Hydrotheek

Onderzoek naar de vermindering van geneesmiddelen in afvalwater

2025-07-02T10:34:00.005+02:00

In dit proefschrift is onderzocht of de inzet van oxidatieve behandeling bij de contaminatiebron kan resulteren in een effectieve afbraak van geneesmiddelen. Middels meerdere specifiek gedefinieerde onderzoeksdoelstellingen is de oxidatieve chemie van 14 geneesmiddelen in complexe watermatrices onderzocht. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapport.

Meeveranderen met het klimaat: ruimtelijke en maatschappelijke keuzes voor klimaatadaptatie

2025-06-23T16:38:00.002+02:00

Er moeten ambitieuze en duidelijke keuzes worden gemaakt om de overgang te versnellen naar een klimaatbestendige toekomst. Dat schrijft de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) in het nieuwe adviesrapport. We zullen op sommige plekken de ruimte anders moeten gaan gebruiken. En de rol van burgers en bedrijven zal steeds groter worden. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapport.

Broedvogels en natuurvriendelijk onderhoud van watergangen

2025-05-06T16:01:00.001+02:00

De meeste natuurvriendelijke maaibeelden bieden goede kansen voor vogels en kennen een beperkt verlies van nesten bij het maaien. Het is een veel effectievere manier van bescherming van vogels dan het gangbare opsporen en markeren van nesten, het zogenoemde voorlopen. Dit artikel is verkozen tot beste H2O-vakartikel van 2024. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst | bericht over de drie nominaties voor beste H2O-vakartikel 2024.

PFAS-pesticiden en grondwater: verkenning

2025-04-23T17:33:00.011+02:00

In de afgelopen jaren neemt het gebruik van PFAS-pesticiden toe. Vewin (Vereniging van waterbedrijven in Nederland) maakt zich zorgen over de mogelijke bedreiging van het grondwater als bron voor drinkwater door deze gewasbeschermingsmiddelen. In opdracht van Vewin heeft CLM een eerste verkenning uitgevoerd. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapport.

Waterbeheer in de Lage Landen

2025-04-09T17:34:00.015+02:00

Deze bundel bevat twaalf rechtsvergelijkende bijdragen over het waterbeheer in de lage landen en de synergieën met andere sectoren. De bijdragen zijn bestuurlijk-juridisch van aard en zijn een schriftelijke bewerking van presentaties die de verschillende auteurs hebben gegeven op het congres ‘Waterbeheer in de Lage Landen’. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage.

De drinkwatervoorziening van de toekomst

2025-03-27T10:54:00.000+01:00

In Nederland zijn zoetwaterbronnen, zoals grote rivieren en grondwater, de basis voor drinkwater. Dit RIVM rapport gaat in op de ontwikkeling bronnen, zuiveringstechnologie en klimaatrisico’s 2030 tot 2050. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapport.

Wanneer de zee stijgt: blijven of terugtrekken?

2025-03-20T17:30:00.001+01:00

Zeespiegelstijging vormt een grote uitdaging voor Nederland. Daarom verkennen experts momenteel verschillende adaptatierichtingen, waaronder 'meebewegen'. Tot deze richting behoort o.a. 'geplande terugtrekking', een strategie die de principes 'ruimte geven aan de natuur', 'leven met water' en 'verhuizen naar veilige gebieden' combineert. Binnen verschillende groepen experts bestaan er echter uiteenlopende interpretaties over de invulling en haalbaarheid van deze oplossing. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst artikel | volledige tekst scriptie.

De toestand van water in natuurgebieden: elf gebieden van Natuurmonumenten uitgelicht

2025-03-12T16:47:00.005+01:00

Uit de analyses van de elf natuurgebieden blijkt dat de natuurgebieden te maken hebben met verdroging, waterkwaliteit en peilbeheer. De onderzochte natuurgebieden, representatief voor waterrijke natuurgebieden in Nederland, staan onder druk. Maatregelen, ook buiten de gebieden, zijn nodig om het watersysteem én de natuur te verbeteren. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage.

