Aakar

नकरात्मक चिन्तन पनि आवश्यक

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Sun, 08 Nov 2009 17:53:26 PST

वैज्ञानिकहरु का अनुसार खराब मुड सदैव नराम्रो हुँदैन । नकरात्मक भावनाले कहिलेकाँहि राम्रो निर्णय लिने क्षमता बढाउँछ । यसबाट स्मरणशक्ति समेत राम्रो हुन्छ । खराब मुडले व्यक्तिविशेषको सोचलाई धेरै हदसम्म स्पष्ट पार्ने अस्ट्रेलियन साइन्स जर्नल मा प्रकाशित अध्ययन प्रतिवेदन मा उल्लेख गरिएको छ ।

युनिभर्सिटि अफ न्यु साउथ वेल्सका प्रा. जोसेफ फार्गोसका अनुसार खराब मुडका व्यक्तिहरु आलोचक का रुपमा मात्रै हुन्न्, उनीहरुले आफ्नो छेउछाउ मा बढि ध्यान दिइरहेका हुन्छन् । यस्तै बेला उनीहरुले कसलाई विश्वास गर्ने वा नगर्ने भन्ने विचारिरहेका हुन्छन् ।

प्रा. जोसेफ फार्गोसका अनुसार अध्ययन मा के सावित भएको छ भने खराब मुडले हामीलाई विद्यमान स्थिति बुझ्न र त्यस अनुरुप प्रतिक्रिया दिन तुलनात्मक रुप मा बढि सक्षम बनाउँछ ।

यो अध्ययनका बेला खराब र राम्रो मुड को प्रभाव जान्न अध्ययन मा संलग्नहरुलाई बेग्लाबेग्लै फिल्म देखाउनु को साथै उनीहरुको जीवनको राम्रा र नराम्रा घटनाहरुलाई सम्झनसमेत भनिएको थियो ।

स्रोत: कान्तिपुर

Karnali : Scenes Beyond The Screen

melodiousmilan@gmail.com (Milan) — Sat, 07 Nov 2009 17:47:31 PST

कर्णाली अञ्चल अझ मुगु जिल्ला । नेपालको ७५ औं जिल्ला । शिक्षा, स्वास्थ्य, सुबिधा र अन्य मानव विकास सुचकांकहरुले हेर्दा । हुन त हेर्ने आँखा फरक फरक हुन सक्छ तर सम्भावनाका किरण भन्दा पनि निराशा का बादलहरु बाक्लो भएको यो ठाउँको जनजिविका का केही झलकहरु यि तस्विरहरुमा देखिन सक्छन ।

परम्परागत पहिरन र श्रृङ्गारमा मुगाली युवतीहरु । यो पहिरन स्थानिय क्षेत्रमा नै उत्पादन हुने कपासलाई कातेर तयार गरिन्छ ।

एकपटक स्तम्भकार सि. के. लाल ले मुगूमा युवतीहरु (?) नभेटेको गुनासो गरेका थिए । औसत आयु निकै कम (४० को हाराहारिमा ) बाँच्ने मुगूका युवतीहरु को मुस्कान अर्को खड्किने कुरा हो मुगूमा ।

कर्णालीको किताप: परिक्षा सकिएपछी र च्यातचुत भएर आइपुगेका पुस्तकहरु खोला किनारमा जलाउनको लागि लगाइएको थुप्रो । समयमा र कामलाग्ने हालतमा नपुग्दा पुस्तकको महत्व पोको पार्न मात्र हुने गरेको छ ।

मुगुको अझ भनौ देशकै गौरव रारा ताल: अन्तरराष्ट्रिय महत्वका सिम्सारहरु मध्य एक यसमा पाइने एक प्रकारको हिमाली माछा विश्वमा अन्त कतै पनि पाइन्न । यसमा त विश्वकै सबैभन्दा उचाइमा पाइने भैंसी पनि आहाल खेल्छ ।

उभिन खोज्ने कलीला खुट्टा .................कोर्नु छ आँफै तिमीले गोरेटो .........

Shruti Sambeg : शिरिष को फूल को भुमिका

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Fri, 06 Nov 2009 15:30:00 PST

Listen to Shirish Ko Phool ko Bhumika & Story Maile Najanmayeko Chhoro.

उज्यालो ९० नेटवर्क बाट प्रसारण हुने कार्यक्रम श्रुतीसम्बेग विगत केही हप्ता देखि ब्लग बाट पनि बज्दै आएको छ ।
हामी ले श्रुतीसम्वेग विगत का ४ श्रृंखला मा पारिजात को बहुचर्चित उपन्यास 'शिरिष को फूल' वाचन गर्‍यौँ । आज को वाचन मा भनेपहिलो खण्डमा 'शिरिष को फूल' को भुमिका अनि दोस्रो खण्डमा पारिजात कै बहुचर्चित कथा 'मैले नजन्माएको छोरो' लिएर उपस्थित भएका छौँ ।

सदा झैँ वाचन मा अच्युत घिमिरे तथा प्रविधि मा दिनेश निरौला र सचिन्द्र गौतम हुनुहुन्छ । स्मरणिय रहोस्, श्रुतीसम्बेग उज्यालो ९० नेटवर्क बाट हरेक मंगलबार र शुक्रबार राती ९:१५ बजे प्रसारण हुँदै आएको छ ।

हुन त 'शिरिष को फूल' को बुझाइ सबैको आ-आफ्नै होला, कोही के भन्छन् त कोही के भन्छन् । कोही त भन्छन् शंकर लामिछाने को भूमिका ले नै 'शिरिष को फूल' यति धेरै चर्चित भएको हो । तर जसले जे भनुन्, 'शिरिष को फूल' आफैँ मा उत्कृष्ट छ ।

विष्णु कुमारी वाइवा अर्थात पारिजात को उपन्यास 'शिरिष को फूल' को वाचन यहाँहरुलाई कस्तो लाग्यो, प्रतिक्रिया को आशा मा रहेका छौँ । आगामी हप्ता 'शिरिष को फूल' को रिभ्यु सहित सम्पूर्ण डाउनलोड लिंक लिएर उपस्थित हुनेछौँ ।

जगदीश घिमिरे, 'अन्तर्मनको यात्रा’ र मेरो अनुभव

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Thu, 05 Nov 2009 18:16:19 PST

‘कठै ! अब ता मेरा दिन गै’गए ’ जगदीश दाइको यो मार्मिक विस्फोटनलाई मैले “ईमोस्नल ब्ल्याकमेल”को नाउँ दिएको छु । लेख्दा पनि आफू कति भावविह्वल हुनुहुन्थ्यो होला, मेरो मन त पतिङ्गर बनाएर उडाइदिनुभयो । २-३ सय पेजको उहाँको जीवनोपन्यास ‘अन्तर्मनको यात्रा’ पढ्दा मेरो मन सुरुको दुई-तीन पेजमै मैनबत्तीझैँ पग्लेको थियो । खुब रोएँ । तर आँसु एकथोपा पनि झारिन । सोचेँ, मृत्यूको घन्टी बजेको थाँहा पाउँदा त जगदीश दाइ सन्तोषका साथ बाँच्न प्रयत्नरत हुनुहुन्छ भने म त स्वस्थ छु, हट्टा-कट्टा छु, किन आँसु झार्ने ? यी आँसु म जगदीश दाइकै लागि बचाएर राख्ने छु ।

हरेक दिनलाई, हरेक छिनलाई जीवनको अन्तिम दिन र छिन मानेर बाँच्न सक्नु नै बुद्धिमानी हो ।

‘मल्टिपल माइलोमा’ क्यान्सरको घातक रुप, विना पूर्व सूचना मृत्युको आवाज दिने ज्यान घातक रोग रे । हे भगवान ! माइलोमा तिमी नै लैजाउ, हामीलाई चाहिँदैन । त्यसले फेरी अर्को जगदीश दाइलाई सिकार नबनाओस् र फेरी अर्को प्रतिभाको विछोड नेपाली पाठकहरु सहन नसक्लान् । सङ्कुचित नेपाली विचारधारा र खोक्रो नेपाली जीवन शैलीप्रति व्यङ्ग्यवाण प्रहार गर्दै दाइ लेख्नुहुन्छ, “यहाँ (नेपालमा) जस्ता मर्दा लिएरै जाने होइन” । वरिपरि हेरेँ, कोही रहेनछन् , मै’लाई ताकेको जस्तो लाग्यो ।

स्वस्थ्य जीवनको फराकिलो आभाष दिलाउने क्रममा उहाँ भन्नुहुन्छ, ‘हरेक दिनलाई, हरेक छिनलाई जीवनको अन्तिम दिन र छिन मानेर बाँच्न सक्नु नै बुद्धिमानी हो ।” म सोचेको सोचेकै भएँ, अगाडी बढ्न मन दर्‍हो बनाउनै पर्ने भयो ।

के सोचेर पढ्न शुरु गरेँ, कुन सोचका साथ किताब टुङगियो, कल्पना गर्न सक्दिन । अन्तर्मनको यात्राको अनुभवले धैरै पाठ सिकायो । समाजको उदाङ्गो चेहेरा देखेँ ।

जगदीश दाइको ‘अन्तर्मनको यात्रा’ मेरो लागि एकदम कष्टप्रद रह्यो । के सोचेर पढ्न शुरु गरेँ, कुन सोचका साथ किताब टुङगियो, कल्पना गर्न सक्दिन । अन्तर्मनको यात्राको अनुभवले धैरै पाठ सिकायो । समाजको उदाङ्गो चेहेरा देखेँ । एक ठाउँमा उहाँ लेख्नु हुन्छ ‘चारैतिरबाट चेपारे वाणीहरु वर्षिए । जीवन त्यही चेपारे यथार्थ हो’ । वाहा ! जगदीश दाइलाई मेरो दुवै हातको सलाम । अझ उहाँको वोली र व्यवहारको फरक सम्बन्धी दृष्टिकोण र उदाहरुण मेरो जीवनमा झनै लागू भएको पाएँ । म बढि बोल्दो रहेछु, काम र कर्तव्य ढुस । :P

उहाँको मन्थली घुम्ने मन जाग्यो । सामुदायिक विकासबारे खुब बुझ्न मन लाग्यो । एकपटक तामाकोशीको पवित्र पानीले घाँटी भिजाउन मन लाग्यो । फेरी डर लाग्यो, कतै तामाकोशीको ओरीपरी विस्तार भइरहेका भवननिर्माणका कार्यहरुले कतै मेरो धोकोलाई पोको बनाएर मिल्काउने त होइनन् ।

‘मान्छेले अरुको मुल्याङकन गर्दा आफ्नो मुल्याङकन गर्छ’ जगदीश दाइ त्यसै भन्नुहुन्छ !

‘मान्छेले अरुको मुल्याङकन गर्दा आफ्नो मुल्याङकन गर्छ’ जगदीश दाइ त्यसै भन्नुहुन्छ “अन्तर्मनको यात्रा” मा । सत-प्रतिशत सही लाग्यो । अरुको प्रगति देखि नसहने केहि कालोमनका तत्वहरुको विषमय वचन र खोक्रो आदर्श झारेको याद आयो । अनि बल्ल बुझेँ उनीहरु त आफ्नै मुल्याङ्कन पो गरिरहेका रहेछन् । तीनीहरुलाई खुच्चिङ, फेरिपनि खुच्चिङ !! र जगदीश दाइको लामो आयूको कामना ।

-शेखर के सी
मिडिया स्टडिज, तेस्रो वर्ष
काठमाडौँ विश्वविद्यालय ।

फोटो र क्याप्सन जे राखे नि हुन्छ ?

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Thu, 05 Nov 2009 03:47:14 PST

क्लास बाट निस्केर नागरिक न्युज हेर्दै थिँए । सायद पिक आवर भएकोले होला, इन्टरनेट अलि स्लो छ लाइब्रेरी मा । नागरिक न्युज को प्रमुख पृष्ठ मा रहेको फोटोहरु हेर्दै थिँए, पज बटन थिचिथिचि । एउटा फोटो को क्याप्सन मा गएर चाँहि टक्क रोकिँए, लाग्यो फोटो क्याप्सन जे हाले नि भो, जुन फोटो हाले नि भो ।

सायद ब्लग मै हालिएको वा, त्यो साइट मा त्यससम्बन्धि फिचर या समाचार भएको भएपनि त्यो फोटो र क्याप्सनलाई जायज मान्न सकिन्थ्यो । मैले भुमिका त धेरै बाँध्दै छु जस्तो लाग्यो तर मेरो विचार मा सहमत हुनुहुन्छ या हुनहुन्न त भन्न सक्दिन तर त्यो फोटो अनि क्याप्सन यस्तो थियो ।

पोखराको न्युरोडमा अग्लो घरमा राखिएको होर्डिङ बोर्डले छेकिएको माछापूच्छ्रे हिमाल।

यो माथि को फोटो ले के भन्न खोजेको मैले बुझ्न सकिन । होर्डिङ बोर्ड मा रहेको विज्ञापन देखाएको हो कि ? पोखरा को न्युरोड को अग्लो घर भनिएको हो कि ? या माछापूच्छ्रेछेकिएको देखाउन खोजेको हो बुझ्न सकिएन । मलाई त यतिसम्म लाग्यो कि कुनै समाचार नपाएर या भनौँ फोटो नै नपाएर वा आमनागरिक लाई वेकुब बनाउन नागरिक न्युजले यो फोटो राखेको होला ।

हुन त फोटोग्राफि को मन्त्र मलाई थाहा छैन । आफू पनि भा-का नभा-का जस्तो सुकै फोटो पनि फेसबुक मा हालिराको हुन्छु, कहिले के भन्दै त कहिले के भन्दै । तर पनि यो फोटो, एक समाचार साइट नागरिक न्युज मा देख्दा चाँहि मलाई चित्त बुझेन । के यो माथि को फोटो को कुनै तुक छ, साइट को मुख्यपृष्ठ मै देखाउन । कोही फोटोग्राफि मा एक्सपर्ट हुनहुन्छ भने, मलाई यो माथि को फोटो को विशेषता बताइदिनुहुन्थ्यो कि ???

