Op pad met GPS Wijzer, de fiets en outdoor specialist

Knooppunten, hoe gebruik ik ze? Het is een van de meest gestelde vragen aan GPS Wijzer. Ja, knooppunten zijn erg handig. Er zijn diverse knooppuntenplanners en in een handomdraai heb je een route gegenereerd. Over het algemeen zijn het leuke routes. Als je geen gps hebt, ben je onderweg geregeld aan het kijken of er een bordje staat. Hopelijk is er geen verdwenen of vernield. Soms ga je even stilstaan bij zo’n knooppuntenbord op een kruising. Is het een leuke plek om te stoppen? Meestal niet. En inmiddels fietst of loopt iedereen gezellig achter elkaar aan van knooppunt naar knooppunt. Het lijkt wel een beetje een nationale verslaving.

Knooppunten en een gps

Heb je een gps? Vergeet dan de knooppunten. Waarom? Oké over het algemeen zijn het heel aardige routes en in sommige gebieden misschien wel de mooiste. Er zijn echter veel meer leuke wegen en paden te vinden en die mis je als je gebruik maakt van knooppunten. Ook gaan knooppuntenroutes soms langs locaties door een dorp, waardoor de route zeker niet het mooiste is. Op je gps kun je elke route volgen. Deze geeft aan hoe je moet rijden. Wijk je een keer af dan kun je weer gemakkelijk verderop de route oppakken. Het zorgt er ook voor dat je niet meer op de bordjes gaat letten en meer van de omgeving gaat genieten. Tenslotte ga je niet meer op kruisingen stoppen. Met een gps stop je alleen nog op mooie punten of bij horeca.

Voorbeelden knooppunt routes

Hiernaast zie je twee voorbeelden van knooppunt routes die ik niet zou aanraden. Bij de linkerafbeelding word je door het saaie dorp Ooij gestuurd, terwijl je rechtdoor over de Kerkdijk kunt rijden. Op de rechter afbeelding zie je de geblokte route als knooppunt route. Deze volgt een meer doorgaande weg en gaat via Apeldoorn. Je ziet ook een rode lijn, een fietspad, dwars door het bos lopen. Veel mooier en waarschijnlijk ook veel rustiger.

Wat kun je doen in plaats van knooppunten?

Je kunt gebruik maken van een routeplanner die routes berekent over allerlei wegen. We geven enkele suggesties:

• De routeplanner van de fietsersbond, is misschien wel voor Nederland de beste routeplanner. Deze planner kent vele keuzemogelijkheden voor het type route. En ja je kunt zelfs via knooppunten een route plannen.
• De RouteYou routeplanner
• Ride with gps routeplanner
• Komoot routeplanner: een prima planner, maar niet gratis; nadeel: de hoogteprofielen geven vaak te weinig hoogtemeters aan.
• BRouter routeplanner: een gratis planner
• BaseCamp is een offline routeplanner. Ondanks dat Garmin aangeeft dat het programma niet meer wordt ondersteund, is het een fantastisch programma. Het is gratis te gebruiken. Wil je er meer van weten, bekijk onze handleidingen of volg een cursus.

Wat is de beste routeplanner voor wandelen en fietsen?

Als je aan iemand vraagt wat de beste routeplanner is, dan krijg je als antwoord de routeplanner die diegene gebruikt en beheerst. Elke routeplanner heeft net weer wat andere mogelijkheden en opties. Ook is het de vraag of je gebruik wilt maken van een gratis variant of dat je een betaalde versie neemt. De betaalde versies bevatten misschien wel meer opties, maar de kwaliteit van het plannen van routes is zeker niet altijd beter.

Wil je toch knooppunten gebruiken?

Maak je graag gebruik van alleen knooppunten, ja dat kan. We geven enkele suggesties.

• In BaseCamp kun je de OpenFietsMap laden en zie je de knooppuntroutes.
• De fietsersbond kent instellingen met alleen knooppuntroutes
• Routig / Route.nl kan knooppunt routes plannen
• Voor wandelaars in Nederland is er Wandelnet
• Voor wandelaars in België is er wandelknooppunten planner of Routen

Windows computers hebben geen problemen om een gps te herkennen. Bij de Mac is dat anders.
Sinds Garmin toestellen (zoals de GPSMAP, Edge Explore 2, 1050, 1040, 540, 840) heeft overgezet van USB-mass storage naar MTP (Media Transfer Protocol), zijn er problemen ontstaan met het uitlezen op Mac’s via Finder, omdat macOS geen ondersteuning biedt voor MTP.
Een uitgebreidere instructie vind je in onze handleidingen.

