Auteur, illustrator en kinderconsul Gerda Dendooven maakt zich zorgen. Grote zorgen. Over het cultuurbeleid in Vlaanderen, over het onderwijs en over de liefde voor het lezen bij kinderen. Aan de vooravond van de Jeugdboekenweek schreef ze daarom een open brief aan Vlaams minister van Onderwijs Pascal Smet, Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege en Vlaams minister van Media Ingrid Lieten. De brief werd vandaag gepubliceerd in Uitgelezen, de boekenbijlage van De Morgen en is ook integraal te lezen op de website van Vooruit.

Gerda Dendooven – die als kinderconsul besloot ‘om als een soort Jeanne d’Arc te vechten voor het belang van een stevige hap cultuur in de opvoeding’ – vindt culturele opvoeding een basiskinderrecht, maar helaas denken de meeste beleidsmakers dan anders over: ‘Beleidsmakers zien “cultuur” nog te vaak als een luxeartikel voor enkelingen, of als een paradepaardje voor hun beleid, maar te weinig als een onmisbaar goed voor een maatschappij. Liever maken ze “bedrijfseconomie” tot een verplicht vak, want economisch inzicht zal beslist het verstand van ons land redden. (…) Want kinderen moeten nuttige dingen leren, zoals economisch inzicht in bank en beurs, of autorijles, ze moeten leren aan sport te doen, da”s gezond maar tekenen en muziek… ach waar dient het voor? Het belang van een culturele opvoeding is economisch niet te meten, dus vegen we het snel onder de mat. Zolang we warm zitten en er brood op de plank ligt. Terwijl het net datgene is wat iemand tot mens maakt.’

Ze roept de aangesproken excellenties daarom op om werk te maken van die cultuuropvoeding. In het kader van de Jeugdboekenweek besteedt ze daarbij extra aandacht aan het belang van kinderboeken. Dat die belangrijk zijn, daar twijfelt ze niet aan: ‘Het blijkt trouwens uit onderzoeken dat onze taalbeheersing erop achteruit gaat als we niet genoeg lezen. Onze woordenschat krimpt, onze verbeelding droogt op, we denken kortzichtiger, en minder kritisch en we blijven maar sudderen in onze dagelijkse besognes. Boeken openen de geest, geven hoop, laten je wegdromen en je hebt er weinig voor nodig.’ Maar ‘boeken zijn ook lastige vrienden, want in een boek moet je alles zelf doen: klank, beeld en geur verzinnen. Niet makkelijk in een cultuur waar je slechts op een knop moet drukken om alles te regelen met de minste inspanning.’ En , misschien nog het ergst van al: ‘Helaas leert men op school zelden het plezier van het lezen… Leerkrachten hebben honderd en één taken te vervullen en komen nauwelijks aan lezen toe in de klas, behalve om pedagogische redenen. Ook toekomstige leerkrachten laten het nogal hangen wat boeken betreft. Want zij weten vaak zelf niet dat er meer is dan Harry Potter of Mega Mindy, tenzij ze af en toe naar de boekenrubriek van De laatste show kijken.’

Het is geen vrolijk plaatje dat Gerda Dendooven schetst. Maar het is tegelijk een uitnodiging om in het kader van een Jeugdboekenweek die in het teken staat van ‘recht op boeken’, het debat aan te gaan over dit recht. Wij van Vertel eens nemen de uitnodiging graag aan. U hoort nog van ons. En we hopen van u hetzelfde.

Groot Ventje zit, zoals wel vaker, met een boek in een van de rieten stoeltjes in de woonkamer.
Geen vraag, geen mededeling, geen grap dringt tot hem door.
Zelfs als ik met enige nadruk informeer of hij ‘iets lekkers’ wil, een vraag die meestal goed is voor gespitste oren en blinkende ogen, kijkt hij niet op.
Als hij in een boek verdiept is, is hij van de wereld.

Als hij een tijd later eindelijk opkijkt, vraag ik hem wat hij zo leuk vindt aan lezen.
Hij kijkt me aan alsof ik zonet gevraagd heb waarom chocolade lekker of cadeautjes krijgen fijn is.
‘Omdat er altijd spannende verhalen en grote avonturen in boeken zitten, natuurlijk.’
Natuurlijk.

