Skupię się na trzecim wątku. Choć jest zupełnie oczywisty, nie przeszedł mi wcześniej przez mózg. Jest jasne, że cywilizacyjne ścieki spływały zawsze od bogatszych do biedniejszych, od centrum do peryferii, od krajów rozwiniętych do rozwijających się, ze świata pierwszego do świata trzeciego. To, o czym nie pomyślałem, to że dziś to samo dzieje się również z odpadami cyfrowymi.

W jaki sposób Facebook radzi sobie z zalewem cyfrowej kloaki? Otóż, wynajmuje zewnętrzną firmę odpowiedzialną za cenzurowanie treści publikowanych przez użytkowników. Z kolei ta zewnętrzna firma zatrudnia moderatorów rozsianych po całym świecie. Są to pracownicy z Turcji, Filipin, Meksyku, Indii. Za godzinę pracy płaci im się jednego dolara (z bonusami do około czterech dolarów, jeśli są bardzo wydajni).

Na czym polega ta praca? Na byciu pierwszą linią obrony przed treściami zgłaszanymi przez użytkowników Facebooka jako naruszające zasady serwisu. Czyli przez 4 godziny (tyle trwa jedna zmiana) czyta się wszelkiej maści hejtspicz, ogląda filmy i zdjęcia pedofilskie, nekrofilskie, obcinanie głów, samobójstwa, martwe płody, znęcanie się nad zwierzętami, zdjęcia ciał po wypadkach itd. Oczywiste naruszenia regulaminu w tym miejscu kończą swój żywot. Trudniejsze przypadki przekazuje się pracownikom FB. Jak łatwo odgadnąć, pracownicy z pierwszej linii walki z cyfrowym szambem szybko rezygnują z pracy.

Można dziś pojechać do jakiegoś trzecioświatowego kraju, obejrzeć się wokoło i stwierdzić, że dużo się zmieniło: zagraniczne koncerny nie zatruwają środowiska, nikt nie zwozi śmieci z Północy, nikt nie haruje w fabrykach, w których nie słyszano nigdy o bezpieczeństwie pracy. Nawet jeśli będzie się wydawało, że skala wyzysku jest mniejsza, pewna fundamentalna nierówność zostaje zachowana: globalna biedota – pracując za grosze i nie zważając na psychologiczne konsekwencje – sprząta brudy całej reszty.

Cenzorzy z Mysiej mieli jednak lżej.

