Lang niet iedere consument beseft dat dergelijke fabrikanten vaak werken met de formule:

Rotzooi A eruit = Rotzooi B erin

Minder suiker? Dan gooien we het product toch vol met chemische zoetstoffen en vet. Minder vet of zout? Mooi, dan kunnen we er weer een voorraad suiker in pompen.

Paprikachips

Toen ik nog chips at, meldde ik eens op deze site dat de standaard paprikachips van Lays als een van de weinige geen suiker bevatten. Gisteren ontdekten we op de verpakking daarvan de tekst ‘25% minder zout’. Reden om alle alarmbelletjes te laten rinkelen en terecht, zo bleek. Op de ingrediëntenlijst waren opeens twee soorten geraffineerde suiker te vinden, die er voorheen niet stonden.

Je wordt dus gewoon voor de gek gehouden. Door mooie sier te maken met een verlaagd zoutgehalte wekt Lays de indruk dat de chips gezonder zijn geworden. Grote onzin natuurlijk als je er een lading pure suiker overheen strooit. Als onze website een award voor SluikSuikeraar kende, had Lays hem bij deze te pakken.

Let ook op etiketten die je al kent

Bovendien leert dit soort praktijken dat je als suikervermijder altijd etiketten in de gaten moet blijven houden, ook van producten die je als suikervrij kent. De fabrikanten zijn blijkbaar niet te vertrouwen en zijn ten allen tijde bereid om achterbaks toch goedkope suiker in hun product te pompen. Ik heb ze echter nog nooit in grote letters op de verpakking ‘NU MET MEER SUIKER’ zien schrijven.

Ik ben natuurlijk des te blijer dat ik al ruim een jaar geen chips meer eet. Het enige voordeel van deze nepperij van Lays: als ik ooit toch weer behoefte zou krijgen aan chips, heb ik nu een extra reden om er toch niet naar te grijpen

Kant en klare suikervrij tussendoortje
Als je zelf niets wil maken en toch een snack voor tussendoor zoekt, of je kinderen een lekkernij naar school wil meegeven, is dit een goede optie. Een pluspuntje is ook dat ze goed te bewaren zijn. Ik kreeg ooit een vraag van een lezer of ik lekkere suikervrije tussendoortjes weet die lang houdbaar zijn, zodat kinderen op school een goede suikervrije optie hebben als er wordt uitgedeeld. Dit soort repen zijn dan een uitkomst.

Lyme Regis Foods
Fruitus komt van Lyme Regis Foods, welke gedistributeerd wordt door Glisten Ltd. Fruitus is 100% biologisch en het zoetmiddel is vruchtensap. Ze zijn te koop in de volgende smaken: Apple, Apricot, Mixed Berry and Pomegranate & Blueberry. Lyme Regis Foods maakt meer soorten repen (niet allemaal suikervrij) en doet z’n best deze zo natuurlijk mogelijk te maken. De Fruitus repen zijn te koop bij een aantal winkels van de Albert Heijn. Deze en andere producten van Lyme Regis Foods zijn ook verkrijgbaar in hun webshop.

Ik heb geen connecties met dit merk, ik wil je alleen vertellen dat deze repen bestaan. Er zijn meer van dit soort suikervrije repen van andere merken. Hier zal ik in de loop van de tijd ook over schrijven op suikerwijzer.nl.

Suikervrije cakejes
voor 9 stuks

droge ingrediënten
150 gram meel
50 gram roomboter
schil van 1 limoen
halve theelepel bakpoeder
snufje zout
anderhalve eetlepel maanzaad
3 afgestreken eetlepels rijststroop
anderhalve eetlepel agavesiroop