Op 27 februari kwam Floortje Zwigtman herself haar boekenkindje voorstellen in Woeste Willem, DE kinderboekhandel in Aalst.

Onder het goedkeurend oog van een geïnteresseerd publiek, vertelde ze over hoe Adrian tot stand kwam, en over haar boekenkast vol boeken die handelen over de 19e eeuw. Over hoe homoseksualiteit toen helemaal “niet bestond”. (Ik verzeker het u met graagte: met Spiegeljongen, althans de fragmenten die Floortje Zwigtman voorlas, verwijst ze het “niet bestaan van homoseksualiteit” naar het rijk der fabelen! En wel met verve! Al moet gezegd dat mister Adrian en zijn aanhang hun toevlucht zoeken “in oorden van verderf” omdat dit niet anders kan.

Zwigtman had op dit gebied ook een tip mee: een manga-strip, over homo’s, geschreven door vrouwen, voor meisjes!

Maar ik zou het over “Spiegeljongen” hebben. Ik heb het laatste deel uit de trilogie gekocht, maar ik moet nog hélemaal beginnen met lezen. Ik weet dus enkel al dat Adrian een zus heeft die Mary Ann heet, een vader die meer dronken dan nuchter is, en dat Trops zijn steun en toeverlaat is…

“Spiegeljongen” had meelezers als Edward van de Vendel, die Zwigtman wezen op karaktertrekken die al dan niet van Adrian zijn. Wie is Adrian? Is dit wel een karaktertrek van hem? Maakt hem dit tot wie hij is?

Zwigtman zette haar publiek ook met graagte even zélf aan het werk: denk na over een vraag die ik nog NOOIT heb gekregen. We bedachten met z’n allen de rodekool-vraag: “Eet u graag rodekool?” (“ja hoor, als ze lekker is klaargemaakt! Die vraag heb ik nog nooit gekregen!”)

Ziekenhuizen zijn in dit boek (en waarschijnlijk wel zo voor de hele 19e eeuw, en niet alleen voor “Spiegeljongen”) waren niet echt oorden om beter te worden, zo zal moeten blijken. Als je daar belandde, was je al bijna dood. Gewoonlijk belandde je er om zonder verdoving iets te moeten laten amputeren met een botte zaag. Afgezaagde ledematen landen in zagemeel. Maar laat dit u niet afschrikken om een boek dat redelijk onverbloemd (let op de woordspeling) de dingen zegt, te lezen.

Geniet van de personages, en van de dialogen, die Zwigtman ook belangrijk vindt: “vroeger” zo zei ze, “werkte ik vaak heel beschrijvend: “hij heeft een chagrijnige blik. Dan laat ik mijn personage zijn of haar mond opentrekken, en zo kan de lezer meteen merken wat chagrijn is.” Om een voorbeeld te noemen. Kwaliteit is voor Zwigtman ook geen loos woord: opzoekingen over wat ze schrijft, het is een evidentie.

Bent u nu benieuwd geraakt naar “Schijnbewegingen”, “Tegenspel” en “Spiegeljongen”? Ik beveel u deze boeken van harte aan. En dat kan tellen, voor iemand die nog helemaal aan de trilogie moet beginnen!

De Groene Bloem trilogie:

Schijnbewegingen
Tegenspel
Spiegeljongen

Zopas werd in Amsterdam de winnaar bekendgemaakt van de Woutertje Pieterse Prijs 2010: de onderscheiding, goed voor 15.000 euro, maar vooral ook voor een felbegeerd plekje in een prachtig lijstje, gaat dit jaar naar Juwelen van stras van Carli Biessels, volgens de jury, bestaande uit Frank Groothof, Gerbrand Bakker, Karel Berkhout, Suzanne Hertogs en Annemie Leysen, een ‘een delicaat oorlogsverhaal over ‘dingen die je niet moet willen weten of denken’’ en tegelijkertijd een ‘universeel verhaal over een kind dat de wereld om zich heen niet begrijpt’, ’echt een juweel van een boek, om niet te zeggen een fijngeslepen diamant’, ‘een literair meesterwerkje dat een groot publiek verdient’. In het interview na de prijsuitreiking vertelde Carli Biessels over haar schrijven: ‘Ik wil grote dingen laten zien op een aanvaardbare manier voor kinderen, zodat ze niet met angst opgezadeld worden, maar het moet ze wel confronteren met de werkelijkheid, anders moet je sprookjes maken.’