🚫 Wat werkt dus niet meer?
• De Finder toont het toestel niet als een schijf.
• Je kunt geen direct bestandbeheer uitvoeren zoals je dat gewend was, bijvoorbeeld. GPX-bestanden slepen naar de map NewFiles.
We geven een aantal tips zodat je toch met je Apple en je Garmin gps kunt werken.

Tips voor de Apple Mac en gps toestellen met MTP protocol

• Er mag slechts één programma tegelijk draaien dat het toestel benadert. Dus je kunt niet met én BaseCamp én Garmin Express tegelijk werken. Garmin Express start vaak vanzelf op de achtergrond. Je moet een instelling wijzigen:

Open Garmin Express en klik in de bovenste balk op het driehoekje (.

Klik op Voorkeuren.
Je ziet nu:

Klik beide vinkjes uit zodat het er als volgt uitziet:

Nu kun je BaseCamp starten en je gps aansluiten en zal deze herkend worden.

Oplossing voor een alternatieve Finder

• In de Mac’s Finder wordt het toestel niet herkend. Je kunt daarvoor een aanvullend programma downloaden om het probleem op te lossen: het open source programma OpenMTP . Informatie over het gebruik lees je hier. Er zijn twee versies:
  • voor de nieuwere M1 en M2 processoren van Apple
  • voor de Intel processoren
  B 7.2.a 📦 Installatie-instructies
  1. Ga naar de website, maak de keuze uit het juiste programma behorend bij jouw Mac. Klik op Download for Apple Silicon (Mac M1/M2) of Download for Intel Silicon (Older Mac).
  2. Open het .dmg-bestand en sleep de app naar je Programma’s-map.
  3. Start OpenMTP.
  4. Verbind je Garmin Edge via USB-C.
  5. Je Garmin zou zichtbaar moeten worden in twee kolommen (computer links, Edge rechts).
  Als OpenMTP je Edge niet meteen herkent:
  • heb je de instellingen bij Garmin Express, zoals hierboven staat uitgevoerd?
  • probeer een andere USB-C-kabel; het moet een datakabel en geen oplaadkabel zijn;
  • sluit de Edge opnieuw aan terwijl de app al openstaat.
  • Selecteer de Kalam Mode.
• Je kunt nu mappen op de Edge openen en gegevens ernaartoe kopiëren of verwijderen.

Macdroid

Macdroid is een nieuw programma dat het ook moet kunnen; we hebben het nog niet kunnen testen, maar noemen het al wel. Je kunt het vinden via de appstore.

Oplossing volgens Garmin

Van Garmin ontving ik de volgende oplossing die ik nog niet heb uitgetest. Deze is afkomstig van cleanmymac.com

• Adjust your Finder preferences

  If it’s your first time connecting your external hard drive, you might need to tweak some settings to ensure it’s findable; here’s how:

  

  1. Open the Finder and select the main Finder menu > Settings.
  2. Under General, ensure the External disks option is selected so they show on your Desktop when connected.
  3. Now select Sidebar from the top options.
  4. Under Locations, ensure the External disks option is selected.

  Now, try connecting your external disk again to see if it’s visible on your Desktop or within Finder.

Alternatieven om je gpx bestanden op je gps te zetten

Als bovenstaande niet lukt kun je ook via de volgende methoden gegevens zoals tracks, routes en waypoints op je gps krijgen. Of de methode toepasbaar is, is afhankelijk van de gps die je hebt.

• BaseCamp
• Garmin Connect (werkt alleen als er één track in een gpx bestand aanwezig is)
• Garmin Explore app
• Komoot
• Wikiloc

Lees voor het gebruik hiervan onze handleidingen.

In 2023 is het gebruik van koersen geintroduceerd op de GPSMAP en Montana. In onze handleidingen hebben we al veel instructies geschreven. Hier geven we een stappenplan koers navigatie zodat je er handiger gebruik van kunt maken. Een koers op een outdoortoestel is een track die wordt omgezet naar een berekende route met afslagaanwijzingen. Bij het toestel vind je omgezette tracks niet bij routes maar bij de Koersen.