एक रातको कथा

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Tue, 03 Nov 2009 18:40:08 PST

भोलिपल्ट घर फर्कने रात थियो । सम्पूर्ण सामानहरु प्याक गरिसकेपनि केहि छुटेछकी भनि सोच्न बसेको थिएँ । कतैबाट तिरिरि बाँसुरीको धुन सुन्दा मनै आनन्दित भयो । "ए, निदाइस क्या हो ? फोन बजिरहेछ", रुममेटले चिच्यायो । कल रिसिभ गरेँ, निद्राकै झोकँमा, "हेलो, सुनन आज म नेपाल बाहिर जाँदैछु, यस अघि पनि कल गर्न पाइन । म विस्तारमा पछि कल गरौँला", एउटा हतारिएको खवर सुने । "ए ....., शुभयात्रा है", भने तर म अझै पनि निद्रामै थिए । वास्तवमा उनिलाई मैंले ठम्याउनै सकिन, सायद निद्रामा भएरै होला, न त नाम नै सोध्न भ्याँए आफ्ना सबै परिचित व्यक्तिहरुलाई याद गर्दा पनि त्यो आवाज ठम्याउन सकिन । अब मात्र मैले प्रतिक्षा गर्नुपर्नेछ, उनको दोस्रो कलको ।

अर्को विहानै आफ्नो वाटो लागिसकेको थिएँ । यात्राका दौरानमा मेरो मन सधैं मेरो जन्मथलो पुगिरहेको हुन्थ्यो । जुन माटोमा म जन्मे, जहाँ हुर्केँ, मेरो वात्सल्य , बालसखा सबै झल्झल्ती याद आउन थाले । मलाई घर छिटो पुग्नु छ, किनभने मेरो प्रतिक्षामा कसैले धेरै महिना विताएको छ । त्यही बेला मैले लेख्न थालेँ :
“मेरो आउने वाटो हेरी, चौतारीमा कुर्छे होली,
मेरो चिनो जाली रुमाल, सेती छेउ धुन्छे होली ।”

"आज राजमार्ग अवरुद्ध गरिएको छ" मान्छेहरुको भिडबाट एउटा आवाज सुनियो । कुनै असन्तुष्ट समुहले गरेको यो बन्द देख्दा मलाई राजनीतिक अस्थिरता प्रति वितृष्णा पैदा हुन्छ ।

मलाई चिसो हावाले व्युँझ्यायो । बर्दिया राष्टिय निकुञ्ज काटिसकेका थियौं, कर्णालीको चिसो बतासले मलाई छुनासाथ मैंले सोचेको थिएँ, अब केहि घण्टामै घर पुगिनेछ । खिया लागेको पुल काट्न नपाउँदै गाडी रोकियो । सयौंयात्रुहरु राजमार्गमा अलपत्र परेका थिए । यो कुरा नौलो थिएन । "आज राजमार्ग अवरुद्ध गरिएको छ" मान्छेहरुको भिडबाट एउटा आवाज सुनियो । कुनै असन्तुष्ट समुहले गरेको यो बन्द देख्दा मलाई राजनीतिक अस्थिरता प्रति वितृष्णा पैदा हुन्छ । वाटो खुल्ने कुनै छाँटकाट नै थिएन, अब समय विताउनु पर्‍यो, एक्लै झरेँ तल कर्णाली नदी किनार ।

त्यस प्रभातकालिन समयमा घामका सुनौला किरण त्यो निश्चल, तिव्र वहावमा साँच्चै अति रंगीन देखिन्थे । त्यस प्रकृतिको मन्त्रमुग्ध पार्ने दृश्य सायद वर्णन गर्न सकिन्न । केहि पर खोलामा पानी थाप्न आउने महिलाको निकै लाम थियो । कम्मरमा गाग्री च्यापेर खोलातिर झर्ने महिलाको भिडबाट छुट्टिएर एक सानी नानी म तर्फ बढ्दै थिइ । म छेउ आएर उभिएर धेरै बेरसम्म पनि चुपचाप रहेकाले मैंले सोधिहाले "के भो नानु ?" उनले मलाइ झ्वाटै जवाफ दिइन् -"दाइ मलाइ मेरो फोटो देखाउनु न ।" “मैले कुरै बुझिँन र भने "कुन फोटो नानु ?" चुसिरहेको बुढी औँला निकाल्दै केहिबेर पछि भनिन् , "पहिले तपाइसँग आ'की दिदीले मेरो फोटो खिच्नु भा थ्यो नी, हाम्रो घर गएर ।

मलाइ मेरो एकान्त भंग गरेकोमा अलि रिस उठीरहेको थियो, फेरी कैलेकाँहि एकान्तमा वस्दा एकलकाटेपनि त हुने हैन नी ।

लगभग दुइ वर्ष पहिला होला सायद, म त्यै कर्णालीको सेरोफेरोमा घुम्न आएको थिए । एकदिन कर्णाली छेउ बसेर आफ्नै विचारमा डुबिरहेको थिए, पानीमाथि उफ्रन खोज्ने ठुला माछाहरुको लिला हेर्दै । परबाट कोही आइरहेको देखेँ, एकैछिनलाइ भए नी आखाँ घुमाइहालेँ । क्यामरा भिरेकी ति युवती देख्नासाथ मैले उनी फोटो पत्रकार वा रिपोर्टर हुन भन्ने अनुमान गरेँ । एकछिन त बोलाउँ जस्तो लागेथ्यो तर अरुलाइ बित्थामा किन डिस्टर्ब गर्नु भनेर वास्ता गरिन । "के गर्दैछौ ?" यसरी एक्कासी अपरिचित आवाज सुन्नासाथ हत्तपत्त जवाफ निस्किहाल्यो - "ए...हैन, केहि हैन । “एकलकाटे जस्तो किन एक्लै टोलाएको ।" मलाइ मेरो एकान्त भंग गरेकोमा अलि रिस उठीरहेको थियो, फेरी कैलेकाँहि एकान्तमा वस्दा एकलकाटेपनि त हुने हैन नी । यतिबेलासम्म उनी मेरो छेउमा बसिहालीन, नचाहेरपनि मुस्कुराएँ । उनी बोल्न सुरु भईन । उनको नाम प्रिया । उनी अहिले TV च्यानलमा काम गर्दै छिन । मैलेपनि आफ्नो परिचय दिनैपर्‍यो ।

धेरै बेरपछिको बातचितपछि मात्र मैले आँखा जुधाउने हिम्मत गरेँ । उज्यालो मुहार, लालिगुराँस झैँ लाली चढेका गाला, उक्सेका छाती, मुस्कानले भिजेका ओठ, उनका गाजलु आँखामा म डुब्न थाले । उनले अप्ठ्यारो महशुस गर्दै भनिन् - "के हेरेको यसरी","हैन" मैंले जवाफ दिएँ । उनको मुसुक्क हाँस्दा ओठमा लालिगुराँस फुलेको भान हुन्थ्यो । परबाट सानी नानीकी आमाले बोलाएको आवाज सुनियो, "सानु, यता आउ" आमाको आवाज सुन्नेवित्तकि ति सानी नानी दौडेर गइन् । मैले हात हल्लाएर बिदा गरेको उसले देखिन । परपुगेपछि मात्र उ आमासँग औँलाले मलाइ देखाउँदै थिइ ।

उनी भन्दै गइन्, "कुनै बेला नागराज भएको सो क्षेत्रमा अहिले ति नागका मात्र चिन्ह छन्, ढुङ्गे भिराला पहाडमा , जो मध्यान्हमा चम्किँदा लाग्छन् कि त्यहाँ साँच्चै नागहरु नै सयर गर्दैछन् । हो , म त्यही इतिहास खोजी गर्दै छु र मैंले त्यही तस्विर लिनु पर्नेछ"

प्रियाले एकदिनको भेटमा नै मलाई प्रभाव पारिसकेकी थिइन । उनले मलाइ यस क्षेत्रको जनजीवन, विषयवस्तु, बोलीभाका बारेमा बताउन भनिन । यस स्थानको प्राकृतिक माधुर्यता, बैग्लै जनजीवन झल्कने तस्बिरहरु क्यामरामा कैद गर्न भ्याइनभ्याइ थियो उनीलाई । त्यही देखेर मैंले सोधेँ "तिमीले किन यसरी फोटोपत्रकारीता गरेको, तिमी ग्ल्यामर दुनियाँमा प्रवेश गरेको भए अलि बढि सफल हुन्थ्यौ ।" उनीले केहि प्रतिक्रिया दिइनन् । "तिमी साँच्चै राम्री छौ र सेक्सी पनि ।" केहिबेरपछि मात्र भनिन - "थाहा छ, म यहाँ डकुमेन्ट्री बनाउन आएको हुँ, कर्णालीको सेरोफेरो, यहाँका माझिको जनजीवन र रहनसहन बारेमा । र म यस पछि डोटीको खप्तड क्षेत्र जाँदैछु ।" "तिमी अनि एक्लै ...त्यो यात्रा धेरै जोखिमपूर्ण छ ।" मैले सम्झाँए । "केहि हप्तामै त्यहाँ खप्तड मेला हुँदैछ, त्यसैले म थुप्रै पैदल यात्रीसँग जानसक्छु ।" मलाइ उनको त्यो दृढ संकल्प देखेर आश्चर्य जाग्यो । "त्यहाँ एउटा पुरानो कथाको खोजमा छु", उनी भन्दै गइन्, "कुनै बेला नागराज भएको सो क्षेत्रमा अहिले ति नागका मात्र चिन्ह छन्, ढुङ्गे भिराला पहाडमा , जो मध्यान्हमा चम्किँदा लाग्छन् कि त्यहाँ साँच्चै नागहरु नै सयर गर्दैछन् । हो , म त्यही इतिहास खोजी गर्दै छु र मैंले त्यही तस्विर लिनु पर्नेछ", यतिभन्दा उनी गंभिर मुद्रामा थिइन् ।

"थाहा छ तपाईलाइ सहिद भनेका ठुला मान्छे हुन रे, आमाले भन्नुभा'को", ति सानी नानीले भनीन् ।

उनका ओठमा नदीको सुस्केरा थियो । हामी थप चित्रहरुको कैद गर्न नजिकैको पातलो वस्ति तर्फ बढ्यौँ । नजिकैको सानो चौरमा वस्तु चरिरहेका थिए, केहि पर स-साना नानी खेल्दै थिए । प्रियाको क्यामेरा देख्नासाथ ति सानी नानी हामी छेउ आएकी थिइन । त्यो सानो भेटमा प्रियाले उनको फोटो खिचेकी थिइन् । ति नानीसँग वात गर्दै जादाँ थाहा भयो, उनका बावु सहिद भएका छन् रे । "थाहा छ तपाईलाइ सहिद भनेका ठुला मान्छे हुन रे, आमाले भन्नुभा'को", ति सानी नानीले भनीन् । पक्कै त्यो जनआन्दोलनको लडाँइ हुनुपर्छ । यहाँका उत्पीडित वर्गको अधिकारको लडाँइको खातिर हुनुपर्छ तर अझै यो क्षेत्रमा राज्यको आँखा पुग्न सकेको छैन । "तिमी स्कुल जादैँनौ ?" प्रियाले सानी नानीलाई सोधिन् । "नाँइ, आमाले भन्नु भाको, म भ्याउँदिन रे । तपाइलाइ थाहा छ हाम्रा धेरै वस्तुभाउ छन्, उ त्यहीँ छन् । हाम्रो घर जाउँ न, यैँ नजिकै हो", उनका कुराहरु यथार्थ र भावुक थिए ।

