Bulmaca Bil

Orta Doğu mutfağında lahana dolmasına verilen ad......

2026-03-11T21:53:00.005+03:00

Malfoof,
(Malfouf),
Arapça: malfoof
Malfouf mahshi:
Lahana,
Lahana Dolması,
Lahana Sarması.
Lahana yaprağı dolması,
Dolma veya sarma sebzelerin tadını çıkarmanın en makbul yollarından biridir. Orta Doğu mutfağında bu lahana dolmalarına malfouf mahshi denir.
Lahananın daha çok olduğu mevsimde kış veya ilkbahar başlarında yapılır.

Bu yemeğin hazırlanışı, yapıldığı bölgeye bağlı olarak birçok farklı şekilde yapılabilir. Orta Doğu' daki hemen hemen her ülke, çeşitli baharatlar veya yöntemlerle kendi yorumunu yapar. Avrupa ülkeleri de lahana dolması yapar!

Filistin'e özgü bir malfouf tarifi:
Yanında bir dilim limon ve sade yoğurt dışında bir şeyle servis etmenize gerek yok. Tek başına bile lezzetiyle göz dolduran bir yemek. Tadı harika. Lahana ocakta pişerken yumuşacık oluyor ve o aromatik iç harcın kokusunu alabiliyorsunuz.

Hazırlanması:
Öncelikle büyük ve geniş bir tencerede tuzlu su kaynatmalıyız. Bir tutam kimyon da ekliyelim. Kimyon, lahananın daha sonra şişkinliğe neden olma ihtimalini azaltmak ve hafif bir tat ve koku katmak için kullanılıyor. Sonra, lahananın sapını çevreleyen dört derin kesik atmalıyız, tıpkı kare gibi. Bu, yaprakların kaynarken düşmesini çok daha kolaylaştıracaktır. Sapını olduğu gibi bırakmak tercih edilir. Lahanayı yavaşça kaynar suya bırakın. Lahanayı suya atmadan önce veya attıktan sonra sap kısmına büyük bir çatal batırabilirsiniz. Çatal, lahananın su altındayken yapraklarını ayıklamak için dengede durmanızı sağlar. Yanımda bir maşa ve büyük bir servis tabağı bulundurun.

Yaklaşık 10-15 dakika sonra, lahananın dış yapraklarının yavaş yavaş soyulmaya başladığını fark edeceksiniz. İşte tam bu noktada derin kesikler devreye giriyor. Bir maşa kullanarak lahanayı kaldırıp tepsiye alın. Küçük bir lahana başı gibi görünene kadar işlemi tekrarlayın.
Tamamlandığında, lahana yaprağını bir kesme tahtasına koyun ve sapının etrafını kesin; bir lahana yaprağından iki lahana sarması elde edersiniz. Sapın her iki tarafını da kestikten sonra, doldurmak için iki yaprak bırakın.

İç harcının hazırlanması:
Kıyma/Kuzu: Dana ve kuzu eti 50/50 oranında kullanabilirsiniz.
Pirinç: Tercih edilen pirinç, kısa ila orta taneli beyaz pirinç olmalıdır. Mutfağınızda uzun taneli beyaz pirinç varsa, onu da kullanabilirsiniz. İç harca eklemeden önce iyice ıslatılıp durulandığından emin olun.
Domates ve Soğan: Bu iki sebze iç harcına eklenecek ve harca lezzet katacak. İkisi de incecik doğranmış olmalıdır.
Baharatlar: İç harcımda; Yenibahar, zerdeçal, tat vermesi ve lahananın neden olabileceği şişkinliği gidermesi için de kimyon, bolca tuz ve karabiber eklenir.
Zeytinyağı: Her şeyin birbirine bağlanmasına yardımcı olur , iç harcına harika bir lezzet verir ve nemli kalmasını sağlar.

Bu aşamada geriye sadece lahana yapraklarını doldurup sarmak kalıyor. Bir yemek kaşığı iç harcı katlayıp sarıyorsunuz! Daha sonra, kullanmayı planladığınız tencerede zeytinyağında bir baş sarımsağı soteleyin. Yapışmaz veya paslanmaz çelik bir tencere kullanmanızı öneririm. Doldurulmuş lahana sarmalarının üzerine koruyucu bir tabaka olarak biraz artan lahana yaprağı ekleyin ve sarmaları yan yana dizmeye başlayın.

Son olarak, pişirme suyunu lahana sarmalarının pişeceği et suyuna dönüştürün. Bunu sarmaların üzerine dökün ve pişerken yerinde kalmaları için ısıya dayanıklı bir tabak veya pişirme taşı üstüne koyun. Ayrıca daha eşit bir pişirme sağlar. Et suyu, sarmaların yaklaşık 2,5 cm altına kadar inmelidir.

Kısık ateşte kaynatın, ardından 2,5 saat kısık ateşte pişirin. Bu lahana sarmaları ağzınızda dağılacak ve tüm eviniz mis gibi kokacak. Yemeğin lezzetini daha da artırmak için yoğurt ve limonla servis edin.

İçinden geçen kandan veya öz sudan bazı maddeler ayırarak salgı oluşturan organ...

2026-03-11T21:21:00.004+03:00

Bez,
Gudde,

Arapça: bezz.
Arapça: beyz.
Rusça: jeleza,
İngilizce: gland, glandula.