Opmerkelijk is dat de jury het in het juryverslag, voorgelezen door voorzitter Frank Groothof, het uitgebreid had over de kloof tussen de zogenaamde populaire en literaire kinder- en jeugdboeken: ‘Bij de Annie M.G. Schmidtlezing van 2006 constateerde schrijver Edward van de Vendel een kloof in de wereld van het kinder- en jeugdboek. Aan de ene kant heb je schrijvers die bij hun proza en gedichten vooral iets willen scheppen dat voldoet aan literaire maatstaven. Aan de andere kant heb je schrijvers die in hun werk vooral aansluiting zoeken bij de belevingswereld van de doelgroep.
Die kloof is de afgelopen jaren groter geworden door het ontstaan van een bestsellercultuur, waarbij van steeds minder titels steeds meer exemplaren worden verkocht. Terwijl ‘literaire’ auteurs muurbloempjes worden in de boekhandel, worden de ‘populaire’ auteurs veelal doodgezwegen door critici en jury’s van literaire prijzen.
(…)
De jury van de Woutertje Pieterse Prijs was zich bij de beoordeling van het boekenaanbod van 2009 scherp bewust van die twee polen in de kinder- en jeugdboekenwereld. De zware taak om een kleine 150 appels en peren met elkaar te vergelijken was deze keer nog zwaarder dan gebruikelijk. Dat kwam doordat de beste appels en de peren elkaar dit jaar in kwaliteit zo weinig ontliepen. De overduidelijk literair getoonzette boeken konden de gewekte verwachtingen vaak niet helemaal waarmaken. Daarentegen waren er enkele opvallend sterke inzendingen in het meer populaire genre.’

Het winnende boek van Carli Biessels is volgens de jury ‘een boek dat zo universeel is dat het voorbij alle overwegingen over populair en literair gaat’: ‘Er is al ontzaglijk veel geschreven over de Tweede Wereldoorlog, ook in de jeugdliteratuur. Met Juwelen van stras laat Carli Biessels zien dat het mogelijk is om ook over dit thema een volkomen origineel verhaal te schrijven. De geschiedenis van een joods meisje dat onderduikt in het ‘grote huis’ maakt een ongelooflijk authentieke indruk. De wereld van Elske is teruggebracht tot wat een klein onwetend kind hoort en ziet. (…) Biessels laat de lezer kijken met de blik van een argeloos kind en legt daarbij niets uit. Oom Jo-tje neemt haar met enkele anderen mee uit eten en geeft haar een vogel van stras met een ‘oogje van blauw’. Maar wie is hij eigenlijk? De sluimerende angst bezweert ze door het verhaal, dat een mede-onderduiker voor haar verzon, na diens ‘vertrek’ af te maken. Maar komt dit verhaal ooit af? Ook de stijl is sober en uitgepuurd, en juist daardoor poëtisch en trefzeker.’

Traditiegetrouw werden in het juryrapport ook een aantal boeken genoemd die eveneens indruk hebben gemaakt op de jury:  De Hondeneters van Marita de Sterck, Ik denk dat het liefde was van Kathleen Vereecken, Het zwijgen van de vossen van Mario van Brakel, De schilder, de duif en de dingen en De wei van koe van Paul de Moor, Landjepik van Derk Visser, Dit is geen dagboek van Erna Sassen, Voordat jij er was van Daan Remmerts de Vries en Philip Hopman, de vormgeving van Het neusje van de Zalm met prachtige illustraties van Wendy Panders en Tiffany Dop van Tjibbe Veldkamp (‘Als er één boek de kloof tussen populair en literair afgelopen jaar heeft gedicht is het wel dit boek van Tjibbe Veldkamp’).