सन् १९५९ मा रुथ हेन्डलरले न्यूयोर्कको खेलौना प्रर्दशनीमा सजाएकी "बार्बी" भन्दा कम थिइनन् उनी । हो ३६’१८’३८ फिगर, लामा तिघ्रा, विशाल स्तन एउटा विवादित परिकल्पना हो, तर त्यो आज आफ्नै आँखा अगाडी देख्दैछु ।

किनारमा आँउने स-साना लहरहरुले हामीलाइ छोइरहेको थियो । किनारको ढुङ्गामा बसेर आधा खुट्टासम्म पानीमा डुबाएर हामी ति लहरहरुलाइ महसुस गर्दै थियौँ । ति मन्द चिसा लहरहरु उनका सुन्दर गोडा छोएर मात्तिदैँ किनारामा गएर ठोकिन्थे । म आफुलाइ तिनै बदमास लहरहरुमा मिसाउन चाहन्थे ताकि म उनको कोमलताको स्पर्श गर्न सकुँ । विपरित दिशाबाट चल्ने हावाले उनका कपालहरु उडाएर मतिर ल्याउँथ्यो । कहिले कानतिर त कहिले घाँटितिर, म चाहेर पनि हटाउन सक्दैनथे । धेरैपछि मात्र उनी सजग हुन्थीन र कपाल बटुल्न थाल्थिन तर फेरी उडाइहाल्थ्यो । यहि मौकामा म उनको रुप चोर्न चाहन्थे ।

सन् १९५९ मा रुथ हेन्डलरले न्यूयोर्कको खेलौना प्रर्दशनीमा सजाएकी "बार्बी" भन्दा कम थिइनन् उनी । हो ३६’१८’३८ फिगर, लामा तिघ्रा, विशाल स्तन एउटा विवादित परिकल्पना हो, तर त्यो आज आफ्नै आँखा अगाडी देख्दैछु । भनिन्छ, सुन्दर स्त्री कि मुर्ख हुन्छन्, कि घमण्डी । तर कपट र कलुषरहित आफ्नो सुन्दरताको ज्ञानबाट बेखबर छिन् उनी । लाग्थ्यो, उनी सामान्य महिला होइनन् वा मेरा नयनले मेरो सपनाको राजकुमारीको पातलो छायाँ देखिरहेछ, एक भ्रमित हेराइ पनि हुनसक्छ । म यसरी धेरैबेर डुबिरहेको देखेर उनले भनिन् - "हेर, हाम्रो देशमा अपार सम्पदा छन् तर पनि हामी सदुपयोग गर्न सकिरहेका छैनौ । " मैले अर्को किनारामा रहेको एक अवशेष देखाउदै भने "उहिले अङ्ग्रेजले चढ्ने मोटरवोट त्यही हो, कयौं वर्षदेखि त्यहीँ लडिरहेको छ ।"

त्यही बिचबाट भएर जान्छन थुप्रै गाडीहरु, खियालागेको, विस्फोटले क्षतविक्षत प्वाल परेको कर्णालीमाथिको पुल भएर, राजधानीतिर हुइँकिन्छन् थुप्रै सपना बोकेर मानिसहरु ।

हाम्रो आखाँसामु त्यो अपार तिव्र वहाब छ, तर नजिकै बाँझा खेतहरु छन, गाउँ अध्यारो छ, पानी थाप्न खोलामै पुग्नुपर्छ । जीवनभर डुङ्गा खियाउँदै जिवन गुजार्ने माझीलाई मोटरवोटको खप्परले कुटील मुस्कानले जिस्काइरहेको छ । केहिपर राजमार्गका दुबैपट्टि थुप्रै झुप्राहरु मात्र छन् । त्यही बिचबाट भएर जान्छन थुप्रै गाडीहरु, खियालागेको, विस्फोटले क्षतविक्षत प्वाल परेको कर्णालीमाथिको पुल भएर, राजधानीतिर हुइँकिन्छन् थुप्रै सपना बोकेर मानिसहरु ।

"तिमी मलाई विर्सनेछौ है ?" मैले सोधे । प्रतिउत्तर केहि आएन र मैले फेरी भने -"मलाई तिम्रो धेरै याद आउनेछ ।"

यस्ता अफशोचका दृश्यहरु देखेर प्रियाले भनिन्, "हो, अब हाम्रो युवापुस्ता जाग्नुपर्छ, एउटा दृढ संकल्प लिएर, देशका निम्ति ।" उनका आँखामा अनन्त सपनाको चाङ देखिन्थ्यो ।मैले कुरा अन्तै मोडेँ -"तिमी अब के गर्छौ ?" उनले भनिन् - "यो डकुमेन्ट्री प्रर्दशनी पछि, ग्रयाजुएशन गर्नेछु, फोटो पत्रकारीतामै ।","तिमी मलाई विर्सनेछौ है ?" मैले सोधे । प्रतिउत्तर केहि आएन र मैले फेरी भने -"मलाई तिम्रो धेरै याद आउनेछ ।"
_ _ _
"वा, वा, वा, समीर, तँ-त छुपारुस्त निस्कीस" राजनले जिस्काउँदै भन्यो । सबैजना गलल हाँस्न थाले । रक्सीका प्यालाहरु रित्तसिकेका थिए । सबैजना मातमै थिए, बिचमा आगो दनदन दन्किरहेको थियो । आज दिउँसो देखि नाच्न सुरु गरेकोले सबै जना थकित थिए । आज सबै साथी भेटभएको मौकामा यो क्याम्पफायर गरिएको थियो । थुप्रै वर्षपछि स्कुलका सहपाठी यसरी जम्मा भएकोले सबैले आ-आफ्नो अविस्मरणिय यादहरु सुनाउने खेल थियो । यसअघि कसैले आफ्ना नन भेज कथा सुनाएका थिए त कसैले अधुरो प्रेम कहानी, कसैले युद्धकालका ज्यादती खप्नुपरेका यादहरु । यो पालो समीरको थियो र उसले प्रियासँगको यादहरुलाइ धमिलो बनाएर सुनाइरहेको थियो । ल, यो एक प्याक हाम्रो समीरले प्रियाको तर्फबाट भन्दै हरिशले फेरी गिलास थमायो, सबै गलल हाँसे । मलाई साह्रै निन्द्राले च्याप्न थाल्यो, सायद समीरको कथा अलि लामै छ, त्यसपछिमात्र मेरो पालो आउनेछ । मलाई केहि बेर सुत्नु छ, तर अफसोच उसको कथा अधुरो हुने भयो र समीर कथा यसरी बढाउँदै थियो । “हामी ले धेरै बेरसम्म त्यहाँ वितायौँ, घाम डाडाँ काट्न थालिसकेको थियो । हामी नदी किनारको ठुलो ढुङ्गामै बसेका थियौं र पनि हामी बिच सम्मानजनक दुरी कायमै थियो .................”

-मुकुन्द भण्डारी
बायोटेक तेस्रो वर्ष
काठमाडौँ विश्वविद्यालय ।

*फोटोहरु विभिन्न वेवसाइटबाट लिइएको हो ।

KUCC 12th AGM & Wel-Come Program 2009

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Sun, 01 Nov 2009 07:49:12 PST

Kathmandu University Computer Club (KUCC) को १२ औँ साधारण सभा तथा पहिलो वर्ष का विद्यार्थीहरुको स्वागत कार्यक्रम आज नोभेम्बर १ तारिख का दिन काठमाडौँ युनिभर्सिटि को सिभि रमन अडिटोरियम मा सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रम मा KUCC को वार्षिक काम को समिक्षा गरिएको थियो भने, आगामी वर्ष का KUCC का योजनाहरु पनि प्रस्तुत गरिएको थियो ।

काठमाडौँ विश्वविद्यालय का रजिस्ट्रार, प्रोफेसर डक्टर भद्रमान तुलाधर को प्रमुख आतिथ्य मा सम्पन्न कार्यक्रम मा स्कुल अफ इन्जिनियरिङ का डिन, प्रोफेसर डक्टर भोला थापा को पनि उपस्थिति थियो । कार्यक्रम को सुरुवात मा KUCC का निवर्तमान Vice President आकाश दिप शाक्य तथा क्लब का General Secretary अभिषेक सिंह ले २००८-०९ मा क्लब ले गरेका गतिविधिहरु को बारेमा जानकारी दिनुभएको थियो भने Treasurer आशरा श्रेष्ठ ले क्लब को आर्थिक विवरण पेश गर्नु भएको थियो ।

कार्यक्रम मा काठमाडौँ विश्वविद्यालय का रजिस्ट्रार, प्रोफेसर डक्टर भद्रमान तुलाधर ले कम्प्युटर डिपार्टमेन्ट तथा शिक्षक विद्यार्थी को हित का लागि विश्वविद्यालय ले आवश्यक पुर्वाधारहरु मा विशेष जोड दिने उल्लेख गर्दै, विश्वविद्यालय सदैव सहयोग गर्न कटिबद्ध रहेको कुरा व्यक्त गर्नुभएको थियो । त्यस्तै स्कुल अफ इन्जिनियरिङ का डिन, प्रोफेसर डक्टर भोला थापा ले क्लब का कृयाकलापलाई विगत १२ वर्ष देखि आफूले नजिकै बाट नियालिरहेको बताउँदै, क्लब को गतिबिधिहरु को समिक्षा गर्नुभएको थियो । कार्यक्रम मा क्लब ले विभिन्न समयमा आयोजना गरेका विभिन्न कार्यक्रम का सहभागि तथा उत्कृष्ट भएका विद्यार्थीहरुलाई प्रोफेसर डक्टर भद्रमान तुलाधर ले प्रमाणपत्र वितरण गर्नुभएको थियो । कार्यक्रम कै अवसर मा स्कुल अफ इन्जिनियरिङ का डिन, प्रोफेसर डक्टर भोला थापा, Undergraduate Program Coordinator, असिस्टेन्ट प्रोफेसर पुरुषोत्तम खरेल लाई क्लब का तर्फबाट Token Of Love रजिस्ट्रार, प्रोफेसर डक्टर भद्रमान तुलाधर ले प्रदान गर्नुभएको थियो ।

12th Annual General Meeting सँगै, क्लब को नयाँ पदाधिकारीहरु को चयन गरिएको थियो । सन् २००९-१० का लागि गठन गरिएका क्लब का पदाधिकारीहरु को नामावली यसप्रकार रहेको छ:
President – Asst. Prof. Anup Baskota
Vice President – Binayaraj Shrestha
General Secretary - Kumar Prasad Dahal
Club Secretary – Sulabh Bista
Treasurer – Smritti Bhatta
General Members:
Sandesh Shakya
Abiral Shakya
Rabin Subedi
Ocean Karki
Ishwor Pokharel
Ashara Shrestha
Anish Timsina
Narayan Sundar Sonepa
Pragya Kadariya

नयाँ पदाधिकारीहरु को गठन सँगै, क्लब का Vice President विनयराज श्रेष्ठ ले क्लबले आगामी वर्ष गर्ने कार्यक्रमहरु बारे चर्चा गर्नुभएको थियो । सदा झैँ यस वर्ष पनि क्लब ले निम्न कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखेको छ:
Seminars
E-Card Competation
ICT Awarness Program
Website Design Competition
Project Instruction Classes
Software Meet 2010
Galaincha Project Training
KUCC Sports Fest
KUCC Express 2010
Participation in CAN InfoTech 2010

कार्यक्रम को अन्त्य मा Club Secretary तथा Kathmandu University Open Source (KUOSC) का Coordinator सुलव विष्ट ले ओपन सोर्स को क्षेत्रमा क्लबले आगामी वर्ष गर्ने कार्यक्रमहरु को चर्चा गर्नुभएको थियो । कार्यक्रम मा विष्ट ले ओपन सोर्स को बारेमा विद्यार्थीलाई धेरै भन्दा धेरै जानकारी दिने उद्देश्य रहेको बताउँदै आगामी वर्ष मा निम्न कामहरु गर्ने बताउनु भएको थियो:
Project Competition Based on Open Source
LTSP Training
Publication of KUOSC Newsletter
ICT Awareness Program
Security Analysis Group

१० बजे देखि सुरु भएको कार्यक्रम ग्रुप फोटोसेसन सँगै १२ बजे सकिएको थियो । कार्यक्रम को सञ्चालन स्मृति भट्ट ले गर्नु भएको थियो भने त्यसपछि को समय मा प्रथम वर्ष का विद्यार्थीहरुको स्वागतार्थ स्वागत कार्यक्रम २००९ गरिएको थियो । कार्यक्रम मा विद्यार्थी तथा शिक्षकहरु को उल्लेखनिय सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रम बेलुका ४ बजे समापन भएको थियो ।

क्लब को वार्षिक साधारण सभामा क्लब को बार्षिक म्यागजिन KUCC Express सार्वजनिक गर्ने प्रचलन भएपनि, प्रेस मा भएको ढिलाइ का कारण म्यागजिन भोलि मात्र सार्वजनिक हुनेछ । तर म्यागजिन को डिजिटल अंक भने यहीँ बाट अहिले नै डाउनलोड गरेर पढ्न सकिनेछ ।