Fransızca: glande,

Almanca: drüse, gudde,

Salgı yapan özelleşmiş hücre veya hücreler topluluğu, glandula.
İçinden geçen kandan veya öz sudan bazı maddeler ayırarak salgı oluşturan organ.
Vücutte kullanılmak ya da dışarı atılmak üzere salgı yapan özel bir göze ya da özel gözeler topluğuğu.

Bez sözcüğünün başka anlamları:

Dokuma,

Kumaş parçası; çaput.
Pamuktan, düz dokuma.
Herhangi bir cins kumaş.
Kumaş veya dokumadan yapılmış.

Pamuk veya keten ipliğinden yapılan dokuma.
Pamuk veya keten ipliğinden üretilen bir tür dokuma; çaput,

Yüz, çehre.

Yalnız, sadece.
Bu defa, bu sefer.

Deri altında yara vb. nedenlerle oluşan ağrılı şişkinlik.

Sığır gövde etinde, boyun yan kaslarından yapılan pastırmalık et parçası veya bu parçadan yapılan pastırma.

Güney Amerika ve Antil Adalarında yaşayan yerli bir halk ...

2026-03-11T21:02:00.000+03:00

Aravaklar,

(Arawak).

Güney Amerika ve Antil Adalarında yaşayan yerli bir halk. Aravaklar, Güney Amerika ve Karayipler'in yerli halklarını kapsamış bir grup. Çeşitli dönemlerde "Aravak" terimi özellikle Güney Amerikalı Lokono ile Karayipler' de yer alan Büyük Antiller ve kuzey Küçük Antiller içinde yaşamış Taino halklarını tanımlamak için kullanılmış. Bütün bu gruplar birbirleriyle akraba Aravak dillerini konuşuyorlar.

Aravaklar, günümüzde Guyana, Surinam, Grenada, Jamaika, Trinidad ve Tobago ülkelerine yer alan kıyı bölgelerine yerleşmiştir.

21. yüzyılda, bu halkların torunları olan yaklaşık 10.000 Lokono, esas olarak Venezuela, Guyana, Surinam ve Fransız Guyanası'nda yer alan kıyı bölgelerinde yaşamaktadır. Güney Amerika'daki birçok yerli grubun aksine, Lokono nüfusu artış içerisindedir.

1492 ve sonrasında Porto Riko, Bahamalar, Küba ve Hispanyola'ya (bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti) gelen İspanyollar, ilk seferlerinde yanlarında kadın getirmedi. Taíno kadınlarıyla ilişki yaşayan kaşiflerin ve erken kolonicilerin çoğu mestizo veya melez çocuklara sahipti. Nesiller boyunca, çok sayıda melez kişi hala kendilerini Taíno veya Lokono olarak tanımlamaktadır.

Kaynak; https://tr.wikipedia.org/

Özellikle resmi işlerde yönetmeliklere, tüzüklere sıkı sıkıya bağlanıp, işlerin yürümesini güçleştiren kimse...

2026-03-10T21:50:00.002+03:00

Formaliteci,

Resmiyetçi.

Biçimci.

İngilizce: formalist,

Fransızca: formaliste,

Şekilci, şekilperest, formalist.

Şekle aşırı derecede bağlı kimse, şekilci.

Resmi işlerin gerektirdiği muameleler.

Bir işi olduğundan fazla abartan, kurallara gereğinden fazla bağlı olan.

Önem verilmediği halde bir zorunluluğa bağlı olarak yapılan biçimsel davranış.

Özellikle resmi işlerde tüzüklere, yönetmeliklere, uyulması gerekli sıralara vb. sıkı sıkıya bağlı kalan, bunlara uyulmasında direnerek işlerin yürümesini güçleştiren kimse.

Şekle, tüzüklere, usullere çok bağlı olduğu için işin aksamasına sebep olan kimse, şekilperest.

Bir işi olduğundan fazla abartan, kurallara gereğinden fazla bağlı olan, biçimci, şekilci ve şekilperest anlamlarında da kullanılır.

Özellikle resmi işlerde tüzüklere, yönetmeliklere, uyulması gerekli sıralara vb. sıkı sıkıya bağlı kalan, bunlara uyulmasında direnerek işlerin yürümesini güçleştiren kimse.

Bazı giysilerin bol olması için yanlarına eklenen kumaş parçası...

2026-03-10T21:19:00.005+03:00

Peş,

Arka.

Etek.

Ek, yama.
Farsça: pes, piş,
Rusça: vstavka,

İngilizce: gusset,
Elbisenin etek kısmı.

Giysilerin bol olması için yanlarına eklenen parça.

Bazı giysilerin bol olması için yanlarına eklenen kumaş parçası.

Elbiselerin belden aşağı kısmına daha zengin bir genişlik sağlamak için dikiş yerlerine eklenen üçgen parça.
Elbisenin etekleri; kişiye göre arkasında olmak.

Üçetek denilen kadın giysisi.

Yaka, art, iz.

Bir çeşit soba.

Yüzü dönük, ters.

Kağıt oyunlarında el tutma, kağıt alma.

Peşe(Peşşe):

Farsça: peşe, peşşe.

Sivrisinek.

Yunan mitolojisinde deniz tanrısı ...

2026-03-10T20:34:00.002+03:00

Poseydon,
(Poseidon),
Deniz tanrısı,

Okyanusların Tanrısı,
Deniz Tanrılarının Tanrısı,
Yunan mitlojisinde deniz tanrısı.
Yunan Mitolojisi'nde denizler, depremler ve atlar tanrısı.
Antik Yunan dininde ve mitolojisinde on iki Olimpos tanrısından biridir.