Voor de bekendmaking van de winnaar hield Bibi Dumon Tak onder de titel ‘De opgejaagde pen’ overigens de Woutertje Pieterse Lezing, een soort vervolg of antwoord op de beruchte Annie M.G. Schmidtlezing van Sjoerd Kuijper: ‘De tijd stond stil, en ik ook omdat ik verstrikt was geraakt in mijn eigen slijmerige slakkenspoor. Ik dacht terwijl ik wanhopig spartelde en intussen ook nog naar de ingewikkelde breuken van groep 7 op het bord keek: waar was je ook alweer begonnen, slak? Bij één plus één toch?
Waarom werd je ook al weer schrijver? Waarom koos je dit prachtige vak?
Om rijk te worden?
Om eerlijk behandeld te worden?
Om beroemd te worden?
Om in hoge stapels rond een pilaar in een boekwinkel te liggen?
Om prijzen te winnen?
Om met je smoel op tv te komen?
Om gerecenseerd te worden?
Blijf op je tropische eiland, en tel je zegeningen, zei ik tegen mezelf terwijl het zweet van mijn voorhoofd op het linoleum gutste.
Dus nu zit ik daar nog steeds, op dat eiland. Niet omdat ik dom ben, of bang of naïef, niet omdat ik het niet eens ben met alles wat er tot nu toe werd gezegd, maar omdat ik me wil bezighouden met datgene waar ik gelukkig van word: schrijven. Schrijven zonder te worden opgejaagd.’

Zo meteen wordt in Amsterdam, in Theater De Balie, de Woutertje Pieterse Prijs uitgereikt. De Woutertje Pieterse Prijs, die in 1988 werd opgericht door een aantal  kinderboekrecensenten, is een prijs naar mijn hart. Dat komt doordat het zo’n eigenzinnige prijs is, die resoluut voor kwaliteit kiest. Groot was mijn verbazing dat die mening gedeeld wordt door Volkskrant-recensent Pjotr van Lenteren. Op zijn weblog De gelukkige lezer schrijft hij: ‘Toch heb ik stiekem warmere gevoelens voor Woutertje dan voor de Griffels. Woutertje is eigenzinnig en wijst maar één winnaar aan. Gewoon de prijs voor kwalitatief het beste boek van het afgelopen jaar. Omdat kinderen kwaliteit verdienen. Dat vind ik sympathiek.’ Wel vindt hij dat de Woutertje Pieterse ‘onmiskenbaar te vaak naar voor kinderen onleesbare boeken van één uitgeverij (is) gegaan.’ Oef, mijn vertrouwde Pjotr-frons is er weer:  ik vind het lijstje prijswinnaars net een prachtige staalkaart van het mooiste wat de Nederlandse kinderliteratuur de laatste decennia heeft voortgebracht.

Wie wordt dit jaar toegevoegd aan dat mooie rijtje? Met het boekenaanbod van 2009, dat , zacht uitgedrukt, niet opvalt door een overvloed aan bijzondere uitschieters, valt het moeilijk te voorspellen. Martha Heesens Mijn broer, de nieuwe en ik zou ik wel een mooie eigenzinnige keuze vinden. En er is natuurlijk De boomhut van Marije en Ronald Tolman. En het verrassende scheppingsverhaal Voordat jij er was van Daan Remmerts de Vries en Philip Hopman. Of wordt het, zoals Pjotr van Lenteren zich afvraagt, Landjepik van Derk Visser? Over een paar uur weten we het. Wie er niet bij is in Amsterdam, kan vanaf 15.00 uur de uitreiking toch live volgen op de webcast van De Balie.

Monstermuis is een heerlijk prentenboek over een muis, die er op de eerste bladzijde schriel en zeer humeurig uitziet. ‘Het lijkt een muis, /maar let eens op, misschien heb je het mis…’ Voor je er erg in hebt verandert het magere beest in een onverzadigbare gulzigaard die al wat op zijn weg komt naar binnen slokt: een olivaar, een blootbildil, een lanterfant, dertien majorettes, zelfs een hele autobus… Met elke hap wordt zijn buik dikker en dikker. Maar als hij Jan – ‘O nee! Daar gaat ook Jan omlaag / in de monstermuizenmaag.’ – op schrokt, gaat het mis voor de veelvraat. Jan, een ware  held, maakt op hilarische wijze een eind aan de vreetpartij: ”Zo, misselijke muis,’ zegt Jan. / ‘Dit was je allerlaatste kwaad!” Met de muis loopt het voor eens en altijd niet goed af, want ‘dat komt ervan / als je een toetje maakt van Jan!’. Jan is een prachtig personage, in de beste onverschrokken heldentraditie, dat niet alleen door zijn gedrag maar ook door zijn uiterlijk een beetje herinnert aan de onvergetelijke ‘Ridder Prikneus de fantast’.