Natte ingrediënten
150 ml. karnemelk
limoensap van een halve limoen
1 ei

• Haal de bakplaat uit de oven.
• Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius.
• Zet de cakevormpjes op de bakplaat klaar, naast elkaar.
• Roer de droge ingredienten behalve de roomboter in een ruime kom goed door elkaar.
• Snij de roomboter in blokjes en kneed dit er vlug met je handen doorheen, zonder dat het een samenhangende massa wordt.
• Roer de natte ingrediënten in een ruime maatbeker/kom goed door elkaar.
• Voeg de droge ingrediënten bij de natte en roer snel door elkaar. Het hoeft niet perfect doorgeroerd te zijn.
• Giet of schep de cakevormpjes voor ruim driekwart vol met het mengsel.
• Bak in de oven gedurende 20 minuten.
• Prik in een van de cakejes met een sateprikker. Als deze er droog uitkomt, zijn de cakejes gaar.
• Serveer ze lauw of geheel afgekoeld.
• Je kan de cakejes twee dagen bewaren in een trommel, maar ze zijn het lekkerst op de dag dat je ze hebt gebakken.

Zijn tante (hippespruitjes.nl) maakte het mooie lakentje voor hem!

Weet wat je eet! (2009)
Piet Duizer (tekst) en Annette Fienieg (illustraties)

Dit is een kinderboek voor kinderen vanaf ongeveer 10 jaar. Het is een uitgebreide introductie over gezonde voeding, waaronder het mijden van (geraffineerde) suiker. De illustraties zijn leuk en voegen iets toe aan het boek. Dus als een kind iets wil leren over voeding en gezond eten, dan is dit boek een aanrader!

Veel informatie
Weet wat je eet! bevat veel informatie: het gaat over gezonde voeding, voedselproductie, biologische voeding en het milieu. Ook staan er een aantal leuke opdrachten in (zoals een smaaktest) en een paar bijzondere recepten, zoals madeliefjessoep en drop. Onder gezonde voeding verstaat de schrijver het mijden van toevoegingen (zoals kleur- en smaakstoffen), minder suiker, zout en vet.

Suiker
Een deel van het boek gaat over suiker. De schrijver legt uit waarom (geraffineerde) suiker niet goed voor je is en dat er twee soorten suiker bestaan: suiker die van nature in een gezond product voorkomt, zoals fruit en groente, en suiker gemaakt uit suikerriet of suikerbiet. Ook noemt hij de vele benamingen die suikers en zoetstoffen op de etiketten van producten krijgen. Als je je suikerinname wil verminderen, moet je namelijk ook weten waar je op moet letten als je de etiketten van voedingsmiddelen leest. Daar schreven we op suikerwijzer ook een artikel over.

Snoep
Vroeger was er geen snoep. Toen waren de mensen blij als ze een zoete vrucht tegenkwamen. Later ging men ook honing eten van de bijenkorven en zo’n 400 jaar geleden werd het snoep uitgevonden, in België! Dit waren snoepjes van rietsuiker.

Conclusie
Weet wat je eet! is een boek over gezond eten met respect voor de natuur. Er staat van alles en nog wat in en bevat leuke opdrachten om het onderwerp wat levendiger te maken. Kinderen worden zo meer bewust van hun voeding, waaronder de effecten van suiker op je lichaam. Misschien wil de auteur wel teveel behandelen in het boek, waardoor hij niet echt de diepte in kan. Toch vind ik het een goed boek. Als een kind meer wil weten over een specifiek onderdeel van het boek, kan hij/zij zelf op zoek naar meer informatie uit andere bronnen.

Snel toetje met banaan (zonder suiker)
voor 1 persoon

1 banaan
50 gram havermoutvlokken
40 gram rozijnen (liefst blanke rozijnen, anders sultana’s)
2 eetlepels crème fraîche (eventueel vervangen door lobbig geklopte slagroom of yoghurt)
2 eetlepels roomboter
flinke snuf kaneel

• Snij de banaan in plakjes van ongeveer een halve c.m. dik.
• Laat de boter smelten in een kleine koekepan. Bak daarin de banaan op middelmatig vuur tot deze bruin begint te worden.
• Voeg de rozijnen, havermoutvlokken en kaneel toe. Laat nog zo’n 3 minuten bakken terwijl je het geheel voorzichtig af en toe omschept met een spatel. Laat het niet zwart worden.
• Schep het geheel in een leuk kommetje.
• Schep de crème fraîche er bovenop.
• Eet meteen op en geniet ervan!