• Jason Pontin, redaktor naczelny Technology Review tłumaczy, dlaczego TR rezygnuje z dystrybucji treści przez aplikacje i – śladem FinancialTimes’a – przerzuca się na HTML5. Trzy najważniejsze powody do znielubienia aplikacji: marże pośredników powodujące nieopłacalność tego kanału dystrybucji treści (np. Apple inkasuje 30% od sprzedaży jednego egzemplarza przez iTunes), konieczność przygotowywania wielu wersji tej samej publikacji (wersja papierowa, webowa, tabletowa horyzontalna, tabletowa wertykalna, mobilina) i zamkniętość tekstów, mających być cyfrową repliką artykułów prasowych, co oznacza rezygnację lub solidne ograniczenie wzbogacania treści o linki. Jeśli to początek końca appów, to otwieram szampana. Nigdy nie lubiłem ani tego badziewia, ani ludzi, którzy – żeby być cool i trendy – się tym jarali.
• Tyle o appach telefonowo-tabletowych, a teraz appy facebookowe. Co się stało 10 kwietnia? – pytali niedawno redaktorzy z The Washington Post, The Guardian czy Yahoo. Nie chodziło im o Smoleńsk, lecz o katastrofę wydawniczą: w ciągu jednej nocy dramatycznie zmniejszyła się liczba użytkowników czytających artykuły poprzez facebookowe aplikacje. Tajemnica szybko się wyjaśniła: to nie użytkownicy nagle zrezygnowali z korzystania z tych aplikacji; to Facebook eksperymentuje z algorytmem odpowiedzialnym za wyświetlanie informacji o tym, co czytają użytkownicy. Sytuacja producentów treści jest nie do pozazdroszczenia: muszą iść tam, gdzie są czytelnicy i muszą zdać się na łaskę pośredników między nimi a czytelnikami. Czyli muszą śpiewać tak, jak zagrają Facebook czy Apple. Matthew Ingram podsumowuje to tak: Facebook owns you, in the sense that it controls access to your content. It controls who sees it and when, and it controls how it is displayed — or even whether it is displayed (źródło: gigaom.com). I choć ta dyskusja dotyczy profesjonalnych wydawców treści, należy pamiętać, że dokładnie w tej samej sytuacji są zwykli użytkownicy. Co, czy i jak wyświetla się użytkownikom (i ich znajomym) w facebookowym streamie, zależy od Algorytmu, decydującego w jakie interakcje, kiedy, z kim i pod jakimi warunkami będziemy mogli wejść.
• Dalsza część sporu Yochaia Benklera i Nicholasa Carra o to, czy internet jest słonecznym skwerem, gdzie ludzie oddają się nieskrępowanej niczym twórczości, czy też – sterowaną przez korporacje, nastawioną na zysk fabryką treści. Co zabawne, odpowiedź Benklera – proroka “amatorskiej” produkcji treści – znajdziemy na blogu, który założył dopiero teraz. A tu ponownie Carr. (Wydaje mi się, że uwagi Carra są trafniejsze. Narzędzia społecznościowe służą raczej nowym formom konsumpcji komercyjnych treści, niż produkcji treści nowych, korpo-niezależnych. Oczywiście, dzięki tym narzędziom internauci w swojej masie mają więcej władzy: są rozproszonym gate-keeperem, sami ustalają priorytet dla poszczególnych produkcji profesjonalnych. Ale bawią się cały czas tymi samymi, dostarczanymi odgórnie klockami.)

• Niedawno proponowałem stworzenie serwisu społecznościowego w technologii p2p. Bez wielkich serwerowni, bez zarządzającej korporacji, z otwartym kodem. Wśród korzyści – zysk z reklam płynący do kieszeni użytkowników. Tymczasem Nicholas Carr tłumaczy, dlaczego internauci wolą te pieniądze oddać Markowi Zuckerbergowi, niż podnieść je z chodnika i schować do własnego portfela. Spójrzmy na Facebooka jak na wielką fabrykę. Obecnie pracuje w niej około 800 milionów ludzi. Nie jest to zbyt wydajna ekipa. W pierwszym kwartale 2012 roku jeden użytkownik serwisu wypracował średnio 1.21$. Zachciało się gospodarki opartej na wiedzy! To tłumaczy, dlaczego nikt normalny nie zacznie budować prawdziwie społecznościowej (bo uspołeczniającej także zysk) alternatywy dla Facebooka. Bo w przypadku ogromnego sukcesu nagroda może wynieść zaledwie około 5 dolarów rocznie dla jednego użytkownika. Na tym właśnie polega kluczowa cecha ekonomiki serwisów społecznościowych: pracę dystrybuuje się bardzo szeroko, a zyski płyną do bardzo wąskiego grona zarządców. Dzięki temu jednostka nie postrzega swojej działalności w ramach takiego serwisu jako pracy, a z drugiej strony – korporacja zarządzająca serwisem, dzięki efektowi skali, zgarnia ponad miliard dolarów rocznie. Z tej perspektywy Facebook powinien dążyć do zwiększania liczby użytkowników, ale jednocześnie nie powinno mu zależeć na przesadnym zwiększaniu wartości pracy pojedynczego użytkownika. Bo jeśli ta praca będzie bardziej efektywna – użytkownik dostrzeże w sobie robotnika i zacznie upominać się o swoją dolę.
• Facebook w USA i UK umożliwia użytkownikom deklarowanie, że chcą być dawcami organów. Jeff Jarvis snuje na tym tle taką wizję: ktoś z twoich przyjaciół potrzebuje nerki. Algorytmy Facebooka obliczają, że jesteś idealnym dawcą. Na twojej tablicy i tablicy potencjalnego biorcy wyświetla się status o dopasowaniu. Ludzie klikają lajki, sypią się komenty o tym, jaki super z ciebie człowiek. A ty jeszcze nie wiesz, co zrobić. Jeśli ta wizja wydaje się odległa, to raczej ze względu na dostępność danych medycznych niż na sposób ich wykorzystania. Gdy już i takie dane znajdą się na Facebooku, kwestią czasu będzie, kiedy pojawi się taka uber-cool frictionless sharing opcja automatycznego dopasowywania biorców i dawców. Sam mechanizm takiego wykorzystania danych pasuje do ogólnego trendu delegowania kontroli społecznej na automaty publikujące za nas informacje, gdzie się w danej chwili znajdujemy, albo co właśnie przeczytaliśmy, zrobiliśmy, czy obejrzeliśmy. Sounds like postęp. Z drugiej strony, jeśli posiadanie znajomego na FB będzie się wiązało z potencjalną prośbą o nerkę, być może zaczniemy się zastanawiać, kogo do grona znajomych przyjmujemy.

