Duurzaamheid met respect voor de 3 P’s (people, planet, profit) is steeds een belangrijk element geweest in de bedrijfsvoering van Care nv en in de professionele relaties die het bedrijf onderhoudt.

De norm SA 8000 (Social Accountability) werd ontwikkeld door de mensenrechtenorganisatie Social Accountability International (SAI) en is gebaseerd op de internationale normen van het International Labour Organisation (ILO), de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het verdrag voor de Rechten van het Kind van de Verenigde Naties. De kernelementen gaan over wettelijke leeftijd, ongedwongen arbeid, welzijn en veiligheid, recht op vereniging en collectieve onderhandelingen, non-discriminatie, fysieke en morele integriteit, werkuren en beloning.

De norm SA 8000 gaat ook in op de wijze waarop de organisatie vanuit een managementsysteem concrete en voortdurende invulling geeft aan het beleid en de betrokkenheid van de bedrijfsleiding en het streven naar verbetering.

Het traject om deze certificatie te bekomen duurt zo’n drie jaar. Tijdens de voorafgaande audit vinden diverse gesprekken plaats met personeelsleden zodat de auditeurs zich een goed beeld kunnen vormen van het sociale klimaat binnen de organisatie. Nadat de certificatie toegekend werd, vinden er nog onaangekondigde audits plaats.

De beweging die eerlijke prijzen en goede arbeidsomstandigheden voor producenten in ontwikkelingslanden wil bevorderen, draagt momenteel voor minder dan 1 procent bij aan de wereldhandel. Maar volgens organisaties die de producten certificeren, zette de sector in 2009 toch zo’n 3,6 miljard euro om.

In datzelfde jaar groeide de verkoop van fairtradeproducten in Frankrijk, ondanks de economische crisis, met 10 procent. De expansie op het gebied van fair trade verloopt in Afrika echter veel trager.

“Het is duidelijk dat fair trade zich niet genoeg richt op de minst ontwikkelde landen”, zegt Christophe Eberhart van Ethiquable, een coöperatie die fairtradevoedsel uit deze landen importeert in Frankrijk.

De meeste succesverhalen komen uit Latijns-Amerika en Azië, niet uit Afrika. Het is volgens Eberhart dan ook veel gemakkelijker om fairtradeproductie op te zetten in landen zoals Costa Rica, Thailand of India, dan in landen in Afrika ten zuiden van de Sahara.

Coöperaties

In het rapport van de Fairtrade Labelling Organisation uit 2009 worden diverse producten genoemd die consumentenprijzen ontvingen. Uit de ongeveer 6000 producten werden Boliviaanse wodka, Ecuadoriaanse bananenchips en andere delicatessen gekozen. Geen enkel Afrikaans product haalde de lijst.

“Fairtradeimporteurs zoals wij werken vooral met verenigingen of coöperaties van producenten”, legt Eberhart uit. “Dergelijke structuren, die technische en financiële steun geven aan boeren, zijn historisch gezien in Latijns-Amerika veel gebruikelijker.”

“In Peru, bijvoorbeeld, krijgt de coöperatie die onze jamfabriek runt, hulp van plaatselijke specialisten om de kwaliteit te controleren. In Mali, waar we een eenheid hebben opgezet om fonio, een graansoort, te verwerken, kunnen we moeilijk experts vinden die ons kunnen helpen met de kwaliteitscontrole.”

Export

De minst ontwikkelde landen in Afrika hebben ook nog andere problemen. Om zoveel mogelijk mensen te laten profiteren van fair trade, moeten fatsoenlijke prijzen en salarissen betaald worden. Niet alleen aan de producenten, maar ook aan werknemers in de hele productieketen, inclusief de inpakkers en transporteurs.

“Wij zijn gewend te werken met producentenorganisaties die hun eigen producten exporteren”, zegt Eberhart. “Maar in Afrika besteden veel producenten de export uit aan andere partijen.” Daardoor verliezen de boeren de winst die gemaakt wordt op de export. Die winst is meestal veel hoger dan de winst die tijdens de productie gehaald wordt.

“Op Madagaskar bijvoorbeeld, exporteert bijna geen enkele product of coöperatie zelf. De meeste bedrijven zijn afhankelijk van enkele grote exporteurs die alle onderhandelingsmacht in handen hebben.”

