جهان از نگاهِ یک وبلاگ‌نویس

این تناوبِ لعنتی ...

2010-03-14T17:32:00.000+03:30

این روز‌هایِ آخرِ سال هم سوژه‌هایی دارد برایِ خودش. هر سال تا چهارشنبه‌سوری می‌رسد، من هم اعصابم خورد می‌شود. نه از صدایِ ترقه و امثالهم، از این‌که آیا تمامیِ مشکلات حل شده‌اند و چسبیدیم به‌اینکه رویِ‌آتش پریدن یا نپریدن، توهین به " آتش" است یا نه، چهارشنبه‌سوری خرافات است و " سندِ حماقتِ پدرانمان" و یا یکی از جشن‌هایِ باستانیِ ایران " که در گذشته متفاوت اجرا می‌شده‌است". اگر این‌ جشنی‌ست برای " شاد بودن" و برایِ " دورِ هم بودن"، خب بیایید شاد باشیم! اگر هم آن‌را قبول نداریم، حداقلِ باید به احترامِ قبول داشته‌شدنش توسطِ دیگری، آن‌را نکوبیم تا احیانا کوبانده‌نشویم .... آقا بگذریم، به قولِ معروف : " The Worst Vice is Advice " ( + )

پی‌نوشت: من‌بابِ رفعِ ابهامات و پاسخ به شبهات باید عرض شود که نگارنده دشمنِ فرهنگِ ایرانی و فلان نیست و با نوشتنِ این مطلب هم چیزی عوض نشده است... غرضِ اصلی فقط دور نشدن از مفهومِ این روز بود، همین!

سیاه‌چاله

2010-03-06T17:03:00.002+03:30

گرانش از عجیب‌ترین پدیده‌هاست. بشرِ امروز از درکِ ماهیّتِ اساسیِ آن عاجز مانده و نتوانسته از آن یک تعریفِ واحد ارائه کند. کوانتوم، آن‌را حاصلِ جا‌به‌جاییِ ذرّه‌ای به نامِ "گراویتون" می‌داند ( که تابه‌حال هم کشف نشده‌است و ذره‌ای مجازی به‌شمار می‌رود.) و نسبیّتِ‌عام، آن را حاصلِ خمیدگی فضا می‌داند! در این مقاله نه به بررسی‌کردن گرانش در ابعادِ کوانتومی می‌پردازیم و نه به بررسیِ گرانش در ابعادِ کیهانی؛ بلکه یکی از عجیب‌ترین پدیده‌هایی که به گرانش مربوط می‌شوند را بررسی خواهیم کرد: سیاه‌چاله. برایِ این‌که با این پدیده‌ آشنا شویم، لازم است از قوانینِ حاکم بر آن آگاهی پیدا کنیم؛ البته در این مقاله تنها از " سیاه‌چاله‌ " به‌زبانی بسیار ساده صحبت خواهد شد و از سایرِ پدیده‌هایی که به سیاه‌چاله‌ها مرتبط هستند، مثلِ "سفیدچاله" و "کِرم‌چاله" سخنی گفته‌نخواهدشد، امیدوارم عملیّاتِ ساده‌سازی به‌درستی انجام گرفته‌باشد!

نسبیّتِ عام انیشتین که در اصل نظریه‌ای بر پایه‌ی نوعی هندسه می‌باشد، مفهومِ گرانش را متفاوت از آن‌چه نیوتن قبل‌ها بیان کرد، تعریف می‌کند. به زبانِ ساده، نسبیّتِ عام گرانش را حاصلِ اثرِ جرمِ یک جسم بر فضا می‌داند و به‌اصطلاح، فضا را خمیده می‌کند. البته هم فضا و هم زمان را؛ چون مطابقِ این نظریه، زمان بعدِ چهارم می‌باشد و به عبارتی تنیده در فضا و برای مشخص‌کردنِ هر رویدادی، زمانِ آن‌را هم باید مشخص کرد. به این ترتیب در ادامه‌ی این مقاله به جایِ "فضا"، از واژه‌ی "فضا-زمان" استفاده خواهیم کرد.
بنابراین، هرچه جرمِ جسم بیشتر باشد، فضا-زمان بیشتر خمیده‌خواهدشد، و هرچه جرم جسم، متراکم‌تر و فشرده‌شده‌تر باشد، باز هم بیشترِ خمیده‌خواهدشد. شکلِ زیر می‌تواند این خمیدگی را نسبتا توضیح دهد:

فهمیدیم که هر جرمی فضا-زمان را خمیده ساخته و باعثِ ایجادِ نیرویِ گرانش می‌گردد. تمامیِ ستارگان هم فضا-زمانِ اطرافِ خود را خمیده‌ می‌کنند و بعد از مرگشان هم در خود فرو می‌پاشند! به عبارتِ دیگر، یک ستاره پس از مرگش، به این علّت که دیگر در برابرِ جرمِ عظیمی که از مرکز به محیطِ آن ستاره وارد می‌شود، نمی‌تواند مقاومت کند، در خود فرو‌ می‌پاشد. تا این‌جا سوژه‌ی مقاله‌ی ما ظاهر نشده‌است. سیاه‌چاله‌ها زمانی ظاهر می‌شوند که جرمِ ستاره به حدّی زیاد باشد که ستاره نتواند به جسمِ دیگری تبدیل شود و تمامیِ جرمش در یک نقطه متمرکز شود که در اصطلاح، به این امر " تکینِگی " گفته می‌شود. (هرچند که در مکانیکِ کوانتومی، تکینِگی، یعنی یک نقطه‌ی صفر بُعدی نمی‌تواند وجود داشته‌باشد، ولی به هر حال... ) بگذریم، سوژه‌ی مقاله وارد می‌شود.
اگر جرمِ ستاره‌ی فروپاشیده‌شده اولا بسیار زیاد باشد و ثانیا در یک نقطه متمرکز شود و "تکینِگی" به وجود آورد، سیاه‌چاله به وجود می‌آید. طوری فضا-زمانِ اطرافش به طورِ کامل خمیده و در هم فرو رفته باشد. شکلِ زیر می‌تواند به شما در فهمِ بهترِ این قضیه کمک کند. در این شکلِ خمِش فضا-زمانِ اطرافِ سیاه‌چاله، با خمِش فضا-زمانِ اطرافِ خورشید و خمِش فضا-زمانِ اطرافِ یک ستاره‌ی نوترونی ( که سیاه‌چاله از آن به‌وجود می‌آید) به‌طورِ نسبی مقایسه می‌شود .

همانطوری که مشاهده می‌کنید، فضا-زمان در اطرافِ یک سیاه‌چاله به‌شدت خمیده است و این خمیدگی به‌طورِ مداوم زیاد می‌شود تا زمانی که به تکینِگی می‌رسیم، به‌شدّت زیادتر خواهدشد. این خمیدگی نیرویِ گرانشِ زیادی را هم ایجاد می‌کند، طوری که نور هم نمی‌تواند از این نیرویِ گرانش فرار کند. چون مطابقِ اصلِ نسبیّتِ خاصِّ انیشتین، سرعتی بالاتر از سرعتِ نور وجود ندارد، نتیجتا هیچ‌چیز نمی‌تواند از سیاه‌چاله فرار کند! البته این‌طور نیست که سیاه‌چاله‌ها همه‌چیزِ جهان را ببلعند، چون اگر این‌طور بود تمامِ جهان بلعیده‌شده‌بود، پس باید برای نیرویِ گرانشِ سیاه‌چاله مرزی وجود داشته باشد تا اگر چیزی از آن گذشت دیگر نتواند خارج شود. به این مرز، "افق رویداد" یا "شعاعِ شوارتزشیلد" می‌گویند. افقِ رویداد، سطحی کروی است که اگر چیزی از این سطح رد شد، شروع به چرخش کرده تا به تکینِگی برسد و در همان‌جا بماند! این افق از نظرِ هندسی بسیار پیچیده‌است، اگر از دور به آن نگاه کنید، آن را ساکن می‌بینید، ولی اگر به آن نزدیک شوید متوجه می‌شوید که با سرعتِ بسیار زیادی در حالِ چرخش است. شکلِ زیر می‌تواند تصویری از یک افقِ رویداد به شما ارائه کند:

همان‌طور که در شکلِ قبل مشاهده می‌کنید، نور‌هایی که از این افق رد می‌شوند، خمیده شده و به چشم ما می‌رسند. البته در نزدیکیِ ستارگانی چون خورشید هم چنین خمِشی اتفاق می‌افتد، ولی خمِش سیاه‌چاله کجا و خمِشِ خورشید کجا! لازم به‌ذکر است که افُقِ رویداد با جرمِ سیاه‌چاله نسبتِ مستقیم دارد، یعنی هرچه سیاه‌چاله سنگین‌تر باشد، افقِ رویدادش هم وسیع‌تر است، اما بینِ جنسِ افقِ رویدادها تفاوتی وجود ندارد! بلاخره فضا-زمان‌ها از یک جسم هستند و تکینِگی‌ها هم یکسان. البته برایِ سیاه‌چاله شدن و ظاهر شدنِ افقِ رویداد، همانطور که قبلا اشاره شد، باید واقعا پرجرم باشد؛ مثلا اگر خورشیدِ ما سیاه‌چاله شود، افقِ رویدادش بیش از 3 کیلومتر نخواهد بود! هر چند که خورشید راهِ دیگری را بعد از مرگش انتخاب خواهد کرد که موردِ بحثِ ما نیست! نکته‌ی آخری که باید در زمینه‌ی افقِ رویدادِ یک سیاه‌چاله گفته شود، این است که "افقِ رویداد" تنها مرزِ گرانشِ عظیمِ یک سیاه‌چاله خواهد‌بود، نه مرزِ کلیِ گرانش آن! مثلا فرض می‌کنیم خورشید سیاه‌چاله باشد. آن‌گاه هر جسمی که فاصله‌اش از خورشید، از 3 کیلومتر کمتر باشد در دامِ سیاه‌چاله‌ی ما می‌افتد، ولی زمین و باقیِ سیّارات به حرکتِ خود ادامه خواهند داد... اما در این‌جا مسئله‌ای پیش می‌آید، آیا زمین هم‌چنان قابلِ سکونت خواهد بود یا خیر؟ آیا خورشید همان دما را خواهد داشت یا خیر؟ در حقیقت میزانِ دمایِ یک سیاه‌چاله به اندازه‌ی آن ربط دارد، قبلا هم گفتیم که اگر ستاره‌ای بسیار پرجرم باشد به‌طوری که تمامیِ جرمش در یک نقطه متمرکز شود تمامیِ خصوصیاتِ سیاه‌چاله را خواهد داشت. حال خورشید چنین جرمی ندارد، بعضی سیاه‌چاله‌هایِ واقعی که جرمشان چندبرابرِ خورشید هم هست چندان داغ نیستند! به عبارتی سیاه‌چاله‌ای که چند برابرِ خورشید جرم دارد، دمایش تنها چند میلیونیوم درجه بالایِ صفرِ مطلق می‌باشد.
حالا باید بررسی کنیم که اگر شخصی درونِ سیاه‌چاله سقوط کرد چه اتفاقی برایش می‌افتد. فرض می‌کنیم شخصی سوار بر یک فضاپیما شده و ناخواسته واردِ افقِ رویدادِ 3 میلیون کیلومتریِ سیاه‌چاله‌ای که در مرکزِ کهکشانِ راهِ شیری وجود دارد شده‌است. او اول هیچ چیز احساس نمی‌کند، هر چند که دیگر نمی‌تواند از آن خارج شود. رفته رفته که جلوتر می‌رود، اثرِ گرانشیِ سیاه‌چاله را بیشتر و بیشتر احساس می‌کند، تا جایی که به ناهماهنگیِ این اثر پی می‌برد! در حقیقت به دلیلِ ویژگیِ هندسیِ خاصِّ افقِ رویداد، نیرویِ گرانشی که مثلا بر سرِ آن شخص وارد می‌شود، کمتر از نیرویِ گرانشی‌ای است که بر پاهای آن شخص وارد می‌گردد، در نتیجه آن شخص شروع به " کش آمدن " می‌کند تا زمانی که آن شخص و فضاپیمایش به صورتِ ریسمانِ باریکی در تکینِگی فرو روند!! اما اگر شخص قبل از مرگش نگاهی به‌بیرونِ فضاپیمایش بیاندازد چه‌خواهددید؟ هیچ‌چیز! فضایی کاملا سیاه و تاریک می‌بیند. چون هیچ نوری اجازه ندارد به چشمش برسد، البته اگر قدری زودتر از حس‌کردنِ کش‌آمدنش نگاهی به‌بیرون می‌انداخت، باید خاموش شدنِ ستارگان را می‌دید. تمامیِ این اتفاقاتی که برایِ شخصِ گیرافتاده در سیاه‌چاله‌ی مرکزِ کهکشان اتفاق‌افتاد، تنها حدودِ 10 دقیقه زمان می‌برد، اما اگر شخصی وارد همان خورشید-سیاه‌چاله‌ی کذاییِ ما می‌شد، در همان اولِ کار تکه‌تکه می‌شُد، چون نیرو‌های وارده بر طولِ افقِ رویداد تقسیم می‌شوند، در نتیجه شخص زودتر متلاشی می‌شد. لازم به ذکر است که مطابقِ نظریه‌ی نسبیّت، زمان هم برایِ این شخص، در هر دو حالت، متوقّف می‌شد. اما فرض کنیم، شخصِ دیگری از بیرونِ افق رویدادِ سیاه‌چاله دارد همان شخصِ درونِ سیاه‌چاله را مشاهده می‌کند، چیزی که او می‌بیند کاملا با احوالاتِ واقعیِ شخصِ درونِ سیاه‌چاله تفاوت دارد. همان‌طوری که گفته‌شد، مدت زمانِ گذر از افقِ رویدادِ آن سیاه‌چاله تنها 10 دقیقه می‌باشد، اما برای شخصِ ناظر، این زمان بی‌نهایت خواهد بود. در حقیقت ناظر، آن شخص را می‌بیند که با فضاپیمایش دور و دورتر می‌شود اما هرگز به مرکزِ سیاه‌چاله نمی‌رسد! اما اگر فرض کنیم، شخص پس از ورود به افقِ رویداد تواناییِ خارج شدن از سیاه‌چاله را داشته‌باشد ( که ندارد! )، خواهد دید که سال‌ها از نظارتِ شخصِ ناظر گذشته، اما او هنوز جوان ‌مانده‌است.( پارادوکسِ دوقلو‌های انیشتین که در خاطرتان هست؟ )
به‌کمکِ این تفاسیر، دیدی از سیاه‌چاله به‌دست آوردید و به منحصربه‌فرد بودنِ سیاه‌چاله‌ها پی بردید. فیزیک‌دانانِ زیادی در طولِ تاریخ با این تصویر مشکل پیدا کردند( در حقیقت مفهومِ سیاه‌چاله اواخرِ قرنِ 17 میلادی معرفی شده‌بود، هر چند که تا حدودِ دهه‌ی سیِ میلادی مبحثی جدی به‌شمار نمی‌رفتند.)، این‌که پدیده‌ای داشته‌باشیم که هیچ‎گونه تابشِ الکترو-مغناطیسی نداشته‌باشد، هیچ روشِ رصدِ مستقیمی برایِ آن وجود نداشته‌باشد را چگونه می‌توانیم بسنجیم و از صحّت آن مطلّع گردیم؟در حقیقت وجودِ سیاه‌چاله‌ها را بر اساسِ گرانشِ فوق‌العاده‌شان و اثرش بر فضا-زمان بررسی می‌کنند، اصلا همین اجازه‌ندادن به نور برای انتشار و ایجادِ یک سیاهی در میانِ روشناییِ ستارگان در عکس‌برداری‌ها خود علتی‌ست برای وجودِ سیاه‌چاله‌ها!
اما دلایلِ معتبر، مبنی بر وجودِ سیاه‌چاله‌ها و نحوه‌ی کشفِ آن‌ها را مختصرا توضیح خواهیم داد.دانشمندان در دو دستگاهِ متفاوت توانسته‌اند سیاه‌چاله‌ها را بیابند:

مرکزِ کهکشان‌ها ( مثلِ راهِ شیری)
منظومه‌هایِ دوتایی از ستاره‌ها که یکی از آن‌ها پرتویِ X از خود ساطع می‌کند.

در دهه‌ی 90 میلادی، پس از معرفی 8 کهکشان به عنوانِ کهکشان‌هایی که در مرکزشان، یک سیاه‌چاله داشتند، دلیل اول مطرح شد. در مرکزِ آن ‌کهکشان‌ها جرمِ تاریکی وجود داشت که از یک میلیون برابرِ خورشید تا چند میلیارد برابرِ جرمِ خورشید بود و چگالیِ فوق‌العاده بالایی داشت. طبیعتا این دلایل باعثِ مطرح شدنشان به‌عنوانِ سیاه‌چاله می‌گردند.
دلیلِ دوم نیز که برخی سیاه‌چاله‌ها را شامل می‌شود، در منظومه‌های دوتایی می‌باشد، یعنی دو ستاره که حولِ یک مرکزِ جرم و به دور هم می‌چرخند. اگر یکی از این دو ستاره تبدیل به‌سیاه‌چاله شود، موادِ گازیِ ستاره‌ی دیگر را می‌بلعد. این‌گازها قبل از این‌که به درونِ سیاه‌چاله فرو روند جمع می‌شوند که به‌آنها "قرصِ برافزایشی" می‌گویند. تصویر زیر می‌تواند به شما در تصورِ شکلِ یک قرصِ برافزایشی کمک کند.

ماده‌ی درونِ قرصِ برافزایشی با نزدیک شدن به سیاه‌چاله‌ها داغ می‌شود و با داغ شدن شروع به تابشِ امواجِ الکترومغناطیس می‌کند که پرتویِ X را نیز، شامل می‌شود. حال اگر دانشمندی این‌شرایط را یافت، تنها کافیست که جرمِ آن مولفه‌ی تاریک را به‌دست آورد. اگر جرمِ آن بسیار زیاد بود، قاعدتا یک سیاه‌چاله یافته‌است.
تا اینجا، ما تمامِ اطلاعات و مفاهیمِ کلی در زمینه‌ی سیاه‌چاله را فهمیدیم، اما یک سیاه‌چاله چگونه نابود می‌شود؟ آیا اصلا نابود می‌شود؟ پاسخ به این سوال به اطلاعاتِ بیشتری نیاز دارد که در حیطه‌ی این مقاله نیست. اما اگر بخواهیم یک پاسخِ کلی به این سوال بدهیم، باید به دهه‌ی 70 میلادی بازگردیم. "استفان هاوکینگ" انگلیسی، با نظریه‌هایش نشان داد که یک سیاه‌چاله واقعا هم تاریک نیست. او گفت که سیاه‌چاله‌ها هم تابش می‌کنند، اما چون هیچ چیز از سیاه‌چاله فرار نمی‌کند، تابشِ سیاه‌چاله نیز در خود فرو می‌رود. بر اساسِ مکانیکِ کوانتومی، سیاه‌چاله‌ها نوعی ذره‌ی مجازی به‌بیرون می‌فرستند که به مرورِ زمان، باعثِ آب رفتنِ سیاه‌چاله می‌شود. البته این "مرورِ زمان"، یک‌سال و دوسال نبوده و حتی عده‌ای تخمین می‌زنند این زمان بیشتر از عمرِ خودِ جهانِ ماست! اما سوالِ اساسیِ این‌جا ایجاد می‌شود: بعد از آب رفتنِ یک سیاه‌چاله، چه بلایی بر سرِ مواد و اجسام، یا به اصطلاح اطلاعاتی که در سیاه‌چاله فرو رفته‌اند می‌آید؟ آیا آن‌ها با انفجارِ بزرگی در جهان پخش می‌شوند؟ آیا همان‌جا با سیاه‌چاله نابود ‌می‌شوند؟ آیا اصلا سیاه‌چاله تنها به جهانِ ما محدود می‌شود و یک‌سرِ آن به جهانِ دیگری نیست؟ اگر یک سرِ آن به جهان یا زمانِ دیگری باشد، چه بلایی بر سرِ آن اطلاعات می‌آیند؟ آیا راهِ بازگشتی هم هست؟ ... علم فیزیک هنوز به‌یقین به این سوالات پاسخ نداده‌است و دانشمندان برایِ پاسخ از "فلسفه" کمک می‌گیرند و چه جالب است، این اتحادِ دوباره‌ی فلسفه و فیزیک یا همان فلسفه‌ی طبیعیِ سابق!

منابع

جهان در پوستِ گردو از استفان هاوکینگ و ترجمه‌ی محمدرضا محجوب
تاریخچه‌ی زمان از استفان هاوکینگ و ترجمه‌ی محمدرضا محجوب
ساختار ستارگان و کهکشان‌ها از پاول هاج و ترجمه‌ی توفیقِ حیدرزاده
Astronomy and Space Science از جدیدترین سری کتاب‌هایِ Popular Science
اطلاعاتِ مربوط به ذراتِ کوانتومی را از نخستین فصلِ کتابِ Introduction to Elementary Particles اثرِ David Griffiths به‌دست آوردم و برای مقایسه‌یِ ترجمه‌‌ام از سایتِ ویکیپدیا استفاده کرده‌ام... که البته پس از شخم‌زنیِ بسیارِ این مطلب، جز ذره‌ی گراویتون و اندکی دیگر، چیزی از این کتاب نمی‌بینید!
برایِ نگارشِ این مقاله، استفاده‌ی زیادی از Black Holes FAQ (Frequently Asked Questions) که در بخشِ کیهان‌شناسیِ دانشگاهِ برکلی نوشته شده‌است و توضیحاتی که نویسنده‌ی آن، Ted Bunn برای آن مطلب نوشته‌است(+)، کرده‌ام... همان‌طور که حدس می‌زنید دانشمندی‌ها هم این مطلب را در شماره‌ی 539 مجله ترجمه‌کرده‌اند!
برای عکس‌ها از این‌جا استفاده‌ی زیادی کرده‌ام.

---
از این مطلب خوشتان آمد؟ این‌ها مطالب مرتبط با این مطلب هستند، شاید از این‌ها هم خوشتان بیاید:

گلبولِ قرمزی با جرمِ شهاب‌سنگ!