• Piotr Waglowski próbuje ustalić, ilokrotnie Trybunał Konstytucyjny mógł złamać prawo przy tworzeniu i prowadzeniu serwisu ObserwatorKonstytucyjny.pl. Zadanie nie jest łatwe z kilku powodów. Między innymi dlatego, że odpowiedź TK na wniosek Vagli o dostęp do informacji publicznej przyszła mocno poszatkowana. Generalnie TK chciałby chyba, zamiast odpowiedzieć merytorycznie, odpowiedzieć mottem z bloga Piotra Rachtana, redaktora naczelnego serwisu ObserwatorKonstytucyjny.pl: “Jak było, tak było, przecież jakoś było, jeszcze nigdy tak nie było, żeby jakoś nie było” (słowa Józefa Szwejka – sic!). Nawet z tych częściowych danych, które Vagla uzyskał, obraz wyłania się przerażający. Bardzo, bardzo polecam lekturę.
• Patologie, jakie da się dostrzec analizując sposób powołania i funkcjonowania serwisu ObserwatorKonstytucyjny.pl można potraktować jako studium przypadku pokazujące jak dzika i fikcyjna jest informatyzacja polskiego państwa. Dzika, bo często nie da się określić ram prawnych dla podejmowanych działań; fikcyjna, bo jej celem jest raczej obezwładnianie obywateli (trzeba przeszukać tysiące utrzymywanych przez państwo witryn w poszukiwaniu informacji, które tam być powinny, lecz – oczywiście – nie ma ich, lub zostały ukryte gdzieś na tysiącach stron nieprzeszukiwalnych PDF-ów) niż dawanie im możliwości kontrolowania państwa poprzez dostęp do informacji. To ostatnio gorący temat: od korupcji przy informatyzacji na najwyższch szczeblach przez codzienny technologiczny bigos, z jakim zmagają się urzędnicy, po systemową biegunkę tworzenia tysięcy pozbawionych sensu stron internetowych (innych niż BIP), opłacanych z naszych podatków. Tutaj reklamuję szczególnie link ostatni (znowu Vagla), pokazujący między innymi, jak można się włączyć w proces społecznej kontroli informatyzacyjnej fikcji, jaką serwuje nam polskie państwo.
• Przed chwilą było o tym, że nawet Trybunał Konstytucyjny ma problemy z przestrzeganiem prawa. Teraz o tym, że podobne problemy mają twórcy gadżetów, którzy na każdym kroku stąpają po gęstym polu minowym patentów. Oto mamy analizę najnowszego telefonu Samsunga skonstruowanego tak, aby nie naruszyć praw Apple’a do… (uwaga, uwaga)  …do prostokąta, do równomiernych zagięć na rogach telefonu, do czarnego obramowania wyświetlacza, do tak samo wysokich powierzchni nad i pod ekranem, do kolorowego tła pod ikonkami i do równo zaokrąglonych rogów w kradracikach będących tłem ikonek (!!!). Analiza z obrazkami.

