Het verbaasd Weber dat hij nog zo veel zaken boven water heeft gekregen: “ I never thought I would write about Hitler as so many books have been written about his life. Virtually everything that we do know is based on Mein Kampf or Nazi propaganda. I was surprised how much new material we found and more than 70% of my book is based on previously unused sources…The myth of Hitler as a brave soldier and the camaraderie of the trenches was used by the Nazi party from the beginning in order to extend its appeal beyond the far right.”

Op 16 september verschijnt Dr Thomas Weber boek: Hitler’s First War

Bronnen: BBC, The Guardian, Daily Record

Britse historici denken dat ze de locatie van de beroemde Ronde Tafel van de legendarische koning Arthur te hebben gevonden in een recent ontdekt Romeins amfitheater te Chester. Zij gaan er vanuit dat Arthur’s kasteel, Camelot, voor een groot deel bestond uit reeds bestaande Romeinse bouwwerken m.n. dus het amfitheater. Een uitermate geschikte plaats om een grote ronde tafel zo lijkt het. Historic us Chris Gidlow over de ontdekking: “The first accounts of the Round Table show that it was nothing like a dining table but was a venue for upwards of 1,000 people at a time. We know that one of Arthur’s two main battles was fought at a town referred to as the City of Legions. There were only two places with this title. One was St Albans but the location of the other has remained a mystery…. In the 6th Century, a monk named Gildas, who wrote the earliest account of Arthur’s life, referred to both the City of Legions and to a martyr’s shrine within it. That is the clincher. The discovery of the shrine within the amphitheatre means that Chester was the site of Arthur’s court and his legendary Round Table.”

Bron: Daily Telegraph 12 juli 2010

Op grond hiervan rezen bij journalisten en collega-historici ondertussen wel enige bedenkingen betreffende Ambrose. Desondanks bleef hij het bij het grote publiek goed doen. Maar misschien dat daar binnenkort verandering in gaat komen want afgelopen weekend publiceerde de Britse krant The Guardian een artikel met een niet mis te verstaande kop: “Band Of Brothers author accused of fabrication for Eisenhower biography”. In 1970 publiceerde Ambrose, na jaren van noeste arbeid, een zeer lijvige studie over generaal Eisenhower: The Supreme Commander: the War Years of General Dwight D. Eisenhower. Volgens Ambrose was dit onder andere het resultaat van”honderden en honderden uren" die hij doorbracht met de voormalige president. Tim Rives, adjunct-directeur van het Eisenhower Presidential Library, komt echter na grondig onderzoek tot de volgende verontrustende conclusie: "I think five hours is a generous estimation of the actual time they spent together…I personally would push it back to less than two or three." Van zeker zeven interview sessies die worden aangehaald in de noten van Supreme Commander kan Rives niet anders stellen dat deze nooit hebben plaatsgevonden vanwege het feit dat Eisenhower een ontmoeting had met andere mensen of op reis was. Deze openbaring heeft nogal wat implicaties: “At a minimum, Ambrose’s critics say, he had vastly exaggerated the amount of time he spent interviewing the former president; and at worst, they suggest, he simply made up long stretches of the book… The fallout from Rives’ discovery won’t likely be confined to the "Supreme Commander." As Richard Rayner notes in the New Yorker, more than half of the books in Ambrose’s 32-title roster of publications deal with Eisenhower-related material.”

Al met al lijkt het er op dat Ambrose de allergrootste zonde heeft begaan die een historicus kan maken; zelf bronnen fabriceren. Het is ronduit ontluisterend om een dergelijke befaamde historicus van zijn voetstuk te zien vallen. Stephen Ambrose had zeer prettige schrijfstijl en een groot talent om een historisch verhaal mooi te vertellen. Daardoor maakte hij geschiedenis toegankelijk voor een groot publiek. Maar door de recente onthullingen kan het wel eens gedaan zijn met zijn populariteit bij dat grote publiek.