Daan Remmerts de Vries vertelt het verhaal in schitterende prenten, met overschilderd papier en collage-elementen van behangpapier, en in aanstekelijke verzen. In een prachtig rijke taal is een meester-verteller aan het woord die plezier heeft in het vertellen en zijn toehoorders met een meeslepend ritme (een enkele keer stokt het even) en herhalingen en overdrijvingen in de ban wil houden van zijn ongelooflijke verhaal: ‘Mijn toetje, denk het muizenmonster blij, / monstermuisstil sluipt hij dichterbij.’ Een fantasierijk verhaal om van te smullen!

Meneer Kandinsky was een schilder maakte Daan Remmerts de Vries ter gelegenheid van de Kandinsky-tentoonstelling in het Haags Gemeentemuseum. De prenten zijn bijzonder sterk en intrigerend. Hoewel ze boordevol referenties aan werk en leven van Kandinsky zitten, zijn ze ook door en door Remmerts de Vries. Dat op zich is al een hele krachttoer. In het bijbehorende verhaal blijkt de groei van de schilder, die eerst schildert ‘zoals hij dacht dat het hoorde‘ , maar daarna begint hij in zijn schilderijen te tonen hoe de dingen voelen. Om dat verhaal te vertellen doet Remmerts de Vries een beroep op een blauw paardje – een voor volwassenen duidelijke verwijzing naar de kunstenaarsgroep ‘De Blauwe Ruiter’ waartoe Kandinsky behoorde, en naar een ruiterschilderij van hem – dat hem in het oor fluistert hoe hij moet schilderen, maar op een dag verdwijnt. Een vondst? Neen: het hele blauwepaardjesverhaal overtuigt nauwelijks, het lijkt er te veel bij gesleurd, het blijft een kunstmatige papieren constructie. (Hoe kan dat blauwe paardje trouwens uit een vroeg schilderij van Kandinsky komen als hij op dat moment nog keurig schildert zoals het hoort?) Bovendien blijven de ‘beelden’ die gebruikt worden om Kandinsky’s evolutie te omschrijven zo abstract dat je je kunt afvragen of dit prentenboek zijn doelpubliek niet voorbijschiet. Het is een vraag die ik me niet heel erg vaak stel, maar nu dus wel.

Voordat jij er was, ten slotte, is iets minder recent dan de vorige twee titels, het verscheen in de loop van het afgelopen jaar. Voor dit boek schreef Daan Remmerts de Vries de teksten, de tekeningen zijn van Philip Hopman. Hoe zag de wereld eruit voordat jij er was? ‘Voordat jij er was, was er niks.’  En door dat niks rijden Wolf en Konijn, in een rode sportwagen. Tot ze aanrijding hebben. Het aangereden wezentje is ‘iets geks. (…) Het heeft niet eens een vacht.’ De dokter – een schildpad – vertelt hen dat het een mensje is, een mannetje. Wolf en Konijn nemen het mensje mee naar huis, noemen hem Adje en trekken hem een pak aan. Op de bijbehorende prent is te zien hoe Konijn en Wolf naar het mensje zitten te kijken, dat in een bakje met zand en een tredmolentje staat. ‘Hij kreeg op tijd te eten en zijn kooi werd schoongehouden. Toch leek hij niet tevreden. Hij zat maar voor zich uit te staren en ging haast nooit in zijn loopmolentje.’ Tot Wolf en Konijn een aanloopmensje vangen in hun tuin, een vrouwtje, dat ze Eefje noemen en bij Adje in de kooi zetten. ‘Maar ben je niet bang dat er zo méér komen? Voor je het weet hebben ze een nest!’ Als Adje en Eefje op een morgen inderdaad een kind kriijgen, besluiten Wolf en Konijn hen vrij te laten, ’de wereld is toch niet alleen maar van de dieren? Maar toch óók een beetje van de mensen?’ Vrijgelaten, zitten Adje en Eefje er verslagen bij. Maar ‘jij’, het kind, blijft niet bij de pakken zitten. Elke dag ‘maakt’ het iets. De eerste dag een landschap, de tweede dag een auto… Illustrator Philip Hopman weet de wending mooi vorm te geven: op het moment dat ‘jij’ dingen begint te maken, doen in de paginagrote kleurprenten op de rechterbladzijden foto’s hun intrede: in de prenten verwerkt Hopman foto-elementen, die bladzijde na bladzijde een grotere rol gaan spelen. Ondertussen schept het jongetje een hele nieuwe wereld - tot hij moet gaan slapen en de twijfel toeslaat: ‘Je kon wel gelóven dat je alles had gemaakt – maar misschien léék het alleen maar zo. Want dat jij nu moest gaan slapen, dát had je niet bedacht!’ De samenwerking van Daan Remmerts de Vries en Philip Hopman, twee grote talenten, heeft een prachtige nieuwe versie van het bekende scheppingsverhaal opgeleverd. Het sober maar bijzonder vlot vertelde verhaal, de verrassende variatie op het scheppingsverhaal, de expressieve prenten van Hopman, de kleine potloodschetsjes op de linkerbladzijden die het verhaal op knappe wijze aanvullen, en de allerlaatste illustratie waar alles mooi samenkomt in een krachtig einde: Voordat jij er was is het werk van twee grote talenten. Een aanrader!