Najpełniej ten sceptycyzm wyraził Tim Wu w książce The Master Switch, gdy opisywał “Cykl”, czyli historycznie obserwowalną prawidłowość polegającą na tym, że wszelkie systemy przekazywania informacji przechodzą drogę od otwartości i rozproszenia do konsolidacji i komercjalizacji. Tak było z komunikacją telefoniczną, przemysłem filmowym czy telewizją. Teraz to samo dzieje się z internetem. Słowem, wszystkie innowacje technologiczne prowadzą do zawiązania się relacji konsument-produkt, nawet jeśli we wczesnej fazie dana innowacja zdaje się mieć jakiś potencjał emancypacyjny.

Podobnie sceptyczny jest autor The Shallows, czyli Nicholas Carr. Otóż Benkler i Carr założyli się w 2006 roku, że – według Benklera – do 2011 roku najpopularniejsze strony internetowe będą się opierały na społecznej produkcji treści dostarczanej przez wolontariuszy. Carr obstawiał, że będzie inaczej: treść będą dostarczali opłacani pracownicy zatrudnieni przez korporacje.

W swojej ostatniej notce Carr ogłasza zwycięstwo: w dzisiejszej (amerykańskiej) blogosferze najpopularniejsze są komercyjne serwisy bazujące na pracy opłacanych twórców treści, często należące do większych korporacji (np. Huffington Post podkupiony niedawno przez AOL). Na YouTube (własność Google) wrzucamy każdego dnia setki godzin filmów, ale najpopularniejsze są produkcje komercyjne. Poza YT rynek filmów w Sieci jest zdominowany przez takie firmy jak Hulu, Vevo czy Netflix. Z muzyką podobnie: iTunes, Pandora, Spotify, Amazon.

Przewagę wolontariuszy-amatorów udaje się utrzymać w przypadku kilku trudniejszych do skomercjalizowania działek, takich jak produkcja fotografii czy gromadzenie wiedzy w ramach Wikipedii (choć Wikipedia ma konkurentów w postaci firm tworzących kontent zależnie od zapotrzebowania ustalanego między innymi popularnością zapytań w Google’u; przykład: firma DemandMedia, właściciel eHow.com, czy New York Times Company, właściciel about.com).

Nie chodzi tylko o produkcję treści, lecz również o produkcję infrastruktury (choć tu już odbiegam od głównej treści notki Carra, do której linkuję). Na Facebooku i Twitterze, stanowiących sieciową infrastrukturę, twórczo udzielają się masy ludzi, ale wszystko co robią – robią w zamkniętej, korporacyjnej przestrzeni, nad którą mają znikomą kontrolę (pisałem o tym notkę wcześniej, a wcześniej streszczałem świetny tekst Zadie Smith).

Oczywiście, tak jak znikomy jest ich udział we współtworzeniu społecznej przestrzeni dla swoich działań, równie znikomy jest ich udział w torcie, jakim jest “gospodarka uwagi”, bo najwięcej lajków zbierają takie korpowytwory jak Lady Gaga czy Justin Bieber, BMW czy Porshe, Sheldon Cooper czy Hank Moody. Nie chodzi zresztą tylko o popularność, lecz również o to, że interakcje z markami odbywają się na tych samych zasadach, co ze znajomymi, równoważąc ich znaczenie. I treści znajomych, i korpo-kontent mogę zalajkować, skomentować lub udostępnić. A zatem chcesz żebym zwrócił uwagę na to, co wrzucasz na FB? Musisz się przebić przez wszystko, co przepływa przez mój timeline i zapewnić gratyfikację większą niż zrobią to zręczni marketerzy. Nie masz przebojowości tits-oriented korpo-kontentu? Trudno, w tym świecie możesz tylko pisać w próżnię i “angażować się w marki”.