Drie nominaties voor beste H2O-vakartikel 2024

2025-03-05T13:13:00.000+01:00

De jury van de H2O-prijs voor het beste vakartikel, heeft voor de H2O-prijs 2024 drie artikelen genomineerd. Ze hebben respectievelijk als onderwerp natuurvriendelijke onderhoud van watergangen voor broedvogels, het kwantificeren van klimaatadaptatief vermogen van pleinen en nieuwe methodieken om risico's van chemische stoffen in drinkwater te beoordelen.
Juryvoorzitter Idsart Dijkstra maakt de winnaar bekend op 17 april tijdens het voorjaarscongres van het Koninklijk Nederlands Waternetwerk (KNW). De H2O-prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de auteurs van het beste vakartikel van het afgelopen jaar.
Meer lezen? Klik op | publicatielijst Drie nominaties voor beste H2O-vakartikel 2024 | Broedvogels en natuurvriendelijk onderhoud van watergangen | Nieuwe methodieken voor de verfijning van toxicologische risicobeoordeling van chemische stoffen in water | Een praktische methodiek om het klimaatadaptatief vermogen van pleinen te kwantificeren | nieuws H2O netwerk.

Zink in oppervlaktewater: bijdrage via effluent van de rwzi's

2025-02-19T17:39:00.003+01:00

In 2027 dient het oppervlaktewater in het beheergebied van waterschap Aa en Maas te voldoen aan de kwaliteitsdoelstellingen volgens de Kaderrichtlijn Water. Deze doelstellingen voor diverse parameters gaan niet gehaald worden. Eén daarvan is voor zink (Zn). In 2024 wordt een actieplan 'Gebieden afwijkende waterkwaliteit' opgesteld om voor elke parameter of stofgroep waarvoor de kwaliteitsdoelstellingen niet gehaald gaan worden, nader te gaan uitwerken waar de bronnen zitten en welk handelingsperspectief daar is voor het waterschap. Voorliggend document is daar een bijdrage voor. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage.

Gedifferentieerd baggeren in ruimte en tijd

2025-02-12T12:50:00.003+01:00

Kwetsbare macrofauna kan tijdens het baggeren het best beschermd worden door in te zetten op differentiatie in ruimte en tijd, aanpassingen in de uitvoeringspraktijk en het optimaliseren van het gebruik van randvoorwaarden en protocollen. Zo adviseert Waardenburg Ecology het waterschap Aa en maas in het rapport ‘Gedifferentieerd baggeren in ruimte en tijd: Aanbevelingen voor de bescherming van kwetsbare macrofauna’.

Waterschappen voeren van oudsher baggerwerkzaamheden uit die gericht zijn op de instandhouding van het leggerprofiel in verband met hydrologische eisen. Uit onderzoek blijkt echter dat macrofaunagemeenschappen door het baggeren flink uitgedund wordt en een lange hersteltijd nodig hebben. Het waterschap Aa en Maas wil daarom bij het periodiek baggeren beter rekening houden met dit kwaliteitselement van de Kader Richtlijn Water (KRW).

Het rapport ‘gedifferentieerd baggeren in ruimte en tijd’ geeft aanbevelingen voor ecologisch baggeren om kwetsbare macrofauna te beschermen. In twee workshops is toegewerkt naar enkele concrete aanbevelingen om het baggerbeheer aan te passen. De informatie die de basis vormt voor de aanbevelingen is opgehaald uit een literatuurstudie naar de effecten van baggeren op macrofauna en interviews met medewerkers van waterschappen, gemeenten en een aannemer.
Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.

Hydrotheek in 2024 in vogelvlucht

2025-01-28T12:55:00.002+01:00

We nemen een kort moment om terug te blikken naar vorig jaar, ook al is 2025 al goed en wel gestart.

Met 34.087 pageviews is de Hydrotheek in 2024 goed bezocht. In 2024 zijn 2178 nieuwe titels aan de Hydrotheek toegevoegd. Op 2 na zijn al deze titels digitaal, online beschikbaar.

De top 7 van de meest bekeken waterjuweeltjes in 2024 ziet er als volgt uit:

Nieuwsgierig naar die twee titels die NIET digitaal, online zijn? Dat zijn Zeeuwse zeeweringen : werken aan de Zeeuwse kust 1944-2015 en Oud water in de nieuwe tijd : schoon grondwater is van levensbelang/a>.

Tot slot, bijblijven kan via de de maandelijkse Hydrotheek nieuwsbrief.

Rest me te zeggen dat we er in 2025 met de Hydrotheek weer een goed jaar van gaan maken!