سوسک

2010-03-03T20:21:00.002+03:30

دکتر موهیندر سورش: انسان یه موجودِ خودشیفته‌ی طبیعته. ما تمامِ این سیاره‌ی کوچک رو تصاحب کردیم، ولی سیرِ تکاملیِ زیادی نداشتیم. یه سوسکِ حمام رو در نظر بگیرید. اون قادره ماه‌ها بدونِ غذا زندگی کنه؛ حتی، هفته‌ها بدونِ سر زندگی کنه. در برابرِ تشعشعات مقاومت کنه. اگر خدا خودش رو با تصورِ خودش خلق کرده تا قدرتمند باشه، پس به جرات می‌تونم بگم که خدا هم یه سوسکه! *

دقایقِ اولِ قسمتِ اولِ فصلِ اولِ این سریال

نظر به "آپ تو دِیت" بودنم، سریالِ Heroes را این اواخر تماشا می‌کنم. داستانش هم در مایه‌هایِ X-Men هست؛ البته کمی با پیازداغِ بیشتر. بلاخره بیکاری (؟) است و در این مواقع، فیلِ مذکور به سینمایِ هندوستان حمله‌ور می‌شود. نظرِ من را می‌خواهید؟ سریالِ جالبی‌ست، فقط مقداری شخصیت‌هایش زیاد شده‌است و بعضی‌هایشان یا ارتجالا به دیارِباقی شتافتند و یا پنهانی، مفقودالاثر شدند!

---
* .... فقط خواستم بگویم که به‌علتِ طرزِ بیانِ این تکّه، آن را آورده‌ام. برداشتِ دیگری نشود!

کالبدشکافیِ اقوام و باقیِ قضایا

2010-02-18T20:00:00.001+03:30

خیّام، از جمله شاعرانی است که خیلی قبولش دارم. به‌قولِ دوستی، باید بعضی رباعیّاتش را با طلا نوشت و قاب کرد و بر دیوار زد و هر روز با شیشه پاک‌کن به جانِ آن قاب افتاد! رباعیِ زیر یکی از همان رباعیّات است که از مدت‌ها پیش، کَف‌بُرِ آن شده‌بودم:

قومی متفکرند اندر رهِ دین
قومی به‌گمان فتاده در راهِ یقین
می‌ترسم از آن‌که بانگ آید روزی
کای بی‌خبران راه نه آنست و نه‌این
---
رباعی 143 از "رباعیّاتِ خیّام" به تصحیح و تحشیه‌ی محمّدعلی فروغی و دکتر قاسمِ غنی و به اهتمامِ عبدالکریم جربزه‌دار

یک فِشنگ، سه تا هدف

2010-02-17T15:08:00.000+03:30

پس از این‌که مغزم دیگر اهتمامِ تامی داشتن برایِ فرمان‌دهی به دستانم به‌منظورِ تایپِ روایاتِ حضرات یا مقالاتِ فیزیک یا ریاضیّات و یا اشعار و نکاتِ ادبیّات را بیخیال شد، تصمیم گرفتم بازی‌های وبلاگی‌‌ِ رفقایی که دعوتم کرده بودند را شرکت کنم. این بازی - یا به عبارت دیگر، پرسش‌نامه! :D- را برادرِ مومن، علی رضا، اختراع کرده و من هم دعوتش را لبّیک می‌گویم و به "پاسخ دادن"، کُت شلوارِ عمل می‌پوشانم. نکته‌ی دَستوری هم این است که دُستورِ نوشتن به شیوه‌ی فارسیِ معیار را در این پست، به خاطرِ جوِّ آن، کنار می‌گذارم تا همان‌گونه که در دنیایِ واقعی* صحبت می‌کنم به این سوالات پاسخ دهم.

+ اولين بازي اينه كه بگين وقتي شما مي ياين به اينترنت پايه ي اصلي كاراتون چيه و چه سايت هايي رو هميشه باز مي كنين؟

++ دومين بازي اينكه بگين شما تو ايميلتون معمولا چه ايميل هايي به طور ثابت براتون مي ياد ؟ ( تا حد امكان )

+++ تو سومين بازي هم بايد بگين اگه شما اهل توييتر هستين و صداي جيك جيك و دوست دارين توييتاتون تو چه مايه هاييه؟!

اول از همه نرم‌افزارِ دورکننده‌ی الطافِ ملوکانه‌ی عموهیلتری اجرا می‌شه تا بشه عملا از اینترنت استفاده کرد. بعدش جیمیل باز می‌شه تا ببینم از رفقا چه‌خبری شده، هر چند که با وجودِ تبلیغِ جومونگِ n و محرِّک فلان و امثالهم که هدفِ غایی‌شون هم اسپم‌باکسِ ملّت هست، ایمیل‌های رفقا از لحاظِ تعدادشون از رو می‌رن! بعدا گودر باز می‌شه، وقتی تمامِ کارها تموم شد، فیس‌بوک و یوتیوب باز می‌شه و اگر هنوز هم مونده‌بودم توی نِت، سایت هوپا وا می‌شه که بعد از این‌که سوالاتِ کارشناسانه‌ی فیزیک‌دانان و مِتافیزیک‌دانانِ این امّت و پاسخ‌هایِ کارشناسانه‌تر رو دیدم، بلافاصله بسته می‌شه. گاهی اوقات هم وبلاگ با روایاتی از بزرگان و احیانا مبلغی "تیکه" به اونا به‌روز می‌شه یا توییتی زده می‌شه که سرعتِ کمِ اینترنت رو به گوشِ ملّت می‌رسونه.... راستش زیاد تابع برنامه‌ای، چیزی نیستیم! البته ور رفتن با سایتِ وُلفرام آلفا هم اخیرا خیلی انجام می‌شه. گاهی اوقات هم مقاله‌ای از New Scientist ترجمه می‌کنم یا زندگی‌نامه یکی از موسیقی‌دانان رو برای شیطانِ ویلون‌نواز ترجمه می‌کنم.( فعلا که دو ماهه هیچی نفرستادم !)

---
* ترجیحا ماتریکسی خوانده‌شود!

برادرِ پارادوکسیکال

2010-02-16T16:07:00.000+03:30

با یکی از برادران بحث می‌کردم. بحثمان به اطاعت و فرمان‌بری رسید. در کمالِ تعجب، نقل‌قولی از Ayn Rand که با Objectivism یا عینی‌گرایی‌‌اش شناخته‌می‌شود، آورد :

انسانی که اجازه می‌دهد یک رهبر خطِّ سیرش را مشخص کند، ماشینی اسقاط شده‌است که آن را به یک تل آشغال بکسل کرده‌اند.

برادرانمان هم عالمی دارند... برادرانِ پارادوکسیکال را که نگو!

حقیقتی والاتر...

2010-02-14T20:47:00.002+03:30

از حضرتِ کیِرکه‌گارد روایت است که می‌فرماید:

آن‌قدر احمقم که نمی‌توانم فلسفه را بفهمم؛ معادلِ این گزاره آن است که فلسفه به‌قدری داناست که نمی‌تواند حماقتِ مرا بفهمد. این معادلات به حقیقتی والاتر می‌رسند: به حماقتِ مشترکمان.

... از قدیم گفته‌اند که روایتِ حق، خرده‌گیری ندارد. ولی از حق نگذریم، استدلالی به‌این زیبایی کم شنیده‌ام.

بررسیِ مفصّلِ شخصیتِ ذوالقرنینِ قرآن

2010-02-02T00:55:00.003+03:30

مدتی بود که پستی در زمینه‌ی تاریخ نداده‌بودم، شاید چون در این مدت کمتر به‌کتاب‌های تاریخی مراجعه کرده‌ام. حالا به‌بهانه‌ی ویرایش و پیرایشِ پست‌های وبلاگِ سابق و استفاده‌ بردن از آن‌ها، مطلبی که قبلا درباره‌ی ذوالقرنین نوشته‌بودم را ویرایش کرده و اشکالاتش را در حدِّ توانم رفع کرده‌ام. هدف از این پست را بررسی شخصیتِ ذوالقرنین و این‌مورد که بلاخره کوروش ذوالقرنین است یا اسکندر، می‌دانم. به‌این علت که به طورِ تخصصی به‌مطالعه‌ی تاریخ نپرداخته‌ام، اگر اشکالی در این پست می‌بینید، خوشحال می‌شوم که به من گوش‌زد کنید( گرفتنِ غلطِ املایی هم جایِز است و مانعی ندارد.). قبل از این‌که به‌اصلِ مطلب بپردازم، از شما می‌خواهم اگر مایل به‌استفاده از این مطلب هستید، لینکِ مستقیم به‌این مطلب را فراموش نکنید تا سوءِتفاهمی پیش نیاید!

باید بدانیم که بيشتر مفسران قديمی (از جمله طبری) و از معاصران مونتگمری وات در «دايره المعارف اسلام» و آقایِ دکتر حسنِ صفوی در «ذوالقرنين کيست ؟» نظرشان بر اين بوده که منظور از ذوالقرنين، اسکندرِ مقدونی است. اما مفسرانِ عصر جديد از جمله مولانا ابوالکلام محيی‌الدين احمدِ آزاد ( ۱۹۵۸-۱۸۸۸) وزير فرهنگ سابق کشورِ هند( گويا به اقتباس از سر سيد احمدخان مصلحِ هندی مفسر معروف قرآن) در تفسير معروفش به‌‌اردو به‌نام «ترجمان قرآن» (که استاد باستانی پاريزی رساله او را با شرح و بسط لازم به فارسی ترجمه کرده: «ذوالقرنين يا کوروش کبير») و مفسر بزرگ حضرت علامه طباطبائی صاحب‌الميزان و آيت الله مکارم شيرازی صاحب تفسير نمونه، و بعضی از قرآن‌پژوهان از جمله شادروان خزائمی صاحب «اعلام القرآن» و زبان‌شناسِ بزرگ معاصر آقایِ دکتر فريدون بدره‌ای در کتاب «کوروش کبير در قرآن مجيد و عهد عتيق» اظهار عقيده کرده‌اند که ذوالقرنين همان کوروش هخامنشی است. برخی هم که متاسفانه ادعایشان آن قدر بدوی‌است که اعتقاد دارند، ذوالقرنین در سرزمین یمن بوده است که به‌آن نپرداختم. هرچند که‌ در ادامه می‌فهمیم، ذوالقرنین به جز کوروش بزرگ شخصِ دیگری نمی‌تواند باشد.
حال باید بدانیم منشا پیدایشُ ذوالقرنین -که در عربی صاحب دو شاخ ترجمه میشود- کجاست؟
شایسته‌است که اول به‌تورات بپردازیم که ذره‌ای از الطافُ کوروش را برایمان بازگو می‌کند.
در باب 32 تورات خداوند می‌فرماید:

زمانی خواهدرسید که پادشاهی عادل برتخت سلطنت خواهد نشست و رهبرانی باانصاف مملکت را اداره خواهند‌کرد ... آنان بی‌حوصله نخواهندبود بلکه با فهم و متانت با مردم سخن خواهندگفت.

در باب 41 تورات خداوند می‌فرماید:

تسلی دهید به مردم من و مژده دهید، زیرا زمان مجازات سر آمد و از گناهان آنان درگذشتم .. سخنان مرا بشنوید. کسی از شرق برانگیخت، کسی را که همه او را کوروش، مرد خدا، می‌دانند. [جالب توجه اینجاست که با وجود این قضیه، عده‌ای چون بوعلی سینا به اسکندر ذوالقرنین(!) اعتقاد داشتند.] او ملل را به اطاعت خود درآورده و شاهان به پایش افتادند و راه‌هایی پیمود که کسی نرفته است ... این است بنده‌‌یِ من که دست او را گرفته‌ام، برگزیده‌یِ من که روحِ من نسبت به‌او باعنایت است، او راستی را برای مردمان آورد ... خسته نشود و نرود تا آنکه عدالت را در رویِ زمین برقرارکند .