Voorstanders beweren dan net wel dat deze boeken kinderen die anders nooit zouden lezen aan het lezen zetten. En dat dit de opstap is naar andere en betere literatuur. Nietes zeggen wij dan. Welles zeggen zij dan.

Wie heeft er nu gelijk? Eigenlijk kan het toch niet moeilijk zijn daar achter te komen. Want wat we nu zeggen over Stilton, dat vertelden we jaren geleden ook over Harry Potter. Feit is dat Harry Potter kinderen die voorheen nooit lazen aan het lezen heeft gezet van ten minste Harry Potter.

Het eerste Potterboek, Harry Potter en de Steen der Wijzen, is ondertussen al twaalf jaar oud. Dat betekent dat kinderen die in 1998 pakweg tien tot twaalf jaar oud waren nu twintigers zijn geworden. Ik bedoel dan die kinderen die voordien nauwelijks of niets lazen, maar bij het verschijnen van de eerste Harry Potter niet uit Rowlings boeken weg te slaan waren. Wat is er sindsdien met die kinderen – ondertussen enkele leesgeneraties ouder – gebeurd? Zijn ze blijven lezen? Hebben ze de hele reeks uitgelezen? En wat zijn ze verder nog gaan lezen?  Meer van hetzelfde? Of zijn ze overgestapt naar dat wat wij meer literair werk noemen?

Dat kan toch gemakkelijk onderzocht worden zou ik denken. Een onderwerp voor een studentenscriptie. Als dat tenminste nog niet gebeurd is (wat ik me haast niet kan voorstellen).

Want ik wil echt wel weten wie er nu gelijk heeft: wij of zij?

2010 lijkt wel het jaar van de gedaanteveranderingen: na Vertel eens en De Leeswelp kreeg ook het blad Leesgoed een geheel nieuwe lay-out. De inhoud blijft gestoeld op de klassieke Leesgoed-leest: artikelen, interviews, recensies en een katern met suggesties om met boeken te werken.

Dit eerste nummer van 2010 staat in het teken van het thema van de Vlaamse Jeugdboekenweek: de rechten van kinderen. In ‘Recht op informatie’ bespreekt Marian Koren het recht van kinderen op verhalen: ‘Kinderen willen niet afgescheept worden met “Wacht maar, later als je groot bent, kom je daar vanzelf wel achter”. Kinderen zeggen: “Vertel mij wat!” en ondertussen gaan ze op zoek naar verhalen, mooie verhalen, dramatische verhalen, verhalen die hen wat doen, en kijk op het leven verschaffen.’

Ingrid Bon bekijkt in ‘De rechten van het kind en de bibliotheken’ wat bibliotheken in Vlaanderen en Nederland zoal doen rond kinderen en hun rechten. Ze gaat ook in op het recht op informatie, dat van oudsher nauw verbonden is met de bibliotheekwerking.