Kronos ile Rheia'nin oğlu. Zeus ile Hades'in kardeşi. Roma mitolojisinde Neptün olarak bilinir. En önemli silahı üç dişli bir yabadır ve bu yabayı yere vurduğunda depremler meydana gelir. Posedon hırs ve gücü temsil eder. Posedon'un hırsı Atlantis'in yok olmasına sebep olmuştur. Poseidon, Yunan mitolojisinde denizlerin ve depremlerin tanrısı olarak bilinen poseydon'un sembolleri arasında yunuslar, atlar ve deniz canlıları yer alır. Poseidon'un öfkesi, doğal afetlere ve yıkıcı olaylara yol açar.

Homeros ve Hesiodos'a göre Kronos'un devrilmesinden sonra dünya üç oğlu arasında kurayla paylaştırıldı; gökyüzü Zeus'a, yeraltı dünyası Hades'e, denizler ise Poseidon'a verildi. Dünya ve Olimpos Dağı ise üç kardeşin ortak mülkiyetinde kaldı.

Duraksama, kararsızlık...

2026-03-10T19:23:00.000+03:00

İkircik,

İkircim,

Kuşku.

İşkil.
Kararsızlık.

Kararsızlık, tereddüt.

Kararsız, mütereddit.
Duraksama, kararsızlık.
İki anlama da gelen söz.

İşkil, şüphe, kuşku, kuruntu.

İşkillenmek, içine şüphe ve tereddüt düşmek.

Birini başkasına karşı kışkırtma...

2026-03-10T19:22:00.001+03:00

Fit,

Fesat,
Arapça: fitne,

Ara bozuculuk yapan.
Birini başkasına karşı kışkırtma.

İnsanları birbirine düşürerek oluşturulan kargaşa.

Birini başkasına karşı kışkırtmak için söylenen söz veya yapılan hareket.

Bir kimseyi birine karşı kışkırtmak, ara bozacak şeyler söyleyerek tahrik etmek.

Fitne fücur:

Çok fitneci.

Ortalığı karıştıran, insanlar arasına fitne sokan, ara bozucu, çok fesat kimse.

Fit sözcüğünün başka anlamları:

Ödeşme.

Razılaşma.

Ödeşme, razı olma.

Kabullenmiş; hazır
Benimseme, kabul etme.
Bir şeye razı olma (Argo).

Karşılıklı kabul edip razı olma, ödeşme.

Şişman olmayan, dinç ve sağlıklı.

Uygun vücut ölçülerine sahip olan (kimse).

İngiliz uzunluk ölçüsü birimi olan foot, ayak sözünün çoğul biçimi.

Türk öykücü, şair, romancı, deneme yazarı, yayıncı, sanat koleksiyoneri...

2026-03-10T19:22:00.000+03:00

Ferit Edgü,
İsmail Ferit Edgü,
(D. 24 Şubat 1936, İstanbul - 22 Temmuz 2024, İstanbul),
Türk öykücü, şair, romancı, deneme yazarı, yayıncı, sanat koleksiyoneri.
1936 yılında İstanbul’da doğdu. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü’nde başladığı öğrenimini Paris’te sürdürdü. 1976-1990 yılları arasında, kurucusu olduğu Ada Yayınları’nda, çağdaş Türk ve dünya yazarlarının, şairlerinin yapıtlarını yayınladı.

İlk şiiri 1952'de Kaynak dergisinde yayımlandı. Bunu, Şairler Yaprağı ve Mavi dergisinde yayımlanan şiirleri izledi. 1953 yılında Vedat Günyol ile tanıştı; ilk öyküsü Ocak 1954'te Günyol'un yayımladığı Yeni Ufuklar dergisinde çıktı. Görsel sanatlara ilgisi nedeniyle Maya Sanat Galerisi’nde sergi açılan ressamlarla Vatan gazetesi için söyleşiler yaptı. Yeni Ufuklar, Mavi, Vatan gazetesi Sanat Eki, Pazar Postası, Dost dergilerindeki öyküleriyle ve Ataç, Eylem, Yeni Dergi, Ant, Papirüs, Soyut, Hürriyet Gösteri, Milliyet Sanat, dergilerindeki deneme ve incelemeleriyle tanındı.

Abidin Dino, Yüksel Arslan, Bedri Rahmi, Eren Eyüboğlu, Füreya, Aliye Berger, Ergin İnan gibi sanatçılar üzerine yayınlanmış kitapları var.

Hollanda'da tanıştığı Amelie Edgü ile evlendi. 1968 yılında bir kız çocukları olan çift, 1997 yılında boşanmıştır.

Aldığı Ödüller:
1979: Sait Faik Hikâye Armağanı (Bir Gemide)
1979: Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü (Tüm Ders Notları)
1988: Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı)

22 Temmuz 2024 tarihinde, 88 yaşında İstanbul'da öldü.

Yapıtları:
Kimse,
Hakkari'de Bir Mevsim,
Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı,
Kaçkınlar,
Bozgun,
Av,
Bir Gemide,
Çığlık,
Binbir Hece,

Doğu Öyküleri,
İşte Deniz, Maria.

Do Sesi
Avara Kasnak
Nijinski Öyküleri
Yaralı Zaman
Leş
Yolun Gittiği Yer
Ah Min-el Aşk
Dağ Şiirleri
Osman Hamdi-Bilinmeyen Resimleri
Avni Arbaş
Abidin
Doğa Dostları.

İnsan gözünün algıladığı ışık şiddeti...

2026-03-10T19:21:00.001+03:00

Fani,

Fransızca: phanie,

Arapça: fani.
İnsan gözünün algıladığı ışık şiddeti.