در باب 44 خداوند می‌فرماید :

من یَهُوَه هستم و همه چیز را آفریده‌ام ... کوروش شبانِ من است و تمام مسرت مرا به اتمام خواهدرسانید.

همانطور که می‌بینیم در جای‌جایِ تورات نام کوروش وجود دارد و اگر بخواهیم از تورات نیز برداشت کنیم، عبارت " کوروش شبان من است و تمام مسرت مرا به اتمام خواهد رسانید " پیامبریِ کوروش را می‌رساند که البته در قرآن به این موضوع اشاره نکرده‌است.
حالا بهتر است به سراغِ قرآن برویم و این‌که چرا ذوالقرنین در قرآن مطرح شده‌است. از آیه 83 تا 98 سوره کهف قرآن درباره ذوالقرنین سخن گفته‌شده که با هم به‌آن می‌پردازیم:

۸۳. از تو از ذوالقرنین پرسند. بگو: برای شما از او خبری خواهم‌رساند.

۸۴. ما به او در زمین تمکن دادیم و از هر چیز وسیله‌ای عطا کردیم

۸۵. پس راهی را تعقیب کرد.

۸۶. چون به غروب‌گاه آفتاب رسید، آن را دید که در چشمه‌ای گل آلود فرو می‌رود و نزدیک چشمه گروهی را یافت. گفتیم: ای ذوالقرنین، یا عذاب می‌کنی یا میان آنان طریقه‌ای نیکو پیش می‌گیری.

۸۷ .گفت : هر که ستم کند، زود باشد که عذابش کنیم و پس از آن سوی پروردگارش برند و سخت عذابش کند.

۸۸. و هر که ایمان آورد و کار شایسته کند، پاداش نیک دارد و او را از فرمان خویش کاری آسان گوییم.

۸۹. و آنگاه راهی را دنبال کرد

۹۰. تا به طلوع گاه خورشید رسید و آن را دید که بر قومی طلوع می‌کند که ایشان‌را در مقابل آفتاب پوششی نداده‌ایم.

۹۱. چنین بود و ما از آن چیزها که نزد وی بود، به طور کامل خبر داشتیم.

۹۲. باز از جنوب به سمت شمال سفر را ادامه داد .

۹۳. تا وقتی میان دو کوه رسید، مقابل آن قومی را یافت که سخن نمی‌فهمیدند.

۹۴. گفتند: ای ذوالقرنین یاجوج و ماجوج در این سرزمین تباهکارند. آیا برای تو خراجی مقرر داریم که میان ما و آنها سدی بنا کنی ؟

۹۵. گفت : آن چیزها که پروردگارم مرا تمکن آن را داده، بهتر است. مرا به نیرو کمک دهید تا میان شما و آنها حایلی کنم.

۹۶. قطعات آهن پیش من آرید. تا چون میان دو دیواره پر شد، گفت : بدمید. تا آن‌را بگداخت. گفت : رویِ گداخته، نزد من آرید تا بر آن بریزم.

۹۷. پس نه توانستند بر آن بالا روند و نه توانستند آن‌را نقب زنند.

۹۸. گفت : این رحمتی از جانب پروردگار من است و چون وعده‌ی پروردگارم بیاید، آن را هموار سازد و وعده‌ی پروردگارم درست است.

حالا چند نکته در این آیات وجود دارد که باید به آن‌ها اشاره کرد:

در آیه 83 که گفته است: " از تو می‌پرسند " طبق تفاسیر موجود در مورد سوره‌یِ کهف یهودیان سه موضوع را از پیامبر می‌پرسند تا او را محک بزنند ، یکی مسئله‌ی روح و دوم داستان اصحاف کهف و سوم سرگذشتِ ذوالقرنین که مورد آخری بِدین سبب بود تا بدانند آیا پیامبر ناجی یهود را می‌شناسد ؟
در آیه 84 که گفته است: " تا به غروب‌گاه آفتاب رسید " در اینجا به حمله کوروش به لیدیه و شهر سارد نزدیک دریایِ مدیترانه اشاره می‌کند.
در آیه 90 که گفته است: " تا به طلوع‌گاه خورشید رسید " به لشگرکشی دوم کوروش کبیر اشاره می‌کند که سرزمین‌های پارت و زرنگ و هرات و خوارزم و گندار و ثَه‌تَ‌گوش با این آیه منطبق است که در برخی نقاط از شدت گرما باعث عدم پوشش لباس در میان مردم می‌شده‌است.
در آیه 92 که گفته است: " باز از جنوب به سمت شمال سفر را ادامه‌داد " نیز به سرزمین‌های شمالی ارمنستانُ فعلی و قفقاز اشاره می‌کند.
آیه 94 که گفته است: "ای ذوالقرنین یاجوج و ماجوج در این سرزمین تباه‌کارند. آیا برای تو خراجی مقرر داریم که میان ما و آن‌ها سدی بنا کنی؟ " باید به چند نکته اشاره‌کرد، اول این‌که کوروش در میان کوه‌های قفقاز و در تنگه‌ی معروف داریال سدی ساخت که به سد ذوالقرنین معروف شد، نهری که امروزه به نام سائرس به معنای کوروش به یونانی درجریان است و در آثار باستانی ارمنی از این دیوار به نام "بهاگ گورائی" یا تنگه کوروش یاد می‌کنند همه نشانه‌ی ذوالقرنین بودن کوروش است.

درباره قوم یاجوج و ماجوج هم در رویای یوحنا فصل 20 از آنان "گوگ و ماگوگ" یا همان "جوج و ماجوج" یاد شده‌است که در ادامه به‌آن می‌پردازیم.
در اصحاح دهم از سفر تکوین تورات آمده‌است:

اینان فرزندان دودمان نوح اند: سام و حام و یافث که پس از طوفان برای هر یک فرزندانی شد، فرزندان یافث عبارت بودند از جومر و ماجوج و مادای و باوان و نوبال و ماشک و نبراس.

در کتاب حزقیال اصحاح سی و هشتم آمده است:

خطاب سخن رب به من شد که می‌گفت: "ای فرزند آدم روی خود متوجه جوج سرزمین ماجوج رئیس روش ماشک و نوبال کن، و نبوت خود را اعلام بدار و بگو آقا و سید و رب این چنین گفته که ای جوج رئیس روش ماشک و نوبال، علیه تو برخاستم، تو را برمی‌گردانم و دهنه‌هایی در دو فک تو می‌کنم، و تو و همه لشکرت را چه پیاده و چه سواره بیرون می‌سازم، در حالی که همه‌ی آنان فاخرترین لباس بر تن داشته باشند، و جماعتی سترگ و با سپر باشند همه‌شان شمشیرها به دست داشته‌باشند، فارس و کوش و فوط با ایشان باشد که همه با سپر و کلاه خود باشند، و جومر و همه لشکرش و خانواده نوجر که از اواخر شمال با همه لشکرش شعبه‌های کثیری با تو باشند." می‌گوید: "به همین جهت ای پسر آدم باید ادعای پیغمبری کنی و به جوج بگویی که سید رب، امروز در نزدیکی سکنای شعب اسرائیل در حالی که در امن هستند چنین گفته: " آیا نمی‌دانی و از محلت از بالای شمال می‌آیی."

در اصحاح سی و نهم داستان پیشین را دنبال نموده می‌گوید:

..و تو ای پسر آدم برای جوج ادعای پیغمبری کن ... و تو را از بالاهای شمال بالا می‌برم، و به کوه‌های اسرائیل می‌آورم، و کمانت را از دست چپت و تیرهایت را از دست راستت می‌زنم، که بر کوه‌های اسرائیل بیفتی، و همه لشکریان و شعوبی که با تو هستند بیفتند، آیا می‌خواهی خوراک مرغان کاشر از هر نوع و وحشی‌های بیابان شوی؟ بر روی زمین بیفتی؟ چون من به سخن سید رب سخن گفتم، و آتشی بر ماجوج و بر ساکنین در جزایر ایمن می‌فرستم، آنگاه است که می‌دانند منم رب...

در خواب یوحنا در اصحاح بیستم می‌گوید:

فرشته‌ای دیدم که از آسمان نازل می‌شد و با او است کلید دوزخ و سلسله و زنجیر بزرگی بر دست دارد، پس می‌گیرد اژدهای زنده قدیمی را که همان ابلیس و اهریمن باشد، و او را هزار سال زنجیر می‌کند، و به جهنمش می‌اندازد و درب دوزخ را به رویش بسته قفل می‌کند، تا دیگر امتهای بعدی را گمراه نکند، و پس از تمام شدن هزار سال البته باید آزاد شود، و مدت اندکی رها گردد." آنگاه می‌گوید: "پس وقتی هزار سال تمام شد اهریمن از زندانش آزاد گشته بیرون می‌شود، تا امتها را که در چهار گوشه زمین‌اند جوج و ماجوج همه را برای جنگ جمع کند در حالی که عددشان مانند ریگ دریا باشد، پس بر پهنای گیتی سوار شوند و لشکرگاه قدیسین را احاطه‌کنند و نیز مدینه‌ی محبوبه را محاصره نمایند، آنگاه آتشی از ناحیه‌ی خدا از آسمان نازل شود و همه‌شان را بخورد، و ابلیس هم که گمراهشان می‌کرد در دریاچه آتش و کبریت بیفتد، و با وحشی و پیغمبر دروغگو بباشد، و به زودی شب و روز عذاب شود تا ابدالابدین.

از این قسمتِ نقل‌شده، بهره‌گیری می‌شود که «ماجوج» و یا «جوج و ماجوج» امتی و یا امت‌هایی سترگ بوده‌اند، و در قسمت‌های بالای شمال آسیا از آبادی‌های آن روز زمین می‌زیسته‌اند، و مردمانی جنگجو و سرشناس به جنگ و تاراج بوده‌اند.
البته برای این سد نیز حکایات بسیاری است که مثلا نمونه از آنها منگوگ و مگوگ چینی که میتوان آنها را به منغول و مغول یا همان مغولستان تشبیه کرد که به چین حمله‌ور شدند و آن‌ها دیوار چین را ساختند، عده این دیوار را سد ذوالقرنین می‌دانند که لازم است از آنها که آیا دیوارِ چین در آذربایجان کنونی بوده‌است یا خیر!!
این از اینکه چرا ذوالقرنین را کوروش باور داریم. حالا به این می‌پردازم که چرا عده ای اورا اسکندر میپنداشتند و با دلیل و استناد به‌قرآن -که بحث دربابِ ذوالقرنین، مربوط به آن است- این مسئله‌را رد می‌کنم.
در قرن چهارم هجری مفسرین قدیمی با فلسفه‌ی ارسطو آشنا شدند و حکمت ارسطو را که با آیین توحید موافق‌تر از افلاطون بود پذیرفتند و به این ترتیب به‌اسکندر متوجه شدند، این امر هم به خاطر ارادت به ارسطو بود. در این میان ابن‌سینا به این خاطر که مبنای فلسفه او بر تطبیق فلسفه و دین استوار بود، به نظر او مناسب آمد که اسکندر ملعون، شخصیت قرآنی داشته باشد و از این تاریخ این مرد فاسد و فاسق به عنوان ذوالقرنین در کلیه تفاسر و مضامین به کار رفت و چه افسانه‌ها که درست نشد و چه اسکندر نامه ها که نوشته نشد، هرچند که با نگاهی به زندگینامه‌ی اسکندر مقدونی ، به‌پوچی این افسانه‌ها پی‌می‌بریم.
اسمش الکساندر و به گفته‌ی اریش نوتر ، مورخ آلمانی، کودکی غیر شرعی بود که پدرش نامعلوم است اما به گفته مصریان،اسکندر ، پسر فرعون مصر است که با مادر او همبستری کرده است، مادر اسکندر المپیاس و یا به قول پارسیان ناهید نام داشت. اسکندر زمانی که با خیانت چند تن از سرداران خائن، بر ایران مسلط شد،به تشویق یپسور* معروف تائیس، تختِ جمشید را به آتش می‌کشد و ....
فلادیوس آریان یونانی ، هموطن او میگوید :

اسکندر پرسپولیس را به‌آتش کشید و این کار لکه‌ی ننگی بود بر فتوحات خونین او.