Uważnego obserwatora może to dziwić. Przecież sytuacja młodych była i jest podła, a będzie jeszcze gorsza. Już dziś mają oni – uśredniając – dwudziestoletnie doświadczenie w spełnianiu wymagań (rodzinnych, koleżeńskich, edukacyjnych, medialnych, zawodowych), za którymi stoją obietnice bazujące na odległych, pozbawionych realizmu wizjach i nagrody-wydmuszki (np. gdy pęka skorupka dyplomu, okazuje się, że nie ma pod nią żadnych dobrze opanowanych i przydatnych umiejętności). Każde wcześniej zdobyte doświadczenie jest nieadekwatne do nowych sytuacji, przed jakimi stają, a w efekcie wciąż muszą zaczynać od zera. Bez gwarancji i bez perspektyw, że tym razem będzie inaczej. Po zmarnowanej młodości czeka ich wzięcie na swoje barki zbliżającego się krachu systemu, który będą dźwigać wraz z indywidualnymi obciążeniami, jakie wezmą na siebie, by móc jako tako żyć.

A mimo tego pozostają doskonale bierni! Powodów tej sytuacji jest wiele. Na zachodzie Europy i w USA mamy pączkujące ruchy Oburzonych. U nas ani śladu po takich inicjatywach, bo my naszych potencjalnych Oburzonych wyeksportowaliśmy do Irlandii, Wielkiej Brytanii i Norwegii. Mało, że wyjechali i nie sieją fermentu w kraju, to w dodatku oburzają mieszkańców krajów, do których wyemigrowali. Jeszcze więcej: nasi niedoszli Oburzeni ślą do Polski – kojące nasze rewolucyjne zapędy – euro, funty i korony. Euro jest też rozdysponowywane przez UE, która przykrywa w ten sposób mizerną zdolność państwa polskiego do reinwestowania wpływów z podatków. Dzięki temu rzeczywistość do niczego nas nie zmusza. Mało tego – niejako samoczynnie wydaje się zmieniać na lepsze!

W warstwie mentalnej jest podobnie. Dlaczego młodzi mieliby robić coś więcej niż niezbędne minimum, skoro wszyscy wokół nich i cała otaczająca ich rzeczywistość to właśnie takie niezbędne minimum? Rzeczywistość, której doświadczają, toczy się bezwładnie jak długo tylko się da; gdy już się zatrzyma – zaklina się ją, że toczy się nadal; gdy nikt już w to nie wierzy – pcha się ją na siłę i mówi, że toczy się sama; a gdy już nawet te zaklęcia nie pomagają albo ciężar jest zbyt duży, naprawia się ją najmniejszym możliwym kosztem i znów wprawia w niepewny, rwący ruch. I dolce vita, choć lekko trzęsie.

Prócz tych zaklęć i improwizowanego łatania dziur, które młodzi internalizują od najmłodszych lat jako naturalny sposób raczenia sobie z rzeczywistością, mają oni do dyspozycji jeden “pozytywny” mit zbudowany przez poprzednie pokolenie – mit jednorazowego zrywu, poprzedzonego dziesięcioleciami bierności, obserwowania rozpadającej się rzeczywistości i znoszenia sytuacji dużo gorszej niż ta, w jakiej znajdują się współcześni młodzi. W obecnych warunkach ta opowieść może zmobilizować tylko do jeszcze większej bierności, bo do minimum naszych rodziców wciąż nam bardzo daleko.

A mobilizacji potrzebujemy ogromnej, bo zadanie jest niełatwe. Nasi rodzice/dziadkowie mieli za żelazną kurtyną wzór, do którego należało dążyć. Obecni młodzi taki wzór muszą sami stworzyć, sami go zaproponować albo dostrzec go w nadchodzącej przyszłości, co jest o wiele trudniejsze. Co więcej, w PRL wróg był jasno określony. Dziś jest rozproszony i zakamuflowany, znajduje się jednocześnie wszędzie i nigdzie, podaje przyjacielsko rękę i wbija nóż w plecy. Już sama próba zrozumienia tej sytuacji to kolosalna robota. Nie lepiej płynąć z nurtem, grać na czas i robić to, co wszyscy inni?