Görünür spektrum genellikle 380-700/740 nm aralığı olarak tanımlanır.

Maksimum Duyarlılık: Göz, 555 nm dalga boyundaki yeşil renge en yüksek duyarlılığı gösterir.

Göz, ışığı koni (renkli/aydınlık) ve çubuk (siyah-beyaz/karanlık) hücreleri sayesinde algılar.

Özetle, insan gözünün algıladığı ışık, radyasyondan ziyade fotometrik bir ölçüm olup, 555 nm civarında tepe noktasına ulaşan, yeşil ağırlıklı bir aydınlanma şiddeti spektrumudur.

İnsan gözünün algıladığı ışık, radyometriden farklı olarak fotometri ile ölçülür; birimi lümen/ kandela' dır.

Fani sözcüğünün diğer anlamları:

Ölümlü.

Ölümlü, gelip geçici, kalımsız.

İnsanoğlu anlamında kullanılır.

İslam felsefesi, tasavvuf ve edebiyatında, dünyanın ve insanların geçici doğasını anlatan önemli bir kavramdır.

Sopa(yöresel)...

2026-03-10T19:21:00.000+03:00

Tayak,
Sopa,

Bulgarca: sopa,
Sırpça: sopa.

Rusça: palka.

Dayak, kötek.

Dayak, destek.

Yerel ağızlarda zopa.

Sopayla yapılan vuruş.

Değnek.
Kalın değnek.

Batı yanlısı bir dış politika izleyen, ülkesinin modernleşmesine yönelik reformları başlatan İran'ın son monarşik lideri ...

2026-03-10T05:27:00.004+03:00

Şah Pehlevi,

Reza Şah Pehlevi.

Muhammed Rıza Şah Pehlevi.

Şehinşah,

Şahenşah: Krallar Kralı,

(D. 26 Ekim 1919, Tahran - Ö. 27 Temmuz 1980, Kahire),

Batı yanlısı bir dış politika izleyen Pehlevi, İran'ın son monarşik lideridir.

Pehlevi hanedanının ikinci ve son hükümdarı (1941-1979).

1941-1979 yılları arasında 38 yıl boyunca ülkesini demir yumrukla yönetti.

30 Ekim 1967 tarihinde kendisini Şehinşah ve eşi Farah Diba'yı da Şahbanu (imparatoriçe) ilan ederek taç giyme töreni yaptı.

27 Ekim 1919 tarihinde Tahran’da doğdu; Rıza Şah Pehlevi’nin oğludur.

26 Ocak 1926 tarihinde veliaht ilan edildi.

1931 yılında gönderildiği İsviçre’de bir kolejde dört yıl eğitim gördükten sonra 1936 yılında Tahran’a döndü. İki yıl devam ettiği Tahran’daki askeri akademiyi bitirince 1938 yılında ordu müfettişliğine getirildi.

1939 yılında Mısır Kralı I. Fuad’ın kız kardeşi Fevziye ile evlendi.

25 Ağustos 1941 tarihinde İngiliz ve Rus kuvvetleri İran’ı işgal edince Rıza Şah’ın Alman yanlısı olduğundan endişe duyan Rusya ve İngiltere onun oğlu lehine tahttan çekilmesini sağladılar. Meclis, Rıza Şah’ı Güney Afrika’ya sürgüne yollamasının ardından yerine 1941 yılında Muhammed Rıza’yı getirdiler. Suçlular için af çıkaran Muhammed Rıza, siyasî partilerin kurulmasına izin vererek ülkede çok partili hayatı başlattı.

II. Dünya Savaşı sırasında İran topraklarını İngiltere ve Rusya’nın kullanımına açtı.

1943 yılında savaşın seyrini değiştiren önemli kararların alındığı Tahran Konferansı’na ev sahipliği yaptı ve Franklin D. Roosevelt, Stalin, Winston Churchill ile görüşme fırsatı buldu.

Ulemanın etkisini azaltan babasının aksine güçlenen dini kurumların politika ile uğraşmasını engelleyemedi ve 1943 seçimlerinin ardından muhafazakar ağırlıklı bir meclis ortaya çıktı.

1945 yılında Azerbaycan, ertesi yıl Kürdistan eyaletlerinde Sovyetler Birliği’nin desteğiyle ayaklanmalar oldu.

1946 yılında Sovyet güçlerinin çekilmesi üzerine İran kuvvetleri kontrolü ele geçirdi.

1947 yılına gelindiğinde Muhammed Rıza bütün İran’da otoritesini sağlamış bulunuyordu. Fakat savaş sonrası durumun getirdiği sosyal ve ekonomik sıkıntılar muhalefetin güçlenmesine yol açmış, bu da iktidarının zaman zaman sarsılmasına sebep olmuştur.

1949 yılında Muhammed Rıza, anayasa İran asıllı olmayan birinin tahta varis olmasına izin vermediği için, kendisinden Şahnaz adlı bir kız çocuğu bulunan Kraliçe Fevziye’den ayrıldı.

1951 yılında Bahtiyari kabilesinden Süreyya ile evlendi. Kraliçe Süreyya’dan çocuğu olmayınca 1958 yılında ondan boşandı.

1959 yılında Tebrizli bir aileye mensup Farah Diba ile evlendi. 1960 yılında oğlu Prens Rıza doğdu.

1967 yılında anayasada yapılan bir değişiklikle varisi yirmi yaşına ulaşmadan kendisinin ölümü halinde kraliçeye şah vekili olarak hareket etme izni verildi.