كورتیوس مورخ دیگری است که گزارش می‌کند:

لشكریان اسكندر، پرسپولیس را ابتدا غارت كردند، پارچه‌های زیبا را تكه‌تكه كردند تا هر كدام پاره‌ای از آنرا بربایند، پیكره‌های سنگین را خرد می‌كردند تا پاره‌ای از آنرا صاحب شوند. صندلی‌های باشكوه را می‌شكستند تا قطعات عاج و سنگ‌های گرانبهای آنرا به یغما برند و هر چه را كه نمی‌توانستند ببرند، نابود می‌كردند.

بد نیست به پیشگویی اوستا نیز توجه کنیم :

به هنگام معلوم به‌سرزمین ثروتمند آسیا
مردی بی‌ایمان که ردای‌ارغوانی بر شانه دارد خواهد آمد
وحشی بیگانه با عدالت آتشین
همه‌ی آسیا طوقی شیطانی به‌گردن خواهد نهاد و زمین‌را سیل خون
فرا می‌گیرد و از خون سیراب خواهندشد
و سرانجام همان مردمی را که می‌خواست نابود سازد
قوم خود او را سر به‌نیست خواهندکرد .

حالا با تطبیق شخصیت قرآنی ذوالقرنین، به رد نظریه اسکندر بودن ذوالقرنین پرداخته‌می‌شود:

اسکندر موحد و خداپرست نبوده بلکه سفاک و عياش بوده است (چنانچه در ماجرای آتش زدن تخت جمشيد معروف است)، حال آن‌که ذوالقرنين به‌توصيف و تصريح قرآن مجيد خداشناس و مومن بوده است.
هيچ سدی با مشخصات قرآنی که دارای مس و آهن باشد به اسکندر منسوب نيست.
مسير لشکرکشی اسکندر از غرب به شرق بوده است و حال آن‌که به تصريح قرآن شروع لشکرکشی ذوالقرنين به سمت غرب بوده‌است.

دلايلی دال براين‌که ذوالقرنين همان کوروش کبير بوده‌است:

کوروش شخصيتی است که در عهد عتيق ( در کتاب رويای دانيال و کتاب عزرا و چند رساله ديگر ) از او با تلويحی شبيه به تصريح ياد شده است. دانيال در رويايی می‌بيند که در قصر شوشان در کشور عيلام و در کنار نهر « اولای » است و قوچی با دوشاخ به همه‌ی حيوانات غلبه می کند، مگر بزی با يک شاخ که سرانجام بر او غلبه می‌يابد. سپس دانيال پس از اين خواب از خود بي‌خود می شود و فرشته‌ی وحی بر او ظاهر می‌گردد و می‌گويد « آن قوچ صاحب دو شاخ را که ديدی، پادشاهان ماديان و پارسيان می باشد و آن بز نر از پادشاهان يونان است(بز تک شاخ می‌تواند همان اسکندرمقدونی باشد که عاقبت بر سلسله‌ی هخامنشيان چيره شد و بساط آنان را برچيد).
با استفاده از شان نزول اين آيات و به تصريح خود قرآن کريم، پرسش‌کنندگان يهود ( يا به تحريک يهود ) بوده‌اند و با توجه به ذکر نام کوروش در عهد عتيق، احتمال اين‌که ذوالقرنين کوروش باشد بسيار بيشتر از اسکندرمقدونی است.
ذوالقرنين قرآن خداشناس و موحد است و کوروش هم خداشناس و يکتاپرست بوده و معقول‌ترين تاريخی که برای ظهور ذوالقرنین ياد می‌شود قرن ششم پيش از ميلاد است که با تاريخ حيات کوروش توافق دارد.
ذوالقرنين قرآن شخصيتی است که خداوند به‌او تمکن در روی زمين و قدرت و اختيار داده‌است و اين با شخصيت کوروش که بر بخش عظيمی از آسيا و اروپا دست يافته و نخستين امپراطوری بزرگ تاريخ را تاسيس کرده است، توافق دارد.
ذوالقرنين اولين بار سفر يا لشکرکشی به‌غرب يا مغرب خورشيد داشته است و اين موضوع با لشکر کشی کوروش به‌غرب و شکست کروزوس پادشاه ليديه و تسلط بر آن سرزمين انطباق دارد.
ذوالقرنين پس از لشکرکشی به‌مغرب، متوجه سمت مشرق شده و به سمت مشرق لشکرکشی کرده‌است که با لشکرکشی کوروش به مکران و سيستان و حدود و حوالی بلخ انطباق دارد و ظن قوی اين است که کوروش در اين سفر، بلاد سند را هم فتح کرده است و ايرانيان، سند را هند می‌ناميده اند و از اين جهت در کتيبه‌ی داريوش، نام هند نيز در ميان نام‌های ممالک بيست و هشت‌گانه‌ی مفتوحه ذکر شده است.
ذوالقرنين قرآن با قومی وحشی مواجه شده‌است و اين با رفتن کوروش به سمت شمال و کوه‌های قفقاز و نبرد با اقوام وحشی «سکا» که به تعبیری همان «ياجوج و ماجوج» هستند انطباق دارد. در اين‌جا کوروش اقوام وحشی را عقب راند و در معبر «داريال» (تنگه داريول) که نمها معبر انان بوده است که از آن راه به اقوام مجاور تعدی و تجاوز می‌کردند، سدی با آهن و مس می‌سازد و شک نيست که اين ديوار همان سدی است که کوروش بنا نهاده‌است زيرا اوصافی که قرآن درباره‌ی سد ذوالقرنين بيان کرده کاملا بر آن منطبق است و در آثار باستانی ارامنه اين ديوار «بهاگ کورايی» به معنی «تنگه کوروش» ناميده می‌شود.ذوالقرنين قرآن اگر بر قومی مسلط می‌شد به عدالت و نيکی با آنان رفتار می‌کرد «ستمکاران را مجازات و صالحان را پاداش می داد» و کوروش بنا به قولِ هرودوت مورخ شهير يونانی « کوروش فرمان داد تا سپاهيانش جز به روی جنگجويان شمشير نکشند و هر سرباز دشمن که نيزه خود را خم کند نکشند ... بطوريکه توده ملت ، مصائب جنگ را احساس نکردند » و حتی بر پادشاهان اسير از جمله کروزوس پادشاه ليديه رحم آورد و او را بخشيد و از ملتزمان رکاب خويش قرار داد. کوروش پادشاهی سخی و کريم و ملايم بود و حرص مال اندوزی نداشت.

البته در شخصیت اسکندر و اقدامات خود و جانشینانش نیز ابهام وجود دارد، عده‌ای عقیده دارند که سلوکیان وجود خارجی ندارند. آنها معتقدند که از این سلسله به جز 500 سکه‌ی تقلبی متعلق به 500 سال پیش ساخته شده است، چیز دیگری در دسترس نیست .
و اما درباره مؤسس این سلسله (الکساندر مقدونی) اعتقاد دارند که درباره‌ی او به جز سکه‌های ساختگی و عکس‌هایی از مهر اشکانی که به او منسوب شده سند دیگری ارایه نشده‌است.
سپس می‌گویند : نخستین کسی که درباره‌ی اسکندر افسانه نوشت، شخصی به نام "کالیستنسن" بوده‌است. کالیستن کسی است که همه‌ی تاریخ‌نویسان و پژوهشگران تاریخ او را دروغ‌گو می‌خوانند. او نویسنده‌ای بود که به‌جز افسانه و رمان چیز دیگری نمی‌نوشت. دیگر هم اینکه از قرن 9 تا 11 میلادی یک خانواده‌ی ارمنی با عنوان مقدونی در بیزانس فرمان‌روایی می‌کردند. این امپراتوری خارجی 3 قرن بر یونان تسلط کامل داشتند و برای حفظ مقام خود تظاهر به یونانی‌مآبی می‌کردند. افسانه‌ی اسکندر مقدونی هم از همین عصر پر افتخار امپراتوران ارمنی بوده‌است و از همین راه وارد ادبیّات لاتین، ارمنی، پهلوی، عربی، حبشی و غیره شده‌است.
طبق تارخ اسکندر مقدونی در 33 سالگی مرده‌است. اگر به بررسی کارها و اقدامات این شخصیت که در تاریخ با آب و تاب آمده‌است، بپردازیم دروغ‌گویی و کم‌حافظه‌گی تاریخ‌نگاران معلوم می‌شود. طبقِ محاسباتی انجام شده، اسکندر باید با این همه کارهای خارق‌العاده 101 سال عمر کرده‌باشد. با توجه به مقیاس خطی، نقشه حرکت او از مقدونیه به‌خاورمیانه و ایران و سپس هند و فتوحات و کارهای او در آن حملات و سپس برگشت او به بین النهرین و مصر 851 / 877 / 1 فرسنگ برابر با 849 / 866 / 10 کیلومتر است، یعنی مسافتی برابر با 7 / 2 برابر کره‌ی زمین! شهرک‌هایی که ساختن
آن به اسکندر نسبت داده‌شده‌است هر کدام دست کم 2 سال وقتِ کاری لازم داشته‌اند و بقیه‌ی کارهای سخت و عجیب که به او نسبت داده شده‌است، هر کدام مدت زمان فراوانی را لازم داشته‌است .
مسئله‌ی دروغ بودن اسکندر هنوز هم بحث و بررسی صورت می‌گیرد که البته اشاره‌نمودن به آن‌ها در حوصله‌ی این مقاله نمی‌باشد و مختصر اشاراتی که در بابِ معرفیِ دلایلِ کسانی که به دروغ‌بودنِ اسکندر معتقدند، موردِ تایید نگارنده نبوده و نگارنده معتقد است با این اسنادِ کم، هرگز نمی‌توان حکمی لزوما صادق داد.
نگارنده در پایان نیز لازم می‌داند به‌این‌نکته اشاره کند که مطابقِ اسنادِ موجود که مختصری از آن‌ها بیان شد، کوروشِ هخامنشی نسبت به باقیِ افراد، احتمالِ ذوالقرنین بودنش بیشتر است؛ هر چند که در تاریخ، معدود مواردی را می‌توان به‌یقین بیان کرد.