Wendy de Graaff interviewde Nathalie Righton, die samen met Ton Koene enkele boeken maakte waarin vaak kinderen in moeilijke situaties centraal staan, zoals Gevlucht uit Tibet en Help, mijn iglo smelt! De neerslag van het gesprek is te lezen in ‘Halima glunderde achter haar handen want dit soort emoties mag je niet laten zien’.

In ‘Net zo belangrijk als de koningin of de president van Amerika’ zoekt Marit Trioen uit waar kinderen informatie kunnen vinden over hun rechten: in Kinderrechtswinkels, bij het Kinderrechtencommissariaat, op het internet en in boeken.

Vlaams Kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen levert met ‘Het boek en het recht op verwondering’ een bijdrage over kinderboeken: ‘Ik wil over kinderboeken schrijven omdat ik denk dat ze belangrijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen. Ze maken dat ze op een andere manier naar het gewone, het vertrouwde en het alledaagse gaan kijken.’

Ook in het katern Boekidee, waarin u tips krijgt over hoe u met kinderboeken aan de slag kunt, staan de kinderrechten centraal. De besproken boeken zijn: Hugo dichter en politieman van Carl Norac en Krsitien Aertssen, Aisja van Pieter van Oudehusden en Stefanie de Graef, Het grote boek van Florien van Anke de Vries, Nim’s eiland van Wendy Orr, Wat niemand had verwacht van Marit Törnqvist en Moeder nummer nul van Marjolijn Hof.

In ‘Ik maak met opzet geen plaatje bij een praatje’ interviewen Piet Mooren en Karen Ghonem-Woets de illustratrice Ceseli Josephus Jitta. Een gesprek over de keuze voor illustraties, de diversiteit in vormen en techniek, de identifiatie met personages…

Ten slotte zijn er de vertrouwde recensierubrieken. Truusje Vrooland-Löb bespreekt voor 0- tot 3-jarigen De verjaardag van Schaap van Serena Romanelli en Hans de Beer, Tien vingertjes en tien teentjes van Helen Oxenbury, Waar is mijn sok? van Marijke ten Cate, Daantje Dingenzeker en de sinaasappelboot van Walter Wick, Het spektakel van Audrey Poussier en Een kleur van zichzelf van Leo Lionni. Voor 3- tot 6-jarigen heeft dezelfde recensente het over Wie wordt mijn baasje? van Gitte Spee, Wonderlijke huisdieren van Victoria Roberts, Kareltje Kat van Julia Donaldson en Axel Scheffer, Aan tafel! van Wilma Degeling en Veronica Nahmias, Het verdwenen kuikentje van Valerie Gorbachev en Roodkapje, mijn mooiste sprookjes van Lucy Cousins. Anna Marie Baud bespreekt voor beginnende lezers Pony in nood van Vivian den Hollander, Verhalen van de tweelingboers van Tonke Dragt en Draken met stekkers van Edward van de Vendel en Floor de Goede. Wendy de Graaff buigt zich over het aanbod voor 7- tot 12-jarigen: Het verhaal van de olifant en de goochelaar of hoe Peter zijn zusje terugvond van Kate DiCamillo, SMS van Tjobbe Veldkamp, Zeemist van Mariëlle van Sauers, Lux van Fiona van Rempt, Enge Ella en de nachtschool van Unni Lindell en Naar de maan van Frank Cottrell Boyce. Voor 12+ bespreek ik Hein. De jongen die zijn moeder in de vriezer stopte van Angelo Vergeer en Verhalen uit een verre voorstad van Shaun Tan. Willemijn Felten recenseert enkele non-fictiewerken: Wat denk jij? Antwoorden op vragen waarop grote mensen geen antwoord weten van Gwenaëlle Boulet en Anne-Sophie Chilard, My first English Van Dale Voorleeswoordenboek en Het neusje van de zalm van Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen. De films Krabat. De meester van de zwarte molen, Karla’s wereld en Where the wild things are worden besproken door Kathy Mathys. Gerard Kosters besteedt aandacht aan de dvd-box Astrid Lindgren Collectie, het Wii-spel Tales of Symphonia: Dawn of the New World en de dvd-box De complete animatieserie van alle avonturen van Kuifje.