1943-1953 yıllarında şahla, Muhammed Musaddık’ın etkisi altında bulunan meclis arasında otorite mücadelesi devam etti. Şubat 1949 yılında Şah Rıza kendisine yapılan başarısız bir suikast girişiminin ardından sıkıyönetim ilan etti ve suikastı düzenlediğinden şüphelendiği komünist Tudeh Partisi’ni kapattı. Yaşanan gerginlikler terör eylemlerini yoğunlaştırdı ve Başbakan Ali Rezmara öldürüldü. Bunun üzerine başbakan olan ulusal cephenin lideri Muhammed Musaddık İngiltere karşıtı bir siyaset izlemeye başladı ve parlamentodan Anglo-İran Petrol Şirketi’nin millileştirilmesi yönünde bir karar çıkarttı. Ancak millileştirme hareketi, dünya petrol piyasasını ellerinde tutan büyük şirketlerin boykotu sebebiyle satış yapılamadığı için başarısızlığa uğradı.

1953 yılında Şah, Musaddık’ı görevden alarak yerine General Zahidi’yi getirdi. Fakat halkın desteğini sağlayan Musaddık direnince gelişen olaylar neticesinde üç gün sonra Süreyya ile birlikte önce Bağdat’a, ardından Roma’ya kaçmak zorunda kaldı. Şah taraftarlarıyla Musaddık ve Tudeh Partisi taraftarları arasında başlayan iç savaş, Amerikan Merkezi İstihbarat Örgütü’ nün (CIA) desteğini alan şaha bağlı kuvvetlerin liderliğini yapan General Zahidi’ nin duruma hakim olmasıyla sonuçlandı. Muhammed Rıza, geri döndü ve kısa zamanda diktatörlüğe kayan yeni bir iktidar dönemini başlatıp Musaddık’ı ve önde gelen diğer muhaliflerini tutuklattı. Sıkıyönetim ilan ederek birçok alanda özgürlükleri kısıtladı.

1949 yılında yapılan, ancak petrolün millileştirilmesinden sonra gelirlerin düşmesi sebebiyle uygulanamayan ilk ekonomik kalkınma planına tekrar hız verildi. İkinci ekonomik plan döneminde (1956-1962) birçok büyük projenin gerçekleşmesi sağlandı. Petrol krizinin 1954 yılında çözülmesinin ardından Şah Rıza, Batı ile ilişkilerini geliştirdi. Bu süreçte petrol konsorsiyumundaki İngiltere ağırlığını kaybederken yerini alan Amerika Birleşik Devletleri, İran tarihi açısından yeni bir devir başlattı.

1955 yılında İran; Türkiye, Irak, Pakistan ve İngiltere’nin oluşturduğu Bağdat Paktı’na üye oldu.

1957 yılında sıkıyönetim kaldırıldı. Bu dönemde, şah iktidarının ayakta durmasında ve muhalefetin susturulmasında önemli görevler üstlenecek olan istihbarat teşkilatı Sazman-ı Ittılaat ve Emniyyet-i Kişver (SAVAK) kuruldu. Arkasından şah meclisi feshetti ve Emini başkanlığındaki hükümet ülkeyi kararnamelerle yönetmeye başladı. Bu durum muhalefeti güçlendirdi ve birçok ayaklanmaya sebep oldu.

1961-1963 yılları arasında, Şah, “Ak Devrim” adıyla bir sosyoekonomik reform programı başlattı. Bu programın en önemli maddeleri özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin baskı yaptığı toprak reformu, kadınlara oy hakkının tanınması ve okuma yazma seferberliğiydi. Ancak reformlar, başta tüccar destekli dini gruplar ve ulusal cephe olmak üzere çeşitli kesimlerin tepkisine yol açtı. Bu sıralarda muhalefetin başını çeken dini lider Ayetullah Humeyni ile yaşanan ihtilaf doruğa ulaştı.

1963 yılında ülke çapında başlayan ve “Onbeş Hurdad” denilen ayaklanma hükümet kuvvetleri tarafından kanlı bir şekilde bastırıldı ve yüzlerce insan öldürüldü. Bir süre sonra da Ayetullah Humeyni ölüme mahkum edildi. Ancak cezası sürgüne çevrilerek Türkiye’ye gönderildi.

Ülkedeki ekonomik gelişmeye rağmen gelir dağılımında hızlı bir dengesizlik meydana gelmesi ve toprak reformunun başarısızlığı dini liderlerin önderliğindeki muhalefeti gittikçe büyüttü. Milyonlarca insanın katıldığı protesto mitingleri yapılması ve bunun yanında güvenlik kuvvetlerinin muhalefete karşı siddet kullanması sonucu ortaya çıkan birçok kanlı olay, şah rejiminin Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Af Örgütü gibi kurumlar tarafından eleştirilmesine yol açtı. Neticede şah 16 Ocak 1979 tarihinde İran’ı terketmek zorunda kaldı. Böylece ülkede Pehlevi hanedanının yıkılmasıyla Batılılaşma ve laikleşme politikaları da son buldu. Mısır’da Asvan’a yerleşen Şah Rıza, kısa bir süre sonra tedavi için gizlice Amerika Birleşik Devletleri’ne gittiyse de 1980 yılında Mısır’a geri dönmek zorunda kaldı ve aynı yılın 27 Temmuzunda Mısır'da öldü.