Bron: www.mo.be

Het label is verplicht op alle voorverpakte producten geproduceerd na 1 juli en zal dus langzaam maar zeker de winkelrekken veroveren. Voor verse producten zal dit proces erg snel verlopen. Voor conserven en andere producten die langer bewaard kunnen worden, zal de consument mogelijk enkele maanden moeten wachten alvorens hij het label ziet opduiken op zijn favoriete product. Geen nood trouwens voor de consumenten die op zoek gaan naar het Biogarantie label. Dit label wordt niet afgeschaft maar mag gewoon naast het Europese biolabel op het etiket prijken.

Via het afsluiten van een ‘FSC convenant’ kan een bedrijf, instelling of organisatie een engagement aangaan voor het gebruik van FSC gelabelde hout- en/of papierproducten, en zo de marktvraag naar FSC producten verder stimuleren.

FSC België sloot reeds een aantal convenanten met zeer diverse bedrijven of organisaties, waarbij de focus vaak op het papiergebruik lag. Daar architecten een cruciale rol spelen in het gebruik van FSC gelabeld hout in de bouwsector, wil FSC België onder meer ook deze doelgroep aanspreken, overtuigen en ondersteunen.

‘Als architectenbureau hebben we inderdaad vaak een sterk bepalende invloed op het gebruik van FSC gelabeld hout’, getuigt Griet Mortier van Architecten Demeestere+Garmyn & partners bvba. ‘Het architectenbureau engageert zich nu om steeds FSC hout als ‘standaardoptie’ op te nemen in bestekken, ook wanneer de klant hier geen voorkeur omtrent heeft.’ ‘Daar waar een klant niet overtuigd is van onze keuze voor FSC gelabeld hout, zullen we hierover het debat aangaan om de klant alsnog te sensibiliseren’, zegt Griet Mortier, ‘want vaak merken we dat de bezwaren die men heeft – zoals bijvoorbeeld rond beschikbaarheid – zelden echt gegrond zijn’. In tweede instantie zal het architectenbureau ook goed toezien op het gebruik van FSC hout in haar projecten, en waar nodig ook toeleveranciers of aannemers aanspreken over FSC certificering.

‘We promoten het FSC label al enkele jaren naar onze klanten, en hebben al heel wat projecten in FSC hout uitgevoerd. Door het afsluiten van een convenant met FSC België willen we ons engagement echter aanscherpen’, vertelt Griet Mortier verder. ‘Een belangrijk voordeel is dat we nu een goed contact hebben met FSC België, waarbij we vlot terecht kunnen voor allerhande praktische vragen gaande van de beschikbaarheid van FSC houtsoorten en houtproducten, tot het beschikbaar stellen van FSC promomateriaal voor gebruik in onze eigen communicatie. Bijkomend engageerden we ons ook voor het gebruik van FSC gelabeld of gerecycleerd papier.’

‘Hopelijk volgen nog andere architecten en architectenbureaus dit voorbeeld’ zegt Bart Holvoet (Directeur FSC België), en kunnen we ook hen met praktische informatie bijstaan’. Uiteraard kunnen architecten en opdrachtgevers steeds bij FSC België terecht voor meer informatie rond FSC en de FSC convenant. Ook is een gratis handleiding ‘Bouwen met FSC hout’ beschikbaar op aanvraag.

Eenieder die een financieel product op de markt brengt kan naar eigen goeddunken beweren dat het ‘ethisch’, ‘klimaatvriendelijk’ of ‘duurzaam’ is. Er zijn geen wettelijke minimumvereisten. Dit biedt ruimte voor consumentenmisleiding en het ‘greenwashen’ van producten. De financiële sector gaf in 2009 eindelijk haar verzet tegen een minimale norm voor duurzame beleggingsfondsen op. Een goede zaak. Ze besloot zelfs die minimale norm eigenhandig te definiëren en kwam dit voorjaar met een label op de proppen. Een miskleun. Het Beama label voldoet in de verste verte niet aan de vereisten van een kwaliteitslabel. Het label staat investeringen in maatschappelijk zeer schadelijke activiteiten toe, mist duidelijkheid en is al te vrijblijvend in zijn controle, vereiste onafhankelijkheid en onderzoeksmethoden.

‘Principieel’ uitsluiten volstaat

Beama hanteert uitgebreidere voorwaarden voor het label dan ze voordien deed om duurzame beleggingsfondsen te definiëren. Zo moeten er uitsluitingscriteria gehanteerd worden. Meer in het bijzonder: er moet gescreend worden op de principes van het UN Global Compact. Die principes roepen bedrijven op om mensenrechten te respecteren en inspanningen te leveren voor het milieu. Global Compact doet aanbevelingen, publiceert goede voorbeelden en biedt bedrijven die hun beleid willen verbeteren, een kader. Maar Global Compact legt geen duidelijk werkbare minimumnormen op. Een leemte die ook door het Beama label niet gevuld wordt.