Digestives/ havermoutkoekjes (zonder suiker)
ongeveer 12 koekjes

100 gram volkoren meel
100 gram havermoutmeel (dit maak je door havermoutvlokken fijn te malen in de keukenmachine)
100 gram gemengde rozijnen (donkere en blanke rozijnen)
halve theelepel zout
1 theelepel bakpoeder
100 gram roomboter
1-2 theelepels melk

• Doe de rozijnen in de keukenmachine en zet deze kort aan totdat de rozijnen grof gehakt zijn.
• Meng alle ingrediënten behalve de boter en melk in een ruime kom door elkaar.
• Voeg de boter toe en kneed het deeg tot het eruit ziet als broodkruimels.
• Voeg 1-2 theelepels melk toe, zodat het een mooi samenhangend (maar niet te nat) deeg is.
• Doe het deeg in een een afgesloten bakje of in plastic folie en laat 15 minuten in de koelkast rusten.
• Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius.
• Maak van het deeg ongeveer 12 koekjes van een paar m.m. dik.
• Leg bakpapier op de bakplaat en leg daar de koekjes op.
• Bak de koekjes 20-25 minuten in de oven tot lichtbruin.
• Haal ze voorzichtig uit de oven om op een plat oppervlak af te koelen. De koekjes zijn redelijk breekbaar, vooral als ze nog warm zijn.
• Als de koekjes geheel zijn afgekoeld, kan je ze bewaren in een trommel.

Het is niet zo moeilijk te voorspellen dat in vrijwel alle soorten snoep, koek en taart suiker zit. Bijna iedereen zal hiervan wel op de hoogte zijn. Als je echt gaat opletten, ontdek je echter pas in hoeveel producten suiker zit, waar je het waarschijnlijk niet had verwacht. Als je dan ook nog eens geen kunstmatige zoetstoffen wenst te eten, zoals wij, blijken er helemaal veel ‘verkeerde’ producten te koop te zijn

Dat allerlei toetjes bomvol suiker zitten, weten misschien wat minder mensen, maar dat vonden wij nog niet zo schokkend. Pudding, vla en yoghurt met smaakjes vielen voor mij al onder de zoete desserts, al was het opvallend hoeveel suiker sommige daarvan bevatten, zelfs als ze als gezond worden aangeprezen. Wij kwamen een hoop producten tegen waarvan het veel mensen verbaast dat er geraffineerde suiker in een of andere vorm is gebruikt om het te bereiden. Hieronder een aantal opvallende.

Brood

Dag in dag uit eten de meeste Nederlanders brood. Er waren tijden dat ik wel twaalf sneetjes per dag at. Suiker in brood blijkt de normaalste zaak te zijn als je supermarkten mag geloven. Gelukkig kun je bij de natuurvoedingswinkel ook brood krijgen zonder suiker en na enig zoeken kom je er in de supermarkt ook wel een paar tegen. Ook broodproducten als beschuit en krentenbollen worden vaak met suiker bereid.

Vleeswaren

Bij ontbijt en lunch doe je vaak ook wat op je brood. Als je gezond bezig denkt te zijn met vleeswaren, controleer dan eerst even of er dextrose, glucosestroop of andere suiker in zit, want dat blijkt een gangbare praktijk. Hierbij is shoppen in de biowinkel geen garantie, ook daar moet je de etiketten nog even bestuderen om het vleesbeleg zonder suiker te vinden.