Şah Pehlevi, üç kez evlendi. 1939 yılında Mısır Kralı I. Fuad'ın 18 yaşındaki kız kardeşi Fevziye'yi aldı. 1945 yılında memleketi Mısır'a dönen Fevziye, Şah'tan boşandı. İran, bu boşanmayı kabul etmedi. Ancak Fevziye, baba ocağında tekrar prenses unvanı alarak 1949 yılında kral babasının yaveri olan Çerkes asıllı diplomat İsmail Şirin ile evlendi.

1951 yılında Bahtiyari kabilesinden Süreyya ile evlendi. Kraliçe Süreyya’dan çocuğu olmayınca 1958 yılında ondan boşandı.

Üçüncü evlilik, İran hava kuvvetlerinde görevli Azeri asıllı Suhrab Diba'nın kızı Farah ile 1959 yılında gerçekleşti. İkisi kız, ikisi oğlan olmak üzere dört çocuk doğuran Farah Pehlevi, hem kraliçe hem de imparatoriçe (Şahbanu) unvanı aldı.

Farah Diba sürgün sırasında dul kalınca Washington ile Paris arasında yaşamaya başladı. Bu arada kızı Leyla aşırı dozda uyuşturucu alması sonucu öldü. Küçük oğlu Ali Rıza ise silahla kendini vurarak intihar etti. En büyük oğlu Rıza Pehlevi kendisine İran Prensi unvanı vermişti. 2014 yılında ABD'de kurduğu radyo ve televizyon ağına dayanarak mevcut İran yönetimine muhalefet ederek, hala Şahlık davası güdüyor.

Yalan (yöresel)...

2026-03-09T21:54:00.006+03:00

Lele,
Yalan.

Uydurma.
Muğla-Gölcük yöresinde yalan anlamında kullanılan bir terim.

Doğru olmayan, gerçeğe uymayan söz.

Kaşkariko, kıtır, hilaf, şorolop.

Yalancı, vefasız, sözünde durmaz.

Yalancı kimse.

Lele, sözcüğünün başka anlamları aşağıdadır.
Baba.

Delikanlı.
El.
Lala,

Değirmen(yöresel)...

2026-03-09T21:38:00.000+03:00

Are,
Suyla dönen bir çeşit değirmen.
Tunceli-Nazimiye yöresinde halk dilinde değirmene verilen ad.

Değirmen,

Ore,

Raha,

Mıthan,

Öğüten araç veya alet.

İçinde öğütme işi yapılan yer.

İçinde öğütme işinin yapıldığı yapı.

İçinde öğütme işi yapılan böyle bir düzeneğin bulunduğu yer.

Buğday, kahve, susam gibi tane durumundaki şeyleri öğüten araç ya da aygıt.

İri ve taneli şeyleri öğütmeye yarayan, elle veya su, rüzgar (yel), elektrik vb. bir güçle çalıştırılan alet.

Değirmen:

Değirmen, tahılları öğütmeye yarayan araçlardan biridir. El değirmeni, su değirmeni ve yel değirmeni gibi çeşitleri bulunmaktadır.

Are sözcüğünün halk dilinde başka anlamları:

Dingil, mazı bağı.
Kağnının mazı adı verilen iskelet kısmının önündeki eğri ağaç.

Yabannanesine benzer ot.

2026-03-09T21:21:00.002+03:00

Karan,
Yabannanesine benzer ot.
Yaban nanesine benzeyen bir bitki.

Karan, tıbbi değeri olan bir bitkidir.

Yapışkan ve kokulu yaprağı olan bodur, funda boyunda dikensiz bir bitki.

İçel ve köylerinde verilen ad.

Bir diğer endemik tür olan ve adını bu yöreden alan Lavandula stoechas ssp. cariensis (Karan, Karabaş otu, Ana Baba kokusu) en yaygın kullanılan bitkilerdendir.

Çiçekli dalları çay olarak öksürük ve bronşitte, soğuk algınlığında, baş ağrısı, ayrıca kum sancısı, ülser, mide ve göğüs ağrılarında ve kalp rahatsızlıklarında kullanılır. Alerjiye karşı dalları kaynatılıp suyunda banyo yapılır. Konak, kepek önlemede yararlıdır. Yörede bulunan her iki alt türün de yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. Çok eski dönemlerden beri kullanılan bir drog olduğu belirtilmektedir" deniliyordu.

Yaban nanesi:

Yaban nanesi, tıbbi ve aromatik bitkiler arasında yer alan bir bitkidir. Bilimsel adı Mentha longifolia L. olan bitki, genellikle beyaz veya pembe çiçeklerle süslenmiş yaprak dökmeyen bir bitkidir. Nane ailesinin bir parçası olarak, diğer nane türleri gibi mentol içerir. Ancak yaban nanesinin mentol oranı daha düşüktür.

Yaban nanesi, doğal olarak yetişen bir bitki olup, kendine özgü tadı ve kokusuyla birçok yemek ve içecekte kullanılır.

Serbest figüratif heykelleri ve anıt çalışmalarıyla tanınmış Türk heykeltıraş...

2026-03-09T21:21:00.001+03:00

Ratip Aşir Acudoğu,

Cumhuriyet Döneminin ilk Anıtsal Heykeltraşı.
(D. 20 Şubat 1898, İstanbul - Ö. 17 Ocak 1957, İstanbul),
20 Şubat 1898 tariihinde İstanbul'da doğdu. Babası, medreseden yetişmiş, taşra kadılıklarında bulunmuş, hür fikirli, seçkin ve aydın bir kişi olan Hüseyin Aşir Molla’dır. Mahmudiye Rüştiyesi ve Ankara Sultanisi'nde öğrenim gördü. I. Dünya Savaşı'nda ihtiyat zabiti olarak görev yaptı. 1918 yılında girdiği Sanayi-i Nefise Mektebi'nde İhsan Özsoy'un öğrencisi oldu.