Download: KUCC Express Magazine 12th Edition

तपाइको मन को कुरा, अब मेसिन ले पत्ता लगाइदिने

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Sun, 01 Nov 2009 17:51:09 PST

तपाई के सोच्दैहुनुहुन्छ ? कुन पुराना कुराहरु सोच्दैहुनहुन्छ ? कुन पल को स्मरण गर्दै हुनहुन्छ ? तपाई त्यो कुरा को मात्र जवाफ दिनसक्नुहुन्छ, जुन कुरा तपाई को दिमाग मा आइरहेको छ, सोचिरहनु भएको छ तर अब यस्तो प्रविधि आइसकेको छ, तपाईले सोचिरहेका कुराहरु pattern-detection software को माध्यमबाट अरुहरु ले पनि थाहा पाउन सक्छन् ।

केही हिन्दि अनि अंग्रेजी मुभिहरुमा यस्ता कुराहरु देख्दा, वाहियात लाग्ने गर्थ्यो, अझ भनौँ न, नचाहिने कुरा देखाउँछ भने जस्तो लाग्थ्यो । तर अब वास्तविकता मै कसले के सोचिरहेको छ, कुन पल को कल्पना गरिरहेको छ, आदिजस्ता कुराहरु थाहा पाइने भएको छ ।

हुन त केही वर्ष पहिले नै, फोटोहरुको भिडमा तपाई कुन फोटो हेर्दैहुनुहुन्छ भन्ने कुरा पत्ता लगाउन वैज्ञानिकहरु सफल भइसकेकाछन् । तर अहिले त झन्, सोचेको कुरा नै पत्ता लगाउने प्रविधि विकास भइसकेको छ । भर्खरै का पछिल्ला अनुसन्धान अनुसार, अनुसन्धानकर्ताहरुले कुन व्यक्ति ले के सोचिरहेको छ भन्ने कुरा चित्र का माध्यमबाटै देखाउन सक्ने भएकाछन् ।

गतहप्‍ता Chicago मा भएको Society for Neuroscience को मिटिङ मा University of California का "neural decoder” Jack Gallant र Shinji Nishimoto ले अहिलेसम्म कै आश्चार्यजनक नतिजा प्रस्तुत गरेर देखाएका थिए । उनीहरुले कसैको दिमाग मा हुने कृयाकलापहरु हेरेरै, उक्त व्यक्ति ले के सोचिरहेको छ, कुन पल को स्मरण गरिरहेको छ भन्ने कुरा, मुभि मै उतार्न सकिने कुरा देखाएका थिए । सोही मिटिङ का अन्य सहभागि ले पनि, neural decoding को माध्यमबाट जो कसैको दिमाग पढ्न सकिने, सोचिरहेको कुरा पत्ता लगाउन सकिने अझ भनौँ न, भविष्य को योजना नै पत्ता लगाउन सक्ने कुरा बताएका थिए ।

कसैको दिमाग पढ्न सकिने प्रविधि पत्ता लाग्नु भनेको चानचुने कुरा पक्कै होइन । "mind reading" technologies को बारेमा धेरै प्रश्नहरु उठ्ने गरेका कारण, अनुसन्धानकर्ताहरु यो प्रविधिलाई neural decoding भन्ने गरेकाछन् । यो neural decoding प्रविधि व्दारा कसैको दिमाग को कुरा पत्ता लगाउनु भनेको कहिले राम्रो त कहिले घातक पनि सावित हुनसक्छ ।

Jack Gallant र Shinji Nishimoto ले सयौँ दिन गरिएको परिक्षण पश्चात कसैको दिमाग पढ्न सकिने दाबी गरेका थिए । उनीहरु ले अनुसन्धान का क्रम मा २ जना व्यक्ति लाई चलचित्र देखाएका थिए अनि ती दुइमाथि अनुसन्धान गरिँदा कम्प्युर प्रोग्राम का माध्यम बाट ती व्यक्तिहरु ले कुन पल को कल्पना गरिरहेकाछन् भन्ने कुरा पत्ता लगाएका थिए ।

अब, अलि होशियार हुनुपर्ने जमाना आएछ, के गर्नु आफ्नो दिमाग मा आइरहेको कुरा पनि अरु ले पढिदिन्छ रे ! Facebook ले सोध्ने प्रश्न ‘What’s on your Mind?” ले सबैलाई दिक्क लगाइरहेको हुन्छ, अनि हामीहरु केही न केही लेखिरहेका हुन्छौँ । तर अब त मेसिन ले समेत हामीले सोचेको कुरा पत्ता लगाइदिने भइसकेछ ।

*This article is inspired by Ewen Callaway's article published in NewScientist's [28 October 2009] article 'Brain scanners can tell what you're thinking about' . To know more about this research, you can follow above link.

Shruti Sambeg : शिरिष को फूल : अंक -४

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Sat, 31 Oct 2009 01:57:52 PDT

Listen to Shirish Ko Phool Episode: 4.

उज्यालो ९० नेटवर्क बाट प्रसारण हुने कार्यक्रम श्रुतीसम्बेग विगत केही हप्ता देखि ब्लग बाट पनि बज्दै आएको छ । श्रुतीसम्बेग को यो अंकमा पारिजात को बहुचर्चित उपन्यास 'शिरिष को फूल' को चौथो तथा अन्तिम अंक लिएर उपस्थित भएका छौँ ।

आज को वाचन सँगै, 'शिरिष को फूल' को वाचन सकिन्छ । सदा झैँ, श्रुतिसम्बेग को वाचन अच्युत घिमिरे ले गर्दै हुनुहुन्छ । मन्टेश्वरी राजभण्डारी ले सुत्रधार गर्नुभएको कार्यक्रमलाई प्रविधि मा दिनेश निरौला र सचिन्द्र गौतम ले साथ दिइरहनुभएको छ । अडियो उपलब्ध गराउने श्रुति सम्बेग समूहलाई हार्दिक धन्यवाद !

विष्णु कुमारी वाइवा अर्थात पारिजात को उपन्यास 'शिरिष को फूल' को वाचन यहाँहरुलाई कस्तो लाग्यो, प्रतिक्रिया को आशा मा रहेका छौँ । आगामी हप्ता हामी श्रुती सम्बेग मा 'शंकर लामिछाने' ले 'शिरिष को फूल' को लागि लेख्नुभएको भुमिका तथा पारिजात कै अर्को कथा 'मैले नजन्माएको छोरो' लिएर उपस्थित हुनेछौँ ।

हामी मरेपछि हाम्रो फेसबुक प्रोफाइल के हुन्छ ?

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Thu, 29 Oct 2009 18:53:23 PDT

फेसबुक आफैँमा व्यापक सञ्जाल । हामी फेसबुक विना त अधुरो नै हुन्छौँ जस्तो लाग्छ हिजोआज । तर यसो सोच्नुहोस् त हामी मरेपछि हाम्रो फेसबुक प्रोफाइल के हुन्छ होला ?

फेसबुक का सुरक्षा प्रमुख म्याक्स केली ले २६ अक्टोबर २००९ मा ब्लगमार्फत मृत्यु भएका व्यक्तिहरु को फेसबुक को प्रोफाइललाई सर्च को नतिजा मा नदेखाइने जनाएकाछन् । फेसबुक प्रयोगकर्ता को मृत्यु पछि, उक्त व्यक्ति को प्रोफाइललाई सिल गरिने अनि सर्च को नतिजामा नदेखाउने बताएकाछन् । तर मृत्यु भएको व्यक्ति प्रति सम्मान का शब्द लेख्न या आफ्नो श्रद्धा व्यक्त गर्न उक्त व्यक्ति को प्रोफाइल को वाल भने, आफ्ना आफन्त अनि साथिहरु को लागि सँधै खुल्ला राखिने जनाइएको छ ।

अक्टोबर २३ मा फेसबुक नयाँ डिजाइनमा आएपछि, फेसबुक ले यस्तो कुरा सार्वजनिक गरेको हो । फेसबुक प्रयोगकर्ताहरु ले फेसबुक को नयाँ ‘सजेसन’ र ‘रिकनेक्ट’ भन्ने सुविधा का कारण समस्या सिर्जना भएको बताउँदै, ब्लग र ट्विटर मा आफ्ना गुनासाहरु लेखेपछि फेसबुक ले, यो नयाँ निति अगाडि ल्याएको हो । फेसबुक ले मृत्यु भइसकेका व्यक्तिहरु को प्रोफाइल देखाउँदै साथि बनाउन ‘सजेसन’ दिन थालेपछि, समस्या सिर्जना भएको भन्दै #MassiveFacebookFail भन्ने शब्द लेखेर Twitter मा ट्विट गरिएको थियो ।

“जो बितिसकेको छ, जसका आफन्त, अनि आफ्ना साथि अब यस संसार मा छैनन् तर बारम्बार फेसबुक ले साथि बन्न सल्लाह दिइरहन्छ, बितिसकेको मान्छे, कोही नजिक को मान्छे बारम्बार फेसबुक मा झुल्किन्छ भने, बाँचिरहेका नजिक का आफन्त अनि साथिहरुलाई निश्चय नै गाह्रो हुन्छ र यो हाम्रो लागि सहनयोग्य कुरा पनि होइन । अत: हामी भन्छौँ कसैको मृत्यु भइसकेको छ भने, त्यसको जानकारी हामीलाई दिनुहोस्, त्यस्ता प्रोफाइलहरुलाई स्मृति को रुपमा मात्र फेसबुक मा राखिनेछ, अनि कसैलाई ‘suggestion’ वा ‘reconnect’ भनिने छैन्” – फेसबुक का सुरक्षा प्रमुख म्याक्स केली ले बताए ।

तर यसको लागि, फेसबुकलाई आफन्त वा साथिहरु ले प्रमाण देखाउनुपर्नेछ । फेसबुक मा भएको फर्म भरेर, यस व्यक्ति को मृत्यु यो दिन भयो भनेर कोही साथि वा आफन्त ले, प्रमाणित गर्छ भने, त्यस्ता प्रोफाइलहरु सर्च मा वा ‘suggestion’ र ‘reconnect’ मा देखाइने छैन । साथै, लाइभ फिड या स्टाटस अपडेट मा पनि, उक्त व्यक्तिलाई देखाइनेछैन । यदि, उक्त मृत्यु भइसकेको व्यक्ति को आफन्त ले, ‘स्मृति’ को रुपमा पनि उक्त व्यक्ति को प्रोफाइल फेसबुक मा राख्न चाहँदैन भने, फेसबुक ले त्यस्ता प्रोफाइलहरु आफ्ना सर्भरबाट हटाइदिने जनाएको छ ।

यस्ता सोसल नेटवर्किङ साइटका सम्बन्ध मा विभिन्न देशबाट यस्ता आवाजहरु उठिरहेका कारण फेसबुक ले आफ्नो नयाँ निति सार्वजनिक गर्नुपरेको हो । कुरा सुन्दा, निकै मिठो र राम्रो सुनिएको छ, तर यसको कार्यान्वायन पक्ष भने फितलो हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । कोही व्यक्ति को मृत्यु भए या नभएको प्रमाणित गर्न फेसबुकलाई समस्या पर्ने देखिन्छ । साथै, कोही साथि ले जिस्केर वा रिसिवि साँध्न पनि यस्तो गम्भिर कुरा माथि खेलवाड गर्न सक्ने कुरालाई पनि नकार्न सकिँदैन । फेसबुक को नयाँ निति को सार्वजनिकिकरण सँगै, मृत्यु भएको भनेर प्रमाणितहरु भइसकेका प्रोफाइलहरु त देखिने छैन तर पनि यो निति को व्यापक दुरुपयोग हुनसक्ने कुरालाई नकार्न मिल्दैन । फेसबुक ले यो निति, ल्याइसकेको भएकोले, फेसबुकलाई पनि हामीले सानो आँक्न त मिल्दैन, सोचेरै र अध्ययन गरेरै फेसबुक ले यस्तो निति सार्वजनिक गरेको छ । खैर, जे होस्, फेसबुक को यो नयाँ नितिको सरहाना गर्नैपर्छ ।

*This article is inspired by Time's article: "What Happens to Your Facebook After You Die?"