Honing

Honing is een zoet natuurproduct. Dankzij hardwerkende bijen en liefhebbende imkers op onze tafels gebracht. Maar ergens in dat proces blijkt regelmatig ook nog even wat suiker te worden toegevoegd, alsof de mierzoete smaak van nature niet voldoende is. Het vervelende bij honing is dat het niet altijd op het etiket vermeld staat als er suiker is gebruikt. Als je honing met suiker in huis hebt en deze nu toch liever niet meer opeet, kun je er altijd nog bodyscrub van maken.

Ketchup

Ik maakte regelmatig als broodbeleg zelf vissalade en gebruikte om dat smeuïg te maken o.a. tomatenketchup. Verder was ik er niet zo’n fan van, maar sommige mensen eten het werkelijk overal bij. Van ketchup wist ik al eerder dat er suiker in zit omdat consumenten blijkbaar niet tegen de natuurlijke tomatensmaak kunnen. Vraag je je nog af hoeveel suiker er eigelijk in ketchup zit?

Mayonaise

Ook mayonaise gebruikte ik voor de vissalade. Alle mayonaise die ik in de supermarkt kon vinden, bevatte echter ook suiker. Dat mayonaise niet het gezondste product is, had ik op zich wel verwacht, maar dan eerder vanwege het vetgehalte dan het suikergehalte.

Fruit in blik

Ah, fruit! Het snoep van de natuur, met als enige nadeel dat het vaak niet lang houdbaar is. Daarvoor stoppen we het dan in blikjes. Handig om bijvoorbeeld buiten het seizoen naar perziken te kunnen grijpen. Helaas vinden veel fabrikanten het dan weer nodig om daar ‘fruit op siroop’ van te maken, m.a.w. fruit in suikerwater. Zoek dus naar fruit in vruchtensap of water, als vers fruit echt geen optie is.

Fruitsapjes

We geven onze kinderen graag iets gezonds te drinken dat ze ook lekker vinden, i.p.v. frisdranken met suiker. Schijn kan bedriegen: in allerlei van nature toch vaak enorm zoete fruitsappen, soms ook speciaal op kinderen gericht, is suiker toegevoegd. Het etiket biedt dan uitkomst. Veel fruitsappen drinken is overigens ook zonder toegevoegde suikers niet goed. Af en toe een glaasje is geen probleem, maar hele pakken of flessen per dag legen geeft je al snel een overdosis aan natuurlijke suiker.

Appelmoes

Fruit kom je in allerlei vormen tegen en steeds weten fabrikanten weer te doen alsof het van nature niet zoet genoeg is. Als je zelf appelmoes maakt, hoef je echt geen suiker te gebruiken. In potjes in de supermarkt is het echter heel gangbaar.

Augurken

Deze groene jongens smaken niet bepaald zoet, maar er is wel degelijk suiker in het potje gestopt. Uit ervaring weet ik inmiddels dat niet alle zwangere vrouwen ze de hele dag eten Bedenk dat als je een gezonde snack zoekt, ook zoiets stiekem wat ongezonder gemaakt is.

Toastjes, borrelnootjes en chips

Leuk, een feestje! Je krijgt een gast die aangeeft geen suiker te eten. Je denkt hem of haar van dienst te zijn door dan maar hartige hapjes voor te schotelen. In veel toastjes is echter ook weer suiker gebruikt. Chips smaken absoluut niet zoet, maar bevatten vaak ook suiker. We leren dat noten gezond zijn en goede vetten bevatten, maar allerlei borrelnootjes krijgen een krokant laagje mee waar dan weer veel suiker in zit. Ook hierbij is het dus goed opletten geblazen.

Oplosthee

Diezelfde gasten koffie en thee voorzetten kan altijd, want die bevatten van nature geen calorieën en dus logischerwijs geen suiker. Toch kwamen wij tot onze verbazing gezond ogende oplosthee tegen, waar stiekem wel suiker op het etiket vermeld stond.

Soep

Ook weer zo’n mooi product: gemaakt van gezonde groenten en ook te krijgen in blik en tegenwoordig in zakken. Kant-en-klare soep wordt echter vrijwel altijd bereid met het overbodige ingrediënt suiker. Want anders vinden we het toch niet lekker? Zelf heerlijke suikervrije tomatensoep maken is gelukkig heel simpel, voor wie een gezondere optie zoekt.