Er wordt niet van de Beama gelabelde fondsen gevraagd de Global Compact principes tot een concrete hoogte in rekening te brengen. Volstaat het dat bedrijven de principes ondertekenen of terzake een beleid hebben? Of moet op zijn minst ook naar de praktijk gekeken worden? Het label laat alle benaderingen toe en geeft dus zelfs niet de garantie dat de hardnekkigste milieuvervuilers of schenders van de mensenrechten van investering uitgesloten zullen worden.

Investeringen in wapens niet uitgesloten

Op het vlak van de wapenindustrie geeft het label al helemaal geen degelijke garanties. Global Compact zegt hierover immers niets. Investeren in de grootste wapenproducenten ter wereld is dus geen beletsel om het Beama label te bekomen. Niet exact wat de doorsnee klant van een MVI-product verwacht. Het merendeel van deze klanten wil niet investeren in de wapenindustrie, bedrijven betrokken bij mensenrechtenschendingen of bij systematische milieuverontreiniging. Het Beama-label levert voor hen niet de gewenste garanties.

Controle door financiële sector zelf

Ook methodisch vertoont het label vele tekorten. Beama kan de onafhankelijke en gespecialiseerde manier van screenen waar ze zegt voor te staan, allerminst garanderen. Beama staat toe dat de controle uitgevoerd wordt een adviesraad waarvan de leden aangesteld en ontslagen worden door de verantwoordelijken van de producten die ze verondersteld worden te verifiëren. De vereiste rapportering voorziet niet in een verplichte publicatie van bedrijven die om duurzaamheidsredenen niet weerhouden werden (zodat derden kunnen uitmaken hoe concreet met de criteria omgegaan wordt), noch van een lijst met toegestane bedrijven.

Middenveld buitenspel

Dit label komt niet uit de lucht gevallen. De fondsenaanbieders zijn al langer bezig om zelf te bepalen wat ethisch en duurzaam is en om daarbij het middenveld buitenspel te zetten. Het merendeel van de aanbieders van MVI-producten heeft de laatste jaren een eigen in-house MVI onderzoeksdienst opgericht. Een dienst die zelf bepaalt wat duurzaam is en wat niet, hoe transparantie verleend wordt en hoe de controle dient uitgeoefend te worden. Externe onafhankelijke verificatiediensten als Forum Ethibel zijn door de grote spelers aan de deur gezet. Ook bij dit Beama – label is het middenveld buitenspel gehouden. Het resultaat is een flauw en voortijdig afkooksel van een overleg dat binnen BELSIF, met een aantal NGO’s en onafhankelijke dienstverleners rond MVI, gaande was.

Toeval of niet, het label van Beama kwam er nadat de overheid publiek zijn steun had uitgesproken voor een onderzoeksrapport van Réseau Financement Alternatif waarin gepleit werd voor een minimale norm. Indien Beama met dit label aan de overheid het signaal heeft willen geven dat een overheidsinitiatief terzake niet meer nodig is, want dat men als sector zelf orde op zaken heeft gesteld, dan is men in zijn opzet compleet mislukt. Het label van Beama bewijst net hoe noodzakelijk het is dat een overheid initiatief neemt om te voorkomen dat de sector halfbakken oplossingen aanbiedt aan de consument.

Getekend,

• Bernard Bayot, Réseau Financement Alternatif
• Herwig Peeters, Forum Ethibel
• Luc Weyn, Netwerk Vlaanderen

FSC is een label of keurmerk op een hout- of papierproduct dat aangeeft dat een product afkomstig is uit een duurzaam beheerd bos. Het FSC label garandeert de duurzame oorsprong, waarbij niet enkel het bos van oorsprong wordt gecontroleerd, maar ook de hele handelsketen tot bij de eindconsument. Vandaag hebben reeds meer dan 500 Belgische bedrijven, verspreid over de hout-, bouw- en papiersector zo een FSC Chain of Custody certificaat behaald. Midden 2008 werd nog maar net de kaap van de 250 bedrijven gerond.

Daarnaast valt ook op dat het aandeel bedrijven uit de papiersector voor het eerst groter is dan het aandeel uit de houtsector (54% – 46%). De inhaalbeweging van de papiersector geeft duidelijk aan dat de vraag naar FSC gelabeld papier sterk groeit, oa bij overheden en bedrijven. Ook binnen de houtsector zien we een systematische stijging bij de houtinvoer, houthandel, aannemerij en houtverwerking.