Gelukkig is er binnen het Engelse taalgebied een behoorlijk groot aanbod op het gebied van historische podcasts. Zo groot zelfs dat het soms moeilijk is om te kiezen. Laat ik me daarom even beperken tot een van mijn recente ontdekkingen, namelijk: New Books In History. Deze podcast bestaat sinds januari 2008 en wordt op vakkundige wijze gepresenteerd door de Amerikaanse historicus Marshall Poe. Elke week interviewt deze universitaire hoofddocent van de University of Iowa een collega historicus betreffende zijn of haar laatste boek. Poe neemt daar rustig de tijd voor, meestal een uur, en dat heeft een hele positieve uitwerking op het gesprek. Het heeft een ongedwongen sfeer tot gevolg, de wekelijkse gasten hoeven hun pennenvrucht van vaak jaren niet in 5 afgemeten minuten te promoten maar krijgen alle tijd om zichzelf en hun werk te introduceren. Poe’s interviewstijl is luchtig en amusant maar hij verliest de inhoud niet uit het oog. De gesprekken hebben over geheel genomen veel diepgang. Dit is mede te danken aan zijn brede historische kennis en het feit dat hij de boeken waarover hij interviewt ook daadwerkelijk heeft gelezen. De vragen die Poe stelt zijn bij tijd en wijlen zo bijzonder dat zelfs de geïnterviewden soms hoorbaar verrast zijn.

Op dit moment heb ik een stuk of 10 interviews beluisterd en ik ben buitengewoon enthousiast over deze podcast. Zo zeer zelfs dat ik naar aanleiding van het interview met David Aaronovitch zijn boek “Voodoo Histories: The Role of Conspiracy Theory in the Shaping of Modern History” direct heb gekocht. In gedrukte vorm weliswaar; het audioboek laat blijkbaar nog even op zich wachten.

Dat stukje tapijt heeft sindsdien vele jaren liggen verstoffen in het archief van het Regimentsmuseum van de Green Howards en kwam toevallig boven water tijdens een recente herinrichting. Het blijkt een behoorlijk kleurrijk tappijt te zijn. “We were surprised at how domestic the carpet’s pattern is – certainly a contrast to the images we have of the bunker.”, aldus de directrice van het museum. Wat echter vooral opvalt is dat er nergens bijtsporen zijn te ontwaren. Bijtsporen vraagt u zich af. Jawel, bijtsporen! Lees de volgende verhelderende dagboeknotitie van de Amerikaanse correspondent William L. Shirer uit september 1938 maar eens na: "Hitler was in highly nervous state. On the morning of the twenty-second I was having breakfast on the terrace of the Hotel Dressen, where the talks were to take place, when Hitler strode past on his way down to the riverbank to inspect his yacht. He seemed to have a peculiar tic. Every few steps he cocked his right shoulder nervously, his left leg snapping up as he did so. He had ugly, black patches under his eyes. He seemed to be, as I noted in my diary that evening, on the edge of a nervous breakdown. "Teppichfresser!" muttered my German companion, an editor who secretly despised the Nazis. And he explained that Hitler had been in such a maniacal mood over the Czechs the last few days that on more than one occasion he had lost control of himself completely, hurling himself to the floor and chewing the edge of the carpet. Hence the term "carpet eater." The evening before, while talking with some of the party leaders at the Dreesen, I had heard the expression applied to the Fuehrer — in whispers, of course." 

Waren de gebeurtenissen van 1938 al aanleiding voor Hitler om zich te vergrijpen aan het tapijt dan vraag je je natuurlijk af hoeveel rollen kamerbreed er tijdens de laatste dagen van het Derde Rijk doorheen zijn gegaan. Het feit dat iemand het toch nog voor elkaar heeft gekregen om een zo goed als ongeschonden stukje tapijt uit de bunker te bemachtigen is dus wel erg bijzonder. Overigens is hierbij nog aan te tekenen dat Hitler naast Teppichfresser, ook een vegetariër was en dat het gekozen plantenmotief van zijn tapijt wellicht niet toevallig is. Tot zo ver de berichtgeving uit de wondere wereld van Hitler-memorabilia.