Co zatem stało się w styczniu 2012 roku? Zobaczyliśmy młodych ludzi, którzy potrafią w ciągu 2-3 dni zwołać wielo(set?)tysięczne protesty w całej Polsce i to bez żadnej organizacji, przywódców, formalnych struktur i żmudnego, wieloletniego budowania zaplecza. Tylko, że to nic wielkiego. Można to powtarzać wielokrotnie. Wystarczy, że kilka tysięcy osób klinie na “udostępnij” i informacja trafi do kilku milionów. Wystarczy też garstka zorientowanych w sytuacji, która w odpowiednim momencie powie “ludziska, ruszamy!”. Albo wystarczy, że nagle z Sieci znikną seriale, żeby doszło do pospolitego ruszenia (tak było w tym wypadku: od zamknięcia MegaUpload do zadeklarowania przez 270 tysięcy ludzi, że wezmą udział w protestach przeciwko ACTA, minęły 3 dni. Dwa dni później było ich ponad 400 tysięcy).

Tyle tylko, że narzędzia, które pozwalają młodym na błyskawiczną i masową reakcję, nie są narzędziami pozwalającymi przejąć inicjatywę. Dostępne narzędzia (np. Facebook) mają wielki potencjał pozwalający skoordynować działania, ale ich potencjał emancypacyjny jest nikły. A bez emancypacji wszystkie działania będą tylko reakcją, nigdy – przejściem do ofensywy. Narzędzia emancypacji młodzi muszą stworzyć sami. Pytanie tylko – czy potrafią sobie to uświadomić i tego dokonać nim sytuacja zmusi ich do bardziej drastycznych działań?

Wydawałoby się, że tak. Przecież wpaja się młodym ludziom, że muszą być innowacyjni. Ale – po pierwsze – mają być innowacyjni w jasno określonych ramach: mają wymyślać co wyprodukować, jak to zrobić szybciej i taniej, oraz jak to sprzedać. Jednym słowem, ma to być innowacyjność służąca pompowaniu balona PKB. Jak widać, nawet w dziedzinie innowacyjności państwo daje młodym obywatelom minimalny poziom podmiotowości, wąsko ustalając paletę możliwych inicjatyw innowacyjnych. Jeszcze gorsze jest – wynikające z postkolonialnej mentalności włodarzy – przekonywanie młodych, że owoce wiszą na tych drzewach innowacyjności, które zostały już ogołocone przez inne, bardziej innowacyjne państwa. Takie mówienie o innowacyjności nie jest innowacyjne.

Być może warto byłoby zacząć od rekonstrukcji przestrzeni internetowej w taki sposób, żeby możliwe było funkcjonowanie w niej bez kontekstu bycia konsumentem i produktem jednocześnie. Technicznie moglibyśmy stworzyć wolny, otwarty serwis społecznościowy w technologii p2p. Nie byłoby żadnej korporacji, żadnych serwerowni, żadnych zarządców naszych danych. Użytkownicy mogliby grzebać w kodzie i zmieniać nie tylko statusy – ale też proponować zmiany sposobu działania systemu, o których wprowadzeniu lub odrzuceniu decydowałaby społeczność użytkowników. Dane leżałyby na milionach domowych komputerów (wbrew korporacyjnemu świętemu Graalowi, czyli “chmurze”, w której leżałyby wszystkie nasze dane, poza naszą kontrolą i z niejasnym statusem właścicielskim). Informacje o każdej sieci kontaktów gromadzone byłyby na komputerach osób należących do danej sieci. Moglibyśmy wpuścić do tego środowiska reklamy – czemu nie. Reklamodawcy płaciliby, ale zysk byłby rozkładany między użytkowników sieci, bo poza nimi nie byłoby innego właściciela. Zamiast informatyzować państwo, zinstytucjonalizowalibyśmy nowe, wytworzone przez nas sieci, odsyłając XIX-wieczne biurokratyczne molochy do lamusa.