Interlabel, etikettenfabrikant uit Aarschot, is het 500e bedrijf met een FSC certificaat in België. Johan Meeuwens, Production Manager: “ Het is op vraag van onze klanten dat we ons FSC certificaat behaalden. We merken dat bedrijven op zoek zijn naar ecologisch verantwoorde verpakking, en wij kunnen hier met FSC gelabeld papier nu aan tegemoetkomen. Ook bij onze leveranciers wordt het aanbod FSC papier steeds groter, we verwachten dan ook dat er nog heel wat groeimarge zit in ons FSC verhaal.”

Met de sterke stijging van het aantal bedrijven met een FSC certificaat, worden ook de FSC volumes aangeboden op de markt een stuk groter. Het wordt dan ook voor bedrijven en particulieren steeds eenvoudiger om binnen de eigen regio een FSC gecertificeerde handelaar in hout of papier te vinden.

De productie van toiletpapier is vooral bestemd voor de markt van de Benelux en 4% voor Duitsland. De markt voor de zakdoekjes is eerder Europees gericht.

«SCA is een Zweedse papiergroep die uitermate veel belang hecht aan het leefmilieu et duurzame ontwikkeling. Onze keuze om in België het PEFC-certificaat te behalen is onder ander een ecologische keuze», vertelt Jean-Paul Adam, environment & risk manager.  «Wij zijn eveneens gecertificeerd volgens een ander label, maar als wij kortevezelpulp met dat label moeten aankopen, dan zijn wij verlicht om dit vanuit Brazilië te importeren, hoewel we een PEFC-gecertificeerde leverancier hebben op 120km van onze fabriek (Burgo Ardennes à Virton). De ecologische impact van het transport is er dan ook naar! ».  Andere sites van dezelfde groep (in Frankrijk, Oostenrijk en Duitsland) verkregen eerder al het PEFC-certificaat.

Het Keurmerk Goede maakt de prestaties van goede doelen-organisaties inzichtelijk en zou op termijn moeten samensmelten met het CBF-Keur (dat zich vooral op verantwoorde fondsenwerving richt maar geen aandacht geeft aan prestaties) zodat er een enkel keurmerk komt.

‘Een keurmerk dat niet alleen goed bestuur meet en de manier van fondsenwerving, maar ook de prestaties en resultaten van de goede doelen-organisaties’, verduidelijkt de Nederlandse minister van Ontwikkelingssamenwerking Bert Koenders.

Vijftien goede doelen-organisaties kregen vanochtend het keurmerk uitgereikt, nog eens dertig  organisaties hebben het keurmerk aangevraagd en tegen eind dit jaar hoopt de Stichting aan 100 goede doelen-organisaties het keurmerk te kunnen uitreiken.

Bron: http://www.mo.be

FSC certificering van bossen in het hart van Afrika is geen eenvoudige onderneming. Tot voor 5 jaar was er nauwelijks sprake van FSC gecertificeerde bossen in de landen van het Congobekken. Daar begon de laatste jaren echter mondjesmaat verandering in te komen, vooral onder invloed van internationale bedrijven, waardoor er vandaag in centraal Afrika zo’n 5 miljoen hectare bos FSC gecertificeerd is. Decolvenaere is het eerste Belgische bedrijf met eigen bosconcessies in Centraal Afrika dat er in slaagt een FSC certificaat te behalen voor zijn bos en zagerij. Als familiaal aangestuurde KMO is dit alvast een unieke prestatie.

“We zijn uiteraard trots dat we hier vandaag het eerste hout met FSC label kunnen zien toekomen. Dat is het resultaat van hard werk in Afrika. Zowel op ecologisch als sociaal vlak hebben we verregaande maatregelen genomen in onze FSC gecertificeerde bosconcessie. De nieuwe manier van bosexploitatie is toch een grote verandering tegenover 30 jaar geleden: daar waar vroeger zonder veel planning gekapt werd, gebeurt dit nu op een beperkte, evenwichtige en grondig voorbereide wijze. Ook op sociaal vlak zijn de voorwaarden ingrijpend. Met een personeelsbestand van meer dan 400 lokale mensen, hebben we naast veilige en faire werkomstandigheden er ook voor gezorgd dat onze mensen een deftige woonst krijgen en dat er water- en elektriciteitsvoorziening aanwezig is. Verder hebben we een vijftal schooltjes gebouwd en voorzien van leerkrachten, een aidspreventieprogramma opgezet, voorzien in medische bijstand, enzovoort. Het sociale luik van FSC is naast het ecologische immers de belangrijkste uitdaging voor een bosbeheerder” legt Freddy Decolvenaere uit.