Kant-en-klaarmaaltijden

In de supermarkt vind je allerlei gemaksproducten voor mensen die weinig tijd hebben om te koken. Op zich heel mooi. Het ziet er soms ook erg verantwoord uit, met stoommaaltijden vol groenten en zelfs complete salades in bakjes. Hartstikke gezond, al dat groen, zou je denken. Maar ja, daar zitten dan weer sausjes en dressings bij inbegrepen die barsten van de suiker (en zout, en vet). Wel snel, maar toch niet zo gezond.

Sausjes

In pakjes, zakjes, potjes en flesjes kom je tientallen sausjes tegen in je supermarkt. Sladressing, cocktailsaus, ketjap, maar ook dure pastasauzen en zakjes poeder waarmee je de meest exotische sausjes zelf kunt maken om je eten te verrijken. Exotisch of niet, een schrikbarend deel van die sauzen bestaat gewoon uit ordinaire, goedkope suiker. Koken zonder suiker betekent dus vooral geen supermarktsauzen gebruiken, maar zelf iets fabriceren waar geen suiker aan te pas komt.

–

Natuurlijk zijn er nog talloze producten te vinden met verborgen suiker, maar ik denk dat de boodschap hiermee wel duidelijk is. Aarzel niet om deze lijst naar al je vrienden en kennissen te sturen als jij zelf graag suikerarm of suikervrij eet, of om hem te printen als reminder voor als je gasten krijgt met die wens! Is er nog een ander product waarvan jij nooit had verwacht dat er suiker in zit? Laat het weten in de reacties.

Er zit redelijk wat zoetmiddel in de fudge, dus ik raad aan om het niet te vaak te maken en niet teveel tegelijk. Zo blijft het iets speciaals, voor af en toe!

Chocoladefudge (zonder suiker)
voor 9 stukjes fudge

50 gram santen (kokoscréme, te koop bij de supermarkt)
1 eetlepel kokosolie (te koop bij natuurvoedingswinkel)
2 volle eetlepels rijststroop (te koop bij natuurvoedingswinkel)
1 eetlepel agavesiroop (te koop bij natuurvoedingswinkel)
30 gram cacaopoeder

een plastic bakje van ongeveer 10×10 c.m. Ik gebruik een plastic bewaarbakje met deksel. Handig, want daarin kan je de fudge makkelijk afgedekt in de koelkast bewaren.

• Smelt de santen en kokosolie in een steelpannetje op laag vuur. Blijf erbij, want het mag niet aanbranden!
• Haal het pannetje van het vuur, zodra de santen goed is gesmolten.
• De rijststroop, agavesiroop en cacaopoeder toevoegen. Goed doorroeren.
• Schenk het warme mengsel in het bakje. Zorg dat het mengsel goed verdeeld is.
• Zet het bakje een paar keer redelijk hard maar voorzichtig op het aanrecht, zodat luchtbelletjes onderin het bakje verdwijnen.
• Laat afkoelen en zet daarna afgedekt minstens een uur in de koelkast, zodat het mengsel harder wordt.
• De fudge is hard genoeg wanneer je er voorzichtig met je vinger op duwt en het mengsel niet meegeeft.
• Snij de randen voorzichtig los met een mes. Zet het bakje omgekeerd op een plank of bord, zodat de fudgeplak eruit komt. Eventueel even schudden of hard neerzetten, zodat de plak uit het bakje schiet.
• Snij de fudge in negen stukjes.

Variatie:
Wil je dit recept als topping voor de brownies gebruiken? Maak dan eerst de brownies en laat ze afkoelen. Snij ze nog niet in stukken. Maak de chocoladefudge en smeer deze over de brownies terwijl het mengsel nog warm is. Laat afkoelen en snij de brownies dan in stukken.