Nie to mają na myśli rządzący, instytucje i korporacje, gdy mówią o innowacyjności. Chodzi im raczej o to, aby mamić nas doganianiem Irlandii, Japonii, Niemiec, Szwecji, Norwegii, Danii, USA, Finlandii, Estonii, Hong Kongu. Ba! Niedawno chcieliśmy nawet dogonić Gruzję (guess what, nie udało się)! Chodzi im o to, aby kanalizować nasz wysiłek na kopiowanie, naśladowanie, odtwarzanie. Tak, w imię innowacyjności! Tymczasem problem nie jest w nieinnowacyjnym społeczeństwie. Społeczeństwo mamy fenomenalnie innowacyjne. Tyle tylko, że beznadziejny system zmusza jednostki do wykazywania się innowacyjnością w sferze generowania patologii, bo inne ścieżki pożytkowania kreatywnych zachowań są zatkane lub nie ma ich w ogóle.

Jeśli chcemy coś zmienić – musimy być rewolucyjni. Musimy myśleć i działać wbrew mentalności folwarku, wbrew absurdalności biurokracji, wbrew hierarchiczności państwa, wbrew pozbawionej wizji klasie politycznej, wbrew archaiczności edukacji, wbrew ogłupiającym mediom, wbrew odbierającym podmiotowość korporacjom.

Ale tym zajmiemy się jutro.

(Ta notka nie jest ani recenzją ani relacją z książki Edwina Bendyka. Od jakiegoś czasu wynotowywałem sobie powody, dla których nie należy się spodziewać, że sfera polityczna zostanie w najbliższym czasie postawiona przez młodych na baczność. Gdy zabrałem się za lekturę Buntu Sieci, okazało się, że większość argumentów powtórzyłem – choć innymi słowami i inaczej układając narrację – za Bendykiem, który omawia ten problem w dużo szerszym kontekście. Dlatego Bunt Sieci polecam. Szczególnie młodym.)

• paradoks kreatywności. Aspirujemy do bycia kreatywnymi a jednocześnie mamy skłonność do odrzucania kreatywnych pomysłów, szczególnie gdy są związane z dużą dozą niepewności. Chcielibyśmy, żeby było i kreatywnie, i bezpiecznie. Zupełnie inaczej i po staremu jednocześnie. Ale – jak powiada Clint Eastwood – jeśli chcesz gwarancji, kup sobie toster. Dlatego polecam tekst, w którym poruszony jest wątek ww. paradoksu. Pod koniec artykułu pojawia się taka definicja kreatywności: Creativity is being comfortable with having ideas and not fearing being judged when you put your ideas out there. Celna jest, bo pokazuje, że ludzi nie można nauczyć bycia kreatywnymi. Można ich tylko nauczyć, żeby się swojej kreatywności nie bali.
• Tekst jest prosty. Facet narzeka, że każdego dnia czyta te same newsy: o wojnie, plagach, kradzieżach, morderstwach, masakrach, meteorach, kometach, cudach, upiorach, bitwach, piratach, traktatach pokojowych, podstępach itd. Każdego dnia dezorientująca mieszanina ślubowań, życzeń, działań, edyktów, petycji, praw, skarg i obwieszczeń. Każdego dnia nowe książki, pamflety, historie, spisy, katalogi, paradoksy, opinie, schizmy, herezje i kontrowersje. Ciągle nowiny o ślubach, pantomimach, rozrywkach, jubileuszach, turniejach, nagrodach, biesiadach, meczach, pogrzebach, nowych odkryciach, wyprawach i rabunkach. Cliché, prawda? Tylko, że autor tych słów, Robert Burton, napisał je w 1621 roku.
• Sergey Brin ostrzega: otwarty internet nigdy jeszcze nie był tak zagrożony, jak obecnie. Rządy na całym świecie starają się przejąć kontrolę nad komunikacją odbywającą się między obywatelami. Koncerny muzyczne i filmowe lobbują za zwiększeniem możliwości kontrolowania konsumentów w dostępie do danych. Apple i Facebook tworzą zamknięte, odgrodzone od świata środowiska, które dają im możliwość całkowitej kontroli nad działaniami i kreatywnością użytkowników. Wszystko to prawda. Tylko, że każdy, kto wybiera “wolny internet”, musi wybrać Google, a jeśli tego nie zrobi – jego możliwości czerpania korzyści z Sieci zbliżą się do tych, jakie miał w 1996 roku.