Aangezien in een FSC bos grondig wordt vastgelegd welke bomen mogen worden gekapt en welke niet, vergt het beheer een andere aanpak. Duurzaam bosbeheer houdt bovendien ook in dat men beter gebruikt maakt van het diverse aanbod dat het bos biedt, en niet blind focust op de vaak overgeëxploiteerde soorten die men goed kent. “Zo hebben we bijvoorbeeld vandaag al heel wat Sapelli en Tali op voorraad. Natuurlijk is het zo dat schrijnwerkers en houthandels minder gewoon zijn om met deze houtsoorten te werken, maar door de speciale zaagwijze van Decolvenaere, nl. kwartiers zagen, worden deze minder bekende houtsoorten steeds meer gevraagd. Waar bijvoorbeeld Padoek een tiental jaar niet in trek was, zien we vandaag dat de vraag ernaar sterk is gestegen. Nieuwere houtsoorten moeten zich steeds opnieuw bewijzen, onbekend is immers vaak onbemind. Ook voor onze mensen is het een uitdaging om minder gekende, maar kwalitatieve houtsoorten op een juiste manier te verwerken en aan de man te brengen” aldus Joost Ghyssel, verkoopsdirecteur van de firma Decolvenaere.

In totaal bezit de firma Decolvenaere meer dan 200.000 hectare bos in Kameroen, verdeeld in 3 concessies. Voor een tweede concessie van 50.000 hectare is inmiddels de pre-audit al achter de rug, bedoeling is dat ook de andere concessies op termijn een FSC certificaat behalen. 70-80% van het Afrikaans hardhout is bestemd voor de Belgische markt en wordt verdeeld via de houthandel.

Gedeputeerde Rik Röttger, bevoegd voor leefmilieu: “We hebben heel wat inspanningen geleverd om de impact op het milieu te verminderen. Concreet werken we met 100% groene stroom, 100 % gerecycleerd papier, sorteren we uitgebreid afval en verminderen we het verbruik van energie, water en papier. Als je weet dat het Zilvermeer jaarlijkse 1 miljoen bezoekers ontvangt, dan is dit toch niet zo’n evidente zaak. We streven er naar om eind 2012 als eerste provincie voor onze hele organisatie het certificaat te behalen.”

Het internationaal erkende ISO 14001-certificaat behaal je niet zomaar. Je moet een volledig milieumanagementsysteem invoeren, voldoen aan alle geldende milieuwetgeving, je milieu-impact in kaart brengen en zo veel mogelijk onder controle houden en verminderen, noodsituaties en milieu-incidentne voorkomen, hinder beperken, verbruiken (water, energie, papier, …) beperken, … Er moet met andere woorden continu gewerkt worden aan het verbeteren van de werking op gebied van milieu.

De provincie Antwerpen wil op het vlak van milieu het goede voorbeeld geven en haar milieubelasting zo veel mogelijk beheersen en verminderen. Het ISO14001-certificaat halen in het PIME, het PIH en het Zilvermeer is slechts een eerste stap die de provincie Antwerpen zet. Stelselmatig zal het uitgewerkte milieumanagementsysteem ook in de andere provinciale entiteiten worden ingevoerd, zodat tegen eind 2012 de volledige provincie Antwerpen het ISO14001-certificaat heeft behaald.

Heel wat maatregelen gebeuren achter de schermen, maar een aantal zijn voor bezoekers ook zichtbaar. Hierbij een aantal voorbeeldjes:

Op het PIME vindt je naast hun picknickplaats verschillende vuilnisbakken zodat picknickers en passanten die even uitrusten daar hun afval kwijt kunnen. Ook binnen wordt uiteraard afval gesorteerd. Bezoekers wordt gevraagd om het licht uit te doen in de toiletten.

Kampeerders op het Zilvermeer sorteren hun afval in een containerpark. In de campingwinkel krijgen ze geen plastic wegwerpzakjes. Een zonneboiler warmt het water van de sanitaire blokken van de camping op en kampeerders kunnen kiezen tussen drinkwater of vijverwater. ’s Nachts gaat (een deel) van de verlichting op de camping uit. Dagrecreanten kunnen hun afval scheiden in een afvalstraatje aan het strand. Vervoer van personeel op het domein gebeurt zo veel mogelijk met elektrische golfkarretjes.

Ook op het PIH zijn overal vuilbakjes voor de verschillende afvalfracties geplaatst.

Meer informatie over de ISO14001-certificaten van de provincie Antwerpen vind je op www.provant.be/iso14001.