Sundial Clock @ Tri-Chandra College

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Mon, 26 Oct 2009 10:12:05 PDT

Sundial Clock या भनौँ सौर्य घडि लाई विश्व को सबैभन्दा पुरानो घडि प्रविधि मानिन्छ । नेपाल मा पनि, काठमाडौँ घन्टाघर सँगै, छेउ मा सौर्य घडि रहेको छ । सौर्य घडि भएर पनि, अहिले कुनै उपयोग मा भने आएको छैन । एउटा भुलेको इतिहास झैँ भएर, त्रिचन्द्र कलेज को छेउ मा झोक्राएर बसिराको भान पर्छ । झार र घाँसहरु ले छोपिएको, अनि भएको घडि को पनि संरक्षण नगरिएको देख्दा दिक्क लागेर आउँछ ।

'अजबगजब ब्लग' का नविन सर ले मैले घन्टाघर को फोटोहरु राखेको बेला भन्नु भएको थियो, त्याँ Sundial Clock छ । अनि म दोहोरिएर गएको थिँए खोज्न, Sundial Clock लाई । तर यस्को अवस्था देख्दा चाँहि विरक्त नै लाग्यो । लाग्यो, हामी केही कुरा पनि जोगाएर राख्न सक्दैनौँ । Sundial Clock को अवस्था मैले भन्नु भन्दा पनि, तल को फोटो मा हेरेर बुझ्नु होला है ।

खासमा, Sundial Clock मा समय कसरी हेरिन्छ भनेर कौतुहलता होला, तल को फोटोलाई नियालेर हेर्नुस् त्यहाँ विभिन्न कोणहरु मा धर्काहरु बनाइएका छन्, रोमन मा १ देखि १२ लेखिएका छन् । अनि समय हेर्नलाई चाँहि सूर्यलाई आधार बनाइन्छ । सूर्य जता छ, त्यस्कै आधारमा घडि हेर्दै यति बज्यो भनेर भन्ने गरिदोँरहेछ । Sundial Clock मा सुइ हुने, अनि सूर्य को प्रकाश त्यो सुइमा पर्दा छायाँ जति अंकमा पर्छ, त्यति बजेको भनेर भन्ने गरिन्छ । सबै कुरा ठिक भएपनि, रात मा चाँहि घडि हेर्न मिल्दैन है । तर यहाँ देखाइको फोटो मा त्यस्तो सुइ देखिँदैन, तर सुइ थियो होला भन्ने अनुमान चाँहि गर्न सकिन्छ ।

Sundial Clock of Nepal at Tri-Chandra College Kathmandu.

Sundial Clock को बारेमा इन्टरनेटमा खोज्दा यस्तो कुरा फेला पारे हैँ ।

The oldest type of clock is a sundial clock, also called a sun clock. They were first used around 3,500 B.C. (about 5,500 years ago). Sundials use the sun to tell the time. The shadow of the sun points to a number on a circular disk that shows you the time.

A sundial is a device that measures time by the position of the Sun. In common designs such as the horizontal sundial, the sun casts a shadow from its style (a thin rod or a sharp, straight edge) onto a flat surface marked with lines indicating the hours of the day. As the sun moves across the sky, the shadow-edge progressively aligns with different hour-lines on the plate. Such designs rely on the style being aligned with the axis of the Earth's rotation. Hence, if such a sundial is to tell the correct time, the style must point towards true North (not the north or south magnetic pole) and the style's angle with horizontal must equal the sundial's geographical latitude.

Shruti Sambeg : शिरिष को फूल : अंक -३

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Fri, 23 Oct 2009 21:24:21 PDT

Listen to Shirish Ko Phool Episode: 3.

उज्यालो ९० नेटवर्क बाट प्रसारण हुने कार्यक्रम श्रुतीसम्बेग विगत केही हप्ता देखि ब्लग बाट पनि बज्दै आएको छ । श्रुतीसम्बेग को यो अंकमा पारिजात को बहुचर्चित उपन्यास 'शिरिष को फूल' को तेस्रो अंक लिएर उपस्थित भएका छौँ ।

सकम्बरी सँग को एकतर्फी प्रेमले भित्र भित्रै खोक्रो भएको सुयोगविर ले के गर्लान् त ? आज को शिरिष को फूल को अंक यही कुरा को वर्णन सँगै अघि बढ्दै गएको छ । अत: सुन्नुहोस्, श्रुती सम्बेग को यो अंकमा पारिजात को शिरिष को फूल । सदा झैँ, श्रुतिसम्बेग को वाचन अच्युत घिमिरे ले गर्दै हुनुहुन्छ, भने प्रविधि मा दिनेश निरौला र सचिन्द्र गौतम हुनुहुन्छ । मन्टेश्वरी राजभण्डारी ले सुत्रधार को काम गर्नुभएको छ । अडियो उपलब्ध गराउने श्रुति सम्बेग समूहलाई हार्दिक धन्यवाद !

विष्णु कुमारी वाइवा अर्थात पारिजात को उपन्यास 'शिरिष को फूल' को वाचन यहाँहरुलाई कस्तो लाग्यो, प्रतिक्रिया को आशा मा रहेका छौँ ।

मोनालिसा को मुस्कान को रहस्य सार्वजनिक

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Sat, 24 Oct 2009 01:19:03 PDT

सायद तपाईहरु मोनालिसा को मुस्कान देखेर छक्क पर्नुभएको होला । अहिले सम्म कै अद्वितिय मानिएको मोनालिसा को फोटो नदेख्ने सायद कमै होलान् । सायद तपाईहरुले नियालेर हेर्नुभएको याद गर्नु भएको होला, एकैछिन हाँसिरहेको लाग्ने मोनालिसा अर्को पटक सिरियस भएको देख्नुहुनेछ । एउटै फोटो हेर्दा पनि हामी किन यतिसारो झुक्कीरहेका छौँ । कहिले मोनालिसा हाँसेको भान पर्छ भने, कहिले गम्भिर भएको भान हामीलाई पर्छ । यस्तो किन लागेको होला त ? भै’गो धेरै नसोच्नुहोस्, मोनालिसा को तस्विर को रहस्य खुलिसकेको छ । हाम्रो आँखाहरु ले मष्तिष्कलाई पठाउने मिश्रित संकेत का कारण हामीलाई मोनालिसा कहिले हाँसेको त कहिले गम्भिर लागेको भ्रम पर्छ ।

हाम्रो आँखा को रेटिनामा हुने विभिन्न कोषहरुव्दारा भिन्न भिन्न समूहका सुचना ‘च्यानल’ को रुपमा मष्तिष्क मा एकैसाथ प्रवाह गर्नेगर्दछ । ती च्यानलहरु ले object's size, clarity, brightness and location in the visual field बारे का सुचनाहरु एकैसाथ प्रवाह गर्छ ।

Diego Alonso Pablos सँग मिलेर यसकुरा को अध्ययन गरिरहेका Institute of Neuroscience in Alicante, Spain का न्युरोविशेषज्ञ Luis Martinez Otero भन्छन्: ‘कुनै बेला एउटा च्यानल ले त कुनै बेला अर्को च्यानल ले एक-अर्का च्यानललाई उछिनेर सुचनाहरु मष्तिष्क मा पुर्‍याउने हुँदा मोनालिसा हामीलाई कहिले हाँसेको त, कहिले गम्भिर भएको लागेको हो ।’

हुन त, Leonardo da Vinci को चित्रकृति Mona Lisa माथि यसभन्दा अघि धेरै अध्ययन अनुसन्धान भैसकेका छन् । सन् २००० मा Harvard Medical School का neuroscientist Margaret Livingstone ले मोनालिसा को मुस्कान को रहस्य बारे यस्तो (‘Mona Lisa's smile is more apparent in peripheral vision than dead-centre, or foveal, vision’) धारणा सार्वजनिक गरेका थिए । त्यस्तै एउटा अमेरिकी टोली ले सन् २००५ मा यस्तो (‘Random noise in the path from retina to visual cortex determines whether we see a smile or not.’) धारणा राखेको थियो ।

सन्दर्भ स्रोत: २१ अक्टोवर २००९ को newscientist.com को अंकमा Ewen Callaway को प्रकाशित लेख !

कोशिश नगर

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Tue, 20 Oct 2009 18:51:01 PDT

बन्द छ हृदय
शिथिल छ शरीर
श्वास फेरिदिने कोशिश नगर

संसार भुलिदिएछु तिमीलाई चाहन खोज्दा
आफूलाई बिर्सिदिएछु तिमीलाई खोज्न चाहदा
सपना मै छ संसार
अन्धकार मै छ तिम्रो अस्तित्व
ब्युँझाईदिने कोशिश नगर

यसमा दोष तिम्रो हैन मेरो नै छ
अञ्जान समबेगलाई परिभाषा दिने जुन प्रयास मैले गरें
बान्छना त कुन हृदयमा पलाउदैन होला
तिम्रो अस्तित्वलाई अँगाल्ने जुन भुल मैले गरें

लज्जित छ अभिलाषा
दोषी छ हृदय
माफि दिने कोशिश नगर

लाग्थ्यो आँखाको अभिन्न अंश हो तिम्रो स्वरूप
तिम्रो सुन्दरताको ओजस्बिले बन्थें म कुरुप
रसाईसकेछन नयन
बगिसकेछ त्यो आकृति
आँखा खोलिदिने कोशिश नगर

चिसो आगो र निराश आशा छ मनमा
भाग्यलाई दोषी देख्ने सामर्थ्य छैन
दु:खी राख्ने चोट र अनन्त तिमी बोकी
बाँचिराख्ने जीवन देख्ने ईक्षा छैन

पार्थिब छ शरीर
आगो छ तिम्रा चाहनाको
समबेदना दिने कोशिश नगर ।

-अनिल शिवाकोटी
कुपन्डोल ।

What is Podcasting ?

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Thu, 22 Oct 2009 07:02:12 PDT

Have you ever dreamed of having your own radio show? Are you a recording artist hoping to have your songs heard by the masses? Decades ago, you would have needed a lot of connections -- or a fortune -- to get heard.

But now, thanks to the Internet and its instantaneous connection to millions of people, your dreams can become reality. Just as blogging has enabled almost anyone with a computer to become a bona fide reporter, podcasting allows virtually anyone with a computer to become a radio disc jockey, talk show host or recording artist.

Although podcasting first found popularity within the techie set, it has since caught on with the general public. Log on to one of several podcast sites on the Web, and you can download content ranging from music to philosophy to sports. Podcasting combines the freedom of blogging with digital audio technology to create an almost endless supply of content. Some say this new technology is democratizing the once corporate-run world of radio.

A podcast is a series of digital media files (either audio or video) that are released episodically and downloaded through web syndication. The mode of delivery is what differentiates podcasts from other ways of accessing media files over the Internet, such as simple download or streamed webcasts. Podcasting is a free service that allows Internet users to pull audio files (typically MP3s) from a podcasting Web site to listen to on their computers or personal digital audio players. The term comes from a combination of the words iPod (a personal digital audio player made by Apple) and broadcasting. Even though the term is derived from the iPod, you don't need an iPod to listen to a podcast. You can use virtually any portable media player or your computer.

Unlike Internet radio, users don't have to 'tune in' to a particular broadcast. Instead, they download the podcast on demand or subscribe via an RSS (Really Simple Syndication) feed, which automatically downloads the podcast to their computers. The technology is similar to that used by TiVo, a personal video recorder that lets users set which programs they'd like to record and then automatically records those programs for later viewing.

Podcasting may be the ultimate democratization of radio. Anyone with an Internet connection and some inexpensive audio equipment can produce a podcast and make it available online. People podcast for many reasons. Most of them just have something they want to express: love for a certain TV show, knowledge about technology or just personality and humor. Some use podcasting as a way to draw attention to their other endeavors. For example, a band could podcast to get more people to hear their songs, or a technology company could use a podcast to advertise itself. Radio stations can use podcasts as an alternate means of distributing their shows to listeners -- many public radio stations in the United States do this. A few podcasters intentionally go into podcasting as a way to make money.

Overall, Podcasting is an audio file that you make on your PC and afterwards upload it over the Internet for other people to hear them. What you need to make this work is a PC, microphone and voice-editing program.

There are no specific people who can podcast. Actually, anyone can do it. It is ideal for women, men, home-based workers, mothers, elders and students. If you need to say something, podcasting would be a great alternative to perform this.

What will you need?

• Microphone: A microphone is needed in your PC in order for you to record your show. You can buy an appropriate microphone at any electronic supplies or computer store near your place.

• Voice editing program: This will allows you to record and edit your own show. There are also free programs of voice editing available on the Internet. They are the wave-pad and the audacity.

• Upload the Show to Website or Hosting Provider: After you are done recording your show, you will have to upload it on the Internet. You place it in your own website or otherwise use any hosting company.

Start podcasting to know if it is also for you. Take the initial step and notice how you will enjoy it.

Reference:howstuffworks.com

Shruti Sambeg : शिरिष को फूल : अंक -२

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Fri, 23 Oct 2009 21:25:27 PDT

Listen to Shirish Ko Phool Episode: 2.