منابع:

+ کتاب‌ها:

قرآن کریم
تورات
اوستا
کوروش کبیر، حقیقت تاریخ از مهندس فرشاد ابریشمی
تاریخ ایران باستان از مشیرالدوله پیرنیا
رساله‌ی ذوالقرنین از علامه‌طباطبائی

+ وبلاگ‌ها:

دربابِ دروغ‌بودن اسکندر و مواردی دیگر، از وبلاگِ "جنبشِ برداشتِ دروغ‌ها از تاریخِ ایران" استفاده نمودم.
نقلِ‌قول‌های فلادیوس و کورتیوس را از این‌جا به‌دست آوردم.
از پستِ "رویاروییِ تاریخیِ کوروش و اسکندر" از این‌جا استفاده کرده‌ام.

---
* صنعتِ ادبی برعکس‌نویسی برای جلوگیری از هیلترینگ!
---
پی‌نوشت: لازم به‌یادآوری نیست که "قانونِ دافعه‌ی عمومی مسئولیت مطالب" این‌جا هم صادق است!
---
بیشتر:

به‌دنبالِ بحثِ مختصری که در نظراتِ این مطلب شد، هیوا پاسخی به این مطلب نوشته است که می‌توانید آن‌را در این‌جا بخوانید.
رساله‌ی ذوالقرنین که به‌وسیله‌ی علامه طباطبائی نوشته شده است را می‌توانید از این‌جا بخوانید.

محکومِ به آزادی؟

2010-01-19T18:19:00.000+03:30

از حضرتِ سارتر روایت است که می‌فرماید:

انسان محکوم به‌آزادی است. زیرا با آن‌که خود، خود را نیافریده، مع‌الوصف باز آزاد است. و از آنجا که روزی پا بدین جهان نهاده، مسئولِ هر کاری است که از دستش سر بزند.

آقایِ سارتر! اصلا هر چه شما می‌گویی درست، حواسمان هم به "طبیعت"مان هست؛ فقط ما را راهنمایی کن به جَزایِمان، به حُکمِ دادگاهِتان، به محکومیّتمان برسیم که مِلّت دیوانه‌ی این حُکمتان‌اند.

در مذمّتِ ریاضیّات؟

2010-01-18T15:50:00.002+03:30

از استادِ فلسفه‌یِ ریاضی و شاگردِ راسل و شخصی که نصفِ سخنانش در زمینه‌ی ریاضیّات است، حضرتِ ویتگنشتاین، روایت است که می‌فرماید:

تمامِ ریاضیّات حشو است .

بنده هم تفسیری، نکته‌ای، چیزی ندارم که در این‌جا بگویم.

آقایِ افلاطون!

2010-01-17T17:12:00.002+03:30

سخنی از افلاطون (تز) :

در فلسفه لذتی است گرامی.

سخنی دیگر از افلاطون (آنتی‌تز):

سگ همان روحی را دارد که فیلسوف.

آقایِ افلاطون! نمی‌شد یک عدد سنتز هم خودتان می‌دادید، با هم به ریشِ هگل می‌خندیدیم؟

مینیاتور

2010-01-16T19:51:00.003+03:30

جدیدا برادرِ مؤمنِ ما، میرزا هیوا خانِ درویش‌الّدوله وبلاگی گروهی زده با نامِ مینیاتور، در زمینه‌ی کوته‌نویسی یا همان مینیمالِ سابق. در مرام‌نامه‌ی این وبلاگ میخوانید :

«مینیاتور» قاعده و قانونِ مشخّصی ندارد. در این‌جا قرار نیست مینیمال‌ها به‌لحاظِ متراژ یا موضوع ویژه‌گیِ معیّنی داشته باشند. هم‌چنین پست‌ها لازم نیست با یک‌جمله یا تکیه‌کلامِ قراردادی تمام شوند. محدودیتی برای مضمون و محتوای نوشتاری هم وجود ندارد. این‌روزها همه از لزومِ آزادیِ اندیشه و بیان حرف می‌زنند و در عمل همان‌اند که بودند! مینیاتور ازین‌لحاظ، دست‌کم ممکن است به‌منزله‌ی فرصتی برای تمرینِ التزامِ عملی به‌این‌مفاهیم استفاده شود.
پس در این‌جا نوشتن‌از همه‌چیز آزاد است؛ استفاده‌از هرنوع سبک و نحوه‌ی نگارشی آزاد است؛ سؤاستفاده از هرنوع فحش چارواداری و ناموسی و زیر و بالای 18سال آزاد است؛ و هیچ‌کس حق ندارد دیگری‌را از بیانِ دیدگاه‌های‌اش -به‌هرشکلی‌که صلاح می‌داند- منع کند.
مرام‌نامه‌ی وبلاگ

حضرتِ هیوا در همان بدوِ تولّدِ این وبلاگ، مرا خبر کردند، شرحِ چگونگی عضویتِ مرا هم در قسمتِ درباره‌ام در آن وبلاگ می‌خوانید :

... دوش دیدم‌که ملائک درِ مِلکِ ملوکانه‌ی ما را زدند و بعد از پرسش‌از حال و احوالاتِ ما و معانقه و مصافحه، یکی‌از آن‌ها دستور به «مینیمال‌نویسی» و خروج‌از توابع ریاضی و مسائل فیزیکی و رسائلِ ادبی و اَفلامِ سینماییِ اجنبی را داد؛ و مِن‌بابِ دستورَش، مجلسِ وعظی برپاساخت با چاشنیِ گفتمان و صدالبته کُفتمان! بعداز متجلّی‌ساختنِ اراده‌ی ملوکانه‌ی ما و دستور به‌اجابتِ آن‌دستورِ آسمانی‌مآب، “آ سیّد میرزا هیواخانِ درویش‌الدّوله” کفتری‌نامه‌بَر فرستاد که در نامه‌اش ما را به‌مینیمال‌نویسی در این‌فضای مجازی دعوت فرمود. ما هم خدای‌عزَّ و جَلَّ را سپاس گزاردیم و دعوتِ میرزا را لبّیک گفته در این‌دیار ساکن گشتیم.
درباره‌ی علیرضا

هم‌اکنون به جز هیواخان و نگارنده، برادران رضا و زروان هم در جمع مینیاتورنویسان حضور دارند. هر چند که نگارنده در این پدیده بسیار ناشیانه عمل می‌کند، اما در جمعِ آن بزرگان به اکتسابِ تجربه مشغول است! درنهایت از همه شما دعوت می‌کنم تا در خوراکِ این وبلاگ مشترک شوید. همچنین اگر قلم‌ به‌دست [همان صفحه‌کلید به‌دست] هستید، از شما دعوت می‌کنیم تا در گروهِ نویسندگان، در اینجا عضو شوید.

پس چی شد؟

زمان‌گرمایی : آیا زمان یک توهم است؟

2010-01-14T13:23:00.007+03:30

مقدمه: مجله New Scientist هم مقالاتِ فیزیکِ جالبی دارد، مقالاتی که به طورِ غیرِ تخصصی و برای عمومِ مردم نوشته شده است. در میانِ مطالبش اکثرِ اوقات می‌توانی موردِ مطلوبت را بیابی و البته همیشه هم در مجلّه‌‌ای مثل دانشمند، ترجمه شده‌اش را بخوانی. یکی از مطالبی که توجّه مرا جلب کرده‌بود، مقاله " ?Is time an illusion " به قلمِ " Amanda Gefter " بود که ترجمه‌ی فارسیِ آن در شهریورماهِ سالِ پیش در مجله‌ی دانشمند منتشر شده‌‌بود. مطلبی که در ادامه می‌خوانید را با استفاده از همین مقاله و اطلاعاتِ قبلیِ خودم نوشته‌ام و در پایان نیز با اظهارِنظرم این مقاله را موردِ عنایت قرار داده‌ام! البته این مطلب را قبلا نوشته‌بودم که در جریانِ شُخم‌زنیِ کامپیوترم دوباره آن را یافتم و ویرایشش کردم و برای ارسال، آماده‌اش.

---
آیا زمان به راستی وجود دارد؟ زمان شاید به راستی از معدود مواردی باشد که ذهنِ بشر قادر به درک و فهم و هضمِ مفهوم آن نمی‌باشد. از تمامی فلاسفه گرفته تا فیزیک‌دانانِ امروزی، هیچ کدام یک تعریفِ جامع و دقیق از چیستیِ زمان ارائه نداده‌اند. اما چرا چنین است ؟! آیا مشکل از ذهنِ ماست یا اینکه اصلا چیزی به نامِ زمان، وجود خارجی ندارد و همین هم علّتی است برای نفهمیدنِ ما؟ مسئله‌یِ فهمِ زمان چیزی بیشتر از یک دانستنِ مفهومی رازآمیز برایمان می‌تواند مفید واقع شود، برای رسیدن به " نظریه همه چیز" و تلفیق مکانیک کوانتومی که در ابعادِ بسیار کوچک جهان حکمرانی می‌کند با نسبیّت عامِ انیشتین که در بزرگترین اندازه‌‌ها فرمان می‌راند، لازم است تکلیفِ زمان مشخص گردد. اگر زمانی وجود نداشته باشد، آنگاه فرآیند رسیدن به این نظریه می‌تواند بسیار تسهیل یابد.
بر اساسِ نسبیتِ عامِ انیشتین - که بررسی معادلات و روابطِ تانسوری و پیچیده‌ی آن در حوصله‌ی این نوشتار نمی‌گنجد - زمان با مکان ارتباطِ تنگاتنگی دارد. زمان در نسبیتِ عام مطلق نبوده و در هر چهارچوب مرجع، نسبت به چهارچوبِ مرجعِ دیگر متفاوت است و هیچ امکان ندارد که بتوانیم ساعتی داشته باشیم که با آن، زمانِ جهان را بسنجیم. نسبیتِ عام معیاری مناسب است برای تعیین توالی رویدادها، اما همانطور که قبلا اشاره شد، به هیچ عنوان مطلق نیست.
اما در مکانیک کوانتومی این موضوع کاملا متفاوت است. در مکانیک کوانتومی، زمان نقشی کلیدی دارد و به عنوان مقیاس از آن استفاده می‌شود. تفاوت بزرگِ مکانیکِ کوانتومی با نسبیتِ عام در مطلق نبودنِ زمان است، به عبارت دیگر، هنگامی که زمان در تابع موجِ یک سیستم - که به زبانِ ساده و ناقص می‌توان آن‌را حالاتِ ممکنِ آن سیستم در فضا معرفی کرد - وارد می‌گردد، بستگی به آن چهارچوب نداشته و مطلق است. زمانی که نسبیتِ عامِ انیشتین وجودش را رد می‌کند و زمان و مکان را یک ساختار واحد در نظر می‌گیرد، مکانیک کوانتومی آن‌دو را به دو بخشِ جدا تقسیم می‌کند.