Eğitiminde her zaman ailesinin desteğini alan Acudoğu, babası Aşir Molla’nın maddi desteğiyle, Almanya’ya giderek, 1920 yılında Münih Akademisi'ne girdi. Resim Sanatları Akademisi' nde (Akademie der Bildenden Künste) bir süre Blecker'in atölyesinde çalıştıktan sonra hayranı olduğu Aristide Maillol'dan ders almak üzere Paris'e gitti. Bu amacına ulaşamayınca Maillol ve Antoine Bourdelle'nin eserlerinin etkisinde serbest çalıştı. 1925 yılında Türkiye'ye döndü.

“Yaralı Asker” heykeliyle Sanayi Nefise Mektebi'nin Avrupa sınavını kazanınca eğitimini tamamlamak üzere yeniden Fransa'ya gitti. Paris’te Julian Akademisi'nde heykeltıraş Henri Bouchard ve Paul Landowski'den eğitim aldı. Ancak zaman zaman Maillol ve Bourdelle'in atölyelerine giderek, onların önerilerinden yararlandı.

1928 yılında Türkiye'ye döndükten sonra Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin kurucuları arasında yer aldı. Resim öğretmeni olarak tayin edildiği Edirne Öğretmen Okulu'nda görev yapmaya başladı. Bu okulda kendisine bir heykel atölyesi verildi ve ilk anıt çalışması olan "Kubilay Şehidi Anıtı"'nı bu atölyede gerçekleştirdi (1932).

Eserleri:

Yaralı Asker,
Şehit Kubilay Anıtı, Menemen,
İsmet İnönü Anıtı, Erzincan,
Atatürk Anıtı, Ziraat Fakültesi önü, Ankara
Bolu Atatürk heykeli (Nejat Sirel ile birlikte), Bolu

Pileli...

2026-03-09T21:20:00.000+03:00

Plise,

(Pilise),

Fransızca: plissé,

İngilizce: pleated,

Plili,
Pileli,

Kırmalı.

Pilili, kıvrımlı.
Pilesi olan; kırmalı, plili, plise.

Kavuna benzer bir yıllık otsu ve sürüngen bir bitki...

2026-03-09T21:19:00.001+03:00

Şamama,

(Cucumis dudaim).

Şemame, Şemmam, Şemmame.

Arapça: şemame,

Arapça; koklamak anlamına gelen şemm kelimesinden türetilmiş.

Ekşimsi, küçük kavun.

Kavun cinsi,

Kavuna benzer bir yıllık otsu ve sürüngen bir bitki.
Bir çeşit yaban kavunu, süs kavunu.

Güzel kokulu bir tür küçük kavun.

Güzel kokulu, yenmeyen bir kavun cinsi, şemame.

Düvlek (Düğlek):

Kavun ve karpuzun olmamışı, kelek.

Tembellik...

2026-03-09T21:18:00.002+03:00

Kesel,
Atalet,
Lapacılık,
Tembellik,

Boş durma.

Tembelce davranma,

Tembel olma durumu.

Tembellik, işsizlik, yılgınlık.

Tembelce davranış; lapacılık, atalet.
Tembel olma durumu; lapacılık, atalet, kesel.

Meşe kömürü içinde yanmamış kalan odun çubuğu(yöresel)...

2026-03-09T07:00:00.003+03:00

Arut,
(Arıt),
Marsık,
Meşe kömürü içinde yanmamış kalan odun çubuğu, marsık.
Arut, İstanbul-Eyüp ve Diyarbakır yörelerinde halk dilinde verilen ad.
Baş ağrısı yapan odun kömürü.

Niteliksiz odun kömürü.

Kötü odun kömürü.

Yakıldığında duman ve koku vererek baş ağrısı yapan odunkömürü.

Yapılırken iyice yakılmadığı için, yakıldığında duman ve koku vererek baş ağrısı yapan odun kömürü.

Marsık:

Mecaz anlamda; zayıf ve teni koyu renkte olan.

Kararmış, kara, yanık tenli, kara suratlı.

Zenci, siyahi.

Kapkara,

Arut:

Kesilmeyen odun.
Eski Türkçe'de kuru, soluk anlamındadır.
Eski dilde; boşamada kullanılan sözleri söyler söylemez, evliliği sona erdiren boşama olarak tanımlanır.

Aile, oymak(yöresel)...

2026-03-08T22:19:00.002+03:00

Oruk,

(Uruk, uruğ)

İngilizce: tribe, phratry,

Fransızca: tribu,

Almanca: nomadenstamm, stamm.

Aile, oymak.

Familya,

Kabile,

Aşiret,

Oymak,
Oruk sözcüğü Çanakkale ve Bayburt, Gümüşhane yörelerinde halk dilinde kullanılır.

Belli bir yerde oturan; dil, ağız ve kültür yönünden büyük bir türdeşlik gösteren; birden çok boy ve köyden oluşan; ata ruhu ya da Tanrıya inanan; genellikle bir yönetici ya da kurulca yönetilen; yapısında bulunan köy ve aileler arasında toplumsal, ekonomik, dinsel, kan ya da evlilik bağları bulunan siyasal nitelikteki topluluk,

Oruk sözcüğünün halk dilindeki başka anlamları:

Yol, çare, imkan.