Ecologische effecten van het Kierbesluit op het Haringvliet en de Voordelta

2025-01-23T17:33:00.001+01:00

Veel van de verwachte effecten niet zijn opgetreden van het kierbesluit in het Haringvliet zijn niet opgetreden in de monitoringsperiode van 2019 tot 2022 zo blijkt uit ‘Eindrapportage ecologische effecten lerend implementeren Kier op het Haringvliet en de Voordelta’.

Sinds begin 2019 staan de Haringvlietsluizen regelmatig op een kier. Dit betekend dat de sluizen, bij voldoende zoetwaterafvoer een klein beetje open gaan zodat trekvissen als zalm en haring kunnen migreren. In 2020 is een nulrapportage opgesteld die inzicht gaf in de ecologische situatie in het Haringvliet over de periode van 2009 tot 2018 voordat het kieren gestart werd. In 2021, 2022 en 2023 zijn vervolgrapportages opgesteld, waarin de toestand is beschreven op basis van monitoring data verzameld in de jaren 2019, 2020 en 2021. In deze rapportages zijn ook de overige relevante onderzoeken in relatie tot het Kierbesluit samengevat.

De vierde en afsluitende vervolgrapportage “Eindrapportage ecologische effecten lerende implementeren kier op het haringvliet en voordelta’ beschrijft de resultaten van de monitoring uit 2022 in relatie tot de monitoring data uit de voorgaande jaren. De primaire focus ligt hier bij de weergave van de veranderingen in het ecosysteem van het Haringvliet op basis van de jaarlijkse Monitoring Waterstaatkundige Toestand des Lands (MWTL). Daarnaast zijn de resultaten van de overige relevante onderzoeken samengevat, zodat een totaalbeeld ontstaat van de waargenomen effecten.

Het blijkt dat veel van de verwachte effecten van het kierbesluit in het Haringvliet niet zijn opgetreden, de waargenomen effecten van de kier beperken zich vooralsnog tot de vismigratie. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage.

Droogte en droogval van beken in zandgebieden van Nederland

2024-12-18T08:26:00.001+01:00

Het project had de volgende doelen: 1. Het operationeel berekenen en visualiseren van de 'Standardized Streamflow Index' voor een selectie van beeksystemen van tenminste vier waterschappen, en de methodische beschrijving hiervan; 2. Kartering van beek droogval op basis van 'crowdsourcing' (via web app) en visualisatie; 3. Het hanteren van grenswaarden e.d. voor beekafvoer: inventarisatie en beschouwing. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage.

Omgekeerde vismigratie in de lage landen

2024-12-10T11:50:00.001+01:00

Vissen zijn van nature gewend om stroomopwaarts (in de praktijk 'van laag naar hoog') te migreren om hun paaiplekken te bereiken. In Nederland hebben we echter ook onnatuurlijke situaties als gevolg van menselijke ingrepen. Denk aan achteroevers en de polders van rondom het IJsselmeer. Er is een inventarisatie gemaakt van potentiële oplossingen/voorzieningen voor omgekeerde vismigratie, deze zijn beschreven en het functioneren geevalueerd. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage.

Ecoscans Haarlem 2023

2024-12-05T11:29:00.001+01:00

In 2021 zijn in alle 47 stadswateren van Haarlem ecoscans uitgevoerd. Nu, 2 jaar later zijn de ecoscans nogmaals uitgevoerd in dezelfde stadwateren. In het rapport zijn methode, generieke resultaten en analyses beschreven. Tevens een bijlagerapport en factsheets welke per onderzocht water zijn opgesteld. Meer lezen? | details | volledige rapportage | bijlagenrapport en factsheets.

Nitraatrapportage 2024

2024-11-29T11:18:00.001+01:00

Stikstof en fosfor in mest zorgen ervoor dat gewassen beter groeien. Wanneer landbouwbedrijven mest gebruiken, spoelt stikstof en fosfor weg naar het grond- en oppervlaktewater waardoor dat vervuilt. Nitraat is een van de vormen waarin stikstof voorkomt in de bodem en het water. Het RIVM rapporteert met vijf andere kennisorganisaties elke vier jaar over de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater, en ontwikkelingen daarin door de jaren heen. Meer lezen? Klik op | details | volledige rapportage | visuele weergave rapportage | nieuwsbericht RIVM.

Tijd voor een kwaliteitskering!