Hoe eet ik een tompoes?

Ik hou van tompoezen en voordat ik stopte met het eten van suiker, at ik er dan ook heel af en toe een. Eigenlijk is zo’n ding op geen enkele manier netjes te eten. Dat moet je dan ook vooral niet proberen. Eet een tompoes gewoon lekker met je handen en klieder de boel onder. Af en toe mag dat. Ik eet een tompoes meestal door eerst het onderste deeglaagje samen met de banketbakkersroom op te eten en vervolgens gaat het bovenste deeglaagje met de glazuur er achteraan. Hmmm!

Die tompoezen zitten natuurlijk vol met suiker en daarom at ik ze nooit meer. Geïnspireerd door alle oranjetompoezen om mij heen, ging ik aan de slag om suikervrije tompoezen te maken. En dat is gelukt. Ik vond ‘m erg smakelijk. De vulling maakte ik met custard. Het is natuurlijk wat chiquer om echte banketbakkersroom te maken, maar ik vind deze custard met banaan eigenlijk wel goed passen bij een tompoes.

Marger houdt niet van tompoezen, dus deze keer heb ik lekker in m’n eentje een tompoes opgesmikkeld. Die van mij had een roze glazuurlaagje, het is immers geen Koninginnedag meer.

Tompoes (zonder suiker)
voor 2 tompoezen

4 plakjes roomboter bladerdeeg
200 ml. melk
3 volle el. custardpoeder
1 goed rijpe banaan
2 el. rijststroop (te koop bij natuurvoedingswinkel)
1 afgestreken tl. voedingskleurstof (te koop bij winkels gespecialiseerd in keukenbenodigdheden)

• Verwarm de oven voor op 210 graden Celcius.
• Laat de plakjes bladerdeeg ontdooien. Snij van elk plakje zoveel van de rand af dat je een rechthoek krijgt met een breedte van 6 c.m. Je moet nu 4 rechthoekige plakjes hebben.
• Prik met een vork gaatjes in elk plakje bladerdeeg. Doe dit over het hele plakje en een beetje netjes. Hierdoor stijgt de bladerdeeg tijdens het bakken niet teveel in de hoogte.
• Leg de bladerdeegplakjes op bakpapier en bak ze gedurende 10 minuten tot ze lichtbruin zijn.
• Haal de plakjes uit de oven, leg ze op een rooster om af te koelen.
• Verwarm 150 ml. van de melk in een steelpannetje op laag vuur tot het bijna kookt.
• Vermeng de overgebleven 50 ml. melk met de custard in een bakje. Goed roeren.
• Haal het steelpannetje met melk van het vuur als de melk voldoende is verwarmd. Vermeng de custard met de verwarmde melk in het steelpannetje. Goed roeren, zodat de klontjes zoveel mogelijk verdwijnen.
• Ze het steelpannetje weer op laag vuur en laat 3 minuten heel zachtjes pruttelen.
• Laat custardmengsel 10 minuten afkoelen in het steelpannetje. Roer af en toe zodat je geen vel op je custard krijgt.
• Zet het steelpannetje minstens 15 minuten in de koelkast om verder te laten afkoelen.
• Meng in een klein schaaltje de rijststroop met de voedingskleurstof tot een gekleurd glazuur. Zet dit in koelkast.
• Schil de banaan en snij in plakjes. Mix de banaan met behulp van een staafmixer of in de keukenmachine samen met het custardmengsel tot een glad, geel mengsel.
• Maak de tompoezen vlak voor opdienen. Doe dat als volgt:
  • Leg een plakje bladerdeeg met de onderkant naar boven. Schep de helft van het custardmengsel erop en verspreid goed, maar voorzichtig.
  • Leg een tweede plakje bladerdeeg er bovenop, met de onderkant naar beneden.
  • Verspreid met een kleine lepel de helft van het glazuur over de bovenkant van de tompoes.
  • Maak de tweede tompoes op dezelfde manier.