Numer mojego dalekogłosu jest 226-98. Najlepsze są gołębie pocztowe, ale póki nie ma, to trzeba tą skomplikowaną drogą. [...] Albo lepiej jeszcze: 579-88? Jest to numer klubu literatów, panie stamtąd zawsze chętnie podejmą wiadomość i mnie przekażą. Boże, ile możliwości, stoję bezradny wobec tej sieci informacyjnej, bo strasznie się rozgałęzia. Co będzie? (s. 23-24).

Zaiste, co będzie? Proponuję odpowiedź z listu z 27 stycznia 1961:

Żyjemy, żyjemy, a końca nie widać (s. 39).

• tekst o Tommaso de Benedettim. Nie znacie go z imienia i nazwiska? Nic dziwnego, facet podszywa się pod różne osoby i podsyła mediom fałszywe newsy. Przez Twittera rozpuszczał plotki o śmierci Benedykta XVI, Fidela Castro czy Pedro Almodóvara. Podszywał się pod Hamida Karzaja, Baszara al-Asada czy Wendy Deng (żonę Ruperta Murdocha). Pisał maile  (przedrukowane następnie w gazecie) do International Herald Tribune podając się za Umberto Eco. Udaje mu się, bo – jak twierdzi – media społecznościowe to najtrudniejsze do zweryfikowania źródło informacji. Nie bez znaczenia jest również tempo działania mediów: biznesowa logika kliknięć każe podać informacje szybciej niż można je zweryfikować. Ale to nie wszystko. Gość publikował we włoskiej prasie fałszywe wywiady z amerykańskimi pisarzami (John Grisham, Arthur Miller, Gore Vidal, Toni Morrison, Derek Walcott, Philip Roth). Sprawa wyszła na jaw, gdy ktoś spytał Rotha o krytykę Obamy jaką wygłosił w jednym z tych niby-wywiadów. De Benedetti stwierdził, że chciał pokazać, że włoska prasa nie sprawdza żadnych wiadomości, szczególnie gdy są zgodne z linią polityczną redakcji. Co więcej – wydawało mu się, że redaktorzy wiedzą, że wywiady są fałszywkami, ale mimo tego publikowali je. (Wczoraj poszła też fama, że WHO uznało wszystkich wegetarian za wariatów. News oczywiście rozszedł się po sieci jak ciepłe bułeczki. Tymczasem Andrzej Jóźwik prostuje.)
• Bruce Schneier miażdży politykę bezpieczeństwa jaką wprowadzono na amerykańskich lotniskach po 11 września. Ładna ilustracja tego, że tam, gdzie zaczyna się strach – kończy się logika.
• Tekst o aplikacji Girls around me, która wykorzystuje otwarte profile na FB i dane geolokalizacyjne użytkowników po to, aby pokazać znajdujące się w pobliżu kobiety. Oczywiście – powstają tu pytania, czy niewiasty zdają sobie sprawę, komu i co udostępniają przez FB, co oznacza publikowanie danych geolokalizacyjnych o obecnej lokalizacji i co może z tym zrobić sprytny zboczeniec, który (JESZCZE!) nie ma co robić w piątkowy wieczór. A poza tym wiadomo – użytkownicy iPhone’ów tylko w ten sposób mogą sobie znaleźć dziewczynę ;-)

Źródło: http://www.cultofmac.com