Het artikel van vorig jaar leverde overigens nog een paar interessante zaken op die niet in het stuk zijn verwerkt. Bij het naspeuren met behulp van Google Earth naar de uitgebreide verdedigingsstellingen uit de Iran-Irak oorlog week ik zo nu en dan af naar het binnenland van Irak op zoek naar overblijfselen van de recente Amerikaanse invasie van 2003. Veel leverde dat niet op totdat ik bij de plaats Samarra een omvangrijk loopgravenstelsel aantrof, nota bene dwars door de unieke overblijfselen van een van ’s werelds meest uitgestrekte archeologische vindplaatsen; de 9e eeuwse hoofdstad van het machtige Abbasid Kalifaat. Dat “Samarra Archaeological City” is terug te vinden op de World Heritage List van de UNESCO zegt genoeg over de waarde die aan deze vindplaats wordt toegekend. Dus welke cultuurbarbaar gaat daar dan kilometerslange loopgraven doorheen spitten? Heel even was ik in de veronderstelling dat de Amerikanen of hun coalitiegenoten hier bijkans nog harder in de fout waren gegaan dan bij de veel bekritiseerde aanleg van een militaire kamp in het voormalige Babylon. Enig zoekwerk leverde echter de opzienbarende conclusie op dat de bewuste veldversterkingen veel ouder waren en stamden uit de Eerste Wereldoorlog. Het toenmalige Mesopotamië (Irak) was een van de vele fronten waar de strijdende partijen elkaar troffen. Sinds eind 1914 trachtte de Britten de Turken uit Mesopotamië te verdrijven. Uiteindelijk wisten zij in Maart 1917 Bagdad te veroveren en een dikke maand later Samarra. Na de inname van deze stad vonden de Britten het blijkbaar nodig om zich gedegen in te graven, daarbij dankbaar gebruikmakend van de vooroorlogse opgravingen van de Duitse archeoloog Herzfeld. Het resultaat was een uitgestrekts stelsel van veldversterkingen en loopgraven die tot op de dag van vandaag bewaard zijn gebleven.

Op het internet is vooralsnog weinig informatie te vinden over de Britse veldversterkingen bij Samarra. Wie meer wil weten zal waarschijnlijk in gespecialiseerde boeken of in archieven moeten gaan zoeken. Een van de weinige publicaties die melding maakt van veldversterkingen bij Samarra is van de hand van archeoloog Alastair Northedge, Professor aan de Sorbonne: “In April 1917 the British Mesopotamian Expeditionary Force captured Samarra, after a brief battle on the southwestern approaches at al-Istabulat, and proceeded to entrench themselves in the ruins, digging mortar-pits into Herzfeld’s excavation dumps and trench lines reminiscent of the Western Front in the surrounding steppe. After the war, although it later became possible for German archaeologists to take up their work in Iraq, Herzfeld had become interested in other topics. He visited Baghdad and Samarra again in the spring of 1923, on his way to Iran, but the outcome seems to have depressed him. He noted: "The excavations in the palaces have been completely robbed of bricks; one sees only the trenches, instead of walls. No pavements. The other excavations are blown away <silted> and vegetation begins to grow over them”.” Overigens, zo vermeld Northedge in een noot, is het te betwijfelen of Britse soldaten, gebivakkeerd in tenten, verantwoordelijk waren voor de geroofde bakstenen: “The Samarra’is were notorious brick-robbers; the walls of Samarra erected in 1834 were built of Abbasid bricks”. In nog een andere noot maakt Northedge evenwel de meest opzienbarende opmerking: “The trench systems survive in extremely well-preserved condition. It is possible that Samarra is the best surviving First World War trench system in the world, as it was never fought over.”

Nu lijkt het mij dat Professor Northedge geen expert is op het gebied van loopgraven, maar hij zou het best eens aan het rechte eind kunnen hebben. Wie heden ten dage originele loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog wil bezoeken kan bijvoorbeeld terecht in Vimy, Beaumont, Ieper, Verdun en tal van andere plaatsen langs het Westelijke front. Zelfs in Groot-Brittannië zijn op een aantal plaatsen zogenaamde trainingsloopgraven te bezichtigen. Voor wat betreft het voormalige Oostelijke front houd ik een slag om de arm, maar ik heb sterk de indruk dat van al deze overgebleven loopgravenstelsels uit de Eerste wereldoorlog er geen enkele zo uitgestrekt en compleet als die van Samarra. En dat maakt deze site dus uitgesproken uniek. Zo uniek zelfs dat het wat mij betreft op de World Heritage List kan.

Bron: Northedge, Alistair. 1991. Creswell, Herzfeld, and Samarra. In Muqarnas VIII: An Annual on Islamic Art and Architecture. Oleg Grabar (ed.). Leiden: E.J. Brill.