Stappenplan koers navigatie

We beschrijven het stappenplan koers navigatie voor het toerfietsen, omdat daarbij koersnavigatie het meest praktisch is om te gebruiken. Bij wandelen is de kans groot dat het niet optimaal functioneert.

Maak eerst een nieuw profiel aan noem het bijvoorbeeld Fietskoers.

1. Routeringsinstellingen: Stel in > Routebepaling >

• Directe route > Nee
• Activiteit > Toerfietsen
• Zet vast op weg > maak zelf een keuze
• Koersnavigatie > Wegen en paden (Op verzoek kan fouten opleveren)
• Koerswaarschuwingen > Aan
• Geavanceerde instellingen:
  • Berekeningswijze: kies niet voor Op verzoek;
  • Route herberekenen > Uit. Als dit aanstaat wordt er zodra je afwijkt een andere route naar het eindpunt berekend en ben je de oorspronkelijke koers kwijt. Ook kan het tot vreemde berekeningen leiden.
  • Te vermijden instellen: we hebben nog onvoldoende uitgetest of Te vermijden instellen van invloed is op de koersnavigatie. We vermoeden van niet, tenzij je een koers laat herberekenen. Daarom zetten we Herberekenen op Uit.

2. Een koers naar het toestel verzenden

Er zijn verschillende methoden om een track naar het toestel te zenden. Afhankelijk van de toegepaste methode moet je al of niet de track omzetten naar een koers. We beschrijven drie methoden.

• Via een track in een gpx bestand – van computer naar gps;
  • Koppel de gps aan de computer;
  • Kopieer het gpx bestand en plak het in de map [GPS]:\Garmin\GPX;
  • Koppel de gps veilig los en start hem op;
  • Ga in het hoofdmenu naar Opgeslagen sporen > open het spoor > druk op de Menu-knop > Sla op als koers

• Via Garmin Connect

• • De korte uitleg:
    • Open op je mobiel het gpx bestand met de app Connect en sla op als type koers Fietsen: Gravel/onverhard.
    • Verzend de koers naar je toestel
  • De uitgebreide uitleg:
    • Via je smartphone kun je een koers (of track/spoor) downloaden en verzenden naar je gps toestel. Op een Android gaat dat eenvoudiger dan op de iPhone. Open een website van jouw keuze en download een gpx bestand met daarin bij voorkeur één track. Staan er meer tracks in dan heb je kans dat ze niet allemaal worden verzonden. Je kunt dat oplossen door het gps bestand eerst in BaseCamp te openen en elke track apart in een gpx bestand op te slaan. Ook kan de Komoot app behulpzaam zijn. Deze app leest namelijk wel gpx bestanden met meerdere tracks uit. Als het gedownloade bestand een zip bestand is, dan moet je het eerst met een unzip app uitpakken. Heb je het gpx bestand gedownload dan tik je op een Android toestel op Openen met Connect en je bent bijna klaar.
    • Op een iPhone tik je eerst op Download en daarna in de website adresbalk op . Tik op Downloads. Tik daarna achtereenvolgens op de bestands­naam en rechtsboven op . Zoek de Garmin Connect app op en tik op het Connect icoon. Zie hierna de volgende zes afbeeldingen.
    • De volgende stappen zijn voor een Android en iPhone toestel hetzelfde:

• Via Komoot

• • Je kunt een gpx bestand ook openen in de Komoot app op je telefoon als je daar een account hebt. Op je gps moet je de Connect IQ app geïnstalleerd hebben. Als je beide hebt geïnstalleerd en de gps hebt gekoppeld met Komoot dan kun je de koersen gebruiken.

3. De koers gebruiken en tonen op de kaart

Via Find / Waarheen > Koersen > selecteer de koers > Ga kun je de koers navigeren en krijg je afslagaanwijzingen.

Tip: je kunt de track ook tonen op de kaart. Heb je alleen een koers dan kun je de koers opslaan als track en daarna tonen op kaart.

