنصر هستند که شاکله فیلم را به عنوان فیلم شرقی هویت یابی می کنند . میزانسن های داخلی فیلم هم با دقت تمام طراحی شده و حس و حال صحنه را به خوبی به تماشاگر منتقل می کند .

اما یکی از عواملی که به فیلم ضربه زده است ورود بی مقدمه شخصیت ها است به فضای داستانی و رها کردن آن ها به یکباره در طول داستان ، تعدد شخصیت در این فیلم که قرار است به مانند نمایشنامه های شکسپیر چند ضلعی های روابط درون قصری را بسازند به غیر از شخصیت ملکه و ولیعهد هیچ از یک از نقش ها که از قضا باید هم مهم بوده باشند درست پرداخته نشده اند ، پسر دوم و پسر سوم امپراطور ، همسر اول او و حتی خود امپراطور به سرعت وارد داستان می شوند و هیچ روند دراماتیکی به شکل گیری ذهنیت تماشاگر از این شخصیت ها منجر نمی شود .

نفرین طلایی در کل فیلم خوبی است که با چشم پوشی از بعضی حفره های داستانی می توان از آن لذت های شریفه را برد .

و اما یک سوال! ازفیلم هایی که از افسانه ها و یا امپراطوری های شرقی دیده اید کدام را بیشتر از همه می پسندید ؟ جواب من خاکستر های زمان است از وونگ کاروای . شما چطور ؟

Technorati Tags: cinema,critic,movie,Yimou Zhang

تو به هیچ چیز اعتقاد نداشتی

2008-09-18T18:54:00.000+04:30

" این چشم اندازه زندگی پس از مرگه ، تو دل خیلی ها را شکستی ، تو به هیچ چیز اعتقاد نداشتی"

مایک انسلین نویسنده ی کافر کتاب های ترسناک برای نوشتن کتاب جدید خود تن به اقامت در اتاق 1408 هتلی قدیمی در نیویورک می دهد، اتاقی که کسی از آن زنده بیرون نیامده .

1408 تصویری مخوف از زندگی پس از مرگ کافران است با تکیه بر ایدئولوژی راست گرایانه نظام استودیویی که یک سرش در رویا سازی و صنعت پول پارو کن است (آخور) و سر دیگرش در اعتقاداتی است که به متظاهر ترین شکل ممکن به ظهور می رسند.

تریلر وحشتناکی که از نیمه ی راه ملال آور می شود و دیگر هیچ ورق جدیدی برای رو کردن ندارد ، پس دست به انتحار می زند و مایک انسلین را از اتاق بیرون می کشد و دوباره پس از چند دقیقه بدون هیچ زیبایی شناسی روایی دوباره او را به اتاق بر می گرداند و تئوری های مذهبی خودش را صادر می کند .

استفاده از جلوه های صوتی و بصری اپیدمیک سینمای وحشت در فیلم معقول و مایه ی آبروی هافستروم است .همچنین موسیقی متنی که همیشه نقطه ی قوت هالیوود بوده.

1408 در حد ایده ای فوق العاده است که کارگردانش به شدت خواسته به متن استفن کینگ وفادار باشد پس به همین دلیل بازی بیش از تحمل تماشاگر ادامه می یابد .

جمله ی ابتدایی این پست مهمترین عنصر برای تحلیل فیلم است ، جمله ای که از زبان مدیر هتل در توهمات انسلین در اتاق می شنویم ؛ مایک انسلین در دوزخ خود خواسته با تجسم عینی اعمال و افکار پلیدش روبرو می شود ؛ این تئوری فیلم است در حالی که هیچ جوابی برای این سوال ندارد که کشته شدگان دیگر این اتاق که کودک هم در میان آن ها بوده به چه گناهی به این دوزخ گرفتار شدند ؟

فیلم را ببینید و دنبال دلیل نگردید .

Technorati Tags: 1408,cinema,movie,hollywood

HAPPY END

2008-09-11T01:19:00.000+04:30

1 ) به من قول بده یک فیلم مشنگی دیگر است از کوستاریتسا . با رئالیسم جادویی بالکانی که بارها در آثار کوستاریتسا دیده ایم . این منظر عجیب به هستی شاید خصوصیت فرهنگی مردم بالکان باشد ، مردمانی که ریشه های کولی واری خویش را همچنان در سبک زندگی شان رعایت می کنند . روز و شب عیش ونوش در خانه های محقر اما گرم و پر از صمیمیت . حالا این خصوصیات را به روحیه ی شبه پانک کاستاریکا و احتمالن عواملش اضافه کنید ، خوب به خاطر همین ریشه های فرهنگی است که فیلم های او یکی از دیگری عجیب ترند .