از این تفاوت‌ها و مسائلِ دیگر نتیجه می‌شود که زمان، نباید در نظریه‌ی همه چیز شرکت داشته باشد، همانطور که Julian Barbour نتیجه گرفت. اما چگونه می‌توان نشان داد که زمان وجود ندارد؟
اخیرا Carlo Rovelli ، فیزیک‌دانِ دانشگاه مارسی در فرانسه چنین راهی را، ظاهرا، پیدا کرده‌است. سالِ گذشته او و همکارانش روشی را بسط دادند که به کمکِ آن می‌توان رویدادهای کوانتومی متوالی را در قالب یک رویداد واحد و بدون نیاز به استفاده از زمان، بیان کرد. ایده روولی چنین است:

الکترونی با اسپین مشخص در نظر بگیرید. فرض کنید می‌خواهیم اسپین این الکترون را به طور پی در پی، یک‌بار در امتداد x ها و بار دیگر در امتداد y ها اندازه‌گیری کنیم. احتمالِ حصول هر یک از نتایجِ محتمل در این اندازه‌گیری‌هایِ پیاپی، به نحوه توالی اندازه‌گیری‌های صورت گرفته وابسته خواهدبود. علت این امر آن است که هر اندازه‌گیری سبب خواهدشد که تابع موج از حالتِ نامشخصِ خود فروپاشیده و در یک حالتِ معین، قرارگیرد. بنابراین، اولین نتیجه اندازه‌گیری عملا حالتِ سیستم را تغییر خواهد داد و همین امر بر نتیجه گیری اندازه‌گیری دوم تاثیر خواهد گذاشت.
فرض کنید که از قبل می‌دانیم اسپین الکترونِ مزبور در امتداد x ها 1/2+ است. بنابراین اگر اسپین الکترون را ابتدا در امتداد x ها و سپس y ها اندازه‌گیری کنیم، احتمالِ 1/2+ بودنِ اسپین در اندازه‌گیریِ اول همانطور که انتظار می‌رود، 100 درصد و در اندازه‌گیری دوم 50 درصد خواهدبود. اما چنان‌چه اول اسپین را در امتداد y ها اندازه بگیریم، از آنجایی که این اندازه‌گیری، حالت اسپین الکترون در امتداد x ها را تغییر می‌دهد، در نتیجه این‌بار، مقدار حاصل از هر دو اندازه‌گیری 50 درصد خواهدبود.
---
توضیح : اسپینِ یک ذره - s - به زبانِ ساده یعنی به حرکتِ ذره به‌دورِ محورِ فرضی‌اش که اعداد نیمه صحیح را شامل می‌شود، که در موردِ الکترون 1/2 است و Ms آن بازه‌ی بسته‌ی منفی s تا مثبتِ s که یعنی 1/2+ و 1/2- ( صفر نمی‌تواند باشد، چون الکترون فرمیون است و اسپینش می‌بایستی صحیح نباشد. )، اسپین ها را در جهت x و y و z اندازه‌گیری می‌کنند. البته برای بیانِ اسپین یک ذره، معمولا آن را در جهتِ z و به صورتِ مضربی از h/2p بیان می‌کنند.

سوالِ اساسی اینجاست که چگونه نحوه توالی اندازه‌گیری‌ها در زمان، می‌تواند بر احتمالات حاصل از آن‌ها اثر بگذارد، پس چگونه می‌توان احتمالِ وقوعِ زنجیره‌ای از رویدادها را بدون در نظر گرفتنِ زمان محاسبه کرد؟ پاسخِ روولی چنین است که تا پیش از این، دستگاه‌های اندازه‌گیری در جهانِ کلاسیکِ بیرونی قرار می‌گرفتند، اما اگرهر دستگاه را کوانتومی در نظر بگیریم، می‌توانیم به جای آن‌که بپرسیم :" احتمال آن‌که الکترون ابتدا اسپینش 1/2 + و سپس 1/2 - داشته باشد چقدر است؟" ، بپرسیم:" احتمالِ آن‌که ابزارهای اندازه‌گیری در فلان حالتِ کوانتومی قرار داشته باشند، چقدر است؟" در این صورت، دیگر به کارگیری ابزارهای اندازه‌گیریصرفا موجب فروپاشی تابعِ موجِ الکترون نخواهند شد؛ چرا که اینک کل مجموعه‌ی الکترون و ابزارهای اندازه‌گیری‌ همگی توسط یک تابع موجِ واحد توصیف می‌شوند. بدین ترتیب، توالی زمانیِ اندازه‌گیری‌ها عملا به یک اندازه‌گیری واحد که توصیف آن نیازی به زمان ندارد، تبدیل خواهدشد.

پس اینجا زمان کجا رفت ؟ روولی می‌گوید زمان یک توهم است [ ! ] او اکنون بیش از یک دهه است با همکارانش در این زمینه کار می‌کند که فرضیه‌شان نهایتا زمان‌گرمایی نام گرفت. در حقیقت زمان، ماحصلِ رفتاری آماری از جهان اس، دقیقا همانطور که دما، ماحصلِ رفتاری آماری توده‌ی عظیمی از مولکول‌هاست.
برای فهم بهتر این مسئله، توده‌ای از یک گاز را در یک محفظه بسته درنظر بگیرید. برای توصیف رفتار این گاز، دو راهِ مختلف وجود دارد. یک راه، این است که تمامی اطلاعاتِ مربوط به مکان و اندازه‌‌حرکت تک‌تکِ مولکول‌های گاز را به‌طورِ مستمر زیرِ نظر داشته‌باشیم که در این رویکرد، مفهومی به نام دما اصلا وجود ندارد؛ بلکه به جایِ آن با تغییر مستمر مولکول‌ها مواجه‌ایم. اما از آنجا که زیر نظر گرفتنِ تمامی این اطلاعات به لحاظ عملی غیرِ ممکن است - هرچند که اصولا ممکن است! - بنابراین به‌جای آن می‌توان از متوسط آماری رفتار مولکول‌ها برای توصیفِ رفتارِ ماکروسکوپیکِ ( بزرگ مقیاس ) کلِ گازِ محتویِ ظرف بهره گرفت. در این روش، تمامیِ اطلاعاتِ مربوط به اندازه‌حرکت همه مولکول‌های گاز را در قالبِ کمیت متوسط آماری به نام "دما" فشرده می‌کنیم. روولی و همکارانش هم دقیقا همین عقیده را در بابِ زمان دارند. منتهی اجزای بسیار بزرگتری باید در نظر گرفته شوند، تا یک مشت مولکولِ گاز در محفظه‌ی بسته! پس به قولِ روولی :

... بنابراین حقیقتِ جهان، فاقد گذشتِ زمان است؛ اما شناختِ ناکاملِ ما از حقیقت است که مفهومِ زمان را شکل می‌دهد. زمان از جهلِ ماست که شکل می‌گیرد.

---
یک سوال : نمی‌دانم شما هم مثل من به یادِ فلسفه‌ی تغییرناپذیریِ پارمیندس، فیلسوفِ یونانی، افتاده‌اید یا نه؟! منظور من این است که اگر برای زمان، به دور از تمامِ این تفاسیرِ پیچیده، همان تعریف دست و پاشکسته و تقریبا غلطِ " زمان به فاصله‌ی میان دو نقطه از تغییراتِ یک جسم می‌گویند " باشد که در فیزیکِ کلاسیک هم تقریبا همین دیدگاه معتبر است. پس این مسئله‌ی انبساط و انقباضِ جهان چه‌ می‌شود؟ آیا جهان هم بزرگتر نمی‌شود ؟ برای این‌که دیدگاهِ روولی را معتبر بدانیم، باید حتما جهانِ دیگری موجود باشد که به موازاتِ جهانِ ما کوچک‌تر شود تا این " ابرجهان " ، به طور کلی، تغییرناپذیر باشد!

---
پی‌نوشتِ یک: چه‌قدر این مطلب، طولانی شد!! این مطلب اگر خوانده‌ نشود هم برایم مهم نیست [ نگفتم که نخوانید! ]، بلکه برای این پستش کرده‌بودم تا نبودِ مطالبِ فیزیکی را در این مدت جبران کرده‌باشم.
پی‌نوشتِ دو: اگر جایی از ما سوتی دیدید، ضایعمان نکنید! به خودم بگویید، می‌دانم چه‌کارش کنم. [ نیشخند ]

حزبِ خران

2010-01-13T12:33:00.009+03:30

باشگاهِ خران، در سال 1321 به وسیله‌ی گروهی خوش‌ذوق در کرمانشاه تاسیس شد. در سال 1326 نشریه‌ی توفیق این سوژه را دستمایه‌ی کارِ خود قرار داد و به یک‌باره این تشکل محلی به یک حزب ملی بدل شد که با افت و خیز در نیمه‌ی دوّمِ دهه‌ی بیست و اوایل دهه‌ی سی ، اعضای آن به فعالیت می‌پرداختند. به دلیل توقیفِ توفیق - یا به‌قول توفیق ، تو"قیف" شدنِ آنها- و مسائلِ سیاسیِ کشور ، دفتر دوره‌ی اول حیاتِ این حزب در اوایلِ دهه‌ی سی بسته شد تا اینکه در سال 1346 به همت گردانندگانِ توفیق، حزب خران تجدیدِ حیات یافت و روزنامه‌یِ حزب خران از 14 شهریور 1346 تا 1 تیر 1350 منتشر شد .
روزنامه‌یِ حزب خران و ناشرِ افکارش ، با مدیریتِ کله خر و خردبیریِ کره خر بسیار مجبوبِ عموم گشت. بزرگانی چون کیومرث صابری، عمران صلاحی، ناصر پاک‌شیر، مرتضی فرجیان ، حسین توفیق ، عباس توفیق و بقیه علما در این حزب حضور داشتند.

مرحوم عمران صلاحی معتقد بود که :

رژیمِ پهلوی برای این که نشان دهد در مملکت دموکراسی وجود دارد ، دو حزبِ فرمایشی به نام " مردم " و " ایران نوین " علم کرد، یا به قول توفیق " کژدم " و " اینارو ببین " که مثلا با هم مبارزه می‌کردند. توفیق برای هجوِ این احزاب آمد حزب خران را علم کرد که سابقه اش به سالهای 23 و 24 میرسید...
با این شعار: " گاوان و خران باربردار/به ز آدمیانِ مردم آزار". این حزب درستی و راستی و پاکی را خریت می‌دانست و آدم کسی بود که فاقدِ این خصلت‌ها باشد. به همین دلیل هر کسی که می‌خواست عضو حزب خران شود، باید سندِ خریت ارائه می‌داد، یعنی این‌که در زندگی چه کارهای نیکی انجام داده است. این سند باید از طرف سرطویله مرکزی تایید می‌شد. روی این حساب خیلی‌ها نمی‌توانستند عضوِ حزبِ خران بشوند، از جمله وزرا و وکلا و سیاستمدارانِ آن دوره! این حزب برای خود مرام‌نامه و اساس‌نامه داشت و برایِ اعضایش کارتِ عضویت صادر می‌کرد که سبزرنگ بود و تداعی کننده‌ی علف و یونجه. می‌گفتند تعداد اعضایش بیشتر از تعداد اعضایِ احزاب فرمایشی بود .حزبِ خران در سال دو روز را جشن میگرفت : 16 شهریورکه سالروز تاسیس حزب بود و سیزده به در که روزِ جهانیِ خر بود! خرنامه ارگانِ رسمیِ حزبِ خران بود که به ضمیمه توفیق منتشر شد، با این شعار : " به سرطویله حزب خران نوشته به زر/ که نیست حزبی از این حزب، در جهان بهتر! "
این حزب برای خود سرودِ حزبی هم ساخته‌بود که اعضا در مراسمِ رسمی آن را دسته‌جمعی با ارکستر اجرا میکردند. خلاصه، اعضای حزب خران عرعرشان به افلاک رسیده بود. شاید همین هم باعث نگرانی و وحشت رژیم شد.