उज्यालो ९० नेटवर्क बाट प्रसारण हुने कार्यक्रम श्रुतीसम्बेग आज देखि ब्लग बाट पनि बजाउँदै छौँ । श्रुतीसम्बेग को पहिलो अंकमा पारिजात को बहुचर्चित उपन्यास 'शिरिष को फूल' लिएर उपस्थित भएका छौँ । आज को अंकमा पारिजात को उपन्यास शिरिष को फूल को दोश्रो अंक लिएर उपस्थित भएका छौँ ।

शिरिष को फूल को कथानक मैले भन्दा सुन्नलाई खल्लो लाग्ला । अत: सुन्नुहोस्, श्रुती सम्बेग को पहिलो अंकमा पारिजात को शिरिष को फूल । सदा झैँ, श्रुतिसम्बेग को वाचन अच्युत घिमिरे ले गर्दै हुनुहुन्छ, भने प्रविधि मा दिनेश निरौला र सचिन्द्र गौतम हुनुहुन्छ । मन्टेश्वरी राजभण्डारी ले सुत्रधार को काम गर्नुभएको छ । अडियो उपलब्ध गराउने श्रुति सम्बेग समूहलाई हार्दिक धन्यवाद !

विष्णु कुमारी वाइवा अर्थात पारिजात को उपन्यास 'शिरिष को फूल' को वाचन यहाँहरुलाई कस्तो लाग्यो, प्रतिक्रिया को आशा मा रहेका छौँ ।

Download Tihar Dhun and Deusi Bhailo Songs

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Tue, 13 Oct 2009 08:08:46 PDT

Listen to Deusi Bhailo Songs.

शुभ दिपावली २०६६ को आगमन सँगै, यहाँहरु को लागि भनेर केही देउसी भैलो को गितहरु अनलाइन राख्दैछौँ । आशा छ, यहाँहरु ले यी देउसी भैलो का गितहरु मन पराउनु हुनेछ ।

Download Tihar Songs: Bhailini/Bhailo - भैलो

Download Tihar Songs: Bhailini Aayin / भैलिनी आइन आँगन

Download Tihar Songs: deusi re / देउसी रे

Download Tihar Songs: diyo baali sanjh ko / दियो बाली साँझ को

Download: Tihar Dhun (Deusi,Bhailo)/ तिहार धुन(देउसी भैलो)- सुरसुधा

नोट: यी अपलोड गरिएका गितसंगितहरु व्यावसायिक प्रायोजन को लागि प्रयोग नगर्न आग्रह गर्दछौँ । यी चाडपर्वहरु सँग सम्बन्धित गित संगित मा रम्दै, देउसी भैलो खेल्दै, तिहार मनाउनुहोस् है त । फेरी एकपटक शुभ दिपावली को हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ ।

More Songs can be download from here.

Kathmandu Cycle City 2020

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Mon, 12 Oct 2009 05:32:20 PDT

हाम्रो एउटा सपना छ, शान्त सडक, मुख्य सडकका दुइतिर फराकिला साइकलमार्ग अनि सिमित सवारीसाधन मात्र । काठमाडौंको स्वच्छ वातावरणमा साइकल यात्रीहरु आ-आफ्ना गन्तव्यतफ गुडिरहेका छन् । स्कूलतर्फ होस या कार्यालयतर्फ, विहान बेलुका, अनि पर्यटक हुन वा यात्रु निर्धक्कसाथ साइकल सयर गर्दै ।

जलवायु परिवर्तनको प्रसग संगै जोडिन आउछँ पृथ्वीको तापमान वृद्धि, हरितगृह प्रभाव अनि ओजनतहको विनाश । १९९७ को क्योटो प्रोटोकल (Kyoto Protocal) ले वातावरणलाइ प्रत्यक्ष असर पार्ने ग्रिन हाउस ग्यास (Green House Gases) GHG को मात्रालाइ सुन्तुलन राख्न मपदण्ड वनाइसकेको छ । प्रमुखत : GHG विकास निर्माणका कार्यहरु तथा यातायातका साधनवाट निस्कने गर्दछ । नेपालजस्तो देशमा विकास निर्माणका कार्यहरुले प्राथमिकता पाउनुपर्ने अवस्थामा तपाइ हामीमा एउटा जिम्मेवारी आउँछ कार्बन फुट प्रिन्ट (Carbon Foot Print) को न्यूनिकरण । अहिले Carbon Foot Print को न्यूनिकरण अन्तराष्टिय बहस वनेको अवस्थामा, नेपालमा पनि थुपै गोष्ठी, सम्मेलन भइरहेका छन् , तर ति कती सफल भए भन्ने कुरा विश्लेषण गर्नु आवश्यक छ ।

यही समस्याको समाधानको बाटो खोज्दा एउटा प्रसंग उठ्यो , काठमाण्डौ साइकल सिटी २०२० (Kathmandu Cycle City 2020) सुन्दा अचम्म लाग्ला...... काठमाण्डौ अनि साइकलको सहर , अनि हाम्रा ति चारपाङग्रे गाडीको के काम ...... कसले चढ्ला त्यो नाथे साइकल ........ के हाम्रो कार चढ्ने सपना तुहाउन मिल्छ ........ वाहियात अथावा यस्तै यस्तै ।

काठमाण्डौका असंख्य सवारी साधनवाट निस्कने धुवाँबाट केवल वायु प्रदुषण मात्र होइन, ग्रिन हाउस ग्यासले पृथ्वीमा छिर्ने खतरानाक UV-ray जोगाउने ओजन तहको विनाश गर्छ । यसवाट हुने प्राकृतिक विनाश निरन्तर रह्यो भने हाम्रो आउँदा पुस्ताले अहिलेको विश्वमानचित्र एकादेशको कथा जस्तै बन्न के बेर ।

बेलाबेलामा हुने इन्धन अभावका बेला हामी हप्तौ कुरेर भारतको भरपर्न बाध्य छौ । अहिले विद्युतीय सवारी, वयोडिजेलका प्रंसग उठिरहेका छन् । तर त्यसको वयवहारिकतामा सजिलै प्रश्न उठ्छ । त्यसैगरि काठमाण्डौंका सडकहरु त्यसै पनि साघुरा छन् त्यसमाथि अव्यवस्थित ट्राफिक, अनि घण्टौ जाम । त समाधन के ...?

एउटा साइकल लिएर हिडनुस, तपाइ त्यो जामलाइ सजिलै काटदै समयमै गन्तव्य पुग्न सक्नुहुन्छ । मुख्यसडक होस या सहायक वा थोत्रा गल्लीहरु, तपार्इ सहजै यात्रा गर्न सक्नुहुन्छ । जहाँ एउटा कार गुड्ने ठाउँ हुन्छ, त्यहाँ तिनवटा साइकल कुदाउन सकिन्छ । तपाइ साइकल चलाउदा न त कुनै इन्धन वाल्दै हुनुहुन्छ न त वातावरणलाइ असर पर्ने ग्यासफाल्दै हुनुहुन्छ, तपाइ शारिरिक व्यायाम गर्दै हुनुहुन्छ ।

सोच्नुस त्यो सार्वजनिक यातायात जसमा तपाइलाइ उकुसमुकुस कोचिन पर्ने छ , अनि जोखिमपूर्ण छतको यात्रा, यी सब कुराको मुक्ति पाउनुहुन्छ । सन् २०२० सम्ममा काठमाण्डौलाइ साइकल शहरको विकास गर्ने सपना देखेर बन्यो Kathmandu Cycle City 2020 Group.

काठमाण्डौमा साइकलको प्रयोग बढाउनु र अन्य सवारीसाधनको संख्या सिमित राख्नु यसको मुख्य उद्देश्य हो तर यसको अर्थ यो होइन कि साइकलमात्र गुडोस । प्रथमत: काठमाण्डौमा युवा जनचेतना अभियान संचालन गर्ने , अनि विभिन्न क्याम्पस, विद्यालय , शैक्षिक जगत, सविधानसभा सदस्य, सेलिब्रेटी, मिडिया तथा बैद्धिकसमाजसंग समन्यवय गर्ने उद्देश्य लिएर Nov21, शनिवार, २००९ का दिन काठमाण्डौ, ललितपुर र भक्तपुरमा साइकल र्‍याली गर्दैछ ।

TNW (Team for Nature & wildlife) अन्तर्गत रही, climate watch alliance को सहयोगमा अनिल चित्रकार, वि.के. दलित, आशिक मल्ल सल्लाहकार रहेको यो समुहले आयोजन गर्ने यो साइकल र्‍यालीको प्रमुख उद्देश्य जलवायु परिवर्तन बारे जनचेतना जगाउने, सरकारी नितिको कार्यन्वयनमा भइरहेका ढिलासुस्तीलाइ घच्घच्याउने रहेका छन । आउनुहोस् सहभागी हुनुहोस, तपाइको सहभागिता उदाहरणिीय वनेर सवैलाइ आफ्नो कर्तव्यबोधको सम्झना दिलाओस ।

दिर्घकालिन कार्यका रुपमा आफै वा सरकारी निकायसंग सहकार्य गरि काठमाण्डौंमा सम्भावित साइकल रुटका निम्ति सर्भे तथा नक्सा बनाउने, अन्य सवारी साधनको संख्या सिमित गर्ने, ट्राफिक व्यवस्थापन, सरकारी निकायसंग साइकल मार्ग, रुटको सकेत, साइकल पार्किङ्ग, तथा अन्य पूर्वाधारको निर्माणको निम्ति दवाव दिने रहेका छन् । त्यसैगरि अहिले सम्भावनामा देखिएको कोटेश्वरदेखि भत्तपुरसम्मको विस्तारित सडकमा साइकल मार्गको प्रस्ताव राख्ने । अनि तत्काल "साइकल शुक्रवार" (Cycle Friday) को कार्यक्रम अन्तर्गत साइकल प्रयोगलाइ प्रोत्साहित गराउने । यो त रह्यो हाम्रो सपना ।

त्यसो भए आउनुहोस, तपाइ पनि एउटा सपना देख्नुस, तपाइ अनि तपाइको मिल्ने साथी निर्धक्क साथ गुड्नुस कहिले असन त कहिले मंगलबजारका साघुरा वाटा । कैले भक्तपुरका स-सना गल्ली चहार्नुस अथवा कुनै नयाँ ठाँउ खोज्नुस जुन तपाइलाइ मात्र थाहा होस् । अनि भविष्यका सन्ततीलाइ देखाउनुस् एउटा सुन्दर, स्वच्छ अनि हरियाली काठमाण्डौ ।

-मुकुन्द भण्डारी
Bio Tech 3rd year
Kathmandu University

विश्व साइकल यात्री पुष्कर शाह का रोचक अनुभव र अनुभुतिहरु

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Mon, 12 Oct 2009 05:31:57 PDT

Listen to World Cyclist Puskar Shah's experience in his own voice.

विश्वमा शान्ति फैलिरहोस् भन्ने कामना का साथ साइकल चढेर विश्व विजय गर्न ११ वर्ष अघि निस्किएका थिए पुष्कर शाह । दोलखा का पुष्कर शाह एसएलसी सकेर उच्च अध्ययन को लागि भनेर काठमाडौँ आए, तर उनको मन काठमाडौँ मा अड्न सकेन, फलस्वरुप उनी विश्व साइकल यात्रा मा निस्किए । अनि साइकल यात्रा सुरु गरेको ११ वर्षपछि उनले आफ्नो साइकल यात्रा सकिएको घोषणा गरे ।

काठमाडौँ साइकल सिटि सन् २०२० अभियान ले काठमाडौँ विश्वविद्यालय मा आयोजना गरेको एक कार्यक्रम मा उनै पुष्कर शाह आइएपुगेका थिए, अतिथि बनेर । उनी भन्दै थिए, हिमाल को माइनस ५ डिग्री तापक्रम देखि लिएर, मरुभुमी को ५० डिग्री तापक्रम मा दौडिएका क्षणहरु छन् । अनि फुटपाथ मा मस्त निदाएको रातहरु देखि लिएर, पाँच तारे होटल मा निन्द्रा नलागेका रातहरु छन् । हो, उनै पुष्कर शाह, जसले साइकल बाट विश्व विजय गरेको छ । आज उनकै यात्रा का रोचक अनुभवहरु हामी सुनाउँदै छौँ, उनकै आवाज मा ।

अफ्रिका मा लुटिएको क्षण देखि, मेक्सिको मा अपहरणमा परेका क्षणहरु उनी सम्झन्छन् । जिवन का ११ वर्ष साइकल को पाइडल खियाएर बिताएका उनले आउँदो वैशाख मा सगरमाथा चढ्ने योजना बनाएका छन् । आमा ले दिएको १०० रुपैँया साथ मा राखेर साइकल यात्रा सुरु गरेका उनले, अफ्रिका मा २ वर्ष बिताएछन् । अफ्रिका मा हुँदा धेरै पटक उनी ठगहरु र लुटेराहरु को फन्दामा परेछन् । उनका रोचक अनुभव र अनुभुति का संगालोहरु सुन्नुहोस्, उनकै आवाज मा । उनले मृत्युलाई पनि नजिकै देखेँ भन्छन्, जब उनी मेक्सिको मा अपहरणमा परेका थिए, तर त्यसै बेला नेपालीहरु बहादुर हुन्छन् भन्ने कुरा पनि सावित गरिदिएछन् । मेक्सिको मा अपहरण मा पर्दा ज्यान नै जान लागिसकेको अवस्था मा, उनले अपहरणकारीलाई मुक्का हानेर भाग्न सफल भएछन् ।

आफ्ना जिवन को अमुल्य ११ वर्ष साइकल हाँकेर बिताएका पुष्कर शाहलाई सरकार ले केही गरिदिएन भनेर ठूलो गुनासो पनि रहेछ । बाहिर भएको भए, युरोप या अमेरिका भएको भए, साइकल बाट विश्व विजेता गर्ने भनेर ठूलो सम्मान हुनेथियो, सरकार ले हरेक कुरा को व्यवस्था गरिदिने थियो । उनी भन्छन् 'तर दुर्भाग्य, सरकारलाई त कसले के गर‍ेर आयो केही थाहा छैन' । खैर, यी कुराहरु को अर्कै बहस होला, तर अहिले लाई चाँहि उनका साइकल यात्रा का रोचक अनुभवहरु सुन्नुहोस् । उनका आवाजमा रहेको, उनका अनुभवहरु साँच्चै रमाइला छन्, तपाई को समय बेक्कार खेर जाने छैन ।

माथि को अडियो डाउनलोड गर्नुहोस् ।

Shruti Sambeg : शिरिष को फूल : अंक -१

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Fri, 23 Oct 2009 21:25:16 PDT

Listen to Shirish Ko Phool.