Göçmen olarak gelip bir yere yerleşen.
Otlaktaki hayvanın ayağına bağlanan uzun ip, köstek.
Dövülmüş et, bulgur, soğanla yapılan ızgara köfte.

Hatay ve Kilis mutfağında içli köftenin yerel adıdır.
Dövülmüş köftelik bulguru biberle iyice yoğurduktan sonra içine kıyma koyup, üstüne yağ dökerek fırında pişirilen bir çeşit yemek.

Oruk, Arap mutfağına ait bir yemek olup, Hatay'da içli köftenin adı olarak kullanılır.

Oruk, Bitlis, Osmaniye, Sivas, Kahramanmaraş, Tunceli, Elazığ, Malatya, Mardin, Diyarbakır, Hatay, Kilis, Gaziantep, Adana, Şanlıurfa ve Adıyaman gibi bölgelerde de yapılır.

Antakya'ya da yapılan bir Arap yemeği.

Haşlanmış ve kızarmış içli köfte.

Izgara köfte.

Orta boylu, düşük kulaklı, tüyleri kısa bir tür av köpeği...

2026-03-08T21:29:00.002+03:00

Kopay,

Zağar.

Transilvanya Tazısı,

(Transylvanian Hound).

Macaristan kökenli bir ırktır.
İri kulaklı bir çeşit av köpeği.

Kopay, avını koku yardımıyla bulan, iz süren ve yüksek sesle havlayarak kovalayan izci köpeklerin genel adıdır. Geniş burun delikleri sayesinde çok hassas koku alırlar ve kilometrelerce iz sürerler.

Badem şeklinde koyu kahverengi gözlere, yüze yakın sarkan orta uzunlukta kulaklara ve atletik bir vücuda sahiptirler. Boyları genellikle 55-66 cm arasındadır. Ortalama 10 ile 14 yıl arasında yaşarlar. Avı bulduğunda veya kovalarken çıkardığı kendine has "kopay sesi" ile avcıya yer bildirir. Av içgüdüleri çok yüksektir. Özellikle domuz ve tavşan, tilki, geyik avlarında tercih edilirler.

Argoda dolap, düzen, yalan...

2026-03-08T21:03:00.002+03:00

Kaşkariko,

Ketenpere,

Dolandırıcılık,
Dolap, düzen, yalan.
Yalan dolan.
Numara,
Dubara,
Dolap,
Bazi,

Dolap, düzen, tuzak, oyun, hile.

Kuzey Amerika kızılderililerine özgü düşmanın kafa derisini yüzme adeti ...

2026-03-07T22:23:00.001+03:00

Skalp,

Saçlı deri.

İngilizce: scalp.

Fransızca: cuir chevelu,

Kafa derisini yüzmek,

Bisturi, neşter ile kafa derisini yüzmek.

Skalp, kalvaryumu örten beş tabakadan oluşmuş bir dokudur.

Kafa üzerindeki saçlı deri; başın saçlı derisi; skalp.
Kafa derisi ve deri altı dokuların tümüne birden verilen ad.

Düşmanın kafasından, ganimet olarak kesip alınan saç tutamı ve altındaki deri parçası.

Düşmanın kafasından bir tutam saçı, altındaki deri parçasıyla birlikte savaş ganimeti olarak kesip saklama eylemi .

ABD'nin doğusundaki dar bir bölgeden kaynaklanan bir adettir.

Kuzey Amerika kızılderililerine özgü düşmanın kafa derisini yüzme adeti.

Kafa derisi yüzme, ölü ya da sağ insanların kafasının üst ve arka kısmında kafa derisi ya da saç derisi denen saçlı alanın kısmen ya da tamamen deriyle birlikte yüzülerek alınmasıdır. Bu trofe geleneği daha çok savaş ganimeti olarak Kızılderililerde rastlanır; fakat, sanılanın aksine kafa derisi yüzme geleneği Kızılderililerde yaygın bir uygulama değildir.

Geleneksel kafa derisi kesme aracı olarak Kızılderili savaş baltası (tomahavk) kullanılsa da Kızılderililerde Beyaz tüccarların getirdiği ticari bıçaklar içinde İngilizcede scalper olarak adlandırılan kafa derisi yüzme bıçağı da kullanılmıştır.

Skalp dansı, Amerindler'in ellerindeki kafa derilerini sallayarak yaptıkları ayin dansı.

Gece idrar yapma isteğiyle uyanma ve idrar sıklığının artması...

2026-03-07T21:48:00.000+03:00

Noktüri,

Fransızca: nocturne

İngilizce: nocturia

Gece idrar yapma isteğiyle uyanma ve idrar sıklığının artması.

Noktüri, gece boyunca sık idrara çıkma ihtiyacı ile karakterize edilen bir durumdur.

Kişinin gece uyku sırasında idrar yapma ihtiyacıyla bir veya daha fazla kez uyanması durumudur. Genellikle yaşlanmayla birlikte (50 yaş üstü), altta yatan nedenlere bağlı olarak gelişir. Yaşam kalitesini düşüren bu durum, uyku bölünmesine ve yorgunluğa neden olabilir.

Prostat büyümesi (erkeklerde), idrar yolu enfeksiyonları, aşırı aktif mesane, diyabet (şeker hastalığı), uyku apnesi, kalp ve böbrek yetmezliği, nörolojik hastalıklar (Parkinson, MS), ve ödem (özellikle bacaklarda), aşırı çay/kahve tüketimi gibi nedenlerle idrar yapma ihtiyacıyla gece uyanma.