2024-11-12T09:43:00.001+01:00

Wat is ruimtelijke kwaliteit en hoe zorg je ervoor in waterveiligheidsprojecten? Dit was de hoofdvraag in het onderzoek 'RuiKwa-LAB'. Het onderzoek bestond uit drie delen en leidde tot een begrippenkader en hulpmiddelen om ruimtelijke kwaliteit in waterveiligheidsprojecten te verbeteren. De resultaten staan in deze publicatie. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.

Onderzoek landbouwschade Wierden

2024-11-01T10:06:00.011+01:00

In 2012 vroeg de Werkgroep Droogteschade Wierden de AdviesCommissie Schade Grondwater om onderzoek naar de verplaatsing van waterwinning Wierden naar Rectum-Ypelo. Dit veranderde de grondwaterstand en de schaderegeling. In 2021 is besloten om aanvullend onderzoek te doen. Dit rapport beschrijft het vernieuwde schadeonderzoek en de herziene adviezen. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.

Nationaal Deltaprogramma 2025

2024-10-15T09:53:00.001+02:00

Met het Nationaal Deltaprogramma wordt gewerkt aan een veilige en leefbare delta: goede bescherming tegen overstromingen; voldoende zoetwater; een klimaatbestendige inrichting. Waar staat het Nationaal Deltaprogramma nu? Zijn de doelen haalbaar? Wat vraagt aandacht? De deltacommissaris rapporteert ieder jaar over de voortgang. Het nieuwste voortgangsrapport is Deltaprogramma 2025. Meer lezen? Klik op | details | hoofdlijnen rapportage | volledig rapport.

Rioolwaterzuivering haalt weer meer stikstof en fosfor uit afvalwater

2024-10-11T09:33:00.017+02:00

In 2022 zuiverden Nederlandse rioolwaterzuiveringsinstallaties 1,81 miljard kubieke meter rioolwater. De installaties haalden weer meer stikstof en fosfor uit het afvalwater. Ook was de restlozing op het oppervlaktewater voor deze stoffen lager dan in 2021. De restlozing van medicijnresten neemt langzaam toe, evenredig met de vergrijzing en bevolkingsaanwas. Dit blijkt uit cijfers van het CBS en de Emissieregistratie. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.

Advies 'Inventarisatie van mogelijke maatregelen om fosfaatuitspoeling in de landbouw te beperken'

2024-10-09T09:22:00.001+02:00

In de Nutriënten-Verontreinigde gebieden (NV-gebieden), die Nederland in het kader van de derogatiebeschikking heeft aangewezen, wordt de stikstofgebruiksnorm in 2025 met 20% verlaagd. Het Ministerie van LNV heeft de Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM) om advies gevraagd over maatregelen die genomen kunnen worden om de fosforconcentraties van het oppervlaktewater in deze NV-gebieden te verminderen. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.

Monitoring van de drijvende eilanden in de Graafsche Raam

2024-10-07T09:22:00.000+02:00

De Graafsche Raam, vroeger een moerasgebied, is heringericht volgens het waterbeheerplan 2022-2027. Drijvende eilanden werden toegevoegd om het ecosysteem van een moerasbeek na te bootsen waar ruimte beperkt was. Dit onderzoek richt zich op het monitoren van deze eilanden met focus op vegetatie, macrofauna en waterkwaliteit, net als de aanwezigheid van de exotische plantensoort de grote waternavel. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.

De groene longen van de Veluwe liggen op de noordoostflank

2024-10-03T08:44:00.007+02:00

Er zijn zorgen over de Veluwe vanwege droogtestress, bodemverzuring en een gebrek aan mineralen. Wanneer we de Veluwe als systeem bekijken, blijken er toch volop kansen te liggen voor revitalisering. Zonder dat dit enorme omgevingsconsequenties heeft. Bij recent uitgevoerde analyses voor Geldersch Landschap & Kasteelen op de Oost-Veluwe ontdekten we kansen voor het herstellen van doorstroomveen. Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst | rapporten van de LESA's voor de vier deelgebieden | nieuwsbericht Bosgroepen.

Potentie van duurzame warmte uit gezuiverd afvalwater

2024-09-30T08:32:00.001+02:00

In deze studie is gekeken naar de potentie van alle 332 (riool)waterzuiveringen in Nederland in beheer bij de 21 waterschappen en de kansen daarvan voor gemeenten. Deze rapportage bevat de toelichtende tekst bij de resultaten van het onderzoek naar de potentie van TEA (Thermische Energie uit Afvalwater). Meer lezen? Klik op | details | volledige tekst.