उज्यालो ९० नेटवर्क बाट प्रसारण हुने कार्यक्रम श्रुतीसम्बेग आज देखि ब्लग बाट पनि बजाउँदै छौँ । श्रुतीसम्बेग को पहिलो अंकमा पारिजात को बहुचर्चित उपन्यास 'शिरिष को फूल' लिएर उपस्थित भएका छौँ ।

शिरिष को फूल को कथानक मैले भन्दा सुन्नलाई खल्लो लाग्ला । अत: सुन्नुहोस्, श्रुती सम्बेग को पहिलो अंकमा पारिजात को शिरिष को फूल । सदा झैँ, श्रुतिसम्बेग को वाचन अच्युत घिमिरे ले गर्दै हुनुहुन्छ, भने प्रविधि मा दिनेश निरौला हुनुहुन्छ । मन्टेश्वरी राजभण्डारी ले सुत्रधार को काम गर्नुभएको छ । अडियो उपलब्ध गराउने श्रुति सम्बेग समूहलाई हार्दिक धन्यवाद !

विष्णु कुमारी वाइवा अर्थात पारिजात को उपन्यास 'शिरिष को फूल' को वाचन यहाँहरुलाई कस्तो लाग्यो, प्रतिक्रिया को आशा मा रहेका छौँ ।

शब्द एक-अर्थ अनेक

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Wed, 07 Oct 2009 17:49:34 PDT

शुरु-शुरुमा एउटा शब्दले कुनै मूर्त वस्तु वा वस्तु-समूहलाई मात्र जनाउँथ्यो होला। अमूर्त वस्तु, सोचाइ र चिन्तनको अभावमा तिनलाई जनाउने शब्दको आवश्यकता पनि भएन। त्योभन्दा पहिले बाँदरको जस्तै आवाज निकालेर औंलाले देखाउँदै आ-आ ऊ-ऊ गर्नुपर्थ्यो होला। अझै पनि हामी आफूले नचिनेको कुनै चिज कतै देख्यौं भने ऊ त्यो भनेर देखाउँछौं।

नेपाली भाषालाई ऊ भन्ने यो एक अक्षरे शब्दले जति शायदै कुनै अर्को शब्दले गुन लगाएको होला। जस्तोसुकै नयाँ कुरा किन नहोस्, कुनै चिजको नाम नआओस् वा बिर्सियोस्, हाम्रो बचाउको लागि ऊ सदा तत्पर रहन्छ। नेपालीमा ऊ भनेपछि जे पनि हुनसक्छ। कसैले ऊ भनेर भनिएको कुनै कुरा बुझन सकेन भने त्यो लाटो मानिन्छ। यसको बारेमा एउटा उखानै छ― ऊले भन्दा कुन्नि के ल्याउने जस्तो!

ऊ जस्तै जेलाई पनि मिल्ने शब्द अरू नभए पनि एक भन्दा बढी अर्थ लाग्ने शब्द धेरै छन्― तर, भिनाजु, कोइराला, आदि। एउटै शब्दबाट धेरै कुरा अथवा धेरै शब्दबाट एउटै कुरा जनाइनु वास्तविकता हो वा भाषाले सिर्जेको कृत्रिमता, कहिलेकाहीं ठम्याउन समेत अप्ठेरो पर्नसक्छ। जस्तो अङ्ग्रेजीका तीन शब्द see, look र watch को सट्टा हिन्दीमा एउटा शब्द देखना नै पर्याप्त छ, नेपालीमा दुई शब्द हेर्नु र देख्नु छन्। यी शब्दले इङ्गित गर्न खोजेका कुरा तीन वटा हुन्, दुई वटा हुन् वा एउटै मात्र हो? हिन्दीभाषीहरू एउटा कुरो भन्न किन अङ्ग्रेजीभाषीलाई तीन-तीन वटा शब्द चाहियो भन्ने ठान्छन् होला। अङ्ग्रेजीभाषीहरूलाई चैं तीन वटा बेग्ला-बेग्लै कुरालाई कसरी हिन्दीभाषीहरू एउटै ठान्छन् जस्तो लाग्दो होला। अर्कोतिर अङ्ग्रेजीभाषी पनि तातो र पिरो छुट्याउन नसकेर त होला, दुवैलाई hot भन्छन्। अरूलाई चिया र खुर्सानी दुवैले पोल्छ, हामी नेपालीलाई जिब्रोको स्वादले चिया तातो र खुर्सानी पिरो हुन्छ।

यस्तो खोतल्दै जाँदा थुप्रै अरू कुरा पनि निस्किन्छन्। जस्तै, अरूले जापानीहरूलाई किन एउटै आवाज र का लागि दुइटा अक्षर र र ल चाहिएको होला भन्ठान्छन् होला। नेपालीभाषीलाई पनि एउटा आवाज स का लागि तीन-तीन वटा अक्षर स, ष र श चाहियो जस्तो लाग्न सक्छ। यी सबको विश्लेषण र संश्लेषण भाषाशास्त्र र विशेषज्ञका लागि उपयुक्त होला। यो त खाली एउटै शब्दले कसरी विभिन्न कुरा व्यक्त गर्न सक्दा रहेछन् भनेर छक्क पर्दै गरिएको एउटा साधारण र जिज्ञासु टिपोट मात्र हो।

यस्तै शब्दको थप एउटा रोचक उदाहरण खानु पनि हो। नेपालीमा भात (ठोस), पानी (तरल) र चुरोट (धुवाँ) सबैलाई खानु भनिन्छ, तर अङ्ग्रेजीमा यी कुरा भन्न तीन बेग्ला-बेग्लै शब्द eat, drink र smoke चाहिन्छ भने हिन्दीमा दुइटा खाना र पिना भने पुग्छ। खानु कै कुरा गर्दा नेपालीमा ठोस, तरल र धुवाँ मात्र होइन अरू धेरै कुरा पनि खाइँदोरहेछ। सम्झेका केही खाने कुरा तल पस्केको छु।

चुटाइ (पिटाइ, कुटाइ) खानु, काम खानु, घर खानु, कुरा खानु, गम खानु, सिल्टिम्मुर खानु, गरिखानु, रिन खानु, जागिर खानु, कर्म खानु, बल्ड्याङ खानु, दिन (उमेर) खानु, घुस खानु, म्वाइँ खानु, धन (सम्पत्ति, पैसा) खानु, धोका खानु, गोता खानु, गाली खानु, शपथ (किरिया) खानु, चक्कर खानु, ठक्कर खानु, हण्डर खानु, लोप्पा खानु, हावा खानु (स्वच्छ, चिसो हावाका लागि डुल्न निस्कनु), हावा खानु (असफल हुनु), मनले खानु, कमाई खानु, कपाल (टाउको) खानु, कान खानु, आँखा खानु, नुन खानु, मासु खानु, हरेस खानु, हप्की खानु, जोल्टिङ खानु, सातो खानु, फल (फलफूल वा कुनै प्रयत्नको फल) खानु, अपुताली खानु, कावा खानु (चरा/चङ्गा)।

खानु जस्तै अरू शब्द पनि छन्। जस्तै― काट्नु। रूख (घाँस) काट्नु, बाटो काट्नु (बाटो पार गर्नु), बाटो काट्नु (गन्तव्यमा पुग्ने बाटो छोट्याउनु), बाटो काट्नु (नभेटी जानु), डाँडो काट्नु, कुरा काट्नु, नाम काट्नु, पुर्जी काट्नु, टिकट काट्नु।

भाषाप्रति चासो र चाख राख्नेहरूले यस्ता र यस्तै अन्य विशेषताहरूको खोजी गरी सङ्कलन गर्न सके राम्रै हुन्छ होला।
---
शिव गौतम
-----------------------------------------
असोज महिना को लागि निस्किएको हिमाल खबर को डबल अंक हेर्दै थिँए । पत्रिका को अन्त्यतिर भएको यो 'लेख' साह्रै नै मन पर्‍यो, अनि यहाँहरु लाई पनि रमाइलो लाग्ला भन्ने सोचेर यहाँ ब्लगमा कपि पेष्ट गरेर राखेको छु । यो पढिसकेपछि केही केही कुरा जानेको जस्तो पनि लागिरहेको छ । नेपाली मा एक शब्द ले अनेक अर्थ दिनेरहेछन्, तर सबै भन्दा बढि अर्थ दिने शब्द चाँहि 'खानु' नै रहेछ जस्तो लाग्यो है यो पढिसकेपछि ! 'हिमाल खबरपत्रिका' बाट साभार गरिएको यो लेख भाषा प्रति चाख राख्नेलाई उपयोगी हुनसक्छ ।

सम्झन खोजेको पनि त होइन !

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Tue, 20 Oct 2009 18:48:52 PDT

त्यो चन्द्रमा आकाशमा नभए पनि ,औँशी परेको पनि त होइन
तिम्रो याद हरपल मनमा आएपनि सम्झन खोजेको पनि त होइन।

बाँच्ने इच्छा थियो मेरो तिमीलाई मनको ढुकढुकी भनि
तिम्रो आकृतिको प्रतिबिम्ब खोज्दथेँ अन्धकारमा पनि।
ढुकढुकी बन्द भएपनि, बाँच्न नचाहेको पनि त होइन
तिम्रो याद हरपल मनमा आएपनि सम्झन खोजेको पनि त होइन।

क्षणिक भएतापनि तिम्रो हाँसोलाई आँखामा राख्न चाहेथें
उघानको अनगिन्ती फूलहरुमध्ये सून्दर एउटा पाएथें।
आखाँ केही रसाएपनि, आशु झार्न लागेको पनि त होइन
तिम्रो याद हरपल मनमा आएपनि सम्झन खोजेको पनि त होइन।

म त भाग्यमानी नै रहेछु,तिम्रो तिरस्कार भए पनि पाएछु
तिमीलाई खोज्दै हिडेथें,तर तिमी भित्रै नै हराएछु।
त्यही तिरस्कार पिएर, बेहोस हुन रोजेको पनि त होइन
तिम्रो याद हरपल मनमा आएपनि सम्झन खोजेको पनि त होइन।

-अनिल सिवाकोटी
कुपन्डोल !

--
imgsrc:school-clipart.com

बहस नेपाली झन्डा को

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Mon, 05 Oct 2009 19:16:08 PDT

Listen to this Podcast.