4. Aandachtspunten

• Als je niet op het begin bent van de koers: er wordt een route naar het beginpunt berekend. Als je aangekomen bent op het startpunt, navigeer dan de koers opnieuw. Nu wordt de koers zelf berekend en kun je op pad.
• Als Herberekenen op Aan staat dan zal bij het afwijken een berekening naar het beginpunt worden gemaakt en ben je de oorspronkelijke navigatie kwijt. Een foutieve herberekening vindt soms ook plaats als je niet afwijkt.
• Als je een track omzet naar een koers en loopt deze over wegen en paden die niet op de kaart staan dan zal de koers toch over de paden gaan zoals de track bedoeld was.
• De koers mag maximaal 325km lang zijn. Als hij langer is dan wordt het resterende deel als rechte lijn getoond. Zie hiernaast. Bedenk ook dat het berekenen erg lang kan duren, dus je kunt beter kortere koersen hebben.
• Als er een andere navigatie actief is, adviseren we je om deze eerst te stoppen.
• Soms wordt er naar het eerste afslagpunt een rechte lijn berekend.

5. Bijbehorende instructie

We schrijven de instructies voor de toestellen in het boek GPS Wijzer en in de aanvulling.

6. Opmerkingen en vragen bij stappenplan koers navigatie

We hopen dat je door dit stappenplan koers navigatie prettig op pad bent. Heb je opmerkingen laat het weten. Als je vragen hebt, neem een keer deel aan een cursus.

Vaak krijgen we de vraag of de roze, magenta routelijn is aan te passen. Op de Garmin Edge en Garmin Fenix en Epix is dit en nog veel meer mogelijk. Dat kan via een mapthema bestand. We leggen het uit.

Op welke toestellen kun je kleuren aanpassen?

De nieuwere Garmin Edge en smartwatches zoals de Fenix 7 en Epix toestellen hebben mapthema’s. Door een nieuw mapthema aan te maken of een bestaande te wijzigen, kun je de kleuren wijzigen. Dit beperkt zich niet alleen tot de routekleur, ook allerlei andere gegevens op de kaartpagina kun je van een andere kleur voorzien.

Waar vind je een kaartthema op de Garmin toestellen?

De mapthema’s vind je in de map \GARMIN\MAPTHEMES. Daarin vind je kmtf bestanden. Deze bestanden kun je openen met een editor, zoals bijvoorbeeld Notepad++. Daarin kun je aanpassingen maken. Verstandig is om eerst van de originele bestanden een kopie te maken en daarna bewerkingen uit te voeren. Hieronder zie je een voorbeeld van een stukje van het bestand. Je ziet allerlei kleurcodes. Deze kun je aanpassen. Een lijst met codes vind je hier. Deze methode is best lastig. Met de volgende methode is het veel simpeler.

Mapthema aanpassen met programma

Er is een veel eenvoudigere methode om het mapthema op je gps toestel aan te passen. Het programma Theme editor is een handig hulpmiddel. Als je een bestaand kmtf bestand opent zie je per item de kleur. Door er op te klikken, kun je een wijziging doorvoeren. Je kunt ook een geheel nieuw bestand aanmaken. Er is geen beschrijving beschikbaar waarvoor een lijnkleur precies gebruikt wordt. Het blijft dus experimenteren.

Heb je een mooi mapthema gemaakt? Stuur het ons op, dan kunnen we dat ook delen met anderen.

Waarschuwing

1. Ga je met een mapthema aan de slag, maak altijd eerst een kopie van je origenele bestanden.
2. Kleuren kunnen op het scherm anders tonen dan je verwacht had.
3. Het blijft zoeken waarvoor een item gebruikt wordt. Wijzig dus per keer niet te veel items tegelijk. Probeer eerst de wijzigingen.

Om je tijdens het rijden van een koers op je Garmin Edge te attenderen op de punten waar de koers afwijkt van de berekende route kun je op deze locaties koerspunten aanmaken. Hoe krijg je waarschuwingen?

Allereerst een opmerking: de programma’s van JaVaWa werken alleen op een Windows pc en werken nog steeds veilig ondanks dat ze niet meer ondersteund worden.

1. Sluit je toestel aan op de pc en start het programma BaseCamp.
2. Klik in de BaseCamp bibliotheek op de lijst waarin de track staat.
3. Maak een berekende route bij de track. Als de route afwijkt van de track, dan kun je punten aanmaken. Valt deze exact over de track dan is het niet nodig waarschuwingspunten aan te maken.
4. Voeg in BaseCamp waypoints toe op de locaties waar de berekende route afwijkt van de track. Geef de waypoints de naam Letop01, Letop02 etc.
5. Selecteer de track en de waypoints en klik op Bestand > Exporteren > Selectie exporteren. Sla het bestand in een map op als een gpx-bestand.
6. Start op een Windows computer het programma JaVaWa RTWTool. Klik op Open bestand, selecteer in de juiste map het zojuist gemaakte bestand en klik op Openen.