2 ) در تیتراژ پایان فیلم به جای end می نویسد happy end ، تنها تفاوتی که امیر با سال های گذشته دارد این است گویی او کلن خودش را به بی خیالی زده است و گفته است خوب بچه ها می خوایم یه فیلم هپی با پایان هپی بسازیم . مستی و بی عاری در تمام فیلم خودش را به وضوح نشان می دهد گویی قصه با چند گالن الکل مست کرده. اگر کوستاریتسا در فیلم های پیشین گاهی در همین فضای شاد معترض می شد و یا سعی در دراماتیزه کردن کارش داشت ولی این بار انگار تارک دنیایی است که به همه چیز و همه کس می خندد و هیچ چیز از تیررس هجو او خارج نیست . از جنگ جهانی دوم گرفته ، سنت های مردم بالکان ، برج های دوقلو و حتی خشونت .

3) کم کم می شود به این نتیجه رسید که کوستاریتسا خودش را تکرار می کند و این کار برای او بی نهایت لذت بخش است ، درحقیقت سبک زندگی او بسیار شبیه سبک فیلمسازی اش است این را با دیدن فیلم داستان های سوپر 8 او که مستندی از گروه موزیک no smoking است را می توان فهمید ، گروهی که خود امیر نوازنده ی گیتار آن است و در جایی می خواندم که او گروهش در یک روستا با آزادی کامل و قوانین مختص خودشان زندگی می کنند و این همان چیزی است که در فیلم آخر او هم اتفاق می افتد ، قوانین را کاراکتر ها تعیین می کنند .

مطالب مرتبط :

امیر کاستاریکا و no smoking

Technorati Tags: emir kusturica,zavet,cinema,movie

از آندلس تا استامبول

2008-06-05T03:04:00.012+04:30

Astrakan cafe

Anouar brahem trio

Ecm records

Fusion , world music

Artists

Anouar Brahem oud

Barbaros Erköse clarinet

Lassad Hosni bendir, darbouka

کافه های آستارا خان . مسافران گاه به رقص برای زدودن خستگی سفر ، گاه حزن انگیزبا نوای قره نی گویی وطن همیشه دور بودهاست وگاه آرام همانند دریای پیش رو .

بعد از گذشت سال ها هجرت از تونس به مهد موسیقی جاز ، انور ابراهیم به پختگی لازم برای ارائه ی شاهکارش رسیده است .انگار انور از برزخ تمام عربی تا Thimar مینی مال تمامن جاز نغمات ماندگار شرق را دوباره جستجو کرده و با رنگ آمیزی بکر کافه آستاراخان را تحویل داده است.

تریوی انور ابراهیم (عود) ،باربارا ارکوس (کلارینت) ولسد حاسنی (دهل و تمبک) دست به آفرینش موسیقی ای می زند که به سختی بتوان آن را به منطقه ای خاص و یا ژانری مشخص نسبت داد.

کافه آستاراخان محل پیوند نواهای مهجور مانده ی آندلسی و استامبولی است و صد البته دور از ذهن نیست که حتی روس ها ،آذری ها ،ترکمن ها و کرد ها هم گاهی اوقات با نغمه های این آلبوم آشنا پنداری کنند.

ساز ها درهم تنیده اند گویی سحری در کار است . تلفیق تا ریشه های موسیقی ریشه دوانده ، هر آهنگ منظومه ای ناشناخته است که باید در آن پیش رفت و به شهود رسید ، لحظه لحظه ی این آلبوم را باید کشف کرد . از نعره های دلخراش کلارینت استامبولی در Aube rouge تا زخمه های پرشور بر عود در Nihawend وهمزیستی آرام و پیچ در پیچ سازها در Karakoum .

به آهنگ Nihawend گوش فرادهید .

Nihawend را دانلود کنید+

کل آلبوم را نیز از این جا می توانید دانلود کنید . +

Technorati Tags: astrakan cafe,anouar brahem,fusion,world music,music

آن روز که دست ها به هم اعتماد داشتند

2008-04-04T04:24:00.000+04:30

Technorati tags: photography