Say ‘ Do Not Change Our National Flag’

बहस राष्ट्रिय पंछि र जनावर को मात्र हैन, राष्ट्रिय झण्डा पनि फेर्नुपर्छ भनेर माओवादीले आफ्नो प्रस्ताव केही हप्ता अघि नै राखिसकेको छ । हुन त यो पोष्ट सायद केही पहिले नै लेख्नु पर्ने थियो होला तर ढिलै सही म पनि यहाँ झण्डा को सम्बन्धमा आफ्नो मत राख्दैछु ।

संविधान बनाउने भनेर संविधान सभा भवन भित्र छिरेका हाम्रा सभासदहरु अनि दलका नेताहरु, सपार्न भन्दा पनि बिगार्न लागिपरेको जस्तो लाग्छ । निर्धारित समय भन्दा ढिलो संविधान बन्ने कुरा त पक्का पक्की जस्तै भइसकेको छ । तर झन् बिनाकाम का अड्चन र लिँडेढिपी ले संविधान नै नबन्ने हो कि भन्ने खतरा पनि बढ्दै गइरहेको छ । संविधान कसरी चाँडो बनाउने र कसरी सबैलाई समेट्ने भनेर सोच्नुपर्ने बेला, झण्डा जस्तो संवेदनशिल विषयलाई माओवादीले कोट्याएको छ अनि आफ्नो सोच अनुरुप झण्डा बनाउन माओवादी उद्दत देखिन्छ ।

अहिले को यो हाम्रो राष्ट्रिय झण्डा लिच्छिवी काल देखि नै अस्तित्व मा रहेको देखिन्छ । यसको जिउँदो जाग्दो प्रमाण त, मठमन्दिर मा पाइने धातु को झण्डा नै रहेको छ । तर यो झण्डा मा धेरै परिवर्तन हुँदै, चन्द्रमा र सूर्य माथि र तल आइपुगेकाछन् । परापुर्वकाल देखि मानिआएको झण्डा, अकस्मात माओवादीलाई परिवर्तन गर्नुपरेको छ ।

यही झण्डा को लागि हाम्रा पुर्खाहरुले जिवन बलिदान गरेकाछन् । कैयौँ, विर विरंगनाहरु ले आफ्नो अस्तित्व को रक्षार्थ, यही झण्डा मुनि आफ्नो बलिदान दिएकाछन् । तर यही झन्डा माओवादी परिवर्तन गर्न चाहन्छ । माओवादी भन्छ, “यो झन्डा एकात्मक व्यवस्था को द्योतक हो, राजा महाराजा को गन्ध मिल्छ, यसले सामन्तिहरु को प्रतिनिधित्व गर्छ, यो सम्पूर्ण नेपाली जनताहरुको झन्डा होइन, चन्द्र र सूर्य ले हिन्दुहरु को भगवानलाई जनाइएको छ” आदि इत्यादी ।

किन हो, किन माओवादी का जुनसुकै दावी पनि मलाई चाँहि साह्रै वाहियात लाग्छ । लिच्छिवीकाल अथवा भनौँ नेपाल को एकीकरण भन्दा अघि देखि अस्तित्व मा भएको झण्डा ले नेपाली को प्रतिनिधित्व गर्दैन भन्नु आफैँमा लज्जाजनक छ । एकात्मक झन्डा भन्दै, माओवादीले प्रदेश अनुसार या भनौँ संघिय राज्य अनुरुप तारा राख्न खोजेको छ, कम्निष्ट देखाउन खोजिरहेको छ, नेपाल को झन्डालाई । राजा महाराजा को झन्डा यो राष्ट्रिय झण्डा होइन, राजाहरु को आफ्नै झन्डा थियो, थाहा नै होला, नारायणहिटि मा नेपाल को झण्डा भर्खर मात्र फर्फराएको हो, त्यसभन्दा अघि राजा को आफ्नै झन्डा फर्फराउथ्योँ । यति थाहा हुँदाहुँदै पनि माओवादी ढिपी गर्छ, यो झण्डा ले नेपाली जनताको नभइ राजा माहाराजा सामन्तहरुको प्रतिनिधित्व गर्छ ।

हाम्रो झन्डा मा प्रयोग भएका हरेक रंग अनि चन्द्र सूर्य का आ-आफ्नै विशेषताहरु छन् । तर यो कुरालाई उनीहरुले आफ्नै किसिम ले व्याख्या गर्दै, झन्डा फेर्नुपर्छ भन्ने ढिपि कसेकाछन् । नयाँ नेपाल नयाँ संरचना मा पुराना अवशेषहरु को काम छैन भन्दै नयाँ झन्डा को पक्षमा लागेका छन् । प्रस्टै छ, उनीहरु झण्डा मा आफ्नो प्रभुत्व झल्काउन चाहन्छन् ।

यहाँ माथि को अडियो सुन्नुहोस्, निकै रमाइलो छ । त्यहाँ माओवादीका नेता खिमलाल देवकोटा भन्दैछन्, १५ हजार को बलिदान छ रे उनीहरुको झन्डा को लागि । अचम्म लाग्छ, यो राष्ट्रिय झन्डा भन्दा उनका झन्डा को महत्ता बढि छ रे ! तपाईहरु पनि एकचोटि माथि को यो बहस सुन्नुहोस् है, माओवादी किन झन्डा फेर्न चाहन्छ प्रस्ट हुन्छ । तर म भन्छु, ‘हाम्रो झन्डा हाम्रो लागि प्यारो छ, अनि कदापी झन्डा फेरिनुहुँदैन’ ।

माथि को अडियो, नेपाल टेलिभिजन को १ हप्ता अघि प्रशारित कार्यक्रम ‘अब के हुन्छ?’ बाट लिइएको हो । बहस मा माओवादी का तर्फबाट खिमलाल देवकोटा आफ्ना तर्क राख्दैछन् भने विपक्ष मा नेपाली कांग्रेस का नेता मनमोहन भट्टराई झन्डा फेर्नुहुँदैन भनेर बोल्दैछन् । राजु थापा ले सञ्चालन गर्नुभएको कार्यक्रम को केही भाग मात्र हामी ले समावेश गरेका छौँ । अचम्म मनमोहन भट्टराई अनि मेरो बिचार त मिल्दोरहेछ, तर तपाई को बिचार चाँहि थाहा भएन है ।

माथि को अडियो डाउनलोड गर्नुहोस् ।

मन

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Sun, 04 Oct 2009 04:05:01 PDT

‘मन, किन रुन्छ यो मन’ भन्ने गित एकपटक प्राय: सबैले रुचाए । सायद सबैको कथा यो गित ले भनिदिएको थियो होला । कहिलेकाँहि सोच्छु, यो ‘मन’ भन्ने चिज किन बन्यो होला । हाँसिरहेको मन एकैछिनमा रोइदिन्छ अनि अघिसम्म रोइरहेको मन एकैछिनमा हाँस्न थाल्छ । मन किन यति सारो सन्कन्छ ?

मन प्राय: वशमा हुँदैन, संसारमा प्रकाश को गति सबैभन्दा धेरै छ तर त्यसभन्दा करोडौँ गुना मन को गति छ, एकछिन अघिसम्म पछारिएको मन, एकैछिनमा चन्द्रमा चुमेर अघि बढ्छ । सबैले महशुस गरेको हुनुपर्छ, मन दुईवटा हुन्छन्, एउटा राम्रो सोच्ने अनि अर्को नराम्रो सोच्ने । अनि यी दुई मनहरु बिच घमासान पर्दा, हामीहरु को मगज नै खल्बल्याइदिन्छ । प्राय: यी दुई को झगडामा नकरात्मक पक्ष ले सकरात्मक पक्षलाई चेप्ट्याइदिन्छ ।

हो पनि, कहिलेकाँहि एउटै कुरालाई हेर्दा पनि म दुईवटा अर्थ लगाउँछु, एउटा राम्रो अर्को नराम्रो । तर परिस्थिति यस्तो बनिदिन्छ की, नराम्रो भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि नराम्रो पक्ष को जित हुन्छ, अनि त्यसले निम्त्याउँछ कलह । आज महशुस हुँदैछ, मेरो मन को खैलाबैला का कारण, “लहरो तान्दा पहरो गर्जिएसरी”, कलह निम्त्याएकोछ । मन देखि मन सम्म को दूरी बढेको छ ।

मन भनेको गज्जब को चिज रहेछ । अनि प्राय: एकान्तमा धेरै सक्रिय हुँदोरहेछ । एकान्तमा, फूर्सद हुँदा, मनमा अनगिन्ति कुराहरु खेल्न थाल्छन्, घमासान लडाइ पर्छ अन्त्यमा मुखबाट फुत्कन्छ अनि सबै स्वाहा । म सोच्छु, त्यसबेला मन ले किन राम्रो सोच्न सक्दैन । अनि लाग्छ, यो मन नै नभइदिने हो भने कति गज्जब हुन्थ्यो होला ।

यो मन कहिले चंगा जसरी उडिदिन्छ त कहिले नौनी सरी पग्लिदिन्छ, अनि कहिलेकाँहि चट्टान भन्दा पनि साह्रो बनिदिन्छ । आखिर किन यो हुन्छ ? मन किन कहिले यति कठोर अनि कहिले त्यती नरम बनिदिन्छ ? ब्याख्या आ-आफ्नै हुनसक्छन्, तर यो मन किन यस्तो हुन्छ ?

म आफैँ छक्क पर्छु, एउटा पाटो सोच्दा झनक्क रिस उठ्छ, अनि अर्को पाटो सोच्दा आफैँ ग्लानि ले पानी पानी हुन्छु । कहिलेकाँहि सबै कुरा एकदम बेक्कार लाग्छ, बेक्कार को दु:ख यही मन कै कारण, हुनु केही छैन, भएको केही छैन तर यही मन को घमन्ड अनि मन को तर्कनाले बेक्कारमा धेरै दु:ख दिन्छ । तर फेरी कहिलेकाँहि यो पुरै संसार नै मन भित्र अटाइदिन्छ । मन को कुरा अभिव्यक्त गर्ने तरिका गलत हुँदा पनि, कहिलेकाँहि पछुतो लाग्ने रहेछ । हुन त महशुस नगरिकन केही पनि गर्न सकिँदैन तर नकरात्मक लागेका कुराहरु भित्र पनि डुबुल्की मारेर हेर्ने हो भने, सकरात्मक कुरा देखिन्छन् । तर यी सबै कुरा को लागि पनि मन नै चाहिने ।

यही मनका कारण जिन्दगी मा ठूलो पाठ सिकिएको छ, अब मनलाई आफ्नो वशमा पार्ने कोशिस गर्दैछु । आशा छ, यो सिकेको पाठ आगामी दिन मा कामलाग्ने छ । धन्यवाद उनको मनलाई । तर पनि अन्त्यमा यशकुमार को गित मा सहि थप्दै भन्छु, ‘तिम्रो मन बदलिएछ…” । उनको मन पनि उही सपना श्री कै स्वरमा सही थाप्दै भन्दै होला, ‘तिम्रै मन बदलिएछ…” । कुनै मन ले आफ्ना गल्तिहरु स्विकार गरि, अब ती गल्ति कहिले दोहोर्याउँदैन भनेर कसम खान्छ भने, अन्तिम माफी भनेर त्यसको मनलाई माफी पो दिने हो की जस्तो पनि लाग्छ ?

हुन त जब मन ले घमण्ड गर्छ, जब मन ले म र मेरो स्वतन्त्रता भनेर घमण्ड गर्छ भने, त्यो मनलाई सम्झाउन बुझाउन सकिँदैन किनकी घमण्ड को उपचार छैन रे ! जिवनमा माफी दिन सक्दैन र जान्दैन भने, त्यस्तो मन को पनि केही काम छैन । त्यो मन सँग केबल घमण्ड हुन्छ र सँधै टेढो सोचिरहन्छ । मेरो मन वरिपरि धेरै मनहरु झुम्मिएका छन् भनेर कुनै मन ले दिउँसै सपना देख्छ अनि, नजिक का आफ्ना भनिएका मनहरु लाई कुनै वास्ता गर्दैन भने, त्यो मनलाई, त्यो मन भएकाहरुलाई ‘भिरबाट लड्ने गोरुलाई राम, राम भन्न सकिन्छ, काँधै हाल्न त सकिँदैन’ भन्नु सिवाय म सँग कुनै विकल्प छैन ।

आज सकरात्मक सोचिरहेको मन ले , एक्कासी नकरात्मक सोचिदिन्छ । म यही कुरा सोचिरहेको छु, यो मन भन्ने चिज के ले बनेको हुन्छ ? अनि मन किन यस्तो हुन्छ ? किन आफू माथि सहानुभुति राखीयोस् भन्ने सोच्छ मन, आखिर उनीहरु, तिनीहरु, तिमीहरु, तपाईहरु, हजुरहरु को नै हो र ? जय होस्, ‘मन’ को !

Story: बितेका कुरा

aakar@aakarpost.com (Aakar) — Fri, 02 Oct 2009 16:30:00 PDT

Listen to story 'Biteka Kura'.

आज हामी बिशेष प्रस्तुती लिएर आएका छौ । कथाकार रुपनारायण सिहको कथा 'बितेका कुरा'लाई लिएका छौँ । नेपाली गद्य साहित्यमा यो एउटा चर्चित कथा हो । यो कथा नेपाली साहित्यको पाठ्यक्रममा समेत राखिएको कथा हो । कथा कस्तो लाग्यो, यसबारेमा तपाईँ आफैँ विश्लेषण गर्नुहोस् ।

बितेका कुरा कुनै राम्रा हुन्छन त कुनै नराम्रा, कुरा जस्तो सुकै होस् बितेका नराम्रा कुराहरु बिर्सिनु नै राम्रो हुन्छ रे । अन्यथा आगामी पलहरु अमिलो बन्छन रे । अत: पुराना बितेका नराम्रा कुराहरु, बिर्सिदिनुस् भन्ने बिशेष आग्रह का साथ आज मेरो रेडियो डट कम बाट रुपेश श्रेष्ठ को आवाज मा आज को कथा 'बितेका कुरा' राख्दैछु ।

आगामी हप्ता देखी पारीजात को उपन्यास 'शिरिस को फूल' लिएर उपस्थित हुनेछौ ।

src:Mero Radio.Com