جدیدا کتابی منتشر شده از "سید فرید قاسمی " با عنوان " روزنامه‌ی حزب خران" از نشر " امرود " که منبع این نوشتار است. این کتاب، کتابیست جالب ولی اشعارِ آن جایِ کار زیادی دارند، چون اشعار انتخابی فقط درباب مزایای عضویت در حزب هستند!

نمونه هایی از اشعار :

تن هر خری شریف است به جان خرخریت
نه همین الاغ تنهاست نشان خرخریت
به طویله‌ام چه بندی، به خریتم چه خندی؟
تو که آشنا نباشی، به زبان خرخریت
تو صدای جاز بیتل، زِ بلندگو شنیدی
بنگر چه خوب و گرم است، دهانِ خرخریت
نه ربا خورم نه رشوه، نه کنم به کس تعدی
بنگر که تا چه حد است، مکانِ خر خریت
عوض پلو خوراکم، علف است و کاه و یونجه
همه چیز‌های خوبند، از آن خرخریت
مزه‌ی خریت ار کس، بچشد، نگردد آدم
همه لذت است و کیف است، نشانِ خر خریت

" ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند "
تا تو کاهی به کف آری و به جفتک بخوری!

" بنی آدم اعضایِ یکدیگرند"
ولی غافل از راه و رسمِ خرند!
" تو کز محنت دیگران بی غمی "
تو خر نیستی، بی گمان شَلغمی!

" چنین گفت رستم به اسفندیار"
برو کارت حزب خران را بیار

" دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند "
مژده از حزبِ خران بود که کارتم دادند

نام نیکو گر بماند از حمار
به کزو ماند لگامِ زرنگار

---
بیشتر :

گاو یا انسان، مسئله این است ...

2010-01-11T17:48:00.004+03:30

از نیچه روایت است که می‌فرماید :

شاعران به‌سانِ طاووسی هستند که می‌خواهند جمالِ خود را به دیگران بنمایانند؛ خواه مخاطبشان انسان باشد ، خواه گاو.

همین‌جا از تمامیِ شاعرانِ پاچه‌خوارِ مذکور و همچنین از والد محترم و والده محترمه‌شان، صمیمانه معذرت‌خواهی می‌کنم.

---
از این مطلب خوشتان آمد؟ این‌ها مطالبِ مرتبط با این مطلب هستند، شاید از این‌ها هم خوشتان بیاید :

1- نقل قول‌هایی از نیچه
2- چرا چنین نرم ؟

اندر احوالات یک پیرِ فِرِندفید ...

2010-01-10T11:14:00.001+03:30

وارد فرندفیدت که می‌شوی ، می‌بینی که :

آهای ملت ! من دستمو کردم تو دماغم .
[ لایک‌های پیاپی مشترکین ]

می‌پرسد چرا در فرندفید فعّالیّت نداری ، آخر چه بگویم ؟

ذوب شدگان در بلاغت و فصاحتِ این فیلسوف ...

2010-01-09T13:10:00.000+03:30

از امپدوکلس روایت است که میگوید :

خدا دایره ای است به مرکز همه جا و محیط هیچ جا .

آقای امپدوکلس ! ما خرابِ آن گفتارتیم ، نمیشد بفرمایید خدا نامحدود است ، والسّلام ؟

شأنِ تَقَبُّح

2010-01-08T16:40:00.002+03:30

با یکی از برادران بودیم :

- تازه دارم میفهمم چرا بعضی از علما ، موسیقی رو زشت دونستند ...
- بابا تکامل !

فرد مذکور ، اثبات زنده ای است بر نظریه حضرت عالم العلما ، داروین ، که نسل بشر با میمون در ارتباط بوده است .

بررسی تحلیلی جهنم و ساختار آن !

2010-01-07T17:58:00.001+03:30

در مَسِنجِر بودیم ، ناگهان رفیقی گفت :

- علیرضا ، هستی ؟
- هوم !
- به نظرت ساختار جهنم چه جوریاس ؟
- بابا ولمون کن . از دانته بپرس .
- خب بیا اینجا رو بخون روشن شی .
- ... [ فکِّ حقیر محکم به زمین برخورد میکند . ]

---
از این مطلب خوشتان آمد ؟ اینها مطالب مرتبط با این مطلب هستند ، شاید از اینها هم خوشتان بیاید :

1- نوابیغ

شعرِ بدون نقطه

2010-01-06T11:03:00.000+03:30

- میتونی یه شعر بگی که اصلا توش نقطه نباشه ؟
- معلومه که میتونم بگم . سواله که میپرسی ؟
- خو بگو !
- حضرت فردوسی میگه : " بر او راست خم کرد و چپ کرد راست / خروش از خمِ چرخِ چاچی بخاست ".

صراحتِ آرمانی

2010-01-05T20:11:00.002+03:30

به همراه رفیقم در کتاب فروشی هستم . دارم روی قیمت نجومی کتابی که میخواهم بخرم ، چانه میزنم . آنگاه خانمی میاید و کنارم می ایستد و با فروشنده صحبت میکند :

- ببخشید آقا ، میشه اون کتاب طلاییه و اون قرمزه رو یه لحظه بیارین برام ؟
- یعنی " منشور حقوق بشر کوروش " و " شاهنامه فردوسی " ؟
- بله ؟!
- همون بزرگا رو میگین ؟
- آهان . بله . بله . همونا رو میگم !

میرود و برایش کتابها را می آورد . کتاب ها را ورق میزند . به او میگویم :

- این تصحیح شاهنامه افتضاحه . تصحیح ژول مول رو بگیرین خیلی بهتره .
- خب اون هم مثل این بزرگه ؟

فروشنده میگوید :

- نه متاسفانه ، چاپ نفیسش رو تموم کردیم، ولی همونطور که ایشون گفتن تصحیح ژول مول رو توصیه میکنم .
- خب کتابخونه ما دو تا کتاب بزرگ لازم داره . اینا میتونن با کتابا سِت بشن . طبقه کتابای معمولیمون کامل شده .

من و رفیقم و فروشنده کُپ میکنیم .

نیوتن ، تولدت مبارک !

2010-01-04T20:41:00.016+03:30

چیزی نمیتوانم بگویم ! فقط میتوان گفت : " نیوتن ، تولدت مبارک ! "

بیایید قوانین حرکت نیوتن را که برای چندین قرن حکمران جهان فیزیک بودند ، یک بار دیگر بخوانیم و کَف کنیم !

قانون اول : یک جسم حالت سکون یا حرکت با سرعت ثابت را روی خط راست حفظ میکند مگر آنکه تحت تاثیر نیروهایی مجبور به تغییر آن وضعیت شود .

ΣF=0

قانون دوم : شتاب حرکت جسمی به جرم m که نیروی ΣF به آن وارد میشود ، متناسب و همجهت است با نیروی وارد بر آن ، ولی با جرم جسم نسبت عکس دارد .

ΣF=ma

قانون سوم : هر گاه جسمی به جسم دیگر نیرو وارد کند ، جسم دومی نیز به همان جسم نیرویی وارد میکند ، مساوی و در خلاف آن جهت .

قانون گرانش نیوتن هم - که سیب آن معروف است - حاصل بیست و سه سال تلاش نیوتن بود که بد نیست به آن هم اشاره ای بکنیم :

قانون گرانش عمومی نیوتن : دو ذره به اجرام m1 و m2 که به فاصله r از هم قرار دارند ، یکدیگر را با نیرویی می ربایند که با حاصل ضرب اجرام متناسب است ولی با مجذور فاصله آنها رابطه عکس دارد .

F=G.m1.m2/r^2

با وجودی که موارد فوق در سالهای اخیر کاملتر شده اند * ، اما از اهمیت هیچ کدام کاسته نشده است و همچنان در زندگی روزمره ما قدرت نمایی میکنند .

---
* مثلا دیگر نیروی گرانشی را اثر دو جسم بر یک دیگر در نظر نمیگیرند ، بلکه آن را به عنوان اثر جرم جسم اول بر فضا-زمان و اثر فضا-زمان بر جسم دوم در نظر میگیرند .

پی نوشت : کَف کردم ! گوگل هم لوگویش را امروز عوض کرده بود . ( + )

بیشتر : میرزا هیوا خان درویش الدوله پینک السلطنه و باقی موارد ، مطلبی در این زمینه نوشته که میتواند موجبات سومین کَف کردگی شما را نیز فراهم آورد . آن مطلب را در اینجا بخوانید ، البته لازم به تذکار است که مطلب حضرت میرزا هم مورد عنایت " قانون دافعه عمومی وبلاگ " قرار میگیرد .

تابعِ ثابت

2010-01-03T14:18:00.005+03:30

بعضی برادران مثل یه تابع ثابت هستند ؛ هر چی بهشون بگی بازم چرندیات خودشون رو تکرار میکنن !

توییت شده در اینجا

چنین گفت علیرضا ...

خبر فوری : جمعی از استادان ریاضی ، طیِ بیانیه ای ، هرگونه ارتباط مفاهیم ریاضی را با موجودات مذکور تکذیب نمودند .

ایرانی ها چه میگویند ؟

2009-12-31T17:39:00.002+03:30

ایرانی ها میگویند :

ایرانی ها به قهرمانان خود بها نمیدهند ؛ زمانی که در اوج هستند ، هوایشان را دارند و زمانی که در اوج نیستند ، پدرشان را در می آورند .

ایرانی ها همچنین میگویند :

قهرمانان ایرانی به خاطر روابطی که با برخی ها دارند ، خلاف میکنند اما به پست ها و مقام هایی میرسند .

حالا یک نفر بیاید و به منِ ایرانی بفهماند که ایرانی ها چه میگویند .

خبر فوری : مرد کرتی کف کرد .
توضیحی بر خبر فوری فوق : پست " زنده یا مرده ، مساله این است که چه اتفاقی می افتد " را بخوانید !

زخم و بی آبی ؟

2009-12-29T19:36:00.003+03:30

شاید علی شریعتی را کاملا قبول نداشته باشم ، اما مفهوم بعضی سخنانش را قبول دارم :

حسين بيش از آب تشنه لبيک بود . اما افسوس كه بجاي افكارش زخم هاي تنش را نشانمان دادند و بزرگترين دردش را بي آبي معرفي كردند .

یاد دوستی افتادم که در توصیف کیفیت مظلوم واقع شدن حسین (ع) ، تعداد زخم هایش را هم میگفت * و اشک میریخت . این حد خلوص بسیار ستودنی است ، به شرطی که بر باطن امر هم آگاه باشی و متناسب با دریچه قلبت ، دریچه عقلت را هم بگشایی !

---
* آنطور که جست و جو کردم ، روایتی است از امام صادق که سی و سه تا از زخم ها را متعلق به نیزه و سی و چهار تا از زخم ها را متعلق به شمشیر میشمرد ...

پی نوشت یک : این مطلب را باید متعلق به ششم دی ماه بدانید که به علت صعود سریع شیب نمودار الطاف و عنایات علمای مخابرات در آن روز که سایه آن الطاف و عنایات تا روز بعد هم بر حقیر گسترانیده شده بود ، مجبور شدم امروز آن را پست کنم .
پی نوشت دو : با نوشتن " پی نوشت یک " دوباره یاد همان دوست افتادم که میگفت ... آقا اصلا بگذریم ، من با تو دوست گرامی کار دارم !