RTWTool gebruiken

1. Maak in RTWtool de volgende keuzes:
   • Uitvoeren naar > Toestel (koersen);
   • Tracks: Uitvoeren als > Koersen en zet het vinkje uit bij ;
   • Waypoints: Uitvoeren als > Koerspunten.
2. Klik op Converteren.
3. Bij kies toestel moet de naam van je Edge staan of moet je deze selecteren. Klik op OK. Het bestand wordt automatisch op de Edge in de juiste map gezet.

Gebruik waarschuwingen op de Edge

1. Maak in de Edge op de kaartpagina een veld Afstand tot koerspunt aan en navigeer de koers met Afslagbegeleiding op Aan zodat er een route wordt berekend. Controleer bij instellingen van deze koers of de koerspunten getoond worden. Je ziet op de kaartpagina hoe ver het is tot een koerspunt. Je krijgt bij het naderen van een koerspunt een waarschuwing. Je ziet hiernaast dat je de waarschuwing in beeld krijgt. De gps laat ook een piep horen.
2. Aangekomen bij een koerspunt heb je een keuze: volg of de koerslijn of de berekende route.

Steeds vaker krijgen we de vraag hoe je een gps bestand (gpx formaat) op je gps kunt krijgen. Afhankelijk van het type Garmin gps zijn er een aantal mogelijkheden. We geven hier een overzicht van de mogelijkheden hoe je een gpx bestand op je gps kunt zetten vanaf je mobiel. De exacte instructies en tips en trucs lees je in onze handleidingen.

Apps om routes en daarmee een gpx bestanden op je gps te zetten

1. Garmin Connect app
   • Met welke toestellen kan dit?
     • alle Garmin Edge’s
     • alle Garmin smartwatches waarmee je koersen kunt navigeren. denk hierbij aan de Fenix, Epix, Enduro etc.
     • de nieuwere outdoortoestellen vanaf de GPSMap 66. Dus ook de GPSMap 67, H1, Montana 7xx, eTrex Touch (vanaf 2025)
   • Opmerkingen: vooral bij de smartwatches is dit de beste methode, omdat je dan afslagaanwijzingen krijgt.
   • Download:
     • Android
     • Apple
2. Garmin Explore app
   • Met welke toestellen kan dit?
     • Garmin smartwatches die Connect IQ ondersteunen zoals de Fenix, Epix, Enduro etc.
     • GPSMap 66, 67, H1 en eTrex touch (vanaf 2025) typen; Montana 7xx serie
   • Download:
     • Android
     • Apple
3. Een Connect-IQ app
   • Met welke toestellen kan dit?
     • Garmin smartwatches die Connect IQ ondersteunen zoals de Fenix, Epix, Enduro etc.
     • alle Garmin Edge’s die Connect Iq ondersteunen
     • Oregon 7xx, GPSMap 66, 67 en H1 typen; Montana 7xx serie; eTrex Touch (vanaf 2025)
   • Welke app is handig?
     • De Komoot app is een handige app om routes en dus gpx bestanden over te zetten. Met deze app kun je zelfs meerdere tracks uit één gpx bestand overzetten naar je gps.
     • Ook kan het met Wikiloc
   • Download apps via apps.garmin.com/nl-NL/
4. Vroeger kon het ook voor een iPhone in combinatie met een cardreader. Deze mogelijkheid beschreven we in een andere faq. Deze cardreader is echter niet meer te koop en werkt ook niet meer met de nieuwste IOS.

Natuurlijk kun je altijd via je computer met een kabel het gpx bestand op je gps zetten. Let wel op dat je het in de juiste map zet, anders wordt het bestand niet uitgelezen. Alle instructies hiervoor vind je ook in onze boeken en handleidingen.

Waar vind je de instructies voor het laden van gpx bestand vanaf je mobiel?

De Garmin Edge instructie lees je in het boek GPS Wijzer voor de recreatieve en sportieve fietser.

Voor de GPSMAP 66, 67 en Montana 7xx vind je de uitleg in de handleidingen GPS Wijzer, voor de Garmin outdoortoestellen.

De informatie voor de Fenix, Epix en andere smartwatches wordt in de handleidingen voor de Garmin smartwatches uitgelegd.